Capitulo 3 — E binida di e Simia priminti
GSAM 57.1“ORA e tempo a yega na su plenitud, Dios a manda su Yiu, ... naci bao di ley, pa rescata esnan cu tabata bao di ley, pa nos por ricibi e adopcion como yiu.”1
GSAM 57.2“Awor, na esun cu tin poder pa fortifica boso segun mi evangelio y e predicacion di Hesus Cristo, segun e revelacion di e misterio cu a keda secreto desde cuminsamento di mundo, pero cu awor a wordo revela y, pa medio di e escrituranan di e profetanan, segun e mandamento di e Dios eterno, a wordo haci conoci na tur nacion pa nan obedece den fe: na e unico Dios sabio, sea gloria pa medio di Hesus Cristo pa semper.”2
GSAM 57.3“Pa medio di revelacion el a haci mi conoce e misterio; manera mi a scirbi anteriormente den algun palabra, ... cu den otro epocanan no a wordo haci conoci na e yiunan di hende, manera awor el a wordo revela pa medio di e Spiritu na su apostelnan y profetanan santo.... Na mi, cu ta menos cu esun di mas chikito di tur e santonan, a wordo duna e gracia aki, pa mi predica entre e paganonan e ricuranan insondabel di Cristo; y pa haci tur hende mira kiko ta e participacion den e misterio cu desde cuminsamento di mundo a keda scondi den Dios, cu a crea tur cos pa medio di Hesus Cristo.”3
GSAM 57.4A wordo bisa cu den e Testamento Bieu e evangelio ta scondi; den e Testamento Nobo e ta revela. Manera un otro a expresa, “Segun cu nan a aleha di Dios, e hudiunan a perde di bista, den gran parti, e enseñansanan di e servicio ritual. Cristo mes a institui e servicio ey. Den cada parti e tabata un simbolo di dje; y e tabata yen di bida y buniteza spiritual. Pero e hudiunan a perde e bida spiritual di nan ceremonianan, y nan a pega nan mes na e formanan morto. Nan a confia den e sacrificionan y ordenansanan mes, en bes di confia den esun na kende esakinan tabata señala.
GSAM 58Na busca di un gobierno terrenal
GSAM 58.1“Aunke e hudiunan tabata desea e binida di e Mesias, nan no tabatin idea di su mision. Nan no tabata busca redencion di picado, sino liberacion for di e romanonan. Nan tabata spera cu e Mesias lo bin como un conquistador, pa kibra e poder di e opresor y eleva Israel na dominio universal. Asina e caminda a wordo prepara pa nan rechasa e Salbador.
GSAM 58.2“E pueblo, den su scuridad y opresion, y e gobernantenan, cu sed di poder, tabata anhela e binida di un hende cu lo vence nan enemigonan y restablece e reino di Israel. Nan a studia e profesianan, pero sin comprension spiritual. Asina nan a pasa por alto e escrituranan cu ta señala e humiyacion di e prome binida di Cristo, y a aplica robes esnan cu ta papia di e gloria di su segundo binida. Orguyo a scurece nan bista; nan a interpreta profesia segun nan deseonan egoista.
GSAM 58.3“Durante mas cu mil aña e pueblo hudiu a spera e binida di e Salbador. Riba e acontecimento aki nan a funda nan speransanan di mas radiante. Den cantica y profesia, den rito di tempel y oracion den cas, nan a honra su nomber. Y toch, ora el a bin, nan no a reconoc'e. E Stima di cielo tabata pa nan ‘manera un rais for di un tera seco;’ e no tabatin ‘forma ni hermosura;’ y nan no a mira den dje buniteza pa nan desea. ‘El a bin cerca su mes hendenan, y su mes hendenan no a ricibie.’”4
GSAM 58Di e descendencia di David
GSAM 58.4Segun cu e tempo cu Daniel a pronostica tabata acerca, ora cu “Mesias e Prins”, e Ungi, mester a aparece, e pueblo hudiu por a rasona, y sin duda a hacie, di e manera aki: Segun e carni e Mesias mester ta di e cas y descendencia di David, pues su nacemento mester ta den e liña ey; y segun e reglanan di ley y costumbernan hudiu, e mester wordo ungi pa servicio publico na edad di trinta aña; y si e mester aparece como e ungi na e edad ey, anto su nacemento mester ta trinta aña prome cu fin di e sesenta y nuebe simannan di aña, cu mester dura te na e binida di e Mesias.
GSAM 59Prediccionnan di Simeon y Ana
GSAM 59.1Pa e tempo ey henter Israel tabata den expectativa. Esnan cu tabata studia e Escrituranan cu seriedad y devocion tabata spera e nacemento di esun cu lo ta nan Gobernante y Dirigente. Na Simeon, un homber di edad y piadoso, a wordo revela “pa medio di e Spiritu Santo cu e no lo mira morto prome cu el a mira e Cristo di Señor.”5
GSAM 59.2Ora a trece e Salbador, ainda un baby, na tempel, Simeon a reconoce cu e mucha aki tabata esun di kende a wordo papia, e Cristo. “Anto el a tum'e den su brasanan, a bendiciona Dios y a bisa: Señor, awor bo ta laga bo sirbiente bai den paz, segun bo palabra; pasobra mi wowonan a mira bo salbacion, cu bo a prepara dilanti di tur pueblo: un lus pa ilumina e paganonan, y e gloria di bo pueblo Israel....
GSAM 59.3“Y Simeon a bendiciona nan [Jose y Maria], y a bisa Maria, su mama: Mira, e mucha aki ta destina pa caida y e lanta atrobe di hopi den Israel; y pa un señal cu lo wordo contradici (si, un spada lo pasa door di bo mes alma tambe), pa e pensamentonan di hopi curason por wordo revela.
GSAM 59.4“Y tabatin un muhe yama Ana, un profetisa, yiu muhe di Fanuel, di e tribu di Aser.... Y na e mes instante ey el a yega, a gradici Señor tambe, y a papia di dje na tur esnan cu tabata spera redencion den Jerusalem.”6
GSAM 59Angelnan ta bishita e wardadonan di carne
GSAM 59.5Prome cu esaki, angelnan a anuncia e bon noticia di nacemento di e Salbador na e wardadonan di carne riba e sabananan di Betlehem. Mientras e wardadonan tabata scucha, e angelnan a canta e palabranan melodioso aki:—
GSAM 60E sabionan ta bishita Betlehem
GSAM 60.2Despues e sabionan di Oriente a bin, cu a mira “e strea lanta”, manera Balaam a pronostica. Siguiendo su guia nan a yega Jerusalem, caminda a bira necesario pa puntra pa e Rey recien naci. Ora a informa nan cu Betlehem lo ta e lugar di nacemento di e Deseado, nan a sigui nan biahe; y guia pa e strea cu a aparece atrobe, nan a wordo hiba na e lugar humilde caminda e Salbador tabata drumi. Aki nan a adora e Mucha santo, a presenta regalonan di oro, sensia y mira na dje, y despues a cuminsa nan largo biahe di regreso pa cas.
GSAM 60E Salbador na edad di diesdos aña
GSAM 60.3Di e niñez di Cristo e Salbador te na edad di diesdos aña, poco a wordo registra, excepto su crecemento den sabiduria y estatura, y su obediencia fiel na su mayornan. Pero na edad di diesdos aña, despues di a acompaña Jose y Maria na Jerusalem pa asisti na e fiesta anual, eynan el a asombra e sacerdotenan cu e conocemento cu el a mustra den su preguntanan y den e contestanan cu el a duna riba nan problemanan dificil. Desde e tempo ey te ora el a cuminsa su trabou publico, el a honra e humilde oficio di carpinte mientras e tabata traha cu Jose, esposo di Maria.
GSAM 60E mision di Juan Bautista
GSAM 60.4Durante e seis lunanan prome cu su ministerio publico, e mision di Cristo a wordo anuncia pa Juan Bautista. E pueblo tabata bin den multitudnan inmenso pa scucha Juan y pa wordo bautisa pa dje. Como nan “tabata den expectativa [sperando e binida di e Mesias] y tur hende tabata medita [“rasona of debati”, den e margen] den nan curason tocante Juan, si e tabata e Cristo of no; Juan a contesta, bisando nan tur: Mi ta bautisa boso cu awa; pero esun cu ta mas poderoso cu mi ta bin, di kende mi no ta digno di los e cabuya di su sapato: e lo bautisa boso cu e Spiritu Santo y cu candela: e tin su pala den su man, y e lo limpia su era completamente, y lo reuni e trigo den su granero; pero e lo kima e bagas cu candela cu no por wordo paga.”7
GSAM 61Hesus ta wordo bautisa
GSAM 61.1Mientras Juan tabata administra e rito di bautismo, el a mira Hesus bin cerca dje pa wordo bautisa, y a bisa: “Mira e Lamchi di Dios, cu ta kita e picado di mundo.... Y Juan a duna testimonio, bisando: Mi a mira e Spiritu baha for di cielo manera un paloma, y el a keda riba dje. Y mi no tabata conoc'e; pero esun cu a manda mi bautisa cu awa, esun mes a bisa mi: Esun riba kende bo lo mira e Spiritu baha y keda, ta esun cu ta bautisa cu e Spiritu Santo. Y mi a mira, y a duna testimonio cu esaki ta e Yiu di Dios.”8
GSAM 61E bos for di cielo
GSAM 61.2Cu Cristo tabata e Mesias a wordo confirma tanto pa e bahamento visibel di e Spiritu Santo den un forma corporal manera un paloma, como pa un bos for di cielo. Den e Evangelio di Mateo nos ta lesa: “Hesus, ora el a wordo bautisa, a sali mesora for di awa: y mira, e cielonan a habri pe, y el a mira e Spiritu di Dios baha manera un paloma y posa riba dje: y mira, un bos for di cielo a bisa: Esaki ta mi Yiu stima, den kende mi tin gran agrado.”9
GSAM 61.3Aunke “Juan no a haci ningun milager”, e pueblo, ora nan a mira e gran poder cu tabata acompaña e ministerio di Cristo, no por a haci otro cu bisa: “Tur cos cu Juan a bisa di e homber aki tabata berdad.”10
GSAM 61Cristo ungi segun ley
GSAM 61.4Den relacion cu e relato di Lucas di e bautismo y di e mes ungimento pa medio di e Spiritu Santo den forma di un paloma, nos ta lesa: “Hesus mes tabata cumpliendo mas o menos trinta aña.”11
GSAM 62.1Despues di e largo ayuno di cuarenta dia di nos Señor, y e tentacionnan feroz di e diabel den e desierto, cu a sigui su bautismo mesora, el a “bin Nazaret, caminda el a wordo lanta; y, segun su costumber, el a drenta e sinagoga riba dia di sabat, y a lanta pa lesa.... E Spiritu di Señor ta riba mi, pasobra el a ungi mi pa predica e evangelio na e pobernan.... Y el a cuminsa bisa nan: Awe e Escritura aki a wordo cumpli den boso orea.”12
GSAM 62E tempo a wordo cumpli
GSAM 62.2Marco, ora e ta relata e mes acontecimento, ta bisa: “E tempo a wordo cumpli, y e reino di Dios ta cerca: arrepenti boso, y kere e evangelio.”13 E tempo pronostica pa e Ungi aparece a yega. E ungimento pa medio di e Spiritu Santo a tuma lugar na su bautismo, y awor e tabata cuminsa su ministerio, exactamente den e tempo y di e manera cu e profetanan santo di antiguedad a pronostica.
GSAM 62Prueba visibel cu Cristo ta e Mesias
GSAM 62.3E ministerio di Cristo tabata acompaña pa milagernan cu e tabata haci constantemente. Pa e pueblo, aun si nan no a logra compronde su parabolanan y palabranan completamente, esakinan tabata un prueba visibel cu e tabata Emanuel, of cu “Dios tabata cu ne.”14 Den e milagernan aki Cristo tabata duna mundo tanto un evidencia di e poder di Dios den dje mes, como un demostracion practico di e caracter di Dios y di su bondad amoroso. Ora Felipe, despues di tres aña di compania continuo cu Cristo y di a presencia su milagernan poderoso, a bisa: “Señor, mustra nos e Tata, y esey ta suficiente pa nos,” Hesus a bisa na dje: “Mi ta tanto tempo cu boso, y ainda bo no a conoce mi, Felipe? Esun cu a mira mi a mira e Tata: con anto bo ta bisa: Mustra nos e Tata? ... Kere mi cu mi ta den e Tata y e Tata ta den mi; of si no, kere mi pa motibo di e obranan mes.”15
GSAM 63Juan desconcerta
GSAM 63.1Aunke na bautismo di Cristo, Juan a presencia e bahamento visibel di e Spiritu Santo, a tende e bos for di cielo proclama cu e ta e Yiu di Dios, y e mes a declara cu e tabata “e Lamchi di Dios cu ta kita e picado di mundo,” e acontecimentonan tabata desaroya asina diferente di loke e tabata spera cu e, den su prision scur, tabata preocupa y confundi.
GSAM 63.2“Mescos cu e discipelnan di e Salbador, Juan Bautista no tabata compronde e naturaleza di e reino di Cristo. El a spera cu Hesus lo tuma e trono di David; y segun cu tempo a pasa, y e Salbador no a reclama autoridad real, Juan a bira desconcerta y preocupa.”16 “Yamando dos di su discipelnan cerca dje, [el] a manda nan cerca Hesus, bisando: Ta abo ta esun cu mester bin? Of nos mester spera un otro?” “Den e mes ora ey e [Hesus] a cura hopi di nan malesa y afliccionnan, y a libra nan di spiritunan maligno; y na hopi cu tabata ciego el a duna bista. Anto Hesus a contesta y a bisa nan: Bai, y conta Juan e cosnan cu boso a mira y tende.”17
GSAM 63.3Tabata cu dificultad cu e hudiunan, of hasta e discipelnan, por a mira cla hopi berdad cu e Salbador tabata expresa, pasobra nan tabata asina firma den e creencia cu ora e Mesias lo bin, e lo kibra e yugo romano, cu tabata asina pisa pa nan, y mesora restablece e reino di David y reina como un rey terrenal.
GSAM 63.4Hesus a cuminsa su predicacion bisando: “Arrepenti boso, pasobra e reino di cielo ta cerca.”18 Ora su diesdos apostelnan a wordo manda, nan a hiba e mes mensahe: “E reino di cielo ta cerca.”19 Ainda mas despues den su ministerio, ora e setenta a wordo manda, esey tabata cu e palabranan: “E reino di Dios a acerca boso.”20
GSAM 64E pueblo asombra pa e obra di Cristo
GSAM 64.1E palabranan y enseñansanan maravilloso di Cristo a haci e pueblo bisa: “Nunca un hende a papia manera e homber aki.”21 Y ora el a cura e homber ciego y mudo, “Henter e pueblo a keda asombra y a bisa: Esaki no ta e yiu di David?”22 Of, den otro palabra: Esaki no ta e simia di David, e Salbador priminti? “Ora el a yega den su mes tera, el a siña nan den nan sinagoga, di tal manera cu nan a keda asombra y a bisa: Di unda e homber aki tin e sabiduria y e obranan poderoso aki? Esaki no ta e yiu di e carpinte? Su mama no ta yama Maria? Y su rumannan homber, Santiago, Joses, Simon y Judas?”23
GSAM 64.2Mas o menos den e di tres aña di e ministerio di Cristo, ora e tabata den tempel asistiendo na e fiesta di dedicacion, e hudiunan a rondona dje y a bisa na dje: “Te ki ora bo ta tene nos den duda? Si abo ta e Cristo, bisa nos claramente.”24 Den e aña anterior, ora el a haci e gran milager di alimenta e cinco mil cu e “cinco pan di gerst y dos pisca chikito,” el a “compronde cu nan lo bin tum'e pa forsa, pa haci'e rey, [pues] el a retira atrobe na un sero.”25
GSAM 64Cristo ta siña e discipelnan tocante su morto
GSAM 64.3Ora Cristo tabata siña su discipelnan, el a pone hopi atencion na kita e idea di un reino terrenal cu lo cuminsa mesora, y na mustra nan cu e mester muri y resucita, bai y bin atrobe. P'esey el a puntra nan: “Y si boso mira e Yiu di hende subi na unda e tabata prome?”26 Despues di a ordena nan “cu nan no mester bisa ningun hende cu e tabata Hesus e Cristo,” nos ta lesa: “Desde e tempo ey Hesus a cuminsa mustra su discipelnan con e mester bai Jerusalem, sufri hopi cos di parti di e ancianonan, e sacerdotenan principal y e escribanan, y wordo mata, y wordo lanta atrobe riba e di tres dia. Anto Pedro a hala dje un banda y a cuminsa reprendie, bisando: Leu cu esey di bo, Señor; esaki no lo pasa cu bo.”27
GSAM 65.1Na e mes momento el a bisa nan cu tabatin algun hende para eynan cu no lo muri prome cu nan a mira e Yiu di hende bin den su reino.28 Mas o menos ocho dia despues, e profesia aki a wordo cumpli; y e apostel Pedro ta referi na e “vision” ey di Cristo biniendo den su reino como prueba di e berdadero segundo binida di Cristo cu ainda ta den futuro.29
GSAM 65.2Un biaha ora Cristo y su discipelnan tabata den Galilea, Hesus a bisa nan: “E Yiu di hende lo wordo entrega den man di hende; y nan lo mat'e, y riba e di tres dia e lo wordo lanta atrobe. Y nan a bira sumamente tristo.”30 Y toch nan no a logra entende ni compronde su nificacion, pasobra hasta mientras e tabata purba graba den nan mente e berdad solem di su morto y resureccion, nan tabata debati entre nan mes riba e pregunta di kende lo ta e mas grandi den e reino di cielo.31
GSAM 65.3Na un otro ocasion Pedro a bisa Hesus: “Nos a laga tur cos y a sigui bo; kiko anto nos lo ricibi? Y Hesus a bisa nan: Di berdad mi ta bisa boso, cu boso cu a sigui mi, den e renacemento, ora e Yiu di hende lo sinta riba e trono di su gloria, boso tambe lo sinta riba diesdos trono, husgando e diesdos tribunan di Israel.”32 Toch e pensamento di un reino cu lo wordo establece pronto tabata domina nan mente, y nan, manera ta propio di hende, a cuminsa busca e lugar di mas halto den e reino.
GSAM 65.4Anto e mama ambicioso di Santiago y Juan, yiunan di Zebedeo, ta bin pidi Cristo pa su yiunan wordo favoreci cu puestonan halto: un na man drechi y e otro na man robes di su trono; of, kisas, un pa ta prome ministro di e gobierno y e otro secretario di Estado. Pero Cristo a bisa claramente: “Boso no sa kiko boso ta pidi.”33
GSAM 66Entrada triunfal den Jerusalem
GSAM 66.1No mucho leu di e tempo aki un acontecimento grandi y asombroso a tuma lugar. Tabata e lantamento di Lazaro for di graf, esun cu tabatin cuatro dia morto. Un milager asina poderoso a move y asombra e pueblo tanto cu e fariseonan a bira alarma. Hunto cu e sacerdotenan, nan a convoca un conseho mesora; y den nan deliberacionnan nan a puntra: “Kiko nos ta haci? Pasobra e homber aki ta haci hopi milager. Si nos laga dje sigui asina, tur hende lo kere den dje; y e romanonan lo bin kita tanto nos lugar como nos nacion.”34 Mientras un poder satanico di abou tabata apodera asina di esnan cu tabata busca destrui Cristo, un poder for di ariba tabata move e multitudnan pa glorifica dje y cumpli loke a wordo pronostica tocante dje.
GSAM 66.2Na e ocasion menciona ariba, e pueblo a sali den multitud, tanto pa mira Hesus como pa mira Lazaro, cu el a lanta for di morto. Awor pa nan tabata sigur cu Hesus tabata nan rey cu nan a spera asina tanto tempo, y ora nan a encontre cu ne biniendo pa Jerusalem, sinta riba un burico hoben, e palabranan di e Escritura a bin cu forsa den nan mente: “No tin miedo, yiu muhe di Sion: mira, bo rey ta bin, sinta riba un yiu di burico.”35 Un poderoso grito di triunfo a lanta for di e inmenso multitud ey, y esey a perturba grandemente e fariseonan friu di curason y calculador. Entre nan mes nan a bisa: “Boso ta mira cu boso no ta logra nada? Mira, mundo a bai tras di dje.”36 Na nan peticion pa Cristo stop e gritonan, el a contesta: “Mi ta bisa boso cu, si esakinan keda keto, e piedranan lo grita mesora.”37 Señor a bisa tocante e ocasion aki: “Grita”, y si e pueblo no a cumpli su palabra, e lo a duna e piedranan di caya un bos, y nan lo a grita; pasobra su palabra mester wordo cumpli.
GSAM 66Kristu Bai y Bini atrobe
GSAM 66.3No solamente nos Salbador a trata di dirigi e mente di e disipulonan na e echo cu El lo muri y resucita, sino tambe El tabata desea siña nan cu e reino no lo bini te ora El bai y bini atrobe. Referiendo na Su crucifixion, El a bisa: “Si Mi ta wordo eleva for di tera, Mi lo hala tur hende serka Mi. El a bisa esaki pa indica cu sorto di morto El lo muri. E pueblo a contesta: Nos a tende for di e ley cu Kristu ta keda pa semper; y con ta bo bisa: E Yiu di hende mester wordo eleva? Ken ta e Yiu di hende?”38
GSAM 67.1Pa grava mas profundamente den e mente di e disipulonan e echo cu El mester bai y bini atrobe, promé cu Su reino lo wordo estableci riba tera, El a bisa: “Yiu chikito, ainda un tiki tempo Mi ta cu boso. Boso lo busca Mi; y mescos cu Mi a bisa na e hudiunan, unda Mi ta bai boso no por bini; asina awor Mi ta bisa boso tambe.... Simon Pedro a bisa na El: Señor, unda Bo ta bai? Hesus a respondé: Unda Mi ta bai, bo no por sigui Mi awor; pero despues bo lo sigui Mi.”39 Despues El a anima nan curasonnan ansioso y tristo cu e palabranan aki: “No laga boso curason keda perturbá: boso ta kere den Dios, kere tambe den Mi. Den cas di Mi Tata tin hopi habitacion; si no tabata asina, Mi lo a bisa boso. Mi ta bai pa prepara un luga pa boso. Y si Mi bai y prepara un luga pa boso, Mi lo bini atrobe y ricibi boso serka Mi; pa unda Mi ta, boso tambe ta.”40
GSAM 67Parabola di e Noble
GSAM 67.2Di nobo e Salbador a trata di coregi e idea eroneo cu e reino lo aparece mesora, usando e siguiente parabola mientras El y e disipulonan tabata bai Jerusalem: “Un cierto noble a bai na un pais leu pa ricibi un reino pa su mes y despues bolbe. El a yama su dies sirbidornan y a entrega nan dies mina, bisando nan: Haci negoshi te ora Mi bini.... Y a sosode cu, ora el bolbe despues di a ricibi e reino, el a manda yama e sirbidornan serka dje, na ken el a duna e plaka, pa el sa cuanto cada un a gana cu su negoshi.”41 Den e parabola aki e Señor ta representa Su mes pa medio di e noble. El lo bai na un pais leu—serka Su Tata—y aya ricibi e reino, promé cu El bolbe pa reina.
GSAM 68.1Como respuesta na e pregunta di e disipulonan, “Cua lo ta e señal di Bo binida y di fin di mundo?”42 e Salbador a duna nan un lista di e eventonan cu lo pasa durante e gran tribulacion cu lo bini riba e iglesia, y e señalnan defini cu lo aparece. Ora nan lo aparece, nan por sa cu Su binida ta serca, mes na porta, y cu e generacion cu a mira nan no lo pasa for di escenario di accion te ora El bini.43
GSAM 68Abandona pa tur e disipulonan
GSAM 68.2Pero, apesar di tur e instruccion cu Kristu a duna e apostelnan tocante Su morto y humiyacion, nan a falta completamente pa compronde e berdad cu El a siña nan tocante Su juicio y crucifixion. Nan concepto di e berdad tabata tan debil cu, ora e prueba a bini, nan speransa a muri, y tur nan a “abandona El y a fugi.”44 Hasta Pedro, e Pedro semper zeloso, cu a afirma cu tanta confianza cu, aunke tur hende lo abandona El, e nunca lo hacie, algun ora despues a nega su Señor y cu un juramento a declara cu e no conocia e homber. Nan tabata tan tonto den comprension di e declaracion di e Señor cu, riba e di tres dia despues di Su crucifixion, El lo resucita for di morto, cu nan a cuestiona y razoná entre nan mes “kiko e resureccion for di morto lo kiermen.”45 En berdad, nan tabata asina sin fe cu despues cu El a muri y Su curpa a wordo poné den e graf nobo di José, nan a prepara pa embalsama El. Cu speransa perdi—enterrá hunto cu Kristu den e graf—ki dia di sabat pa e disipulonan! Cu curasonnan yen di tristesa y desilusion, y sin un Salbador misericordioso y compasivo serca pa consola y fortalece nan, e Salbador cu Su bida tabata yen di obranan di ternura y misericordia, ki desolá nan condicion tabata!
GSAM 69Eventonan conmovedor di e mainta di resureccion
GSAM 69.1E mainta di e prome dia di siman ta habri! Ki conmocion den shelu y riba tera! Un angel poderoso ta baha for di e reionnan di gloria pa e graf di José, cu un mensahe cu ta ordena e Yiu di Dios pa lanta. “Y mira, tabatin un temblor di tera grandi, pasobra e angel di Señor a baha for di shelu, a bini y a kita e piedra for di porta, y a sinta riba dje. Su cara tabata manera relampago, y su bisti tabata blanco manera nebe; y pa motibo di miedo pa dje, e wardadonan a tembla y a bira manera hende morto.”46 “Hopi curpa di e santonan cu tabata drumi a lanta y a sali for di e grafnan despues di Su resureccion, a drenta den e santa ciudad y a aparece pa hopi hende.”47 Pensa den visitadornan asina den Jerusalem, na porta di nan amigunan, cu e mensahe cu Kristu crucifica a lanta for di morto, y cu nan tambe a wordo treci na bida pa Su poder, pa duna testimonio tocante Su resureccion. Ki actividad entre e disipulonan y e muhénan santo—corriendo aki y aya pa conta e bon noticia: “El a lanta for di morto, pasobra nos a mir’é y a papia cu El!”
GSAM 69Hesus ta camina pa e campo
GSAM 69.2“Y mira, dos di nan a bai mesun dia pa un pueblito yamá Emmaus, cu tabata mas o menos sesenta estadio for di Jerusalem [siete y mei miya]. Y nan tabata papia hunto tocante tur e cosnan cu a pasa. Y a sosode cu, mientras nan tabata papia y rasoná, Hesus mes a yega serca y a camina cu nan. Pero nan wowonan tabata sera pa nan no reconoce El. Y El a bisa nan: Cua sorto di conversacion boso tin entre boso mientras boso ta camina y ta tristo? Y un di nan, cu su nomber tabata Cleopas, a respondé: Bo ta e unico stranhero den Jerusalem cu no sa e cosnan cu a pasa aya den e dianan aki? Y El a bisa nan: Cua cosnan? Y nan a bisa: E cosnan tocante Hesus di Nazaret, cu tabata un profeta poderoso den obra y palabra dilanti Dios y henter e pueblo; y con e sumo saserdotenan y nos gobernantenan a entrega El pa wordo condená na morto y a crucifica El. Pero nos tabata spera cu ta El lo redimi Israel; y ademas di tur esaki, awe ta e di tres dia desde cu e cosnan a pasa. Si, y algun muhé di nos compania, cu tabata tempran na e graf, a haci nos sorprende; y ora nan no a haya Su curpa, nan a bini bisando cu nan a mira tambe un vision di angelnan cu a bisa cu El tabata bibu. Y algun di esnan cu tabata cu nos a bai e graf y a haya mescos cu e muhénan a bisa, pero El nan no a mir’é.
GSAM 70.1“Despues El a bisa nan: O hombernan insensato y lento di curason pa kere tur loke e profetanan a papia! No tabata necesario cu Kristu sufri e cosnan aki y drenta den Su gloria? Y cuminsando cu Moises y tur e profetanan, El a splica nan den tur e Escrituranan e cosnan tocante Su mes.”48 Ora El tabata a punto pa come cu nan, El a kibra e pan y a duna danki, “y nan wowonan a habri y nan a reconoce El.... Y nan a bisa un na otro: Nos curason no tabata kima den nos, mientras El tabata papia cu nos na caminda y habri e Escrituranan pa nos?”49
GSAM 70.2Awor, finalmente, e disipulonan por mira, despues cu e problema a wordo demostra nan completamente, cu tabatin un morto y un resureccion conecta cu e mision di e Salbador. Pero con nan lo considera e cuestion di Su reino?
GSAM 70.2“El a mustra Su mes bibu despues di Su sufrimentu pa hopi prueba infalibel, siendo mira pa nan durante cuarenta dia, y papia tocante e cosnan perteneciente na e reino di Dios; y estando reuni cu nan, El a manda nan no sali for di Jerusalem, sino warda e promesa di e Tata, cu, El a bisa, boso a tende di Mi. Pasobra Juan a bautisa cu awa; pero boso lo wordo bautisa cu e Spiritu Santo dentro di no hopi dia.”
GSAM 71Bo lo restaura awor e reino?
GSAM 71.1“Ora nan a reuni, nan a puntra El: Señor, bo lo restaura e reino pa Israel awor? [como si nan lo bisa: Nos a siña cu tabata necesario pa Bo wordo crucifica y lanta for di morto segun e Escrituranan, pero bo no ta bai restaura e reino awor?] Y El a bisa: No ta pa boso sa e temponan of e sezonan cu e Tata a pone den Su propio poder. Pero boso lo ricibi poder despues cu e Spiritu Santo bini riba boso; y boso lo ta testigonan pa Mi den Jerusalem, den henter Judea y Samaria, y te na e parti mas leu di tera. Y ora El a papia e cosnan aki, mientras nan tabata mirando, El a wordo eleva, y un nubia a ricibi El for di nan bista. Y mientras nan tabata mira firme pa shelu, mientras El tabata subi, mira, dos homber tabata para serca nan cu bisti blanco; nan a bisa tambe: Hendenan di Galilea, pakiko boso ta para mirando pa shelu? E mes Hesus cu a wordo eleva for di boso pa shelu lo bini asina mes manera boso a mir’é bai shelu.”50
GSAM 71Hesus lo keda den shelu te e restauracion
GSAM 71.2Awor cu e Salbador a laga nan, y nan a mira realmente cu El a “subi unda El tabata promé,” nan tabata sigur cu e Spiritu Santo lo siña nan tocante e tempo cu e reino lo bini. Asina Pedro, den su instruccion na e pueblo despues di ricibi e Spiritu, a bisa: “El lo manda Hesus Kristu, cu promé a wordo predica na boso; e cual shelu mester ricibi te e temponan di restauracion di tur cos, cu Dios a papia tocante nan pa boca di tur Su profetanan santo desde cu mundo a cuminsa.”51
GSAM 71.3E apostel Pedro a ricibi tambe pa medio di e Spiritu Santo e echonan tocante e tres mundonan: prome, esun promé di e diluvio, cu a wordo destrui cu awa; di dos, e mundo presente reserva pa candela—candela cu e tera ta contene, manera e Version Revisá ta lesa—e candela cu lo trece perdicion, ruina y destruccion di hende impio; di tres, e tera nobo, “unda husticia ta biba,” of, manera algun ta traduci, “unda e hendenan hustu lo biba.”52
GSAM 72.1E apostel Pablo a pone dilanti e resureccion di e pueblo di Dios, y e cambio di tur Su santonan for di mortal pa inmortal, “den un parpadeo di wowo, na e ultimo trompet.” El a declara na e corintionan cu Kristu ta awor riba e trono di Su Tata y lo keda aya te tur Su enemigonan ta wordo someté na El. Esaki ta bisa, te ora e reino—Su reino—wordo entrega den Su man pa e Tata, manera a wordo profetisa den Daniel 7:13-14 y Salmo 2:8-9. Na e iglesia na Tesalonica el a presenta e binida di Kristu y e resureccion como nan unico speransa, y como e consolacion berdadero ora nan sernan kerí ta wordo separá di nan pa man di morto.53
GSAM 72E regreso di e Maestro sin fecha defini
GSAM 72.2Te awor e iglesia no tabatin conocemento defini tocante e tempo cu e Maestro lo bolbe. Ora e apostel, den su prome carta na e Tesalonicensenan, a bisa: “Nos cu ta bibu y ta keda lo wordo subi,” e rumannan a compronde cu el tabata kier bisa cu Kristu lo bini mientras algun di nan tabata ainda bibu. Den su di dos carta el a coregi nan concepto robes tocante su carta, y a bisa nan cu “e dia ei no lo bini, si promé no tin un apostasia y e homber di piká no wordo revela, e yiu di perdicion, cu ta opone y eleva su mes riba tur loke ta yamá Dios of cu ta wordo adora.”54
GSAM 72E apostasia
GSAM 72.3Y ainda e iglesia ta laga pa busca su caminda den scuridad tocante e tempo di e segundo binida di Kristu. E rumannan a siña cu lo tin un apostasia, pero cuanto tempo e lo dura tabata e pregunta. Despues un contesta a wordo duna na Juan mientras el tabata den vision riba e isla di Patmos, den e simbolonan di capitulonan diesdos y dies-tres di Revelacion—e “tempo, temponan y mei,” e “cuarenta y dos luna,” e “mil dos cien sesenta dia” (aña); pero ainda e evento cu lo marca e principio di e periodo largo ei no tabata sosode. Asina e iglesia tabata ainda sperando y wardando e binida di Kristu sin sa cu certeza e tempo exacto di Su aparicion; pasobra ora e tempo di tribulacion ei pasa, ainda lo keda un tempo chikito di conflicto y triunfo pa e iglesia “remanente.”55
GSAM 73.1Cu e registro di e Nobo Testamento ta cera, nos tin e tema di e segundo binida di Kristu poni claramente dilanti nos. Mas o menos un versiculo di cada trinta ta menciona di algun manera e segundo binida di nos Señor Hesus Kristu. Tocante esaki y e posicion di e iglesia en relacion cu e speransa aki durante e siglonan te na tempu moderno, Robert Patterson, D.D., ta papia den un korant yamá Interior, bou di e titulo “E Speransa Bendicioná,” asina:
GSAM 73E milenio temporal—Patterson
GSAM 73.2“Ora nos Señor a laga Su iglesia riba tera pa bai serka e Tata, El a laga nan den un condicion tristo. Su cinco cien disipulonan tabata rodeá pa henter e mundo di Su enemigonan, organiza den religionnan y gobiernonan anti-cristian pa un di e inteligencianan mas haltu, anima pa e malicia mas venenoso y educa pa e experiencia di siglonan den e metódonan mas eficaz di destruccion. E Señor no tabata ignorante di nos peligro; ni den Su ultimo discursornan El a minimisa esaki, ni a promete ningun disminucion di e enemistad di mundo y e tribulacion di iglesia. Pero El a promete cu personalmente lo bini atrobe pa derrota Su enemigonan y lo sostené nos te na e dia bendicioná ei. ‘E mundo ta odia boso. Den mundo boso lo tin tribulacion. Boso lo yora y lamenta, pero e mundo lo regocija. Boso lo ta tristo, pero boso tristesa lo wordo cambia na alegria.... Awor boso tin tristesa, pero Mi lo mira boso atrobe, y boso curason lo alegra, y ningun hende no lo kita boso alegria. Si Mi bai, Mi lo bini atrobe y ricibi boso serka Mi, pa unda Mi ta, boso tambe ta.’”
GSAM 74.1“Asina tabata e speransa bendicioná di Su regreso personal cu El a consola Su iglesia ora El a bai personalmente. Durante henter e periodo di Su ausencia, El a bisa cu nos mester sufri tribulacion; y asina a sosode. Si nos lo disfruta algun periodo di pas exterior durante Su ausencia, si Su iglesia lo wordo libra for di e atakenan di mundo, si lo tin algun edat di pureza unda e maleza no lo crece entre e trigo, of si na Su binida El lo wordo ricibi pa e poblacion di un tera yen di e gloria di Señor, of hasta si El lo por haya fe riba tera, esaki lo ta pa El un sorpresa completamente inesperá. Hesus no tabata sa nada di e milenio aki. Nos ta bisa cu El no tabata sa di dje pasobra El no a conta nos di dje; y El ta bisa: ‘Mi a yama boso amigunan, pasobra tur loke Mi a tende di Mi Tata Mi a haci boso sa.’ Pero den tur Su discursornan y parabolanan no tin ni e minimo indicacion cu nos mester spera ningun periodo di pas of gloria promé cu Su binida. E apostelnan tambe no tabata sa nada di un milenio sin Kristu. Durante tres cien aña despues di e salida di nos Señor, e speransa bendicioná di e iglesia tabata e speransa di Su regreso.
GSAM 74.2“Pero ora, den e progreso di su apostasia predicí, e novia di Kristu a cuminsa consola su mes den Su ausencia cu e amistad di e reynan di tera, naturalmente el a kita su bista for di e shelu oriental y for di e regreso di su Señor, cu lo pone un fin na su grandeza mundano. Ora e Reformadornan a pone e trompet di evangelio na nan boca ... e soñonan di un milenio sin Kristu a wordo limpia mesora, ... y e iglesia a cuminsa atrobe busca e binida di Señor pa destrui e anticristu.... Den nan cartanan, sermon y confesion di fe, e Reformadornan a proclama nan speransanan premilenial.
GSAM 74.3“E Asamblea di Westminster a cera nan confesion cu un declaracion di nan fe den e segundo binida di Señor, den palabranan cu ta expresa completamente e fe di esnan premilenial. Nan a proclama den e palabranan importante aki: ‘Mescos cu Kristu kier pa nos ta sigur cu lo tin un dia di juicio, tanto pa spanta tur hende for di piká como pa duna e hendenan piadoso mas consolacion den nan adversidad, asina El kier tambe cu e dia ei no ta conoci pa hende, pa nan kita tur seguridad carnal y semper ta vigilante, pasobra nan no sa na cua ora e Señor lo bini; y pa semper ta prepara pa bisa: Bini, Señor Hesus; y bini lihé!’56
GSAM 75.1“Nos antepasadonan reformador a fortalece nan curason door di busca e binida di Señor, y a anima otro cu e grito: ‘Warda e tereno! pasobra El ta bini cu legionnan di yudansa,’ un sentimiento cu recientemente a wordo incorpora den un himno popular di despertamento, pero cu tabata familiar pa e Covenanters escocesnan di antaño.
GSAM 75.2“Pero no tabata mucho tempo prome cu un di dos apostasia for di e fe a cuminsa entre e iglesianan reformá. Na Scocia e tabata conoci como Moderatismo; na Inglaterra, como Arianismo, y mas recientemente, como Broad Churchism; y na America el a yama su mes Unitarianismo; y na Alemania, Racionalismo. Poni razon humano como e hues y nos observacion moderno masha limita como e evidencia, y negando cu ningun evento por sosode sino segun e curso di leynan di naturalesa observa, esaki a reduci Hesus na e rango di un rabino hudio, un tiki mas adelantá cu su epoca, pero totalmente sin conocemento di ciencia moderno. Naturalmente, e nocion di un persona asina cu lo bolbe for di e mundo invisibel pa reina riba tera a wordo manda bek den e mitologia hebreo.
GSAM 75Daniel Whitby tocante e milenio
GSAM 75.3“E promesanan di Su segundo binida y reinado riba tera a wordo interpreta pa kiermen simplemente e expansion di Su evangelio y e sometemento di un gran parti di mundo na cristianismo durante un periodo di mil, of, manera algun tabata pensa, 360.000 aña; durante cual e humanidad lo avansa den e artenan di civilisacion y disfruta un pas y prosperidad sin igual. Y na final di e ciclo extendé ei, demasiado grandi pa e mente comun por mira mas aya, talbes algun gran convulsion di naturalesa lo sosode, y por a bisa cu Señor lo bini pa destrui mundo y yama e rasa humano na juicio. Un comentarista ingles yamá Whitby [Daniel Whitby a muri na 1726] a elabora y popularisa e teoria aki; pa medio di su correspondencia publica, ta proba cu el tabata un ariano, pero su comentarios tabata popular entre su propio grupo, y su milenio mitologico a wordo ricibi cu favor pa hopi pensionadonan ortodoxo y amigunan di iglesianan di estado di Europa, na ken el a promete un arrendamiento largo di diesmo y honornan. Pa medio di nan influencia, esaki a wordo importa pa America, unda mesora a wordo usa como material pa platitudnan y peroracionnan di plataforma.”
GSAM 76.1Asina tabata e teoríanan den diferente partinan di tera mientras nos ta acercando na e tempo cu Señor a manda e advertencia solemne di Su binida, asta “na e portanan.”
Notes
- Galationan 4:4, 5. ↩
- Romanonan 16:25-27. ↩
- Efesionan 3:3-9. ↩
- E Deseado di e Siglonan, paginanan 29, 30-34. ↩
- Lucas 2:26. ↩
- Lucas 2:28-38. ↩
- Lucas 3:15-17. ↩
- Juan 1:29-34. ↩
- Mateo 3:16, 17. ↩
- Juan 10:41. ↩
- Lucas 3:23. ↩
- Lucas 4:16-21. ↩
- Marco 1:15. ↩
- Hechonan 10:38; Juan 3:2. ↩
- Juan 14:8-11. ↩
- E Deseado di e Siglonan, pagina 215. ↩
- Lucas 7:19-22; Mateo 11:4. ↩
- Mateo 4:17. ↩
- Mateo 10:7. ↩
- Lucas 10:9. ↩
- Juan 7:46. ↩
- Mateo 12:23. ↩
- Mateo 13:54, 55. ↩
- Juan 10:24. ↩
- Juan 6:15. ↩
- Juan 6:62. ↩
- Mateo 16:20-22; Marco 9:31. ↩
- Mateo 16:28; Lucas 9:27. ↩
- 2 Pedro 1:16-19. ↩
- Mateo 17:22, 23. ↩
- Mateo 18:1; Marco 9:33, 34. ↩
- Mateo 19:27, 28; Lucas 22:28-30. ↩
- Mateo 20:20-24. ↩
- Juan 11:47, 48. ↩
- Juan 12:15. ↩
- Juan 12:19. ↩
- Lucas 19:40. ↩
- Juan 12:32-34. ↩
- Juan 13:33-36. ↩
- Juan 14:1-3. ↩
- Lucas 19:11-15. ↩
- Mateo 24:3, ↩
- Mateo 24; Lucas 21; Marcos 13. ↩
- Marcos 14:50. ↩
- Marcos 9:10. ↩
- Mateo 28:2-4. ↩
- Mateo 27:52-53. ↩
- Lucas 24:13-27. ↩
- Lucas 24:31-32. ↩
- Echonan 1:6-11. ↩
- Echonan 3:20-21. ↩
- 2 Pedro 3:5-13. ↩
- 1 Tesalonicensenan 4:13-18. ↩
- 2 Tesalonicensenan 2:3-4. ↩
- Revelacion 12:17. ↩
- Confesion di Fe, Cap. 33, sec. 3. ↩