Capitulo 4 — E tempo di fin
GSAM 77.1“E ora mi a bisa, O mi Señor, kico lo ta e fin di e cosnan aki? Y El a bisa, Bai bo caminda, Daniel: pasobra e palabranan ta sera y seya te na e tempo di fin. ... E malbadonan lo haci maldat: y ningun di e malbadonan lo compronde; pero e sabionan lo compronde.”1
GSAM 77.1“El a bisa mi, Compronde, O yiu di hende: pasobra na e tempo di fin e vision lo sosode.”2
GSAM 77.1“Pero abo, O Daniel, sera e palabranan y seya e buki, te na e tempo di fin; hopi lo core di un banda pa otro, y conocemento lo aumenta.”3
GSAM 77.1Kico ta nifica aki cu e “tempo di fin”? E no por ta e fin mes, pasobra den tal caso e parti di e profecia di Daniel cu tabata “sera” lo no tabatin ningun util pa humanidad. Como “e cosnan cu ta revela ta pertenece na nos,”4 e parti aki mester tin uso na algun tempo. Asina e expresion, “tempo di fin,” mester referi na un periodo poco promé cu e fin mes, den cual e cosnan cu a wordo bisa na Daniel lo wordo compronde.
GSAM 77E Dia di Su Preparacion
GSAM 77.2Sin duda e ta referi na e tempo cu profeta Nahum a yama “e dia di su preparacion.” Aki e profeta tabata papia di e destruccion di Nineve cu “e zonido di un fustu, y e zonido di e ruedanan cu ta zona duro, y di e cabayanan ta brinca, y di e wagenan ta salta.”5 Promé e atencion di e profeta ta dirigi na un calamidad mas grandi cu ta bini riba henter mundo, ora “e seronan ta tembla pa su causa, y e seronan ta smelt, y e tera ta kima den su presencia, si, e mundo, y tur esnan cu ta biba den dje. Ken por para dilanti di su indignacion? y ken por soporta e furia di su rabia? Su furia ta wordo basha manera candela, y e barancanan ta wordo tira abou pa dje.... El lo haci un fin total; afliccion no lo lanta un di dos biaha.”6
GSAM 78Wagenan cu Antorcha Ardiente
GSAM 78.1Aun mas e profeta ta papia di e dia di preparacion aki: “E wagenan lo tin antorchanan ardiente den e dia di su preparacion, y e palonan di pino lo wordo sacudi terrible. E wagenan lo rabia den e careda, nan lo chocá contra otro den e camindanan anchu: nan lo parce antorcha, nan lo core manera relampago. El lo conta su hombernan valiente: nan lo trompica den nan caminata; nan lo haci lihe pa e muraya di dje, y e defensa lo wordo prepara.”7
GSAM 78.2Ki descripcion exacto di e tren moderno cu ta core manera relampago, cu e conductor constantemente ta conta y bolbe conta su pasaheronan, di estacion pa estacion, y nan ta trompica mientras nan ta cana ora e tren ta move. Tambe tin e consumo enorme di palonan di pino pa travesnan di ferrocarril, trabou di caballete, cobertor pa nebe, etc. Ta bisa cu un linia riba e seronan Sierra Nevada tin cuarenta-y-shete milia di cobertor di nebe hecho di palonan di pino. Y e profeta a bisa cu esaki lo ta den e “dia di su preparacion.”
GSAM 78.3E profeta Joel tambe ta papia di e tempo di fin aki, ora e mandamento ta wordo duna na e sirbidónan di Señor: “Soplá e trompeta den Sion, y haci un alarma riba mi sero santo: laga tur habitante di e tera tembla; pasobra e dia di Señor ta bini, pasobra e ta cerca.”8
GSAM 78.4Y atrobe pa medio di profeta Sofonias ta bisa: “Reuni boso mes, si, reuni boso mes, O nacion cu no ta wordo desea; promé cu e decreto duna fruto, promé cu e dia pasa manera paja, promé cu e rabia feroz di Señor bini riba boso, promé cu e dia di e rabia di Señor bini riba boso. Buska Señor, tur boso humildenan di e tera, cu a pone su juicio na practica; buska husticia, buska humildad: kisas boso lo wordo skonde den e dia di e rabia di Señor.”9
GSAM 79.1Pa determina mas completo kico e expresion “tempo di fin” ta nifica, y ki ora e ta cuminsa, nos lo nota un otro caso caminda e mesun termino ta wordo usa. Den e capitulo onzena di Daniel ta wordo presenta un poder perseguidor cu lo tene su dominio te na e tempo di fin. Señor a bisa tocante e poder perseguidor ey: “Algun di esnan cu tin comprension lo cay, pa proba nan, pa purifica nan, y pa haci nan blanco, te na e tempo di fin: pasobra e [e tempo di fin] ta ainda pa un tempo determina.”10
GSAM 79E Obra di e Chif Chikito
GSAM 79.2Comentaristanan protestante generalmente ta di acuerdo cu e poder aki y e “chif chikito” di Daniel shete ta referi na e iglesia romano, cu tabatin e poder civil den su man pa e tempo “determina.” E tempo determina ey tabata e “tempo, temponan, y mitar.”11 Esaki tabata e 1260 dianan profetico—1260 aña—di gobierno civil di e chif chikito, extendiendo di 538 te 1798 A.D. Na e ultimo fecha e poder civil di e chif chikito a wordo kita, na e “tempo determina.” Asina na e tempo ey e pueblo a stop di “cay” pa man di e poder ey, manera nan tabata cay promé. E aña aki,—1798,—ta marca e cuminsamento di e periodo di tempo aki den e profecia, yamá “e tempo di fin.”
GSAM 79.3E aña 1798 a sera e “mil dos cien y sesenta dia”—1260 aña—den cual e “Dos Testigunan” di Señor (e Antiguo y e Nuevo Testamento) tabata “profetisa... bisti cu saco.”12 Durante e Siglonan Oscuro di persecucion e Scritura tabata warda den e idiomanan Griego y Latin, y e hendenan comun no tabata compronde e idiomanan ey. E retenemento di e Scritura ta wordo compara cu bisti nan “cu saco.”
GSAM 80E Dos Testigunan Matá
GSAM 80.1“Ora nan a caba nan testimonio [den e estado di saco], e bestia cu ta subi for di e buracu sin fondo lo haci guera contra nan [Satanas ta instiga hendenan mundano y ta traha pa medio di nan], y lo vence nan y mata nan. Y nan cadavernan lo keda den e careda di e stad grandi, cu espiritualmente ta wordo yama Sodoma y Egipto, caminda tambe nos Señor a wordo crucifica [“ta wordo crucifica,” version Danes y Version Revisá]. Y esnan di e pueblonan y tribunan y idiomanan y nacionnan lo mira nan cadavernan tres dia y mitar, y no lo permiti cu nan cadavernan wordo pone den graf.”13
GSAM 80E Reino di Terror
GSAM 80.2E matamento di e Dos Testigunan aki a sosode durante e “reino di terror” na Francia, di 1792 te 1795—tres aña y mitar. Aunque e Revolucion Frances a sigui aproximadamente seis of shete aña, tabata durante e prome tres aña y mitar cu nan a haci nan gran esfuerzo pa destrui e Beibel, religion, y tur esnan cu a atreve di papia en favor di cualkier di nan. Mientras e Revolucion Frances tabata pretende di ta haci guera contra monarquia y e manipulacion di e saserdotenan, na realidad e a bira un guera pa extermina Dios y e Beibel. Di e temponan poco promé cu e Revolucion nos ta lesa,
GSAM 80.2“Nunca laga esaki wordo lubida: promé cu e Revolucion di 1792, ta wordo declara cu e promotornan di infidelidad na Francia a reuni entre nan mes y a gasta £900,000 [$4,500,000] den un aña, si, atrobe y atrobe, pa cumpra, imprimi, y distribui buki pa corompe e mente di e pueblo y prepara nan pa medida desesperá.”14
GSAM 80Skritornan Infiel
GSAM 80.3“E caminda pa un Revolucion asina a wordo prepara pa medio di e skirbimento di Voltaire, Mirabeau, Diderot, Helvetius, D’Alembert, Condorcet, Rousseau, y otro di e mesun clase, den cual nan a proba di dispersa principio cu ta socava tanto religion natural como religion revela. Revelacion no solamente a wordo impugna, sino a wordo pone completamente banda; e Divinidad a wordo destera for di universo, y un fantasma imaginario bou di e nomber di e Diosa di Razon a wordo pone den su luga.”15
GSAM 81.1Den aña 1793 e opinionnan di e pueblo tabata asina cu actornan teatral tabata wordo aplaudi duro pa nan burla blasfemo contra Dios y e Beibel. Como un ehempel nos ta cita:
GSAM 81.1“E comediante Monert, den e Iglesia di St. Roche [Paris], a hiba impiedad te na su altor. ‘Dios, si bo existi,’ el a bisa, ‘toma venganza pa bo nomber herido! Mi ta desafia bo. Bo ta keda ketu. Bo no ta atreve di lanza bo truenonan. Ken despues di esaki lo kere den bo existencia?’”16
GSAM 81Obra Blasfemo na Lyons, Francia
GSAM 81.2Tocante con manera esnan cu a mata e Dos Testigunan, “a crucifica e Yiu di Dios di nobo, y a pone El na un berguensa publico” (Hebreonan 6:6), lo aparece den e acto di un fiesta tene pa Fouché, na Lyons, en honor di Chalier, e Gobernador di Lyons, cu a wordo mata. Promé cu el a yega Lyons, Fouché a ordena cu
GSAM 81.2“tur emblema religioso mester wordo destrui; y riba e portanan di e zementerio mester wordo skirbi, Morto ta un soño eterno.... E busto di Chalier a wordo hiba pa e caredanan, sigui pa un multitut enorme di asesino y prostituta. Tras di nan a bin un burico cu tabata carga e evangelio, e crus, y e vasonan di comunion, cu pronto a wordo entrega na e candela, mientras e burico a wordo obliga di bebe for di e copa di comunion e biña consagra.”17
GSAM 81.3Un Fiesta di Razon tene na Paris ta wordo describi asina:
GSAM 81.3“Nan a bai den procesion pa e convencion, y e plebe ... a haci caricatura di e ceremonianan di religion den e manera mas ridiculo.... Hendenan, bisti cu sobrepeliz y capas, a bini cantando aleluhia y bailando Carmagnole, dilanti e tribuna di e convencion. Aki nan a deposita e hostia, e cahanan den cual e tabata warda, y e estatuanan di oro y plata. Nan a haci discursonan burlesco.... ‘O boso,’ un delegacion di St. Denis a grita, ‘O boso, instrumentonan di fanatismo, santonan bendicioná di tur sorto, bira patriota por fin, lanta tur hunto, y sirbi e pais door di bai na e casa di moneda pa wordo dereti.’”18
GSAM 82E Palabra di Dios Ta Sali for di Obscuridad
GSAM 82.1“Despues di tres dia y mitar e Spiritu di bida di Dios a drenta den nan” (e Dos Testigunan), y nan “a subi pa shelo den un nubia.”19 E tempo di Dios a yega pa Su palabra sali for di obscuridad y wordo presenta dilanti mundo. E tempo a yega (1798) pa trabou misionero wordo haci den henter mundo. Den 1804 a wordo organisa e Sociedad Biblico Britanico. Esaki a wordo sigui pa decenanan di otro sociedad biblico, y awor e Beibel ta wordo traduci den tur e idiomanan principal di mundo. Asina e Scritura, e Dos Testigunan, cu a drenta na prominencia caminda tur hende por mira y lesa nan, ta wordo compara cu nan subida pa shelo den un nubia.
GSAM 82.2Den tempo di e Revolucion Frances, Voltaire a declara cu den cien aña e Beibel lo bira obsoleto. Den e aña cien despues di e fecha ey, mas Beibel a wordo distribui solamente na Francia cu tabata conoci cu tabatin existiendo ora Voltaire a haci e fanfaronada vano aki. Y ta bisa cu mes e cas caminda el a haci e declaracion awor ta wordo usa como un cas di Beibel.
GSAM 82Piedra di Rosetta Descubri
GSAM 82.3Tin dos punto conecta cu e aña 1798 y e pueblo Frances cu nos mester nota: promé, den e aña ey e ehercito Frances, bou di General Berthier, a tira abou e gobierno papal na Roma, cumpliendo (sin nan mes sa) e profecia tocante e evento aki, conteni den e mes buki contra cual nan a haci guera; di dos, den e mesun aña, na Fort St. Julien, riba e rama Rosetta di e rio Nilo, e ehercito Frances, mientras tabata haci un excavacion, a descubri e famosa piedra di Rosetta, cu awor ta deposita den e Museo Britanico. Riba e piedra aki tin un inscripcion den tres forma: Jeroglifico, e skirbimento usa pa e saserdotenan; e demotico, e forma di skirbimento usa pa e pueblo comun; y Griego. Esaki ta e yabi cu a habri e skirbimentonan demotico y jeroglifico cu te awor tabata misterioso. Awor, manera un otro a expresa, “e pik y pala, sacando e skirbimentonan aki den caracter demotico, ta duna mas prueba di e exactitud di e registornan biblico antiguo cu cualkier otro fuente fuera di e Scrituranan mes.” Asina e mesun pueblo cu a pensa di extermina e Beibel a wordo usa, sin nan mes sa, pa haci cumpli un profecia: kita e dominio di e papado na fin di e 1260 aña, y tambe descubri e yabi pa e mes skirbimentonan cu ta confirma e berdad di e Scritura cu nan a purba destrui cu tanto esfuerzo.
GSAM 83“Bo Lo Para den Bo Suerte”
GSAM 83.1Kico tabata e cos cu e angel a declara na Daniel cu mester sosode na e tempo di fin? For di e tempo cu el a tende e santo bisa, “Te 2300 dia, despues e santuario lo wordo purifica,”20 su mente tabata yen di preocupacion tocante kico lo ta “e fin di e cosnan aki,” y “pa cuanto tempo” e lo ta.21 Finalmente el a wordo haci compronde cu conocemento di e tempo no tabata pa su dia. A bisa na dje: “Bai bo caminda te e fin yega: pasobra bo lo descansa, y lo para den bo suerte na e fin di e dianan.”22
GSAM 83.2Algun a supone cu e palabranan aki tabata referi na e fin final di mundo, y cu na e tempo ey Daniel, hunto cu e resto di e pueblo di Señor, lo recibi su recompensa, y lo para den su suerte di herencia. E palabra Hebreo pa suerte di herencia, region di pais, etc., segun loke nan ta bisa nos, ta gheh-vel. Esaki no ta e palabra traduci como suerte den e Scritura aki; e palabra aki ta goh rahl. Erudito Hebreo ta bisa nos cu e palabra goh rahl ta aparece setenta y seis biaha den e Antiguo Testamento, y cu ta e mesun palabra usa ora ta papia di e purificacion tipico di e santuario, caminda suerte tabata wordo tira pa determina cua di e dos cabrito mester wordo mata. Ora e sumo saserdote a tuma e sanger di e cabrito di Señor y a drenta den e santuario pa haci e trabou di purificacion, henter Israel tabata para pafó, afligi nan alma y confesa nan pecadonan, pa nan por para limpi y recibi e bendicion di e sumo saserdote ora el a sali for di e santuario. Asina, riba e dia ey, Israel a para den su suerte.
GSAM 84.1Ora e purificacion final di e santuario lo yega, na clausura di e 2300 dia, e caso di Daniel, hunto cu e casonan di tur e muerto husto, tabata bini pa revision dilanti Dios. Asina Daniel ta para den su suerte.
GSAM 84E Palabranan Seya te 1798
GSAM 84.2Como respuesta na e pregunta di Daniel, “O mi Señor, kico lo ta e fin di e cosnan aki?”23 nan a bisa dje: “E palabranan ta sera y seya te na e tempo di fin.”24 Kico a ocupa tanto e mente di Daniel tabata e “ki ora?”, e “pa cuanto tempo?”, y “kico lo ta e fin?” Esakinan tabata e puntonan cu a desconcerta y preocupa e profeta, y solamente e cosnan aki tabata pa wordo sera y seya te na e “tempo di fin,” y no henter e buki di Daniel, manera algun a pensa. Promé cu e periodo aki di 1798, studiantenan di profecia tabatin lus tocante e setenta siman, y nan tabata compronde cu nan a cuminsa B.C. 457, cu e ministerio publico di Cristo, su morto, etc., tabata sosode den harmonia exacto cu e calculo di e sesenta y nuebe y setenta siman for di e fecha ey. E cumplimiento exacto di e mision di e Salbador en harmonia cu e calculo aki a duna nan un prueba poderoso cu El tabata di berdad e Mesias, y cu e fecha di e cuminsamento di e setenta siman tabata asina fiho pa semper. Nan falta di descubri cu e setenta siman tabata e prome parti di e 2300 dia a laga e asunto sera te despues di 1798, manera a wordo predicí.
GSAM 84Yabi pa e 2300 dia
GSAM 84.3Awor laga nos wak e hechonan di e asunto. Te na aña 1798 e splicadonan di profesia no tabatin lus tocante ki tempo e 2300 dia lo termina. Nan por a compronde e simbolonan, e imagen y e bestianan di e buki di Daniel, pero nan no por a bisa ki tempo e 2300 dia lo termina, pasobra ainda nan no tabata compronde ki tempo e dianan a cuminsa. Como prueba di esaki nos ta lesa den Grito di mei anochi, un corant adventista cu e tempo ey tabata wordo publica den ciudad di New York, cu fecha di 15 di juni 1842: “Ta di berdad interesante pa haya e diferente escritornan independiente cu desde 1798 a mira loke prome di esey a keda completamente desapercibi — cu e setenta siman tabata un yabi pa e 2300 dia.”
GSAM 85Hopi ta descubri e lus
GSAM 85.1Como cu e conocemento aki tabata “sella” te ora e tempo cu Señor a fiha a yega pa habri esaki pa Su pueblo compronde, asina tambe, ora e “tempo di fin” a yega, hopi lo a “cana bay bin” den e Escrituranan, investigando e cosnan aki. Si nos compara algun traduccion di e texto, e idea aki lo bira masha cla.
GSAM 85.2Dr. Adam Clarke ta bisa: “Hopi lo haci esfuerso pa descubri e nificacion; y e conocemento lo aumenta — pa medio di esaki.”
GSAM 85.3Den e Biblia aleman di Luther, revisa, nos ta lesa: “Asina hopi lo pasa riba dje y haya gran comprondemento.”
GSAM 85.4E Biblia Paralelo Aleman ta bisa: “Hopi lo recorre esaki, y asina e conocemento lo aumenta.”
GSAM 85.5E Biblia aleman di L. Van Ess, cu e papa tambe a permiti pa lesadonan catolico, ta traduci esaki: “Hopi lo investiga esaki completamente, y e conocemento lo ta grandi.”
GSAM 85.6E Biblia sueco ta bisa: “Hopi lo investiga den dje, y e conocemento lo bira grandi.”
GSAM 85.7E Biblia danes-noruego, revisa, ta bisa: “Hopi lo investiga cu anhelo, y e conocemento lo bira hopi.”
GSAM 85.8Den Grito di mei anochi di 15 di juni 1842 nos ta lesa tocante e investigacion y e conocemento cu hende a haya di loke prome cu 1798 tabata sella: “Esaki no ta un coincidencia maraviyoso, cu asina tanto escritor, sin sa nada di otro, a yega na e mesun conclusion mas o menos na e mesun tempo?”
GSAM 86.1Aki nos ta presenta un lista di binti diferente persona y grupo cu a descubri e berdad tocante e fin di e 2300 dia, no pa medio di comunicacion cu otro, pero como resultado di investigacion diligente di e Escrituranan, guia pa e influencia di e Spiritu di Dios. Na cabes di e lista nos ta pone William Miller di estado di New York; despues ta sigui A. J. Krupp, di Philadelphia, Pa.; David McGregor, di Falmouth, Maine; Edward Irving, di Inglatera; Archibald Mason, di Escocia; W. E. Davis, di South Carolina; Joseph Wolff, cu a traha den diferente parti di Asia; Alexander Campbell, den su debate cu Robert Owen, na 1829; Capitan A. Landers, di Liverpool, Inglatera; Leonard Heinrich Kelber, di Stuttgart, Alemania; Lacunza, di Spaña; Hentzepeter, di Den Haag, Hulanda; Dr. Capadose, di Amsterdam, Hulanda; Rau, di Baviera; sacerdotenan di Tartaria, na 1821; estudiantenan di Biblia di Yemen, den nan buki yama “Seera”; Hengstenberg, den un otro parti di Alemania; Rusonan na Lama Caspio; Molokanonan na costanan di Lama Baltico, etc.
GSAM 86.2Tocante con e asunto aki a wordo aclaria di tempo en tempo pa e estudiantenan di profesia, y esey sin cu nan tabata sa di otro, loke ta sigui lo mustra:—
GSAM 86.3Den Grito di mei anochi di 15 di juni 1842 tin e palabranan aki: “Acaba di ricibi un buki cu e siguiente titulo: ‘Dos ensayo tocante e cifranan profetico di Daniel di 2300 dia, y e deber di un cristian pa investiga e liberacion di e Iglesia, pa Archibald Mason, ministro di evangelio, Wishawtown, Escocia, Newberg. Imprimi segun e edicion di Glasgow, pa Ward M. Gazeley, 1820.’ Den e buki aki Mason ta bisa: ‘Poco tempo pasa mi a mira un foyeto chikito, cu a wordo publica pa prome biaha na America, pa Rev. Wm. E. Davis, di South Carolina, y publica di nobo na 1818 na Warkington, den sur di Inglatera. E autor aki ta afirma cu e 2300 dia a cuminsa hunto cu e setenta siman (cap. 9:24). Mi ta sinti mi obliga pa ta di acuerdo cu e opinion aki.’”
GSAM 87Davis, di South Carolina
GSAM 87.1Den e mesun number di Grito di mei anochi, e redactor a bisa: “E buki di Davis mester a wordo skirbi mas o menos na 1810.” Tocante e rasonamento presenta den e buki, e ta declara: “E lesado por en berdad imagina cu e ta lesando e obranan di Miller, Litch, Stores of Hale, pero nos ta kere cu ningun di e escritornan actual tocante e segundo binida no tabata sa di e existencia di e buki aki te siman pasa. E redactor di e corant aki [e Grito] nunca a tende di esaki prome. E posicion di Davis tocante e tempo, aproba pa Mason, tabata cu e 2300 dia lo termina hunto cu e aña hudio 1843 — nos aña 1844.”
GSAM 87Joseph Wolff y binti otro
GSAM 87.2Den Grito di mei anochi di 31 di augustus 1843 nos ta lesa cu “na 1822 Joseph Wolff (di Inglatera) a publica un buki titula ‘E lo bin atrobe, e Yiu di Hende den e nubianan di cielo.’” Y ademas, cu “na 1826 binti persona, di tur e diferente creencianan ortodoxo, a reuni na Londen cu Sr. Wolff pa studia e Biblia. Nan tur a yega na e mesun conclusion. Nan a agrega 45 aña na e 1260.” Si nos agrega 45 aña na e 1260 aña cu a termina na 1798, esey lo hiba nos na e fin di 1843, aña hudio, cu en realidad ta nos 1844.
GSAM 87E posicion di Alexander Campbell
GSAM 87.3Den e mesun number di e corant ta wordo declara tocante Alexander Campbell cu “na 1829 e tabatin su famoso debate cu Robert Owen, e incredulo, den cua e a sostene cu e visionnan di Daniel ta yega te na e fin di tempo, cu e 2300 dia ta añanan, y cu nan lo termina mas o menos 1847 aña despues di e nacemento di Cristo, cu, segun su mes splicacion, a tuma luga cuater aña prome cu e fecha comunmente acepta.” Pues, segun su calculo, e 2300 dia lo a termina en realidad na e fin di 1843 aña hudio completo conta for di e cuminsamento di e era D.C. — en realidad 1844.
GSAM 88.1Den Grito di mei anochi di 21 di september 1843 tin un declaracion tocante un buki ricibi cu e titulo aki: “Un bos pa Britania y America, den un exposicion biblico di e segundo binida di nos Señor y Salbador, pa cua nos ta pidi tur dia den oracion, bisando: ‘Laga Bo reino bin, laga Bo boluntad wordo haci riba tera mescos cu den cielo,’25 pa Capitan A. Landers, di Liverpool, publica pa S. Kent y Cia., 1839.”
GSAM 88.2“E, mescos cu e otronan, ta duna un calculo di e tempo, poniendo e fin di e 2300 dia na 1847 aña despues di e berdadero nacemento di Cristo.” Esaki lo ta nos 1844, ya cu El a nace cuater aña prome cu e fecha comunmente acepta.26
GSAM 88Leonard Heinrich Kelber
GSAM 88.3Den Revista y mensahero di 17 di mei 1892 tin un articulo di Pastor L. R. Conradi, di Hamburgo, Alemania, den cua e ta bisa:—
GSAM 88.4“Mayoria di nos lesadonan lo a tende tal bes di e famoso prelado luterano Bengel, cu den e siglo pasa [segun Schaff, Bengel a muri na 1751] a fiha e tempo di e aparicion di nos Señor den aña 1836, basando su calculonan riba e number 666 den Revelacion. Pero hopi tempo prome cu e fecha aki a pasa, un otro homber a cuminsa skirbi, un director di scol, yama Leonard Heinrich Kelber. Su prome foyeto a sali na 1824, cu e titulo ‘E fin ta cerca’, cu un splicacion di Mateo 24 y 25. El a wordo imprimi na Baviera. Pero na 1835 un foyeto mas grandi, cu e mesun titulo, a sali na Stuttgart, cu 126 pagina. Esaki lo ta di interes special, y pa duna nos lesadonan un miho idea, mi ta agrega un traduccion di e pagina di titulo: ‘E fin ta bin, proba di un manera profundo y convincente for di e palabra di Dios y e sucesonan mas reciente; refutando completamente tur prejuicio contra e speramento di e binida di nos Señor, of e calculamento di e tempo; mustrando cla con prelado Bengel a haci un eror di shete aña tocante e gran aña decisivo; pasobra no ta 1836, sino aña 1843 ta e punto final, ora e gran lucha entre lus y scuridad lo termina, y e reinado di paz di nos Señor Hesus, cu hende a spera asina tanto tempo, lo cuminsa riba tera.’
GSAM 89.1“Un segundo edicion a sali na 1841, tambe na Stuttgart, y pa cuanto mi sa, un otro na Saxonia. Manera e pagina di titulo ta indica, e foyeto, despues di contesta e prejuicionan comun, ta mustra di un manera cla y explicito e relacion cu ta existi entre e 2300 dia di Daniel 8 y e setenta siman di Daniel 9, y ta hiba nan na aña 1843 (1843 hudio — nos 1844). Despues, den e resto di e buki, e ta mustra pa medio di e señalnan di e temponan cu e suceso aki mester ta cerca.
GSAM 89.2“E hecho cu diferente edicion a sali, riba su mes lo ta un testimonio di e interes cu el a lanta. Ruman homber Schäche, cu awor ta biba na Australia, a mira un anuncio di esaki, asta den e provincia di Silesia, cu ta keda leu, y despues di a encarga esaki, el a lesa cu gran interes, cu e portanan na yabi. Den e buki no por haya ningun señal cu e autor tabata sa di cualkier movemento similar den mundo, y toch pa medio di e Spiritu di Dios el a yega na e mesun conclusionnan.
GSAM 89.3“Na 1842 el a skirbi un foyeto ainda mas grandi di 286 pagina, tambe na Stuttgart, tocante ‘Pensamentonan fundamental y biblico tocante e creacion y duracion di mundo; of un contesta profundo na e pregunta: Dicon Dios a crea mundo den seis dia consecutivo — e cercania di nos Señor pa husga e anticristo — e sucesonan grandi y alegre di aña 1843.’”
GSAM 89“Ben Ezra” (Lacunza)
GSAM 89.4Mas o menos na aña 1812, Lacunza, na Spaña, a publica un buki titula E binida di e Mesias den majestad y gloria. E escritor a usa e seudonimo “Ben Ezra”, y hende ta supone cu e tabata un hudio converti. Edward Irving, di Inglatera, despues cu su trabou tocante e segundo binida a cuminsa, a traduci e buki menciona ariba na ingles. Asina e buki a conta su historia den por lo menos dos idioma.
GSAM 89.5Ta di berdad interesante, despues cu añanan a pasa, pa reuni e conclusionnan di e diferente estudiantenan cu, desde e cuminsamento di e siglo pasa te na 1840, a calcula e periodo di 2300 dia, y a situa e setenta siman como e prome parti di e periodo ey, y despues haya cu nan tur ta di acuerdo cu e periodo ta termina na 1844.
GSAM 901844, e berdadero punto final di e 2300 dia
GSAM 90.1E pregunta por lanta: Nos por ta sigur cu 1844 ta e berdadero fecha pa e fin di e 2300 dia? Si! Pasobra mes sigur cu un falso cumplimento di un profesia no por bin na e tempo correcto pa e berdadero cumplimento, mes sigur nos mester yega na e conclusion cu aña 1844 ta e punto final correcto pa e 2300 dia. Dios, cu a sella e conocemento ey te na 1798, y a priminti cu e ora ey e lus lo resplandece, pa medio di Su Spiritu cu no ta faya a guia esnan cu a busca cu anhelo serca Dje un comprondemento correcto di e tempo. Su tempo a yega pa e “conocemento” tocante e asunto ey “aumenta”, y El a duna e berdadero lus.
GSAM 90.2Despues di a haya e punto final di e tempo cu a wordo duna e pueblo pa compronde den e “tempo di fin”, ta bon pa investiga e nificacion di e descubrimento ey. Nos ta haya cu den e periodo ey, den e conclusion di e obra di evangelio, un tempo fiho mester wordo proclama pa e sesion di e huicio. “Y mi a mira”, Juan ta bisa, “un otro angel bula den mitar di cielo, cu e evangelio eterno pa predica na esnan cu ta biba riba tera, y na tur nacion, tribu, idioma y pueblo, bisando cu un bos halto: Teme Dios y dune gloria; pasobra e ora di Su huicio a yega: y adora Esun cu a traha cielo, tera, lama y e fuentenan di awa.”27 Angelnan literal no ta predica e evangelio na hende. Hende ta e mensahero scogi pa Señor mes pa predica Su evangelio te na e fin di mundo.28 E angel aki, pues, ta un simbolo di un mensahe di evangelio cu ta anuncia cu e tempo a yega pa e huicio “cuminsa na e cas di Dios.”29 Un mensahe asina no por a wordo duna for di e Escrituranan te ora e tempo cu ta hiba na e huicio a wordo descubri den e Escrituranan. E periodo di 2300 dia, manera ya a wordo indica, ta yega te na e huicio di investigacion di e pueblo di Dios.
GSAM 91E dia di expiacion, un tempo di huicio
GSAM 91.1E dia di expiacion, e purificacion di e santuario terenal, tabata y ainda ta wordo compronde pa e hudionan como un dia di huicio. Y asta awor, den nan estado di dispersion, aunke nan no por tene henter e servicio di e tempo antiguo cu tabata relaciona cu e dia solem ey, nan ta observa esaki como un dia di huicio. Como prueba di esaki nos lo cita prome for di un corant hudio publica na San Francisco, California, yama E exponente hudio, e organo di e hudionan ortodoxo pabou di e Montañanan Rocoso. Den e number di september 1892 tabatin e anuncio cu prome cu e siguiente number lo sali, e di shete luna y e dia di expiacion lo yega. Nan nomber pa e di shete luna ta Tishree, y pa e di seis ta Ellul; pues e corant a declara: “E luna di Ellul ta aki, y e sonidonan di advertencia di e Shofar [e trompet cu mester a wordo toca for di e prome te na e di dies dia di e di shete luna, Salmonan 81:3, 4] ta wordo tende tur mainta den e sinagoganan ortodoxo, consehando preparacion pa e dia di recordacion, y e huicio final di Yom Kippur.” Como cu nan tabata na e fin di Ellul, e di seis luna, y Tishree, e di shete luna, tabata na punto di cuminsa, nan lo a tende e trompet tur mainta durante dies dia, anunciando e huicio final di e aña den e sistema di simbolonan ey.
GSAM 91Testimonio di un rabi hudio
GSAM 91.2Atrobe, na aña 1902, rabi Isidore Myers, di un congregacion grandi di hudionan na San Francisco, Cal., anunciando e dia di expiacion, a bisa: “Mientras cu e ta pasa e drempel di tempo di un aña pa otro, e israelita ta wordo recorda fuertemente di e creacion y di e soberania universal di e Creador, y e ta wordo yama pa celebra, cu son di trompet, e aniversario, pa bisa asina, di e nacemento di tempo y di e coronacion di e gran Rey. E bos di e mesun trompet, of Shofar, ta yamele tambe pa examina detenidamente su accionnan di e aña pasa, mientras cu e ta para temblando dilanti di e wowo cu ta mira tur cos di Husticia Eterno, sinta riba e trono di huicio.”
GSAM 92.1Como cu den e servicio di e tempel hudio e santuario tabata wordo purifica un biaha pa aña, mester tabata cla pa Daniel cu e purificacion di e santuario aki na e fin di e 2300 dia mester a tin di haber cu algo ademas di e servicio anual cu tabata un simbolo. Señor ya a instrui Su pueblo cu, ora E ta usa simbolonan den profesia, e tempo indica mester wordo conta “cada dia pa un aña.”30 Pues e periodo di 2300 dia aki, manera nos a mira, ta yega te na e fin di e obra di Cristo como sumo sacerdote den e santuario celestial — na e huicio di investigacion di esnan cu nan casonan, pa medio di confesion, a wordo hiba den e santuario celestial.
GSAM 92E mensahe di huicio tabata pa yega na 1844
GSAM 92.2Despues cu e periodo di tempo den cua e huicio di e santonan lo cuminsa a wordo descubri, e caminda a wordo habri pa, den e orden di sucesonan di Señor, manera marca den profesia, e mensahe por wordo duna: “E ora di Su huicio a yega.” Pone atencion: esaki no ta bisa cu mesora despues di e descubrimento di e periodo di tempo ey e mensahe lo wordo proclama, pero cu e lus cu prome tabata “sella” mester a wordo haci cla. Nos ta mira claramente cu esaki a wordo cumpli. Den e capitulonan cu ta sigui lo bira cla cu Señor a marca cu e mesun precision e tempo ora e mensahe di e segundo binida lo wordo proclama, y cu e proclamacion a wordo duna na mundo di un manera mes literal.
Notes
- Daniel 12:8-10. ↩
- Daniel 8:17. ↩
- Daniel 12:4. ↩
- Deuteronomio 29:29, ↩
- Nahum 3:2. ↩
- Nahum 1:5-9. ↩
- Nahum 2:3-5. ↩
- Joel 2:1. ↩
- Sofonias 2:1-3. ↩
- Daniel 11:35. ↩
- Daniel 12:7. ↩
- Revelacion 11:3. ↩
- Revelacion 11:7-9. ↩
- Anales di Anderson tocante e Beibel Ingles, p. 494. ↩
- Thomas Dick riba e Mehoramento di Sociedad, pagina 154. ↩
- Revolucion Frances di Thier, tomo 2, pagina 371. ↩
- Mesun fuente, p. 338. ↩
- Mesun fuente, p. 365. ↩
- Revelacion 11:11, 12. ↩
- Daniel 8:14, ↩
- Daniel 12:6-8. ↩
- Daniel 12:13. ↩
- Daniel 12:8, ↩
- Daniel 12:9. ↩
- Mateo 6:10. ↩
- Fecha den margen di Mateo 2:1. ↩
- Revelacion 14:6, 7. ↩
- Mateo 28:19, 20. ↩
- 1 Pedro 4:17. ↩
- Numeri 14:34; Ezequiel 4:6. ↩