Pạṭh 14 — Siń akan duạr
GSAM 214.1“Onko kirińko sen akan tahẽkanre Jãwãe doe hecʼena; ar okoeko sapṛao akan tahẽkan, onko do uni sãote baplareko boloena; ar duạr do sińena.”1
GSAM 214.2Noa joṅkha kathare Jãwãeakʼ oka hijukʼ reakʼ katha menakʼa, ona do Mạsi dhạrtite hijukʼ reakʼ do baṅ, baplate hijukʼ reakʼ kana. Bapla do Probhu hijukʼ laha reakʼ mitʼ ghoṭna kana. Luk ol akatʼ Suk Sombadre noa do nonka menakana: “Apeakʼ ḍãṛạ tol sapṛao ar diuhe julukʼkan tahenma; ar ape do bapla khon ruạṛ hijukʼkan akoakʼ Probhu lạgitʼ tạṅgiko leka tahenpe, jemon uni hecʼkate duạre ṭhopʼlenre, ape do uni lạgitʼ logongepe jhicʼ daṛeakʼ.”2
GSAM 214Raj ńam do bapla menakana
GSAM 214.3Dạniel 7:13, 14 re Jãwãe baplate hijukʼ reakʼ citar menakʼa; onḍe Mạsi do acʼakʼ raj ńam lạgitʼ Baba ṭhene hijukʼ kana. Mare oktere mitʼ raj do acʼakʼ siṅghạson ar raj ńam lạgitʼ acʼakʼ rajdhani nagrahateye hecʼlenre, ona do baplako meneda. Noa ghoṭna, metakʼme rajdhani nagraha do gate kuṛi leka hatao, sạri bapla reakʼ sajao-sapṛao ar maraṅ rạskạ salakʼko manaoetʼ tahẽkana. Onkage, Mạsi do sermaren Baba ṭhen khon acʼakʼ raje ńamre, acʼren gate kuṛi, Nawa Jerusalem, sãote uniye baplaena mente menakana (Johan sodor 21:9); ar joṅkha kathare noa do “bapla” menakana.
GSAM 214.42300 mãhã mucạtʼ tayom, Oktobar 22, 1844 re, Dosar hijukʼre biswạsi hoṛko do akoakʼ ńel-nam ghoṭnako purub disạm reakʼ bapla rit sãoteko joṛa ńelkeda, arko menkeda, “Mạsi do baplateye bolo akana.” 2300 mãhã mucạtre oka ghoṭna hoyokʼ reakʼ tahẽkan, ona reakʼ soros marsalko ńam ńamte, Mạsi oka kạmireye bolo akan ona kạmire akoakʼ biswạs hoteteko pańjakedea; onate biswạs hotete onko do “uni sãote baplareko boloena.”
GSAM 215“Iń doń ruạṛ hijukʼa”
GSAM 215.11845 re kuṛi Harmon do mitʼ Dorsone ńamleda; onḍe Mạsi do serma reakʼ Sonot ṭhãi reakʼ pạhil koṭhri khon dosar koṭhrite senokʼkan udugadea. Ona re noa kathako ńamokʼa: “‘Nonḍe tạṅgipe; iń do raj ńam lạgitʼ ińren Baba ṭheń calakʼ kana; apeakʼ kicricʼko dạg begor dohope, ar thoṛa ghạṛicʼ khange bapla khon ruạṛ hijukʼkate iń ṭheń ataṅpea.’ Unre rimil reakʼ mitʼṭen roṭh do, julukʼkan seṅgel leka cạkạwạkʼ ar dutko beṛhae akatʼ, Jisu okareye tahẽkan onḍeye hecʼena. Uni do roṭhreye decʼena, ar sonot utạr ṭhãiteko idikedea, onḍe Baba doye duṛupʼ akan tahẽkana.”3
GSAM 215Duạr sińen tayom hõ daya
GSAM 215.2Noa joṅkha katha reakʼ Siń akan duạr do Manwa Hopon serma rimilre sạrige hijukʼ laha oka ghoṭna hoyokʼa, ona secʼ udugetʼkan leka bujhạukʼa; ente duạr sińen tayom eṭakʼ tetre kuṛiko do hecʼkate duạrko ṭhopʼeda, ar onko do “jagwar tahen” metakokana, ente uni hijukʼ reakʼ din ar okte do bako baḍaea. Arhõ, budan tetre kuṛiko Jãwãe sãote baplareko boloyen tayom noa duạr do sińokʼa.
GSAM 215.3Tetre kuṛiko reakʼ noa joṅkha kathare bewhar akan kathako khon nonka bujhạukʼa je, baplare boloyen tayom hõ “lilhi” tetre kuṛiko lạgitʼ Jãwãe daram lạgitʼ ataṅ lek sapṛaokʼ reakʼ okte menakʼgea. Onko do “jagwar tahen” reakʼ hukum emakana. Probhu daram lạgitʼ sạri sapṛaore jagwar tahen ar tạṅgi do menakʼa. Onate noa joṅkha katha reakʼ duạr sińenre daya do baṅ hatao ruạṛokʼa mente bujhạukʼa.
GSAM 215Luk 13:25-28 reakʼ duạr do baṅ
GSAM 215.4Laha oktere noa joṅkha kathare men akan duạr ar Luk 13:25-28 re men akan duạr mitʼge kana mente monekate bhul hoy akana. Onḍe nonka olakana: “Tinre oṛakʼren kisạ̃ṛ beretʼkate duạre sińkeda, ar ape do bahre teṅgokate duạr ṭhopʼ ṭhopʼtepe ehopʼa, ‘E Probhu, E Probhu, ale lạgitʼ jhicʼaleme,’ mentepe meneda, unre uni do roṛ ruạṛkateye metapea, ‘Ape do okaren kanape, iń do bạń baḍaeapea.... E adhorom kạmiko, ape sanam iń ṭhen khon sạṅgińokʼpe.’ Tinre ape do Abraham, Isak, Jakob ar sanam nạbiko Isorakʼ rajrepe ńelkoa, ar ape ako do bahrepe gidhi ocokʼa, unre rakʼjoṅ ar ḍaṭa gerejokʼ hoyokʼa.” Noa cetan reakʼ katha khon sapha bujhạukʼa je, noa duạr sińenre bahre doho akan hoṛkoakʼ mucạtʼ do goṭawena. Unre Isorakʼ raj do hecʼ akana; ente onko do bańcao akanko rajreko ńelkoa. Menkhan tetre kuṛiko reakʼ joṅkha kathare Probhu do acʼakʼ rajre nit hõ bae hecʼ akana; uni do acʼakʼ raj ńam lạgitʼ acʼren Baba ṭhene sen akana.
GSAM 216Joṅkha sewa reakʼ niạmre mitʼṭen siń akan duạr
GSAM 216.12300 mãhã reakʼ okte, Oktobar 22, 1844 re, mucạten tayom, okoeko biswạs hotete Mạsiakʼ kạmireko pańjakedea, onko noa kathako ńelkeda je, joṅkha sewa reakʼ niạmre pap khoma reakʼ din hecʼlenre, maraṅ naeke do bahre koṭhri reakʼ duạre sińetʼ ar sonot utạr koṭhri reakʼ duạre jhicʼetʼ tahẽkana; onḍe Sonot ṭhãire aṅgikar akan papko jocʼ oco reakʼ kạmiye kạmietʼ tahẽkana. Onkage aboren maraṅ naeke Mạsi do serma mundil reakʼ bahre koṭhri reakʼ duạre siń akatʼ ar ona koṭhriye jhicʼ akatʼ, okare “uniakʼ niạm reakʼ sinduk” ńelakan tahẽkan.4
GSAM 216Okoeko bhulreko tahẽkana?
GSAM 216.2Ona oktere Dosar hijukʼre biswạsi hoṛko modre nonkan hoṛko tahẽkana, okoe do Sonot ṭhãire Mạsiakʼ sewa reakʼ sapha marsal nit hõ bako ńam akatʼ tahẽkan; Tesar dutakʼ sombad secʼ nit hõ onkoakʼ mone bako ạcur oco akatʼ tahẽkan. Onko do Sonot ṭhãi reakʼ noa bahre duạr ar Luk 13:25-28 reakʼ Siń akan duạr mitʼge kana mente monekateko bhulkeda. Menkhan onko do Eaeakʼ mãhã manao ar dosar hijukʼre biswạsiko do baṅko tahẽkana. Onko okoeko tahẽkana, ona sikhạuna cekate oḍokena, ar oka obosthako hotete nonkan mone dhạrtiko ńamkeda, onako ale do udukʼ reakʼle kurumuya.
GSAM 217.1Dosar hijukʼ reakʼ Sombad porcar hotete okoeko ńutum eskar kạlisiạko khonko begaren, ar okoeko ṭhen khon onko nonkako begaren, onko bạriạko lạgitʼ Johan sodor reakʼ eae goṭen kạlisiạ modre mõṛẽakʼ ar turuiakʼ kạlisiạ reakʼ Goha menakʼa. Mõṛẽakʼ, Sạrdis kạlisiạ lạgitʼ solha do nonka menakana: “Onate cetʼlekam ataṅ akatʼ ar ańjom akatʼ ona disạime; ona ãṭ sapʼme ar mon ạcurme. Am do jagwar bam tahen khan, iń do kombṛo leka am ṭheń hijukʼa; ar oka oktere am ṭheń hijukʼa, ona am do bam baḍaea.”5 Noa katha khon sapha bujhạukʼa je, okoeko noa katha met akan onko do Probhuakʼ hijukʼ reakʼ porcar ańjom akatʼko tahẽkana. Onko do ona ataṅ akada menteako men akatʼ tahẽkan, menkhan nit do ona bagiyokʼ lạgitʼko tahẽkana.
GSAM 217Philạdelphiạ kạlisiạ
GSAM 217.2Ona tayom Philạdelphiạ kạlisiạ, Suk Sombad reakʼ kạlisiạ reakʼ turuiakʼ obostha, reakʼ katha menakana. Noa kạlisiạ do Johan sodor 14 reakʼ Pạhil dutakʼ sombad ar Dosar dutakʼ sombad porcar hotete okoeko bahrete ạgu akan, onkoakʼ joṅkha kana. Noa kạlisiạ do Probhu nonkae metaea: “Ńelme, iń do logon logonń hijukʼ kana; am ṭhen oka menakʼa, ona ãṭ sapʼme, jemon okoe hõ amakʼ mukuṭ alo hataoa.”6 Onko do arhõ noa kathate metakana: “Okoe sonot, okoe sạri, okoe ṭhen Dạudakʼ choṛan menakʼa, okoeye jhicʼre okoe hõ bako sińa, ar okoeye sińre okoe hõ bako jhija, uni do noa kathae meneda: amakʼ kạmiko doń baḍaegea; ńelme, iń do amakʼ samaṅre mitʼṭen jhicʼ akan duạrń doho akada, ar okoe hõ ona bako siń daṛeakʼa; ente thoṛa daṛe menakʼtama, ar ińakʼ katham manao akada, ar ińakʼ ńutum do bam oswikar akada.”7
GSAM 217Noa joṅkha katha reakʼ Siń akan duạr do cetʼ kana?
GSAM 217.3Nitge udhar akan dhorom puthi reakʼ kathare jhicʼ akan ar siń akan duạrte cetʼ bujhạukʼ hoyokʼa? Alele monea je, noa sãote em akan bujhạu kathare noa kukli reakʼ mon kulạu reakʼ roṛ ruạṛ ńamokʼa: Dosar hijukʼre biswạsiko modre okoeko ar baṛti marsal ńam akatʼ tahẽkan, onko do Bańcaoicʼ serma reakʼ Sonot ṭhãi reakʼ pạhil koṭhri khon dosar koṭhrite acʼakʼ sewaye bodol akada menteko cetʼakoetʼ tahẽkana. Ar okoeko ańjom sanayetʼ tahẽkan, onko do jhicʼ akan ar siń akan duạr reakʼ katha sạriko udukʼakoetʼ tahẽkana. Ona oktere eṭakʼ dol do noa sạriakʼ birudko teṅgoyena, ar jhicʼ akan duạr do siń akana, ar siń akan duạr do jhicʼ akana mente sikhạunare biswạsko teṅgo ocoetʼ tahẽkana. Nonkate onko do noa dhạrtire Probhu ren sewakkoakʼ hor ko ạṭketʼetʼ tahẽkana, se onkoakʼ kạmi reakʼ aṛaṅko hoyokʼkan tahẽkana. Serma reakʼ Sonot ṭhãi reakʼ duạrko do Mạsiakʼ daṛete jhicʼ ar sińokʼa—“Uni okoeye jhicʼre, okoe hõ bako sińa.” Philạdelphiạ kạlisiạ lạgitʼ men akan kathare, okoeko ãṭko sapʼ akatʼ, acʼakʼ kathako manaoetʼ ar acʼakʼ ńutum bako oswikar akatʼ, onko nonkan jitạuko ńama, okate mitʼṭen duạr jhicʼokʼa, oka do okoe hõ bako siń daṛeakʼa. Noa do nirodhe hoṛko ṭhen seṭerokʼ reakʼ duạr secʼ udugetʼ kana; ona duạr do hoṛko purạ siń akatʼ leka ńelokʼkan tahẽkana, cetʼleka tayomte abo bon ńela. Menkhan pạtiạrkoakʼ ṭikạu manao lạgitʼ Probhu do onkoakʼ samaṅre mitʼṭen “jhicʼ akan duạr” doe dohoya, oka do okoe hõ bako siń daṛeakʼa.
GSAM 218Katha porcar reakʼ mitʼṭen duạr
GSAM 218.1Dhorom puthire aema joṅkha menakʼa, okare noa mane lạgitʼ duạr reakʼ katha bewhar akana. Korinthiako ṭhen olkate Pạul do nonkae meneda: “Iń lạgitʼ mitʼṭen maraṅ ar jomenteakʼ duạr jhicʼ akana, ar aema birudko menakʼkoa.”8 Arhõ Korinthiako ṭhen acʼakʼ dosar ciṭhireye meneda: “Mạsiakʼ Suk Sombad porcar lạgitʼ Troasteń hecʼlenre, ar Probhu hotete iń lạgitʼ mitʼṭen duạr jhicʼlenre hõ, ińren boeha Titus bạń ńamkede iạte ińakʼ jiure suluk do bạń ńamleda.”9 Uni do Kolosiko ṭhen hõ nonkae nehorleda: “Binti kạmi jạri dohope, ar gun manao johar sãote onare jagwar tahenpe; ona sãote ale lạgitʼ hõ bintipe, jemon Isor do ale lạgitʼ katha porcar reakʼ mitʼṭen duạre jhicʼa, Mạsiakʼ oko katha roṛ lạgitʼ, oka lạgitʼ iń hõń tol akan.”10
GSAM 218.2Noa dhorom puthi reakʼ kathako khon nonka bujhạukʼa je, sạriakʼ porcar reakʼ sujukko do jhicʼ akan duạrko menakana; ar Philạdelphiạ kạlisiạ ṭhen men akan kathako khon nonka bujhạukʼa je, noa hoṛko bahrete hoho akan oktere hoṛko do onko birud katha porcar reakʼ duạr siń lạgitʼ ạḍiko kurumuetʼ tahẽkana. Philạdelphiạ kạlisiạ do bidạu talate senokʼkanre acʼakʼ “katha” ar “ńutum” ãṭko sapʼketʼ, ar onko lạgitʼ Probhuakʼ katha do noa tahẽkana je, uni do onkoakʼ samaṅre mitʼṭen jhicʼ akan duạre dohoya, oka do okoe hõ bako siń daṛeakʼa.
GSAM 219Oktobar 22, 1844 tayom reakʼ obostha
GSAM 219.1Nạbi kathare men akan leka noa katha aboakʼ samaṅre menakʼa; nit do ghoṭnako hoyokʼkan sãote obostha cetʼleka tahẽkana, ona tayom secʼ bon ńel ruạṛa. Laha men akan leka, Epril, 1844 hạbicʼ Dosar hijukʼ reakʼ Sombad porcar lạgitʼ kạlisiạko jhicʼ akan tahẽkana; jiwetʼ porcariko tinạkʼ kạmiko em daṛeakʼ tahẽkan, ona khon hõ ḍher kạmiko lạgitʼ hoho hecʼkan tahẽkana. 1844 reakʼ baha candore Hados tayom, okoeko sikhạuna sạri monte bako ataṅ akatʼ tahẽkan, onko do ona birudko teṅgoyena. 1844 reakʼ lolo candore Johan sodor 14 reakʼ Dosar dutakʼ sombad ar “Tala ńindạ reakʼ hoho” (Mathae 25) emenre, Probhu usạre hijukʼre akoakʼ biswạs nit hõ okoeko sahasteko sodorletʼ, onko birud ạḍi bạṛicʼ saset ehopʼena. Noko birudko do nana horte noa katha tiń lạgitʼko kurumuleda, ar “uniakʼ bicạr reakʼ okte do hecʼ akana” mente nit hõ okoeko porcaretʼ tahẽkan, onkoakʼ kạmi tinạkʼ daṛeakʼ sanam horte ạṭkao lạgitʼko kurumuleda. Noa birud reakʼ William Miller doe menkeda, “Noa do ạḍi sobhạb birud ar bujhạu bạṛicʼ kana.” 2300 mãhã mucạtʼ sorre noa birud do nonka ãṭ tahẽkana je, Geo. Storrs doe menkeda, “Noa hoho onko tinạkʼe ńamako, ona chaḍa, ńutum eskar kạlisiạko ar sanam bạṛicʼ hoṛko sãote aleakʼ kạmi do mucạtʼ akana.”
GSAM 219.2Ona okte mucạten tayom, bạṛicʼ hoṛkoakʼ birud ar landa-lajao do bar gun, pe gun baṛtilenre, William Miller do noa obostha reakʼe menkeda, “Papi hoṛko cetao ar bạhire rit eskar manao kạlisiạ beretʼ oco lạgitʼ aleakʼ kạmi do mucạtʼ akana. Isor do acʼakʼ ạyur-jotonte duạre siń akada.”11
GSAM 219Papi hoṛkoakʼ mon do sạdhạronte keṭecʼena
GSAM 219.3Landa-lajaoetʼkan dhạrtirenkoakʼ noa cạli do papi hoṛko Dosar hijukʼ reakʼ sikhạuna birud eskar bae keṭecʼketʼkoa; ńutum eskar kạlisiạrenkoakʼ Goha hõ noa tahẽkana: “Sạri mon ạcur reakʼ ghoṭnako do ‘tinạkʼ thoṛa ar tinạkʼ sạṅgiń-sạṅgińre’ menakʼa, ar papi hoṛkoakʼ lajao begor cạli ar mon keṭecʼ reakʼ joṅkha ńamokʼ do baṅ hoyokʼ leka, onako bon disạilekhan, aboakʼ ichạ begor leka bon hoho beretʼa, ‘Isor do daya udukʼ lạgitʼe hiṛiń akada se cetʼ? Se daya reakʼ duạr do siń akana?’”12
GSAM 220.1Nạbi kathare men akan okte mucạten tayom reakʼ obostha babotre eṭakʼ mitʼ kạmiicʼ ṭhen khon abo arhõ nonka bon paṛhaoa: “Unre abiswạsi hoṛko ṭhen seṭer do baṅ hoyokʼ leka tahẽkana; 1844 reakʼ Hados do aema hoṛkoakʼ mone nonka ạulạu akatʼ tahẽkana je, onko do noa katha reakʼ jãhãn bujhạu hõ bako ańjom sanayetʼ tahẽkana.”13
GSAM 220Abiswạsi hoṛko ṭhen seṭer reakʼ sanam duạrko sińena
GSAM 220.2Nonkan obosthare, ona okte lạgitʼ Mạsi usạre hijukʼre akoakʼ biswạs ar ãs nit hõ ãṭ sapʼ akatʼko chaḍa eṭakʼ okoe ṭhen hõ seṭer reakʼ duạr do siń akan leka ńelena. Katha porcar reakʼ duạr sanam secʼ khon siń akan leka ńelente, ar Dosar hijukʼre biswạsi hoṛko joṅkha kathare akoakʼ ńel-nam sãote joṛawokʼ mitʼṭen Siń akan duạrko ńelketʼte, onko cetʼlekate papi hoṛko lạgitʼ ar daya bạnukʼa mente mone dhạrtiko ńamkeda, ona do alga bujhạukʼa. Se, tinạkʼ hoṛko menletʼ leka, “daya reakʼ duạr do siń akana”; ar biseskate noa joṅkha katha reakʼ Siń akan duạr ar Luk 13 reakʼ Siń akan duạr mitʼge kana menteko moneletʼre do nonka hoyokʼa. Hoṛko do ańjom reakʼ sanamgeko aṛaṅketʼte akoakʼ monko keṭecʼlekhan, cetʼlekate onko do monko ạcur daṛeakʼa?
GSAM 220Siń akan duạr reakʼ bhul sikhạuna do okoe pạhile cetʼleda?
GSAM 220.3Nit noa kukli oḍokokʼa: “Papi hoṛko lạgitʼ daya bạnukʼa” reakʼ sikhạuna do okoe cetʼ ehopʼleda? Okoeko onareko biswạsleda? Ar okoeko ona bako ataṅleda? Pạhil kukli reakʼ roṛ ruạṛ lạgitʼ, 1845 reakʼ baha candore J. V. Himes do Maine ponotere senkate okae ńel-namleda, ona reakʼ ol secʼ ale do monele ạcur ocoea. Uni doe meneda:—
GSAM 220.4“Boeha Joseph Turner ar eṭakʼko do nonkako monekeda je, abo do maraṅ Jirạukʼ mãhãre menakʼbona—6000 serma do mucạtʼ akana—onate Dosar hijukʼre biswạsicʼ okoe hõ ar tite kạmi do alo kạmima. Nonkan kạmi kạmi do, onkoakʼ mone leka, nirodhe onkoakʼ mucạtʼ binạs ạguya.
GSAM 220.5“Dhạrti reakʼ tite kạmi chaḍawate noa asaṅpoḍa obosthare tạṅgi jokhecʼ, Boeha Turnerakʼ monre mitʼṭen nawa marsal turuena, onkako moneleda. Metakʼme, Jãwãe do HECʼ AKANA—uni do mucạten Jihudi sal reakʼ eaeakʼ cando reakʼ gelakʼ mãhãreye hecʼlena—unrege bapla do hoylena—unre sanam tetre kuṛiko do mitʼ lekan mane leka uni sãote baplareko bololena, ar duạr do sińena!—onko modre okoe hõ bako binạs daṛeakʼa, ar bahreren okoe hõ bako bańcao daṛeakʼa. Nonkate noa maraṅ dhạrti reakʼ sanam ạtma secʼ reakʼ kạmi do mucạtʼena.”14
GSAM 221Bhul sikhạuna do okoe ãṭe birudleda?
GSAM 221.1Murubi Turner do Paris, Maine re acʼakʼ “ar daya bạnukʼa” reakʼ sikhạuna cetʼe ehopʼleda, ar thoṛa okte lạgitʼ ona disạm hạṭińre ḍher pańjaiko tahẽkantaea. Dosar hijukʼre biswạsiko bahre okoeko tahẽkan, dhorom manao kana menteako menkan se baṅko menkan, onko ṭhen seṭer reakʼ duạr nonka purạ siń akan leka tahẽkante, aema hoṛ do sahajaṅge noa katha reakʼ Turnerakʼ mone secʼko calaoena.
GSAM 221.2Dosar hijukʼre biswạsiko reakʼ ńutum alo bhul bujhạukʼ, ona lạgitʼ noa tayom ale do noko hoṛko Hapta reakʼ pạhil mãhã manao ar Dosar hijukʼre biswạsiko mentele menkoa; ar noa dolren aema hoṛgeko Mạnom Turnerakʼ moneko ataṅetʼ tahẽkana. Onko do nit hõ Jirạukʼ mãhã reakʼ sạriakʼ bako ńel ar bako ańjom akatʼ tahẽkana, ar Tesar dutakʼ sombad hõ bako ańjom akatʼ tahẽkana. Noko reakʼge Sromoti White do acʼakʼ mitʼṭen chapa oḍok puthire nonkae meneda:—
GSAM 221.3“1844 re ãs reakʼ okte paromen tayom hõ, Dosar hijukʼre biswạsiko do Bańcaoicʼakʼ hijukʼ ạḍi sor menakʼa menteko biswạsetʼ tahẽkana; onko do mitʼṭen ạḍi joruri muskil oktere seṭer akanbona menteko moneetʼ tahẽkana, ar Isor samaṅre manwa hoṛko lạgitʼ bintiicʼ leka Mạsiakʼ kạmi do thir akana menteko moneetʼ tahẽkana. Bicạr do sor menakʼa mente cetao em tayom, dhạrti lạgitʼ akoakʼ kạmi mucạtʼ akana menteko monekeda, ar papi hoṛkoakʼ bańcao lạgitʼ akoakʼ jiu reakʼ bhar do ạḍko akatʼ tahẽkana. Ar adhoromkoakʼ sahasan ar Isor ninda reakʼ landa-lajao do onko ṭhen ar mitʼṭen parman leka ńelena je, acʼakʼ daya bako ataṅketʼko ṭhen khon Isorakʼ ạtma do hatao ruạṛ akana. Noako sanam hotete onkoakʼ biswạs arhã ãṭena je, bidạu reakʼ okte do mucạtʼ akana, se onko menletʼ leka, ‘daya reakʼ duạr do siń akana.’ Men akan leka, Dosar hijukʼre biswạsiko do thoṛa okte lạgitʼ daya reakʼ duạr siń akana mente biswạsreko mitʼlena.”15
GSAM 222.1Noa udhar kathare Sromoti White do Hapta reakʼ pạhil mãhã manao ar Dosar hijukʼre biswạsikoakʼ mone doye udugetʼ kana. Acʼ hõ onareye biswạsetʼ tahẽkana mente doe thoṛa hõ bae udugetʼ kana. Cetanre udukʼ akan leka, noa sikhạuna do pạhilte Joseph Turner, Paris, Maine reye cetʼleda. Sromoti White, unre kuṛi Harmon, do 1845 reakʼ baha cando ehopʼre cetanre ńutum akan jaegare Joseph Turner sãoteye ńapamlena. Uni do Joseph Turnerakʼ sikhạuna, “Dosar hijukʼre biswạsiko lạgitʼ ar tite kạmi bạnukʼa, ar papi hoṛko lạgitʼ ar daya bạnukʼa,” roroṛe ańjomkeda, ar uniye sapha metakedea je, uni do “bhul sikhạuna cetʼetʼ kana; papi hoṛko ar okoeko bujhạukate sạriakʼ bako oswikar akatʼ, onko lạgitʼ nit hõ daya menakʼgea.”
GSAM 222“Daya bạnukʼa” sikhạuna reakʼ birud
GSAM 222.2J. N. Andrews do 1844 ar 1845 re Paris, Maine reye tahẽkana. Uni do onḍeren hoṛkoakʼ cạli ar papi hoṛko lạgitʼ ar daya bạnukʼa mente cetʼetʼkan Joseph Turnerakʼ cạli besgeye baḍaeletʼ tahẽkana. Ona oktere noa katha babotre kuṛi Harmonakʼ mone reakʼ uni doe meneda: “Dorsonko do onko noa mone ataṅ secʼ idiko bodolte, okoeko nit hõ onareko ṭikạu akan tahẽkan, onkoge ona bhul khonko sudhrạuketʼkoa.”16
GSAM 222.31845 reakʼ lolo candore kuṛi Harmon do dosar dhao Paris, Maine teye senlena. Noa sen reakʼ iń do Sromoti Truesdailakʼ kathań udharea; uni do unre Paris reye tahẽkana. Uni doe meneda:—
GSAM 222.4“1845 reakʼ lolo candore kuṛi Harmon do Paris, Maine reye sen akan tahẽkanre, ińren mitʼṭen dulạṛ gate kuṛi reakʼ purạ kathań metakedea. Uniren baba do aleakʼ sabhako re sen doe ạṭkaoletʼte, uni do marsal bae oswikar akatʼ tahẽkana. Uni landawateye roṛ ruạṛạdińa, ‘Isor do nonkan hoṛko lạgitʼ bańcao bạnukʼa mente tis hõ bae udukʼạdińa. Okoeko ṭhen sạriakʼ reakʼ marsal udukʼ akatʼ tahẽkan ar baḍaekateko oswikar akatʼ, onko eskar reakʼge noa katha kana.’”17
GSAM 222.51846 re kuṛi Harmon do tesar dhao Paris teye senlen reakʼ hõ uni do nonkae meneda:—
GSAM 222Bhul sikhạuna lạgitʼ ar mitʼṭen dhomkao
GSAM 222.6“Ar mitʼṭen disại lek ghoṭna do 1846 re Paris, Maine re em akan mitʼṭen Dorson tahẽkana. Kuṛi Harmon do udukʼ ocoyena je, Soetan do sạri monan hoṛko akoakʼ purạ dayik kạmi kạmi khon ạṭkao bae daṛeakʼ khan, uni do acʼakʼ budte onko dayik kạmi reakʼ simạ khon bahre saṅgiń secʼe dhakelkoa. Mitʼṭen bhage misera do kạlisiạkoe metakoetʼ tahẽkana je, onko bańcao lạgitʼ serma khon kol akan Sombad onko bako ataṅketʼ iạte Isor hõ onko bae ataṅ akatʼkoa. Misera Harmon do udukʼ ocoyena je, uniakʼ Sombadre sạriakʼ do bạnukʼa, ente ona kạlisiạkore aema hoṛ menakʼkoa, okoeko nit hõ sạriakʼko ataṅa; bhage dutko do ona kạlisiạko reakʼ jiuko lạgitʼ nit hõ kạmiko ehopʼa, ar nonkako kạmire, onko [dutko] do noa misera, acʼakʼ Sombad sãote [uniakʼ ‘daya bạnukʼa’ reakʼ Sombad bujhạuetʼ kana], duạr bahreko bagi ocoea.”18
GSAM 223Katha reakʼ birodh bạnukʼa
GSAM 223.1Tinạkʼ hoṛ do noa katha parman lạgitʼ ạḍiko kurumuetʼ kana je, Sromoti White do mitʼ oktere “papi hoṛko lạgitʼ ar daya bạnukʼa” reakʼ sikhạunae cetʼetʼ tahẽkana, menkhan nit do ona reakʼ ulṭạe cetʼetʼ kana. Onate papi hoṛko mon ạcur oco lạgitʼ uniakʼ kạmi reakʼ, 1845 khon uniakʼ kạmi baḍaekoakʼ gohako iń doń sodora. Noa tayom reakʼ katha do New York ponot reakʼ Madison jila, Brookfield ren Ira Abbey akʼ kana:—
GSAM 223.2“1846 ar 1850 serma talare Boeha ar Misera White do aleakʼ oṛakʼtekin hecʼlena. Gidrạko ar okoeko sạriakʼ bako oswikar akatʼ tahẽkan, onko lạgitʼkin ạḍi kurumuletʼ tahẽkana. Okoeko mon bako ạcur akatʼ tahẽkan, onkoakʼ jiuko lạgitʼkin kạmileda; ar biswạs khon tayom ruạṛenko ar okoeko sạriakʼ bako oswikar akatʼ tahẽkan, onko lạgitʼ ãs bạnukʼa mente Misera White roroṛ tis hõ ańjom akatʼ do bạń disạiyea.”19
GSAM 223Hapta reakʼ pạhil mãhã manao Dosar hijukʼre biswạsikoakʼ Goha
GSAM 223.3Siń akan duạr reakʼ ạḍi kaṛakʼ sikhạuna bạbotre New England ren Hapta reakʼ pạhil mãhã manao Dosar hijukʼre biswạsiko cetʼko badạea, ona do noa cithi goha em ma:—
GSAM 223.4“Agosṭ 5 khon 9, 1891 hạbicʼ, Brookston, kom-bạṛti 30,000 hoṛko basokʼ saharre, Murubi Miles Grant songe iń torkoletʼa. Ona torko do maraṅ tạmbure huylena, ar mitʼ okte sahar bạisiren mukhiạ tahẽkan Gomke John Barbour ona sabhae ạyurletʼa. Noa sahar do Boston khon kom-bạṛti 20 mil sạgińre menakʼa. Torko do Jirạukʼ mãhã reakʼ kukli bạbotre tahẽkana, menkhan Gomke Grant noa kạmire Misera White akʼ anubhob reakʼ katha torkore boloy lạgitʼe kurumuletʼa. Uni do noa dos emadea je, ‘1844 re ge uni ṭhen uduglen tahẽkana je bidạu okte cabaena, ar pạpiko lạgitʼ daya ar banukʼa.’”
GSAM 224.1“Roponde iń uniń metadea je, ale onko khon alagokʼ laha, mitʼ okte Hapta reakʼ pạhil mãhã manao Dosar hijukʼre biswạsiko do hõ prạe jotoko noa katha ko manaoletʼa. Ar Mrs. White noa katha sohot em bodolte, uni pạhilreye ńel akatʼ kathako modre mitʼṭen do noa tahẽkana je, noa katha ‘bhul’ kana, ar pạpiko lạgitʼ daya menakʼa. Iń menketʼa, ‘Noa do sạri kana, ar Murubi Grant hõ noe badạea je noa sạri kana.’ Noa iń menketʼ khan, iń samna ren Hapta reakʼ pạhil mãhã manao Dosar hijukʼre biswạsiko modre ạḍi hoṛ [maraṅ tạmbu perecʼ hoṛko modre onko do ạḍi hoṛko tahẽkana] bickomako hilạu kate ona kathare jor ar niścoy songe ko rạji lena. Nondoge etekʼ menlekhan huyukʼa je, ona torkore Murubi Grant ona katha ar bae ruhetʼletʼa.” Suhi: “Geo. E. Fifield, South Lancaster, Mass., Disembor 6, 1895.”
GSAM 224Mrs. White do jạotoge pạpikoakʼ bańcao lạgitʼe sendraletʼa
GSAM 224.3Mrs. White do 1844 khon nit hạbicʼ pạpiko mon ruạṛ ar bańcao lạgitʼe kạmi akatʼa, noa kathako hõ ona reakʼ arhõ parman kana: Uni ar Murubi White do Rocky Hill, Conn., re Albert Belden akʼ oṛakʼre mitʼ sabhakin doholetʼa; ona do April 20, 1848 re ehopʼlena. Noa sabhare ot-dare ren tishoṛko lạgitʼ kạmi huylena. Murubi White ar uni ren bahu onka ạtma lạgitʼkin ạḍi bhạbna udugletʼa. Noa bạbotre onko modre mitʼ hoṛ, oka hoṛ do Murubi White akʼ tite baptismae ńamletʼ, uniakʼ Goha ale emokʼa. John Y. Wilcox do Kensington, Conn., khon Phebruwạri 22, 1891 re ol kateye meneda:—
GSAM 224.4“Boeha A. Belden akʼ oṛakʼ reakʼ baṅ caba akan kothạre, Rocky Hill, Conn., re, sabhako huyukʼ okte iń sạri re agu odokʼlena. Boeha ar Misera White akʼ kạmi hotete iń Nitokʼ reakʼ sạriakʼ reakʼ marsal ńamletʼa. Ona tayom usạrage Boeha White ińe baptisma emadińa. Unkin khon iń ńamletʼ uskur ar daṛe ban tahẽlente, Gomke ińe aṅgocʼ akadińa mente hudis se bujhạu reakʼ sahos iń ńam daṛeakʼa se baṅ, ona do iń hõ bań badạea. Unkin do iń lạgitʼkin ạḍi bhạbnalena, ar iń goṛo lạgitʼkin kạmi letʼa.”
GSAM 225.1Murubi White do ona sabha bạbotre Topsham, Maine, ren Stockbridge Howland ṭhen mitʼ cithireye menletʼa, “Boeha Bates do hukumko ạḍi phạrcạ marsalreye udugletʼa, ar ạḍi daṛean Gohako hotete onako reakʼ goroj monre bujhạu ocoyena. Katha do sạrire laharage menakʼ hoṛko keṭecʼletʼkoa, ar purạ ạuri goṭa hoṛko ehopʼ beretʼletʼkoa.”
GSAM 225Oswego, N.Y., re pạpiko lạgitʼ kạmi
GSAM 225.21849 re Murubi James White ar uni ren bahu do Oswego, N.Y., rekin kạmi letʼa. Ona sabhako re Hiram Patch ar kuṛi Benson, oka unkinakʼ bapla goṭa akan tahẽkana, unkin do Isor ar Nitokʼ reakʼ sạriakʼ seḍkin mon ruạṛlena.
GSAM 225.3Marc, 1850 re Oswego re arhõ sabhako huylena. April reakʼ Nitokʼ reakʼ sạriakʼ re Murubi White ona sabhako bạbotreye menletʼa:
GSAM 225.3“Noa saharre Sarecʼ akan hoṛko ren gidrạko talare nit ạḍi mon raṅgao kạmi huyukʼ kana. Lahate senen barea Jirạukʼ mãhã re aleakʼ sabhako reakʼ mạril katha do onkoakʼ bańcao tahẽkana, ar Isor hahaṛa lekate aleye bor akatʼlea. Sạri reakʼ boge jote ale cetanre hõ ar ale ren gidrạko cetanre hõ ńel akana. Lahate senen Hapta reakʼ pạhil mãhã tayom reakʼ ạyubre, onkoakʼ bises boge lạgitʼ ale mitʼ sabha ale doholetʼa, ar Gomke ren Ạtma ale talare kirạu ocoyena. Joto gidrạko Gomke samna reko dobokʼena; hukumko manao, biseskate mõṛẽakʼ hukum manao ar Jisu Mạsi hotete bańcao sendra reakʼ goroj ko bujhạuetʼa mente ńelokʼ kana. Iń jahan sabha iń ńel akatʼ, onako modre noa do ạḍi mon raṅgao sabha tahẽkana.”
GSAM 225.4Nobhembor, 1849 reakʼ Nitokʼ reakʼ sạriakʼ re Murubi White do ạḍi hoṛko mon ruạṛ ar baptisma ńam reakʼ khobore chapaletʼa; ar 1850 reakʼ noa khobor kagoj reakʼ mucạtʼ saṅkhạre Waitsfield, Vt., re huylen mitʼ sabha ar unre Heman Churchill hijukʼ reakʼ khobor menakʼa. Uni do un oktege ot-dare khon mon ruạṛ akan tahẽkana. Ona olre uni do “Boeha” mente em akana. Pạpiko lạgitʼ daya ar ban tahẽlente, noa do cekate huy daṛeakʼa?
GSAM 22621 gohakoakʼ Goha
GSAM 226.1Noa bạbotre ale mitʼ Goha ale emeda, oka re 1888 re 21 hoṛko suhi akatʼa. Onko mitʼ mitʼ hoṛge 1844 salre Dosar hijukʼ reakʼ ạndolonreko tahẽkana ar Tesar dutakʼ sombad reakʼ ehopʼ são besko badạeletʼa. Onko jotoge 1851 laha Sombadreko tahẽkana; onko modre ạḍi hoṛ do Sombad reakʼ ehopʼ khonge Eaeakʼ mãhã manao ar dosar hijukʼre biswạsiko sãoko jopoṛao akan tahẽkana:—
GSAM 226.2“Ale, lạtarre suhi akan hoṛko, 1844 re goṭa akan okte paromlena unre Dosar hijukʼ reakʼ ạndolon são bes ale orom akan tahẽkana, ar 1850 re ge Tesar dutakʼ sombad reakʼ sạri ale aṅgocʼletʼa. Onate Tesar dutakʼ sombadre biswạsiko ona reakʼ ehopʼ khon cetanre em akan sạl hạbicʼ ar ona tayom hõ Siń akan duạr reakʼ oka sikhạuna ko manaoletʼ, ona bạbotre lạtar reakʼ kathare rạskạ songe aleakʼ ńutum ale suhi eda.
GSAM 226.3“Onko do Udug 3:7, 8 ar eṭakʼ dhorom puthi reakʼ kathako são mitʼ leka noa ko biswạsletʼa je, Daniel 8:14 reakʼ 2300 mãhã cabaenre, Mạsi do serma reakʼ Sonot ṭhãi reakʼ pạhil kothạre ạj kạmiye caba ketʼa, ar ạj sewa reakʼ kạmiye ạḍi sonot kothạreye bodolketʼa ar bicạr reakʼ kạmiye ehopʼketʼa. Noa leka noa bạbotre bańcao reakʼ monsubạ são ạj jopoṛao ye bodolketʼa. Nondore mitʼ duạr jhicʼlena ar mitʼ duạr sińlena.
GSAM 226.4“Onko do noa ko biswạsletʼa je, okako Pạhil dutakʼ sombad reakʼ phạrcạ marsalko ńamletʼ, menkhan ona birudhko ruạṛlena ar ạḍi kạihia songe ona birudhko tiṅguletʼ, onko Isor doye bạgi ketʼkoa. Menkhan okako marsal bako ńamletʼ se 1844 laha apan kạmi lạgitʼ jobab em hoyokʼ umerre bako seṭerlen, onko sạri monte Isor ko sendralekhan, uni onkoe bạgi koa mente do onko bako biswạsletʼa.
GSAM 226.5“Goṭa akan okte paromlen tayomge William Miller ar Dosar hijukʼre biswạsiko ren maraṅ dol são onko hõ noa ko biswạsletʼa je, ot-dare lạgitʼ onkoakʼ kạmi cabaena ar Gomke ạḍi usạrae hijukʼa. Enhõ Sonot ṭhãi ar tesar Sombad reakʼ marsal onkoakʼ Hados reakʼ mạne phạrcạketʼ tayom, marsalko bạgiletʼ hoṛko bạgi kate eṭakʼko lạgitʼ daya cabaena mente onko bako biswạsletʼa.”
GSAM 227.1Suhi akan: “J. B. Sweet, South Saginaw, Mich.; Samuel Martin, West Rindge, N.H.; Ira Abbey, North Brookfield, N.Y.; Mrs. R. B. Abbey, North Brookfield, N.Y.; Mrs. Diana Abbey, North Brookfield, N.Y.; Mrs. L. B. Abbey, North Brookfield, N.Y.; Heman S. Gurney, Memphis, Mich.; Ann E. Gurney, Memphis, Mich.; William Gifford, Memphis, Mich.; Mrs. Mary S. Chase, Battle Creek, Mich.; S. M. Howland, Battle Creek, Mich.; Mrs. F. H. Lunt, Battle Creek, Mich.; Mrs. Melora A. Ashley, Battle Creek, Mich.; Mrs. Caroline A. Dodge, Battle Creek, Mich.; Mrs. Sarah B. Whipple, Battle Creek, Mich.; Mrs. Uriah Smith, Battle Creek, Mich.; Mrs. Paulina R. Heligass, Moline, Kan.; R. G. Lockwood, St. Helena, Cal.; Mrs. R. G. Lockwood, St. Helena, Cal.; Reuben Loveland, North Hyde Park, Vt.; Mrs. Belinda Loveland, North Hyde Park, Vt.”
GSAM 227Mitʼ Dorson reakʼ bhul mạne
GSAM 227.2Marc 24, 1849 re Topsham, Maine, re Mrs. White ṭhen emlen mitʼ Dorson reakʼ mạne noa leka odokʼ reakʼ kurumu huy akana je, ona do noa bhul sikhạunae emeda—pạpiko lạgitʼ daya ar banukʼa. “Rochester reakʼ ṭhok-ṭhok sạṛe” (gocʼko ren ạtma são jopoṛao reakʼ biswạs) ehopʼ porcarokʼ oktege noa Dorson emlena. Mrs. White doye ńelletʼa je, oko-akʼ cinhạko, hahaṛa kạmiko ar eṛe sudhrạuko bạṛtikʼa ar pasnạukʼa. Noa sudhrạuko do bhul khon sạri seḍ reakʼ sudhrạuko baṅ tahẽkana (uni do onka sudhrạuko tishõge baṅ huyukʼa mente bae menletʼa; menkhan uni ṭhen udug akan jạti, oka re hoṛko hoṛakʼ probhabko beoharletʼ, ona do onka tahẽkana), noa do bạṛicʼ khon arhõ bạṛicʼ seḍ tahẽkana. Cekate mon bodol akan menteko menkan hoṛko do khạli dhorom reakʼ mitʼ picri apan cetanreko paṛhao akan tahẽkana, oka do bạṛicʼ mon reakʼ odhorom etʼletʼa. Tishoṛko do sạrige mon ruạṛ akan lekako ńelokʼ kana, ar onkate Isor ren hoṛkoe eṛe daṛeakʼkoa; menkhan onkoakʼ mon ńel daṛeakʼlentekhan, ona do laha leka ge hẽde ko ńellena.
GSAM 227.3Unre uni doye menketʼa: “Iń songe tahẽkan dut do pạpiko lạgitʼ laha leka ạtma reakʼ dukh-hạsụ sendra lạgitʼ ńel ińe metadińa. Iń ńelketʼa, menkhan ona bań ńel ńamletʼa; cekate onkoakʼ bańcao reakʼ okte parom akana.”20
GSAM 228.1Noa men akana je, noa Dorson pạpiko lạgitʼ daya ar banukʼa mente sikhạunletʼa. Menkhan ale kukli eda, noa cekate huy daṛeakʼa, je 1845 reakʼ baha okte Joseph Turner do noa sikhạuna pạhile emletʼ unre khonge uni ona birudhe tiṅguletʼ ar ona khon jạoto okte pạpikoakʼ mon ruạṛ ar bańcao lạgitʼ ạḍi mon songee kạmi agu akatʼa?
GSAM 228.21854 re chapa akan Anubhob ar Dorsonko reakʼ joṛao puthire Mrs. White doye meneda, “Oka ‘eṛe sudhrạuko’ reakʼ katha em akana, onako do arhõ purạ ńelokʼ reakʼ menakʼa. Noa Dorson do biseskate onko são jopoṛao menakʼa, okako Dosar hijukʼ reakʼ sikhạuna reakʼ marsal ańjom kateko khoj bạgiletʼ. Onko do ạḍi daṛean eṛe bhulạure em akanako. Onka hoṛko ṭhen laha leka ‘pạpiko lạgitʼ ạtma reakʼ dukh-hạsụ’ baṅ tahẽna.”21
GSAM 228.3Birudhi hoṛko do noa ko meneda je, Mrs. White noa Dorsonre cetʼe ńelletʼa, ona uni khon hõ baṛti onkoko badạea. Onko ona reakʼ oka mạneko emeda ona são mitʼ ghaṛi noa abo bidạu ma; ona do, uni dhoromre jiwetʼ beretʼ sabha ạyurko bodolte pạpikoakʼ obosthae ńelletʼa. Onate uni pạpiko seḍe ńelketʼa, “‘pạpiko lạgitʼ ạtma reakʼ dukh-hạsụ’ sendra lạgitʼ, menkhan bae ńel ńamletʼa.” Khạli pạpiko seḍ ńel kate okoe tishõ pạpiko lạgitʼ ạtma reakʼ dukh-hạsụe ńam akatʼa? Menkhan ale kukli eda, cetan reakʼ Gohare em akan onko hoṛkoakʼ cetʼ huyukʼa, okako mon ruạṛ hoṛko ńam lạgitʼ khạli hoṛakʼ probhab ar mon bos reakʼ daṛeko beoharletʼ, ar ona Isor ren Ạtma reakʼ kạmi menteko menletʼ? Mrs. White do ạḍi kaṛakʼ ‘Siń akan duạr’ reakʼ sikhạunae emletʼa mente udug lạgitʼ ạḍi monko kańjri tahẽkan noa birudhiko, cetʼ onko noa aṅgocʼ lạgitʼko sapṛao menakʼa je, onko dhoromre jiwetʼ beretʼ sabha ạyurko do sonot hoṛko tahẽkana ar sạrige mon ruạṛ akan hoṛkoko ńamletʼ?
GSAM 228.4Joto sojhe monren hoṛko ṭhen noa phạrcạ ge menakʼa je, noa bạbotre oka jạti ren hoṛko reakʼ katha huyukʼ kana, onko do noa ạtma reakʼ dukh-hạsụ menakʼtakoa menteko menletʼ, menkhan marsal ar sạriko khoj bạgi akatʼa ar mon ruạṛ hoṛko ńam lạgitʼ mon bos reakʼ daṛeko beoharletʼa. Onko apantege saja ńam reakʼ hoṛko tahẽkanre, pạpiko lạgitʼ sạri ạtma reakʼ dukh-hạsụ do onko ṭhen baṅ tahẽ daṛeakʼa; cekate “onkoakʼ [onko apan geakʼ] bańcao reakʼ okte parom akana.”
GSAM 229.1Marc 24, 1849 reakʼ Mrs. White akʼ Dorson khon tishoṛko noa mạne odokʼ lạgitʼko kurumu akatʼa je, ona pạpiko lạgitʼ daya ar banukʼa mente sikhạunletʼa. Menkhan ale laharage ale udug akatʼa je, 1845 re Paris, Maine, re uni doye sikhạunletʼa je, okako badạe ar bujhạu kate marsal ar sạri bako bạgi akatʼ, onko joto lạgitʼ daya menakʼa. Ona ṭhãi rege 1846 re emlen mitʼ Dorsonre noa uduglen tahẽkana je, Gomke ren “kạlisiạko re hoṛko menakʼkoa, okako sạri bako bạgi akatʼa.” Eṭakʼ leka hudiskan hoṛko ṭhen dos udug kate noa menlena je, Isor ren dutko onka hoṛko lạgitʼ arhõko kạmiya; ar onko kạmi lekhan, onkoe dos emkan hoṛko bahreko bạgi ocokʼa.
GSAM 229.2Arhõ April, 1848 re Murubi White ar uni ren bahu Rocky Hill, Conn., re pạpikoakʼ mon ruạṛ lạgitʼkin kạmi letʼa. Noa joto katha hotete parmanokʼ kana je, Marc 24, 1849 reakʼ Dorson do Paris, Maine, re 1846 re emlen Dorson são, ar Isor ren noa sewakko April, 1848 re oka hor kin oṛoṅletʼ ona são hõ mitʼ lekage menakʼa.
GSAM 229Mitʼ eṛe dhoromre jiwetʼ beretʼ sabha ạyuricʼe hạrlena
GSAM 229.3Noa Dorson do 1849 salre Connecticut re pạhil chapalena. Ondore mitʼ dhorom porcaricʼ mon ruạṛ hoṛko ńam lạgitʼ ạḍi mon songee kạmi letʼa; uni do eṭakʼ eṭakʼ pạrsite roṛ reakʼ bhor hõ menakʼtaya menteye menletʼa. Rocky Hill ren Jirạukʼ mãhã manaoicʼko reakʼ huḍiń dol cetanre apan probhab doho lạgitʼe kurumuletʼa. Onko modre mitʼ hoṛ uni do “Gomke ren dulạṛ sonot hoṛ” menteye hoholetʼa. Uni samna rege Mrs. White mitʼ Dorsone ńelletʼa, oka re uniakʼ kạmi reakʼ eṛe lekan sobhab ar uni ren “dulạṛ sonot hoṛ” do eaeakʼ hukum são baṅ mitʼ akan horre senokʼ kana mente uduglena. Noa “sonot hoṛ” aimạiye dos bae aṅgocʼletʼa, ar dhorom porcaricʼ do ạḍi jore nehõrletʼa, jemon uni “Gomke ren doya lagicʼ sonot hoṛ” menteye hoholetʼ, uni cetanre daya huyukʼa. Ona tayom reakʼ ńindạre noa juạn aimạiye ulṭi ar jạri hạsum ńamletʼa, ar ạj gocʼogokʼ kana menteye hudisletʼa. Uni do Mrs. White hoho agu lạgitʼe kulketʼa ar ạj bạbotre oka udug akan tahẽkana ona sạri kana menteye aṅgocʼletʼa; Mrs. White oka dos reakʼ kathae menletʼa, uni do onageye dosi tahẽkana. Onate noa eṛe kạmiicʼ ona dole eṛe baṛa bae daṛeakʼletʼa, ar uniakʼ kạmi reakʼ sobhab sodorlena; onate ona ṭhãire uniakʼ kurumu acanak te baṅ huyen takaya.
GSAM 230Oswego, N.Y., re ar mitʼ eṛe dhoromre jiwetʼ beretʼ sabha ạyuricʼ
GSAM 230.1Cetan reakʼ Gohare em akan niạm reakʼ arhõ mitʼ namuna lạgitʼ, ar Murubi White ar uni ren bahu do 1849-50 re hõ pạpikoakʼ mon ruạṛ lạgitʼ cekatekin kạmi letʼa ona udug lạgitʼ, ale lạtar reakʼ sạri kathako ale emeda. New York ponot reakʼ Oswego ren kạlisiạ reakʼ ehopʼ okte ren hoṛko modre Elias Goodwin ar eṭakʼko noa kathako ińko lạiạdińa:—
GSAM 230.2Unre (1849) ona ṭhãire Hiram Patch ńutuman mitʼ juạn koṛae basokʼ tahẽkana. Mitʼ juạn kuṛi são uniakʼ bapla goṭa akan tahẽkana, oka kuṛi são thoṛa din tayomgekin baplalena. Unkin ạuri mon ruạṛ hoṛkin tahẽkana, menkhan Murubi White ar uni ren bahu doholetʼ sabhako rekin hijukʼ kana ar Mạsi hoṛ huyukʼ lạgitʼ prạe kin bujhạulena. Noa okte Oswego reakʼ mitʼ kạlisiạre dhoromre jiwetʼ beretʼ sabha ehopʼlena. Ona do dhorom porcaricʼko hotete baṅ, mitʼ ńutuman sadharon somajren hoṛ, uni do jila reakʼ ṭaka-puysa dohoicʼ, uni hotete ehopʼlena. Noa hoṛ do ạḍi jostạ lekan hoṛe ńelokʼ kana, ar pạpiko lạgitʼ ạḍi bhạr monre menakʼtaya menteye menletʼa. Ạuri mon ruạṛ hoṛko lạgitʼe koejoṅ okte apan tiye peṛecketʼa, onkoakʼ ad akan obostha lạgitʼ uni ạḍi dukhre menaya mente ńelokʼ kana.
GSAM 230.3Gomke Patch ar uni são bapla goṭa akan kuṛi do noa dhoromre jiwetʼ beretʼ sabhako rekin senlena, ar cekate goṭa hoyokʼa mente kin dạndhạlena. Mitʼ dhao unkin ondorekin tahẽkana unre Mrs. White mitʼ Dorsone ńelletʼa, oka re uni Hosea 5:6, 7 seḍ ńel lạgitʼ uduglena. Ondore ol akana, “Onko apan bheḍa ar gạikoakʼ dol são Gomke sendra lạgitʼko senokʼa; menkhan uniko ńam bako daṛeaea; uni do onko khon ạjgeye sạgiń akana. Onko do Gomke birudh be-biswạs kạmiko kạmi akatʼa; cekate onko eṭakʼ ren gidrạkoko janam akatʼkoa: nit mitʼ cando do onkoakʼ hạṭiń são onkoe jom caba koa.” Uni ṭhen noa uduglena je, noa dhoromre jiwetʼ beretʼ sabha ạyurkan hoṛko do Isor são sojhe bako tahẽkana, ar pạpiko lạgitʼ onkoakʼ ạtma re sạri bhạr ban tahẽkantakoa.
GSAM 231Hạrokʼ reakʼ laha katha
GSAM 231.1Unre uni do Gomke Patch ye metadea, “Am noa lại lạgitʼ ińe metʼ akadińa je, noa ghoṭonare dhorom puthi reakʼ katha ạḍi soros songe purạukʼa. Mitʼ cando tạṅgime, ar noa dhoromre jiwetʼ beretʼ sabhare kạmi kan hoṛko, okako pạpiko lạgitʼ onka maraṅ bhạr menakʼtakoa menteko meneda, onkoakʼ sobhab amtege em badạe ńama.” Gomke Patch doye menketʼa, “Iń tạṅgiya.”
GSAM 231.2Noa Dorson emlen khon 14 mãhã bhitrire, cetanre em akan ṭaka-puysa dohoicʼ, okae pạpiko lạgitʼ onka maraṅ ạtma reakʼ dukh menakʼtaya menteye menletʼ, uni do apan dukh reakʼ bhaṅṭhạu hotete lacʼ reakʼ mitʼ mayam sirạe pạṛakʼ ocoketʼa, ar mayam odokʼ cabalen lạgitʼ uni pạrkomre giticʼ ocokʼ huyentaya. Ṭaka-puysa dohoicʼakʼ doptor reakʼ kạmi jilaren maraṅ polis hạkim hatao huyentaya. Uni do mitʼ polis sipạhi são ṭaka-puysa dohoicʼakʼ hisạb puthire cetʼ lekha ṭaka tahẽ reakʼ menakʼa ona kin ńelketʼa. Tayom kạmi reakʼ bhạr hatao lạgitʼ sapṛao kate ṭaka kin lekha ketʼa, unre ńelme, ṭaka do ṭhik $1,000 kom tahẽkana.
GSAM 231.3Polis hạkim ar sipạhi do noa kin osombhob hudisletʼa je, dhoromre jiwetʼ beretʼ sabhare onka mon songe kạmi kan mitʼ hoṛ do ṭaka hatao reakʼ dosiye huyukʼa. Unkin kin hudisletʼa je, uni ṭaka em caba akatʼa ar puthire sojhe hisạb ol hiṛiń akatʼa; se uni beṅkreye joma akatʼa, ar loha bạksạre doho akan hisạbre ona baṅ ńelokʼ kana. Jãhãleka hõ unkin do uni khon mon śanti reakʼ mitʼ bujhạu ńam hoyokʼtakin, menkhan ona do husiar songe kạmi hoyokʼa; cekate ṭaka uni ṭhen menakʼkhan, uni niścoyge ona oko lạgitʼe kurumuya. Onate noa goṭalena je, unkin modre mitʼ hoṛ laha sen kate oṛakʼ tayom reakʼ chapri reye oko tahẽna, jemon jahan kạmi huylenkhan tayom duạre horho daṛeakʼa, ar polis hạkim do samna duạrteye bolokʼa. Polis hạkim oṛakʼ sure sen kate samna duạrteye bololenre, uni mitʼ aimạiakʼ picriye ńelletʼa, uni aimại do un oktege tayom duạrteye odokʼokʼ kana. Chaprire oko akan hoṛ doye ńelketʼa je, ona aimại usạrate boroph thopreye senena, borophre mitʼ gạḍḍạe ạruketʼa ar ondore cetʼ cije dohoketʼa. Ona borophteye dạlketʼa ar oṛakʼteye ruạṛena.
GSAM 232.1Polis hạkim do ṭaka-puysa dohoicʼakʼ pạrkom surreye hijukʼlena, ar uniakʼ hoṛmo reakʼ obosthae kukli ketʼ tayom, doptorre unkinakʼ kańjri reakʼ katha thoṛae menketʼa, ar noa muskil uni bujhạu em daṛeakʼa menteye roṛketʼa. Ona hoṛ do ạḍiye bhạbnalena, serma seḍ apan tiye tulketʼa ar Isor goha hoho kateye menketʼa je, uni ṭaka bạbotre jahanakʼ bae badạea. Un oktege uni ren bahuye bololena, ar cetʼ katha kana ar ạj ren jãwãe cekate onkae kańjri akana, ona badạe lạgitʼe menketʼa. Ona hoṛ doye roponḍketʼa, “Onko do onkoakʼ ṭaka alaṅ ṭhen menakʼa mente ko hudiseda.” Unre ona aimại hõ onka lekage apan titkinye tulketʼa ar Isore goha hoholetʼa je, ṭaka alaṅ ṭhen banukʼa, ar ona bạbotre jahanakʼ hõ alaṅ baṅ badạea. Uni noa katha roṛ cabaketʼ sãoge polis sipạhi do talareye roṛketʼa. Ona aimại oṛakʼreye bololen okte uni apan oko akan ṭhãi khon boroph thop seḍ usạrate sen akan tahẽkana. Uni doye menketʼa, “Ayo, noa do cetʼ kana? Am oṛakʼ khonem dạṛ odokʼena ar noa boroph thoprem dohoketʼa, ona iń ńelketʼa. Ar noa do nondoge menakʼa, ad akan ṭaka reakʼ thạili; ona cetanre $1,000 ol akana.”
GSAM 232.2Oka leka ạs tahẽkana, ona dhoromre jiwetʼ beretʼ sabha acanak te cabaena. Gomke Patch ar uni são bapla goṭa akan kuṛi do ona sabha ạyuricʼakʼ sobhab badạe ketʼ tayom sạri seḍkin tiṅguena ar Eaeakʼ mãhã manao ar dosar hijukʼre biswạsiko sãokin mesalena. Ona kạlisiạre unkin do apan gocʼ mãhã hạbicʼ jog hoṛkin tahẽyena.
GSAM 232.3Phạrcạ leka ńelokʼ kana je, noa Dorson do ạuri mon ruạṛ hoṛkoakʼ hit ar bises boge lạgitʼ emlen tahẽkana, ar ona reakʼ jote do pạpikoakʼ mon ruạṛ huylena. Menkhan ona reakʼ ṭhik ṭhik katha do onko hoṛko cetanre tahẽkana, okako apantege pạpiko tahẽkana ar bhaṅṭhạu lạgitʼ Gomke hotete bạgi akan tahẽkana. Onko do “Gomke birudh be-biswạs kạmiko kạmi akatʼa;” pạpiko lạgitʼ ạḍi ạtma reakʼ dukh-hạsụ menakʼtakoa mente ko menletʼa, menkhan onko khạli “eṭakʼ ren gidrạko” ko janamletʼkoa.
GSAM 232Camden, N.Y., re mitʼ bhaṅṭhạu kạmiicʼ
GSAM 232.41849-50 reakʼ rabaṅ okte Murubi ar Mrs. White eṭakʼ ṭhãiko são Camden, N.Y., saharte hõkin senlen tahẽkana. Ona do Oswego khon kom-bạṛti 40 mil sạgińre menakʼa; Oswego rege unkin un okte hõkin basokʼ tahẽkana. Noa sabha bạbotre Mrs. White doye meneda:
GSAM 232.4“Senokʼ laha, ondore sạri manao akan huḍiń dol iń udug ocoyena, ar onko modre mitʼ aimại iń ńelletʼa, okae ạḍi dhorom-bhokti menakʼtaya menteye menletʼ, menkhan uni do bhaṅṭhạu hoṛe tahẽkana ar Isor ren hoṛkoe eṛe baṛaetʼkoa.”22
GSAM 233.1Janwạri, 1884 re New York ponotre kạmi okte iń lạtar reakʼ kathako Gomke Preston khon iń ańjom ńamletʼa. Cetanre em akan sabha reakʼ okte uni Camden ren basindae tahẽkana, ar sabha huyukʼ okte Murubi White ar uni ren bahu do uni ṭhenkin tahẽlena:—
GSAM 233.2“Noa aimại do sonotokʼ reakʼ bạbotre ạḍi kaṛakʼ sikhạunae emletʼa; uni doye menletʼa je, mitʼ onka purạ obostha ńam reakʼ menakʼa, oka re mitʼ hoṛ do Isorakʼ ạin khon purạ cetanreye huyukʼa. Ar uni do ona purạ obosthare iń seṭer akana menteye menletʼa. Noa sonot reakʼ sikhạunate uni Camden re ale ren tishoṛ hoṛkoakʼ mone kańjri ocoyetʼ tahẽkana. Misera White noa udug ocoyena je, noa aimạiakʼ joto bhaṅṭhạu sonot menakʼtae hõ, uniakʼ mon do pạpte hẽde tahẽkana, ar uniakʼ jionre uni do bạṛicʼe tahẽkana.
GSAM 233.3“Noa ṭhãire tahẽn okte Misera White do ona aimại samna re ar mitʼ Dorson em ocoyena. Ona aimại do ạuri mon ruạṛ hoṛko lạgitʼ ạtma re ạḍi bhạr menakʼtaya mente ńelokʼ kana; menkhan Misera White uni metadea je, ona do pạpiko lạgitʼ sạri ạtma reakʼ dukh-hạsụ baṅ kana, cekate uni apan jion reakʼ hor do onka tahẽkana je, uni apantege Isorakʼ ńelre sojhe bae tiṅgu akan tahẽkana. ‘Onate,’ Gomke Preston doye menketʼa, ‘oka do Camden reakʼ Dorson mente hohoakʼ kana, ona do ṭhik ṭhik ar biseskate ona aimạiakʼ katha cetanre tahẽkana, sadharon pạpikoakʼ obostha cetanre baṅ; ar ale un okte hõ onkage ale bujhạuletʼa.’”
GSAM 233.4Mrs. White apan Dorson reakʼ kathae lại cabaketʼ tayom, ona aimạiye beretʼena ar menketʼa, “Isor ińakʼ mone badạea; ar ape ona pe ńel daṛeakʼkhan, ona do sonot ar sapha kana mente pe ńela.” Noa leka sabha cabaena. Menkhan thoṛa din tayom ona aimạiye ạḍi hạsumena ar ạj gocʼogokʼ kana menteye hudisletʼa. Uni doye menketʼa, “Iń Misera White ńapam huyukʼtińa; uni ṭhen mitʼ dos aṅgocʼ reakʼ menakʼtińa. Iń do boge aimại kana ar iń do sonot kana mente iń uniń metạḍe tahẽkana. Ona do sạri baṅ kana. Iń do bạṛicʼ aimại kaniń. Noa hoṛ, oka são iń basokʼ kana, uni do iń ren jãwãe baṅ kana. Iń England re mitʼ boge jãwãe ar mitʼ huḍiń gidrạ iń bạgi letʼkina ar noa hoṛ são iń dạṛlena. Alaṅ tishõ baṅ bapla akana. Iń do daktar kaniń mente iń men agu akatʼa, ar iń rạn iń ạkhriń agu akatʼa; ona rạn reakʼ dam do botal pichire $1 huy akantińa mente ạdạlotre iń kirạletʼa, menkhan ona reakʼ dam do botal pichire khạli 12 senṭ huy akantińa. Ar alaṅ do mitʼ gorib hoṛ ṭhen mitʼ gại alaṅ ạkhrińletʼa, ona reakʼ dam $30 huy akantalaṅ mente hõ iń kirạletʼa, menkhan ona reakʼ dam do khạli $20 huy akantalaṅ.”23
GSAM 234.1“Pạpiko lạgitʼ ạtma reakʼ dukh-hạsụ” bạbotre Mrs. White akʼ katha do onka bhaṅṭhạu udug hoṛko cetanre lagạukʼ kana, sadharon pạpiko cetanre baṅ. Cetanre em akan sạri kathako hudisre doholekhan, onako hotete ńelokʼ kana je, pạpiko lạgitʼ “daya ar banukʼa” reakʼ sikhạuna 1845 reakʼ baha okte pạhil porcarlen khonge purạ dosi mente uduglen tahẽkana; ar ona din khon Mrs. White do pạpikoakʼ mon ruạṛ lạgitʼ jạoto okte ạḍi mon songee kạmi agu akatʼa. Onate okoe noa biswạs daṛeakʼa je, 1851 re uniakʼ Anubhob ar Dorsonko ńutuman puthi chapa odokʼlen okte uni do “pạpiko lạgitʼ bańcao ar banukʼa” mente sikhạuna em lạgitʼe menletʼa?
GSAM 234Daya ar banukʼa mente manaoicʼ mitʼ hoṛ
GSAM 234.21848 sal hạbicʼ hõ nonḍe honḍe mitʼ mitʼ hoṛ tahẽ akan tahẽkana, okako pạpiko lạgitʼ daya ar banukʼa menteko manaoletʼa. Menkhan onko do Eaeakʼ mãhã manao ar dosar hijukʼre biswạsiko baṅ tahẽkana. Noa jạti ren mitʼ hoṛ Sweet ńutumte Rochester, N.Y., saharreye basokʼ tahẽkana. Hoṛko samna re ińakʼ dhorom biswạs iń sodorletʼ ar Hapta reakʼ pạhil mãhã manao Dosar hijukʼre biswạsiko talare baptisma iń ńamletʼ tayomge, Canandaigua, N.Y., re Murubi J. C. Bywater ar Murubi Geo. W. Burnham ạyurkan mitʼ Tạmbure dhorom sabha re iń senlena. Noa Sweet hoṛ ondoreye tahẽkana, ar ińakʼ dhorom reakʼ anubhob sạri kana se baṅ, ona bạbotre ạḍi kaṛakʼ dạndhạe udugletʼa, cekate uni do “nit pạpiko mon ruạṛ do baṅ huy daṛeakʼa” menteye hudisletʼa.
Notes
- Mathae 25:10. ↩
- Luk 12:35, 36. ↩
- Ehopʼ reakʼ olko, sakam 55. ↩
- Johan sodor 11:19. ↩
- Johan sodor 3:3. ↩
- Johan sodor 3:11. ↩
- Johan sodor 3:7, 8. ↩
- 1 Korinthiako 16:9. ↩
- 2 Korinthiako 2:12, 13. ↩
- Kolosiko 4:2, 3. ↩
- Hijukʼ reakʼ sombad porcaricʼ, Disembar 11, 1844. ↩
- Circleville, Ohio, Dhorom reakʼ sạṅgiń ńelakʼ, 1844. ↩
- Sromoti E. G. White, Hijukʼ reakʼ ńel ruạṛ re, Nobhembar 20, 1883. ↩
- Maine re kạmiko reakʼ Murubi Himes akʼ ol, Setakʼ reakʼ jagwar re, New York nagraha, Jun 6, 1845. ↩
- Nạbi katha reakʼ ạtma, hạṭiń 4, sakamko 268, 271. ↩
- J. N. Andrews akʼ ciṭhi, Sepṭembar, 1874. ↩
- Sromoti Truesdailakʼ ciṭhi, Agosṭ 17, 1875. ↩
- Sromoti Truesdailakʼ ciṭhi, Janwari 27, 1891. ↩
- Ira Abbey akʼ ciṭhi, Marc, 1885, Ńel ruạṛ ar sombad porcaricʼ reakʼ Epril 7, 1885 aṅkre udhar akana. ↩
- Ehopʼ reakʼ olko, sạhṭa 45. ↩
- Ehopʼ reakʼ olko, sạhṭa 45 re ona reakʼ bujhạu ńelme. ↩
- Ellen G. White akʼ jion reakʼ citạrko, sạhṭa 129. ↩
- Camden reakʼ sabha bạbotre Gomke Preston emletʼ khobor do Ellen G. White akʼ jion reakʼ citạrko, sạhṭa 129-130 re em akan katha sạri mente parmanetʼa; ar ona são cetanre em akan kathako hõ emeda, okako ondore baṅ em akan tahẽkana. ↩