Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
09 / 31
09 / 31

Capitulo 6 — E mensahe y e mensaheronan

John Norton Loughborough

GSAM 108.1“Scirbi e vision, y pone esaki cla riba tablanan, pa esun cu lesa esaki por core. Pasobra e vision ta ainda pa un tempo señala, pero na fin e lo papia y no lo gaña; aunke e tarda, warda p'e, pasobra sigur e lo bin, e no lo tarda.”1

GSAM 108.2“Y mi a mira un otro angel bula den meimei di cielo, cu e evangelio eterno pa predica na esnan cu ta biba riba tera, y na tur nacion, tribu, lenga y pueblo, bisando cu un bos halto: Teme Dios y dun'E gloria, pasobra e ora di Su huicio a yega; y adora Esun cu a traha cielo y tera, laman y e fuentenan di awa.”2

GSAM 108.3Esnan cu a haci e proclamacion di e segundo binida tabata sostene cu e “vision” aki, cu su tempo “señala”, menciona pa e profeta Habakuk, tabata inclui e visionnan di e profesianan di Daniel y di e autor di Revelacion. Nan a presenta esakinan asina cla den e dibuhonan riba nan cuadronan profetico, cu esun cu a lesa e interpretacion por a “core” di berdad y comparti e informacion cu otronan.

GSAM 108Un mensahe preciso

GSAM 108.4E proclamacion di e pueblo adventista no tabata simplemente e anuncio cu Pablo a haci dilanti Felix: “Husticia, dominio propio y huicio cu ta bin;” ni tampoco e declaracion di Martin Luther, despues cu el a caba di traduci e Bijbel, ora cu, poco tempo prome cu su morto, segun ta wordo conta, el a bisa: “Mi ta convenci cu e huicio no ta leu; si, cu e Señor mes no lo keda ausente mas cu trescien aña mas.” Ni tampoco e declaracion di John Wesley, ora el a bisa cu e “tabata pensa cu e milenio por a cuminsa den mas o menos cien aña”. E adventistanan tabata sostene cu nan tabata duna e mensahe simbolisa den Revelacion 14:6, 7: “E ora di Su huicio a yega,” y e grito di Revelacion 10:6: “No lo tin tempo mas.” Un tal profesia no por a wordo cumpli pa medio di un anuncio di un evento cu “lo bin”, cu lo bin “den trescien aña” of “den cien aña”, sino den un tempo preciso: “a yega”. Tabata precisamente un tal mensahe, cu e mesun precision exigi pa e profesianan menciona ariba, cu e pueblo adventista a proclama na henter mundo.

GSAM 109E huicio na e binida di Cristo

GSAM 109.1Na e tempo cu e mensahe aki a wordo anuncia pa prome biaha, tur denominacion cristian tabata sostene cu e huicio lo tuma luga na e segundo binida di Cristo. Pues un pueblo den e circunstancianan ey, cu tabata duna e mensahe cu e ora di huicio a yega, mientras e tabata mantene e punto di bista ey, necesariamente lo a proclama e segundo binida di Cristo. Di hecho, loke a duna e mensahe su forsa, y a move e pueblo mas poderosamente, tabata e proclamacion di un tempo preciso. Prome nan tabata sostene cu e fin di mundo lo bin na algun momento durante e “aña hudiu” 1843, y cu esaki tabata inclui den e periodo entre 21 di maart 1843 y 21 di maart 1844. Despues cu e tempo aki a pasa, nos ta lesa den e Grito di mei anochi di e aña 1844 cu un dia preciso a wordo fiha pa e fin di e temponan profetico. Esaki tabata e di dies dia di e di shete luna hudiu, cu ta coresponde cu 22 di october 1844.

GSAM 109E calculo di e 2300 dia

GSAM 109.2E base di e tempo —1843— tabata e 2300 dia di Daniel 8. Nan tabata sostene cu, como e “dianan” aki tabata conecta cu profesianan den cua bestianan a wordo scoge pa representa reinonan, mester usa “dianan” simbolicamente pa representa añanan, segun e interpretacion di e Señor di tempo simbolico, manera ta duna den Numeronan 14:34 y Ezequiel 4:5, 6; cu e setenta siman —490 dia— di Daniel 9 mester tabata e prome parti di e 2300 dia, y cu e dos periodonan a cuminsa hunto. E evento duna den Daniel 9, cu a marca e cuminsamento di e setenta siman, tabata e “salida di e orden pa restaura y construi Jerusalem.” E orden ey a wordo emiti den e di shete aña di Artaxerxes Longimanus, 457 prome cu Cristo, manera ta registra den Esdras 7.

GSAM 110.1Cu esaki tabata e berdadero fecha pa e cuminsamento di e setenta siman a wordo demostra pa e hecho cu exactamente sesenta y nuebe siman —483 aña— despues di 457 prome cu Cristo, esta den e aña 27 despues di Cristo, Cristo a wordo bautisa pa Juan y a cuminsa Su ministerio, bisando: “E tempo a wordo cumpli,”3 etc. E cuminsamento di e ministerio di Cristo, den e aña 27 despues di Cristo, Su crucifixion tres aña y mei despues di e fecha ey, “den meimei [e mitar] di e [di setenta] siman”, e fin di e obra special entre e hudiunan, den e aña 34 despues di Cristo, y e conversion cu a sigui pronto di Saulo, e apostel pa e gentilnan, a proba cu e setenta siman a termina di berdad na e fecha ey, y pues cu nan a cuminsa den 457 prome cu Cristo. Nan a haci e calculo asina: For di 2300 kita 457, y ta resta 1843. Y como e 457 añanan tabata prome cu Cristo, nos ta yega, pa e fin di e 2300 dia, na e fin di 1843.

GSAM 110Reconocimentonan di e oponentenan

GSAM 110.2Cu rason a wordo bisa cu “reconocimentonan na fabor di e berdad, cu ta bin for di e filanan di su oponentenan, ta duna e prueba di mas halto grado”. Ningun di e oponentenan di e mensahe di e segundo binida a yega di sugeri cu e huicio di investigacion di e pueblo di e Señor tabata un evento cu lo tuma luga prome cu e binida di Cristo; mas bien, nan a rasona riba e punto aki di acuerdo cu e adventistanan. Como prueba di e declaracion aki nos ta cita dos oponente prominente.

GSAM 110.3Sr. N. Colver, predicando den e capiya na Marlboro Street, Boston, na 1842, den oposicion na e adventistanan, a bisa:—

GSAM 111.1“Si e dianan aki ta añanan, mundo lo caba na 1843; cualkier mucha di scol por mira esaki; pasobra si 490 a termina na e morto di Cristo, e 2300 dia lo termina na 1843; y mundo mester caba, a menos cu por wordo demostra cu algun otro evento mester tuma luga, y mi no ta mira con por haci esaki.”

GSAM 111.2Profesor Stuart, mas o menos na e mesun tempo, a bisa:

GSAM 111.2“Ta un hecho particular cu e gran mayoria di e interpretenan den e mundo ingles y americano ta acostumbra, pa hopi aña caba, di compronde e dianan indica den Daniel y Apocalipsis como representacion, of simbolonan, di añanan. Mi a haya dificil pa sigui e origen di e costumber general aki, mi por bisa casi universal.”

GSAM 111E testimonio di Profesor Bush

GSAM 111.3Profesor Bush a bisa: “Esun cu ataca Sr. Miller riba su punto tocante tempo, ta atac'e riba su punto mas fuerte. Su tempo ta corecto; pero e ta equivoca tocante e evento cu mester tuma luga.” Bush tabata kere den e conversion di henter mundo prome cu e binida di Cristo. Su teoria tabata cu e milenio lo cuminsa na 1844.

GSAM 111.4E ministronan di e fe den e segundo binida tabata siña den nan discursonan publico cu e historia di mundo tabata mustra cu e diferente nacionnan tabata precisamente den e condicion simbolisa pa e imagen di Daniel 2, ora cu e piedra mester a dal e imagen na su pianan y e Dios di cielo mester a establece Su reino; y den capitulo 7, ora cu “e reino, e dominio y e grandesa di e reino bou di henter cielo lo wordo duna na e santonan di e Altisimo.” Nan a hala atencion tambe na e hecho cu e señalnan —fisico, politico y moral— tabata exactamente loke e Scriturannan a profetisa cu lo wordo mira ora cu e Señor ta na punto di aparece.

GSAM 111Maraviyanan den cielo

GSAM 111.5E Señor ta bisa pa medio di e profeta Joel: “Mi lo mustra maraviyanan den cielo y riba tera: sanger, candela y columnanan di huma. Solo lo wordo cambia den scuridad y luna den sanger, prome cu e dia grandi y temibel di e Señor yega.”4 E adventistanan tabata kere y siña cu e aurora boreal di e ultimo siglonan (comunmente yama lusnan di noord) tabata e “candela y columnanan di huma” cu ta coresponde cu e descripcion di e profeta; y segun e mihor informacion cu por a wordo obtene for di historia (nos ta referi na e Enciclopedia di Edinburg como testimonio), raramente a wordo mira esaki prome cu e periodo aki.

GSAM 112.1Asina, mientras e mensahe di e pronto binida di e Señor tabata bay na e partinan mas leu di tera, señalnan a wordo mustra den cielo cu a duna e berdad mas forsa y a capta e atencion di e pueblo.

GSAM 112.2Riba 25 di januari 1837, a tin un manifestacion sumamente magnifico di e aurora boreal cu tabata parce candela, cu aparentemente a dirigi e pensamentonan di hopi hende directamente na e prediccion di e profeta Joel di loke mester a precede e gran dia di e Señor. E siguiente descripcion di e escena ta for di e Anunciador comercial di New York di 22 di october 1839. E ta coresponde exactamente cu e escena manera e autor a presenci'e na Victor, Condado di Ontario, N.Y.

GSAM 112E aurora di candela di 1837

GSAM 112.3“Den e anochi di 25 di januari 1837, a tin un manifestacion remarcabel di e mesun fenomenonan [refiriendo na e aurora boreal] den diferente parti di e pais, manera sin duda nos lectornan lo corda. Na unda tera tabata cubri cu sneeuw, e bista tabata grandioso y ‘spantoso’ di un manera cu nunca antes a wordo mira. Na un luga, situa cerca di un sero, e hendenan cu a presencia e escena a informa nos cu e tabata parce ‘olanan di candela cu tabata baha for di e sero’, y en general, segun loke nos a por a haya sa, e sneeuw cu tabata cubri tera tabata parce candela mescla cu sanger, mientras ariba (manera e apostel ta bisa), ‘e cielonan na candela’, tabata parce e descripcion profetico di e ultimo dia asina tanto cu hopi hende a keda asombra; e muchanan cu tabata mir'e a spanta y a puntra si esaki tabata e binida di e huicio; y hasta e animalnan tabata tembla cu un susto cla.”

GSAM 113.1No tabata solamente na America cu e señal aki di e profeta Joel a wordo mustra, sino, mientras e doctrina di e binida di e Señor tabata bira mas conoci na Gran Bretaña, e mesun señal a wordo mustra den cielo den e pais ey. E Anunciador comercial di New York di 22 di october 1839 ta cita e siguiente for di corantnan di Londen tocante un fenomeno remarcabel cu a wordo presencia den e pais ey den e anochi di 3 di september:—

GSAM 113E aurora di 1839

GSAM 113.2“LONDEN, 5 DI SEPTEMBER [1839].—Entre dies or di Diahuebs anochi y tres or di ayera mainta, a wordo observa den cielo un di e manifestacionnan mas magnifico di e fenomenonan extraordinario aki, e streanan cu ta cay y e lusnan di noord, cu a wordo presencia den hopi aña. E prome señal di e fenomeno particular aki tabata dies minuut pa dies, ora cu un lus cora cla, aparentemente damp, a lanta for di e parti noord di e hemisferio y a extende gradualmente te na e centro di cielo, y pa dies or of dies y cuarto, henter e cielo, di oost pa west, tabata un inmenso capa di lus. Su aspecto tabata sumamente alarmante y tabata exactamente manera esun causa pa un candela teribel. E lus tabata varia hopi; un momento e tabata parce di baha, y mesora despues e tabata lanta cu un claridad intenso. Mescla cu esaki por a mira masanan di huma cu tabata bolter di continuo, y cada observador tabata parce convenci cu esaki tabata ‘un candela tremendo’.

GSAM 113.3“E consternacion den e capital tabata masha grandi; miles di hende tabata core den e direccion di e supuesto catastrofe teribel. E bompanan di candela di e stacionnan di bombero di Baker Street, Farringdon Street, Watling Street, Waterloo Road, y tambe esnan di e stacionnan den e parti west di Londen —di hecho, tur bompa di candela na Londen— a wordo hinca tras di cabainan y hala na galope pa e supuesto ‘luga di destruccion’ cu mas energia cu di costumber, sigui pa carosanan, hendenan na cabai y inmenso multitudnan. Algun di e bompanan a yega te High Gate y Halloway [mas o menos cuater miya] prome cu nan a descubri e eror. E aparicionnan aki a dura mas cu dos ora, y pa mainta e espectaculo a bira grandioso.

GSAM 114.1“Pa dos or di mainta e fenomeno tabata presenta un escena sumamente esplendido y masha dificil pa describi. Henter Londen tabata ilumina manera mei dia, y e atmosfera tabata remarcablemente cla. E hemisferio zuid, na e ora menciona, aunke sin nubia, tabata masha scur; pero e streanan, cu tabata incontabel, tabata bria bunita. E otro banda di cielo tabata presenta un contraste particular pero magnifico; e tabata sumamente cla, y e lus tabata masha intenso; tabatin un sucesion continuo di meteoro cu tabata varia den resplandor —nan tabata parce forma den e centro di cielo y plama te ora nan tabata parce di rementa. E efecto tabata manera un descarga electrico. Incontabel streanan chikito tabata sali disparando riba e horizonte y tira nan mes cu un tal rapidez pa tera cu wowo casi no por a sigui nan caminda; nan tambe tabata parce di rementa y plama un damp cora scur riba henter e hemisferio. E colornan tabata sumamente magnifico.

GSAM 114.2“Pa dos or y mei e espectaculo a cambia den scuridad, cu, ora el a dispersa, a revela un arco iris luminoso den e zenit di cielo y rond di e rand di scuridad cu tabata colga riba e parti zuid di e pais. Poco despues, columnanan di lus color di plata a sali di esaki manera rayonan. Nan a aumenta maraviyosamente, mesclando cu e damp cora cu tabata forma na e mesun momento, y ora nan a yega na nan haltesa completo e espectaculo tabata mas cu loke hende por imagina. Streanan tabata dispara den tur direccion y a sigui te cuater or, ora cu tur cos a desvanese.”

GSAM 114Aparicionnan straño den solo

GSAM 114.3Mientras e predicadonan bibo tabata presenta e berdad di e binida di e Señor, hopi y diferente maraviyanan den cielo a wordo mira den diferente parti di mundo. Di esakinan, nos espacio ta permiti solamente e representacion di e aparicion di solo na Norwich, Inglatera, den december 1843. Un similar a tuma luga na New Haven, Conn., riba 9 di september 1844, durante dos ora prome y despues di mei dia, y a wordo presencia pa miles di hende.

GSAM 115Aparicion straño di solo

GSAM 115.1E cirkel chikito paden ta representa solo. E tabatin un color oraño cla. E parti pafor di e dos cirkel cu tabata rondona solo na distancianan desigual di dje tabata parce di tin e mesun color; pero e parti paden di e cirkelnan aki tabata geel intenso, mientras e cielo paden di e cirkelnan ey tabata parce di un color bruin scur, y e tres cirkel grandi cu tabata pasa door di solo y bou di dje tabata parce forma di un lus cla y distinto.

GSAM 115.2Tocante e suceso na Inglatera nos ta lesa lo siguiente den un carta di E. Lloyd, Londen, 3 di januari 1844:—

GSAM 115.3“A tin un ‘señal den solo’ remarcabel, mira pa e ciudadanonan principal di Norwich y di e region rond di dje, manera nunca antes a wordo mira na Inglatera. El a wordo mira den december ultimo, mas o menos pa 12 or di merdia, y a dura dos ora. El a alarma e habitantenan hopi. Esaki a tuma luga net prome cu e Rumannan homber Winter, Burgess y Routon a cuminsa nan mision den e ciudad ey. Tabata parce cu el a prepara caminda pa e berdad, di manera cu nan a haya bon exito eynan.”

GSAM 116.1E relato di e fenomeno manera el a tuma luga na New Haven, Conn., ta duna den e Grito di mei anochi di 10 di october 1844, y a wordo tuma for di e Paladio di New Haven di 10 di september 1844. Den e relato den e Grito, e redactor ta bisa: “Ningun filosofo a por a duna un splicacion di e causa di e fenomeno aki cu ta satisface su mes.”

GSAM 116.2Un relato di e espectaculo aki cu a aparece en relacion cu solo na New Haven, Conn., riba 9 di september 1844, a wordo publica tambe den e Hartford Courant di 12 di september 1844, y ta bisa lo siguiente:—

GSAM 116.3“E ringnan rond di solo riba Dialuna, 9 di september 1844, durante dos ora prome y despues di mei dia, aparentemente a wordo observa en general pa nos ciudadanonan cu hopi interes, y a lanta un curiosidad cu ta busca compronde mas tocante aparicionnan di e mesun clase y nan causa.

GSAM 116.4“E halo di e ocasion aki tabata remarcabel pa su duracion, y a ofrece oportunidadnan favorabel pa observacion. Mas o menos pa mei dia e tabata consisti principalmente di dos ring completo, un di mas o menos cuarenta y cinco grado di hanchura, cu tabata rondona solo na su centro, y e otro di mas o menos setenta y dos grado di hanchura, cu su centro den e zenit, mientras su circunferencia tabata pasa door di solo. E cirkel mas chikito tabata acompaña pa un elips di e as mayor y di poco excentricidad. Directamente na e banda opuesto di solo, y trinta y seis grado noord di e zenit, e cirkel grandi tabata wordo corta pa dos otro cirkel di casi of exactamente e mesun diameter, formando na e punto di interseccion un mancha brillante, manera naturalmente lo resulta for di e lus combina di tres ring luminoso. E ring cu tabata rondona solo tabata mustra e colornan di arco iris, frecuentemente cu hopi intensidad y bunitesa. E otro ringnan tabata blanco y mas debil na medida cu nan tabata mas leu di solo. Sin embargo, partinan chikito di cirkel, cu colornan prismatico [di arco iris], a aparece na diferente momento, tanto na oost como na west.... Un tal uniformidad di structura mester depende di algun ley cu ta regula e formacion di halonan; pero e naturaleza di e ley no ta completamente aclaria.... No a tin mucho dificultad pa splica e formacion di e ring cu ta rondona solo, ya cu e causa ta algo similar na esun cu ta produci e arco iris, pero pa splica e origen di e ring cu tin su circunferencia den e centro di solo a resulta mas dificil.”

GSAM 117Maraviyanan cu ta cumpli e prediccionnan di e Scrituranan

GSAM 117.1Di e uso cu a wordo haci, tanto na Inglaterra como na America, di e maraviyanan aki cu a wordo mira den cielo, nos por siña dor di lesa e Splicacion di e Capitulo Binti Cuater di Mateo, di Sylvester Bliss, publica na Boston na 1843. Despues di cita algun di e relatonan di ariba, e ta bisa:—

GSAM 117.2“Asina pues, e ‘señalnan grandi’ y e ‘aparicionnan spantoso’ cu ta wordo anuncia den e Scrituranan di berdad, ta parce di ta tur cumpli, mescos cu esunnan cu e Salbador a declara cu lo precede su binida.

GSAM 117.3“Mes sigur cu e brotamento di blachi na e palonan ta un indicacion di zomer, mes sigur cristianonan mester sa, ora e señalnan aki wordo cumpli, cu e binida di Cristo ta cerca, si, na e portanan. No ta simplemente cu nan tin permiso pa sa esaki, sino cu nos Salbador ta manda nan pa sa esey.”5

GSAM 117E MENSAHERONAN

GSAM 117.4Despues di a yama atencion riba algun di e caracteristicanan principal di e mensahe di e segundo binida, manera el a wordo proclama na principio, por ta interesante pa considera algun di esunnan cu a hunga un papel importante den e gran proclamacion. Nos a duna caba e nombernan di hopi cu tabata entre e ministronan mas talentoso di e tempo ey den paisnan stranhero y cu a lansa e grito. Ora nos yama atencion riba algun di esunnan cu a tuma e delantera na America, riba kende Señor a pone e carga di e obra, esaki lo sirbi pa mustra ainda mas cla cu e man di Señor tabata berdaderamente den e movemento.

GSAM 118William Miller

GSAM 118.1Prome nos lo considera e caso di William Miller, cu tabata asina prominente den e movemento adventista na Estados Unidos cu hopi hende conoce e movemento solamente como “millerismo”.

GSAM 118.2William Miller a nace na Pittsfield, Mass., na februari di 1782. Desde su infancia, el a mustra señalnan di un forsa y actividad intelectual cu tabata surpasa loke ta comun. Den transcurso di algun aña, e señalnan aki a bira cada bes mas evidente pa tur cu tabata asocia cu ne. E tabatin un constitucion fisico fuerte, un intelecto activo y naturalmente bon desaroya, y un caracter moral irreprochabel. El a disfruta di e ventahanan limita di e scol di distrito pa solamente algun aña prome cu generalmente a wordo reconoce cu su conocemento tabata surpasa esun di e maestronan cu normalmente tabata wordo emplea.

GSAM 118.3Sr. Miller a casa na 1802 y a establece su hogar na Poultney, Vt. E hombernan cu el a asocia cu nan desde cu el a muda pa Poultney, y na kende e tabata debe hopi di e favornan material cu el a ricibi, tabata fuertemente influencia door di principionan sceptico y teorianan deista. Nan no tabata hombernan inmoral, sino cu, como grupo, nan tabata bon ciudadanonan, generalmente serio den nan conducta, humano y generoso. Sinembargo, nan tabata rechasa e Bijbel como e norma di berdad religioso, y nan tabata purba haci e rechaso ey parce rasonabel cu e ayudo cu nan por a haya den e escritonan di Voltaire, Hume, Volney, Paine, Ethan Allen y otronan. Sr. Miller a studia e obranan aki cuidadosamente y, cu tempo, el a declara su mes un deista. E mes a declara cu su bida como deista a cubri un periodo di diezdos aña, cu a cuminsa mas o menos na 1804.

GSAM 118.4Despues di ricibi su nombramento como capitan, el a drenta e ehercito na 1810. Ora el a bolbe for di e ehercito, el a muda cu su famia pa Low Hampton, N.Y., pa cuminsa traha tera aya na 1812. Como cunukero, e tabatin mas tempo liber pa lesa. El a descubri cu su opinionnan deista no tabata dune ningun seguridad di felicidad mas aya di e bida presente. Mas aya di graf, tur cos tabata scur y somber. Pa usa su mes palabranan:

GSAM 118.4“Deha di existi tabata un pensamento friu cu tabata haci mi tembla, y mester duna cuenta tabata destruccion sigur pa tur. Cielo tabata manera koper riba mi cabes, y tera manera heru bao di mi pianan. Eternidad!—kico e tabata? Y morto!—pakico e tabata existi? Mas cu mi tabata rasona, mas leu mi tabata di un prueba sigur. Mas cu mi tabata pensa, mas confuso mi conclusionnan tabata bira. Mi a purba stop di pensa, pero mi no por a controla mi pensamentonan. Mi tabata berdaderamente miserabel, pero mi no tabata compronde e causa.... Poco despues, di repente, e caracter di e Salbador a laga un impresion bibo den mi mente. Tabata parce cu por tin un ser asina bon y compasivo cu e mes lo paga pa nos transgresionnan, y asina salba nos di sufri e castigo di picado. Mesora mi a sinti cu un ser asina mester ta digno di tanto amor; y mi a imagina cu mi por a tira mi mes den su brasanan y confia den e misericordia di un ser asina.”

GSAM 119E conversion di William Miller

GSAM 119.1Ademas el a bisa:

GSAM 119.1“Mi a mira cu e Bijbel si tabata presenta exactamente e Salbador cu mi tabatin mester; y mi tabata perpleho con un buki cu no ta inspira por a presenta principionan asina perfectamente adapta na e necesidadnan di un mundo cai. Mi a wordo forza pa admiti cu e Scrituranan mester ta un revelacion di Dios. Nan a bira mi delicia; y den Hesus mi a haya un amigo.... Awor e Bijbel a bira mi estudio principal, y mi por bisa cu berdad cu mi a examina e cu gran placer. Mi a descubri cu ni mitar no a wordo conta na mi. Mi tabata puntra mi mes pakico mi no a mira su beyesa y gloria prome, y mi tabata asombra cu mi por a yega di rechasa e.”

GSAM 119.2William Miller mes ta describi su manera di studia e Bijbel asina:

GSAM 119.2“Mi a determina pa pone tur mi ideanan preconcebi un banda, pa compara e Scrituranan profundamente cu otro partinan di e Scrituranan, y pa sigui studia nan di un manera regular y metodico.... Cada bes cu mi tabata haya algo poco cla, mi costumber tabata di compara e cu tur e pasahenan relaciona cu ne; y, cu ayudo di Cruden, mi tabata examina tur e textonan di e Scrituranan den cua tabata aparece cualkier di e palabranan principal cu tabata den un parti poco cla.... Di e manera aki mi a sigui studia e Bijbel durante mi prome lectura di dje, pa mas o menos dos aña, y mi a bira completamente convenci cu e ta su mes interprete.

GSAM 120.1“Mientras mi tabata studia asina, mi a bira convenci cu, si e profesianan cu a wordo cumpli den pasado ta sirbi como norma pa husga e manera cu esunnan ainda den futuro lo wordo cumpli, e opinionnan popular tocante e reinado spiritual di Cristo—un milenio riba tera prome cu e fin di mundo, y e regreso di e hudiunan—no ta sosteni door di e palabra di Dios.... Mi a haya cu e Scrituranan ta siña claramente cu Hesus Cristo lo baha atrobe na e tera aki, ora e bin den e nubianan di cielo, den tur e gloria di su Tata.

GSAM 120.2“Mi a sinti un placer den e estudio di e Scrituranan cu mi nunca antes a imagina cu nan siñansanan por a duna mi. Mi a cuminsa studia nan sin spera di descubri e tempo di e binida di e Salbador, y na principio casi mi no por a kere e resultado cu mi a yega na dje; pero e pruebanan a toca mi cu asina tanto forsa cu mi no por a resisti mi conviccionnan. Mi conclusionnan a bira casi firme, y mi a cuminsa spera, vigila y ora pa e binida di e Salbador.”

GSAM 120.3Atrobe e ta bisa:

GSAM 120.3“Mi a kere; y mesora e deber di publica e doctrina aki, pa mundo por kere y prepara pa encontra e Hues y e Bruidegom na su binida, a wordo graba den mi mente. No ta necesario pa mi conta aki den detaye di mi pruebanan largo y pisa. Ta suficiente pa bisa cu, despues di algun aña, mi a wordo forza door di e Spiritu di Dios, e poder di e berdad y e amor pa almanan, pa tuma mi cruz y proclama e cosnan aki na un mundo cu ta muri y perece.”

GSAM 120.4Sr. Miller, mescos cu esunnan cu a wordo movi door di e mensahe aki den otro paisnan, prome a pensa di cumpli su encargo dor di scirbi y publica den corantnan y foyetonan. Su opinionnan a wordo publica pa prome bes den e Vermont Telegraph, un corant bautista, imprimi na Brandon, Vt. Esaki tabata den aña 1831. E prome bes cu el a papia na publico tocante e tema tabata den aña 1832. Di e reunion ey el a bisa: “Señor a drama su gracia riba e congregacion, y hopi a kere pa salbacion di nan almanan.”

GSAM 121.1Na 1836 su conferencianan a wordo imprimi den algun di e corantnan di e tempo ey. Den invierno di 1837-38 su conferencianan a wordo publica den un foyeto. Na 1838 un di dos foyeto di 204 pagina a wordo imprimi, y den e foyeto aki Sr. Miller a declara cu e poder otomano por a cai den aña 1839 of 1840. Su prome conferencianan den cualkier di e ciudadnan grandi tabata den aña 1836. E ora el a papia den e ciudadnan di Randolph, Lowell, Groton y Lynn, Mass.

GSAM 121.2Te na 1840 Sr. Miller tabata casi su so como orador publico riba e tema di e binida cercano di Cristo. Den e aña ey, di repente, centenares di hende a uni cu ne pa proclama e mensahe. Loke a produci e gran cambio aki lo wordo considera den e siguiente capitulo. Den invierno di 1839-40 Sr. Miller a duna un serie di conferencianan na Exeter, N.H. Aya el a encontra pa prome bes cu Pastor J. V. Himes, kende na e tempo ey a acepta e fe y, desde e fecha ey, a para banda di Pastor Miller como editor y predicado ferviente di e gran mensahe di e segundo binida.

GSAM 121Joshua V. Himes

GSAM 121.3Tocante e trahado ferviente aki den e gran movemento, nos no por haci miho cu cita su biografo, cu ta bisa:—

GSAM 121.4“Joshua V. Himes a nace na Wickford, R.I., dia 19 di mei di 1805. Su tata tabata bon conoci como comerciante cu e Indias Occidental, y tabata un miembro prominente di e iglesia episcopal San Pablo na Wickford. Su mama tabatin un caracter amabel y un amor pa e Salbador, cu e tabata comunica na su yiu homber, kende tabata scucha di buena gana.

GSAM 121.5“E tata tabatin e intencion di prepara su yiu homber, Joshua, pa e ministerio di e iglesia cu e mes tabata pertenece na dje, pero circunstancianan a impidi esaki. Dios tabatin un otro obra pa e yiu homber ey haci, y e tabata dirigi e cosnan di tal manera cu nan lo trece e resultado desea. Na 1817 e tata a manda un carga di hopi balor bao di mando di Capitan Carter, cu Alexander Stewart como encargado di e carga. E hombernan aki a mustra cu nan no tabata digno di confiansa y, despues di yega na un haf den e Indias Occidental, nan a bende tanto e barco como e carga, y a hui. E suceso aki a cambia tur e plannan cu a wordo haci pa e futuro di e hoben Joshua, kende lo a wordo manda na Universidad Brown, na Providence, R.I. En bes di esey, na april di 1821 el a wordo hiba na New Bedford, Mass., y a wordo pone bao di contrato cu William Knights pa siña e ofishi di traha mueble.

GSAM 122.1“Ora el a yega na su cas nobo, el a dedica su mes cu fervor na e trabao cu a wordo encarga na dje, determina pa bira un maestro den su ofishi. Sinembargo, pronto el a descubri cu e ambiente religioso rond di dje no tabata completamente na su gusto. E ta bisa: ‘Mi maestro tabata un unitario, y e tabata hiba mi na su iglesia. Rdo. Orville Dewey tabata e pastor. Poco tempo prome el a laga e ortodoxia. Mi formacion bao di Obispo Griswold y Rdo. William Burge, rector di San Pablo na Wickford, y e hopi besnan cu mi a scucha e elocuente Dr. Crocker di San Juan, na Providence, R.I., a haci cu mi no por a acepta e negacionnan elocuente di Sr. Dewey di e siñansanan di Cristo y su apostelnan.’

GSAM 122.2“Como na e tempo ey no tabatin un iglesia episcopal na New Bedford, el a decidi di asisti na e Prome Iglesia Cristian [no di e Discipulonan], y despues el a uni cu e congregacion ey. ‘Aki,’ e ta bisa, ‘mi a haya e Bijbel habri y libertad di pensamento, y mi a haci bon uso di tur dos.’ E iglesia aki tabata bao di e cuido pastoral di Rdo. Moses Howe. Rdo. Clough a bautisa Joshua V. Himes dia 2 di februari di 1823. Cu un curason cu tabata kima di celo pa su Maestro, mesora, na e edad di diesocho aña, el a cuminsa conta e historia di e cruz y insta hende pa arrepenti. Di su mes e ta bisa:—

GSAM 122.3“‘Pronto mi a bira un exhortado, y mi a ricibi permiso pa desaroya mi don.... Mi a termina mi periodo di aprendiz cu satisfaccion, y mi a ricibi elogio. Pero durante cinco of seis aña mi tabatin e costumber di traha oranan extra y asina mi tabata haya un of dos dia den siman pa estudio y obra misionero den barionan necesita, di cua mi tabata entrega e frutonan na mi pastor.’

GSAM 123.1“Na 1825 el a wordo comisiona como misionero di e conferencia di iglesianan cristian den e parti zuid di Massachusetts. ‘No tabatin ningun plan ni medionan pa e sosten di misioneronan,’ Pastor Himes ta bisa, ‘y mi a resolve di cuminsa un negoshi pa sostene mi mes, y predica tanto cu mi por.’

GSAM 123.2“Na 1828 el a sali for di New Bedford, sin duda ni falta di energia, pero cu un determinacion cu mester a trece victoria, y a bai Plymouth, unda el a predica e palabra di Dios den scolnan, den salanan improvisa y na unda cu e por a haya hende pa scucha. Na 1829 el a sigui cu e mes tipo di obra na Fall River te na 1830, ora el a muda pa Boston como pastor di e Prome y e Di Dos Iglesia Cristian; y aki el a keda pa trinta y tres aña. Na 1839 el a converti na e causa di e segundo binida, manera e famoso Pastor William Miller tabata splica e. El a drenta e causa nobo cu tur e entusiasmo cu e tabatin, y su ministerio tabata yen di candela y poder. Na 1840 el a cuminsa publica e Signs of the Times, y tabata defende e causa na cua el a dedica henter su curason. Tur su placa, tur su trabao y tur su energia a wordo entrega na e causa aki, y miles di hende a wordo converti.”

GSAM 123E trabao conhunto di Miller y Himes

GSAM 123.3Desde 1840 te na herfst di 1844, e trabao di Pastornan Miller y Himes tabata mayormente conhunto mientras nan tabata bai di ciudad pa ciudad, den zomer cu nan tent gigantesco, y den invierno den iglesianan y salanan publico. E gran forsa fisico di Pastor Himes a sostene e te ora el a drenta su di 92 aña di bida. Su facultadnan mental a keda vigoroso te na fin. Den aña 1894, dia 28 di september, el a duna un discurso sumamente conmovedor na un congregacion di mas di tres mil Adventistanan di Siete Dia riba e tereno di campamento na Lansing, Michigan. Tabata parce cu el a papia cu hopi di e fervor y vigor di e dianan di antes. Esaki tabata berdaderamente maraviyoso pa un homber cu tabata tres luna den su di 91 aña di bida, y cu tabata sufri di un malesa incurabel cu a causa su morto e siguiente aña.

GSAM 124.1Pastornan Miller y Himes tabata, por asina bisa, den e “prome fila di e bataya” den e movemento di e segundo binida na America, y nan tabata solamente dos entre hopi decena cu a traha cu nan pa proclama e doctrina di e binida di Cristo, y cu nan caracteristicanan principal tabata firmeza di proposito y integridad intachabel. E hombernan aki tabata mayormente di e grupo cu mundo ta yama “hombernan cu a forma nan mes”,—hombernan cu a desaroya dor di enfrenta e realidadnan duro di bida, cu a siña di decidi riba e balor di un causa segun principio y no segun conveniencia. Nan tabatin e caracter di esunnan di cua Pastor Miller a bisa cu generalmente tabata acepta e mensahe for di e iglesianan: “e miembronan mas piadoso, dedica y bibo”. E hecho aki a wordo confirma door di e ministronan di e diferente iglesianan, cu a bisa, despues di e separacion definitivo di e adventistanan for di nan: “E [doctrina] a hiba e miho di nos trupa.”

GSAM 124Otro predicadonan adventista prominente

GSAM 124.2Por ta interesante pa menciona pa nomber algun di e hombernan cu a hunga un papel importante hunto cu Pastornan Miller y Himes den e movemento di e prome temponan ey. E prome riba e lista ta Charles Fitch, di Cleveland, Ohio, cu na 1842 a sugeri e idea di tin cuadronan pa ilustra e visionnan di Daniel y Apocalipsis. E idea a nace a base di Habacuc 2:2, 3. Charles Fitch a muri dia 10 di october di 1844.

GSAM 124.3Dr. Josiah Litch, di Philadelphia, cu, manera nos lo mira den e siguiente capitulo, a wordo movi door di Señor pa proclama un berdad cu, ora el a wordo cumpli, a causa un aumento repentino y rapido di interes den e mensahe di e segundo binida.

GSAM 124.4Elon Galusha, di Lockport, N.Y., un ministro bautista renombra, cu su escritonan y su ministerio tocante e binida cercano di Señor a causa un gran conmocion den e denominacion ey.

GSAM 125.1E. R. Pinney, di Seneca Falls, N.Y., un otro ministro dedica di e iglesia bautista, cu su ministerio y su escritonan tabata un forsa den e obra. Cu bon rason e por a wordo yama “E salo di tera”.

GSAM 125.2Geo. Storrs, di e ciudad di New York, cu prome cu su conversion na e doctrina di e segundo binida tabata un predicado prominente di reavivamento. Su escritonan a eherce un influencia poderoso pa move e hende na un mayor consagracion di nan mes y di nan biennan na e obra; esaki tabata especialmente e caso den e ultimo simannan di e 2300 dia. Tabata e cu, despues di e desilusion, a presenta na e pueblo adventista y na mundo, pa nan considera, su seis sermonnan tocante e naturalesa di hende, e estado di e mortonan y e castigo futuro.

GSAM 125.3Pastor Stockman, di Portland, Maine, tabata un otro trahado ferviente den e reavivamentonan di William Miller den e ciudad ey. El a muri algun siman prome cu e fin di e aña hudiu 1843, mientras e pueblo adventista tabatin e esperanza y e expectativa cu Señor lo a bini na e tempo ey.6

GSAM 125.4Tabatin otro hombernan prominente cu, pa falta di espacio, nos lo menciona solamente, manera N. N. Whiting, cu a haci un traduccion di e Testamento Nobo na ingles, conoci como Traduccion di Whiting; S. S. Snow, F. G. Brown, Apollos Hale, L. D. Mansfield, Geo. Needham, O. R. Fassett; George, Wesley y Edwin Burnham (tres ruman homber), tur trahadonan eficaz den e mensahe.

Notes

  1. Habakuk 2:2, 3. ↩
  2. Revelacion 14:6, 7. ↩
  3. Marco 1:14, 15, ↩
  4. Joel 2:30, 31. ↩
  5. Splicacion di e Capitulo Binti Cuater di Mateo, pag. 49-60. S. Bliss, Boston, Mass., 1843. ↩
  6. Ta facil pa mira, manera ta wordo presenta den Prome escritonan, pag. 17, pakico Pastornan Fitch y Stockman tabata ansioso pa sa kico a pasa desde cu nan a drumi. ↩

Note

Back