Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
19 / 31
19 / 31

Pạṭh 16 — Tesar dutakʼ sombad

John Norton Loughborough

GSAM 247.1“Tesar dut do onko tayom tayomteye hecʼena, ar ãṭ aṛaṅteye menkeda, Jãhãe hoṛ uni janwar ar uniakʼ muṭhạne sewawakʼ, ar acʼakʼ moloṅre se tire uniakʼ cinhại hatao lekhan, uni hõ Isorakʼ edre reakʼ bubulakʼe ńũya, oka do jãhãn mesal begor uniakʼ edre reakʼ bạṭire dul akana; ar sonot dutko ar Bheḍa Hopon samaṅre uni do seṅgel ar gondhokte saset ocokʼa. Ar onkoakʼ saset reakʼ dhũạ do jaejug hạbicʼ rakabokʼtege tahena; okoe uni janwar ar uniakʼ muṭhạnko sewawakʼ, ar okoe uniakʼ ńutum reakʼ cinhạko hatao, onko do siń se ńindạ tis hõ jirạu bako ńama. Noa do sonot hoṛkoakʼ sạhao kana: noko do Isorakʼ hukumko ar Jisuakʼ biswạs manaoetʼkan hoṛ kanako.”1

GSAM 247Baibel reakʼ joto khon gambhir cehaona

GSAM 247.2Baibelre menakʼ cehaonako modre noa ge joto khon gambhir kana. Ar noa do sạrige je, noa Sombad do sedaere ańjom hoyakana mente aboakʼ dhạrti reakʼ itihạsre jãhãn goha baṅ ńamokʼa. Noa dhạṛiren pạhil ar dosar dut do nahakʼ bõsrenko lạgitʼ kanakin mente parman akana; onate noa Sombad do sedae jugko lạgitʼ baṅkana mente ạḍi phạṛicʼte bujhạukʼkana.

GSAM 247.31847 re Murubi J. V. Himes-e menkeda:—

GSAM 247.4“[Johan sodor reakʼ] gel ponea pạṭhre mitʼṭen hahaṛawakʼ hoho reakʼ katha menakʼa, oka do manwako lạgitʼ ona ãṭ bidạu reakʼ oktere cehaona lekate ạuri porcarokʼ kana. 9-11 kạli. Noa chaḍa, nonkan botoran edre reakʼ cehaona Isorakʼ puthire ar okare hõ baṅ ńamokʼa. Nonkan botoran cehaona jạruṛ hoyokʼ kana iạte, ona do mitʼṭen ãṭ bidạu reakʼ cinhạ do baṅ kana se?”2

GSAM 248Mundil jhicʼena—sunduk ńelena

GSAM 248.1Noa Sombad reaṅ J. N. Andrews-e menkeda, “Serma reakʼ mundilre sonot utạrakʼ ṭhãi jhicʼokʼte sunduk ńelokʼ do eaeakʼ dutakʼ siṅgạ saḍe jokhecʼ hoyokʼ ghoṭna kana. Ar 2300 mãhã mucạtʼre aboren maraṅ naekeakʼ sewa kạmi do ona kuṭhrire bodolokʼ kana iạte, ale do noa lekale bujhạuetʼ kana je, pạhil dutakʼ porcarte udukʼ akan ona okte mucạtʼre mundil do jhicʼena. Aboren maraṅ naeke do Isorakʼ sunduk samaṅre sewa lạgitʼ sonot utạrakʼ ṭhãireye boloyena; noate kạlisiạrenkoakʼ mon do ona sunduk bhitrire menakʼ Isorakʼ hukumko secʼ ạgu hoyokʼ kana. Ona okte khonge serma reakʼ Sonot ṭhãi khon Isorakʼ hukumko do marsalokʼkan menakʼa.

GSAM 248Jirạukʼ mãhã reakʼ bodol

GSAM 248.2“Noa do bangiṭokʼ begor sạri katha kana je, thoṛa jug laha poneakʼ hukum do Probhuwakʼ Jirạukʼ mãhã khon jạt pạri hoṛkoakʼ Robibar porobte bodol hoylena. Noa bodol do sonot sostor birudrege hoylena, ente sostor do sanam ṭhãire eaeakʼ mãhã ge Probhuwakʼ hapta reakʼ ekengicʼ Jirạukʼ mãhã mente atankeda. Noa do uni maraṅ dhorom bạgiyicʼ hotete hoylena, okoe do ‘okteko ar ạn-ạriko bodol reakʼe hudisa’ mente Daniel-e nạbi katha roṛleda. Noa daṛe do asolre uni janwar sãote mitʼge kana, okoe do goṭa dhạrtirenko sewawakʼ reakʼ tahẽkana. Ar noa do ạḍi mon lagaoakʼ sạri katha kana je, noa hukum oka do ạḍi din khon tingoṛ ocoakan tahẽkan, ona do nitokʼ sạri mente parmanokʼkana, ar Isorren hoṛko do eṭakʼ are goṭecʼ hukum sãote noa hõ manao ko ehopʼakada. Isor sarhaoepe, ente uni do Sarecʼ akan hoṛko uni maraṅ biń sãote onkoakʼ mucạtʼ lạṛhại lạgitʼ ar sonot nagraha reakʼ duạrko hotete bolo lạgitʼe sapṛaoetʼkoa. Johan sodor 12:17; 22:14. Dhorom bạgi reakʼ Jirạukʼ mãhã birudre poneakʼ hukum sạri mente parman ar joto Isorakʼ hukumko porcar do mitʼṭen phạṛicʼ Goha kana je, nahakʼ okte do sonot hoṛkoakʼ sạhao ar Tesar dutakʼ sombad reakʼ cehaona reakʼ okte kana.”3

GSAM 249.1Lahareakʼ pạṭhko re noko Sombadko modre pạhil ar dosar Sombad secʼ mon ạgu akana; onakin do 1844 sal reakʼ Oktobar 22 hạbicʼ Dosar hijukʼ reakʼ maraṅ porcarre purạulena. Noa pạṭh reakʼ ehopʼre menakʼ sostorre noṅka ol akana, “Tesar dut do onko tayom tayomteye hecʼena,” metakʼme, pạhil ar dosar dut tayom. Noa sãote tesar Sombad reakʼ ehopʼ secʼ mon ạgu do paṛhaoicʼ lạgitʼ rạskạnakʼ hoyokʼa.

GSAM 249Pạhil Dosar hijukʼre biswạsicʼ Jirạukʼ mãhã manaoicʼko

GSAM 249.21844 re ‘Tala ńindạ reakʼ hoho’ jokhecʼ Probhu do aćren hoṛkoakʼ mon eaeakʼ mãhã reakʼ Jirạukʼ mãhã manao secʼ ạyuṛe ehopʼkeda. Dosar hijukʼre biswạsiko modre noa cecetʼ do noṅka ehopʼena: eaeakʼ mãhãren Baptisṭ Rachel Preston do Washington, N.H. re basokʼe hecʼena, okare Dosar hijukʼre biswạsikoakʼ mitʼṭen kạlisiạ tahẽkana. Uni do Dosar hijukʼ reakʼ cecetʼe atan keda; ar uniakʼ porcar kạmi hotete ona kạlisiạren prae 40 sodosko do poneakʼ hukum reakʼ Jirạukʼ mãhã ko atan keda.4 Noate ona bisoe reaṅ kuli sendra ehopʼena. 1844 sal reakʼ Septembar 5 reakʼ Hoho sakamre noṅka bon paṛhaoa, ‘Eaeakʼ mãhã manao hoyokʼ kana mente hudisakʼ reaṅ aema hoṛkoakʼ mon do ạḍiko hudisạukʼkana.’ Noa katha do sakamren ol ạyuricʼakʼ olre tahẽkana; onare Robibar manao hoyokʼ kana mente parman lạgitʼ mitʼṭen komjor kurumu hoylena. Septembar 12 reakʼ sakamre hõ noa bisoe reaṅ ol calaoena. Onare noa ạḍi mon lagaoakʼ katha bon ńama, oka iạte aema hoṛ do gambhir ar jotonte paṛhao sendrako ehopʼkeda:—

GSAM 249Eaeakʼ mãhã ge ạn te goṭa akan ekengicʼ mãhã

GSAM 249.3“Parom hapta ale do noa kathare goṭale seṭerena: sonot okte mente alga doho lạgitʼ ạn te Isạiko ṭhen jãhãn goṭa akan okte reakʼ hạṭiń baṅ khoj akana. Noa goṭawakʼ bhul hoyen khan, ale do noale hudisa je, eaeakʼ mãhã ge ekengicʼ mãhã kana, oka manao lạgitʼ jãhãn ạn menakʼa.”

GSAM 250T. M. Preble-akʼ ol

GSAM 250.1T. M. Preble do 1845 sal reakʼ Phebruạri 13 tạrikre Jirạukʼ mãhã bisoe reaṅ mitʼṭen ole olkeda, ar ona do Portland, Maine khon oḍokokʼkan Israel reakʼ ạs sakamre 1845 sal reakʼ Phebruạri 28 re chapa oḍokena. Noa ol hotete goṭa Dosar hijukʼre biswạsikoakʼ mon do Jirạukʼ mãhã bisoe secʼ ạgu hoyena. Baibel reakʼ Jirạukʼ mãhã manao reaṅ ar maraṅ dhorom bạgi hotete ona do Robibarte bodollena mente udukʼ tayom uni doye menkeda: ‘Nonkate Daniel 7:25 purạukʼ bon ńeletʼkana, ente ona huḍiń dereń do “okteko ar ạn-ạriko” bodol keda. Onate iń doń bujhạuetʼ kana je, okoeko Jirạukʼ mãhã lekate Hapta reakʼ pạhil mãhã ko manaoetʼ, onko do popren Robibar manaoicʼko ar Isorakʼ Jirạukʼ mãhã rapudicʼko kanako.’5

GSAM 250Jirạukʼ mãhã bisoe reaṅ J. B. Cook-akʼ katha

GSAM 250.2Noa tayom usạrage J. B. Cook-akʼ mitʼṭen ol chapa oḍokena; onare uni doye udukʼkeda je, Robibar do Jirạukʼ mãhã lekate manao lạgitʼ sostorre jãhãn sạbud bạnuḱa. Uni do noa khaṭo katha hõe beoharkeda: ‘Nonkate, okoe do hoedaṛeakʼa bako baḍaekante popakʼ Jirạukʼ mãhã reakʼ phạṛphạṛạ̃o latarre jahajko calaokʼkan, onkoakʼ jahaj reakʼ pạlko khon sańam hoe do alga sahajte oḍok giḍikʼkana.’

GSAM 250.3Noa barea hoṛ do thoṛa din lạgitʼge Jirạukʼ mãhã kin manaolena, enhõ unkin do mitʼṭen gurḍạukʼ ehopʼ ocokeda, oka do sahajte baṅ ṭhir daṛeakʼ tahẽkana. ‘Popren Robibar manaoicʼko’, ‘Isorakʼ hukumko rapudicʼko’, ar ‘popakʼ Jirạukʼ mãhã reakʼ phạṛphạṛạ̃o latarre jahaj calao’, noa hạparao kathako do sae saete onkan hoṛkoakʼ mocare tahẽkana, okoe do noa bisoe reakʼ sạriakʼ baḍae lạgitʼko ạkilạu akan tahẽkana. Nonkate Fairhaven, Mass. ren Murubi Joseph Bates-akʼ mon hõ ona secʼ ạgu hoyena, ar uni do 1845 re Jirạukʼ mãhãe atan keda.

GSAM 250Joseph Bates Jirạukʼ mãhãe atan keda

GSAM 250.4Uniakʼ ńel ńam do noṅka tahẽkana: Washington, N.H. ren mitʼṭen dol do Jirạukʼ mãhãko manaoetʼkan mente ańjomkate, uni do ona kạlisiạ ńel sen ar ona reakʼ mane bujhạu lạgitʼe goṭakeda. Uni do onkageye cekakeda; ar onko sãote ona bisoe paṛhao sendra jokhecʼ uni do onko ṭhik kanako menteye bujhạukeda, ar Jirạukʼ mãhã bisoe reakʼ marsal do khange ye atan keda. New Bedford, Mass. te ruạṛ hijukʼre, New Bedford ar Fair Haven talare menakʼ pulre mitʼṭen manotan Boeha sãoteye ńapamena. Uni do noṅkae kuli kedea, ‘Jahajren ạyuricʼ Bates, cetʼ Sombad menakʼa?’ Murubi Bates-e roṛ ruạṛkeda, ‘Sombad do noa kana je, eaeakʼ mãhã ge aboren Probhu Isorakʼ Jirạukʼ mãhã kana.’ Uni hoṛe menkeda, ‘Accha, iń do oṛakʼte seńkatʼ ińakʼ Baibeliń paṛhaoa ar ona reaṅiń ńela.’ Uni do onkageye cekakeda. Dosar dhao unkin kin ńapam jokhecʼ nui Boeha do Jirạukʼ mãhã reakʼ sạriakʼe atan akatʼ ar manaoetʼe tahẽkana.

GSAM 251Jirạukʼ mãhã reaṅ pạhil puthi

GSAM 251.2Murubi Bates do khange mitʼ ponot khon ar mitʼ ponotre noa sạriakʼ porcare ehopʼkeda. Usạrage uni doye bujhạukeda je, Jirạukʼ mãhã bisoe reaṅ mitʼṭen puthi, se mitʼṭen huḍiń dhorom puthi hõ, uniakʼ kạmire ạḍi goro em daṛeaea. Ar Isorakʼ ạtma do uniakʼ jiwi uskurkatʼte noa bisoe reaṅ cetʼakʼ ol ar chapa oḍok lạgitʼe monkeda. Menkhan ṭạkạ begor noa do cetʼ leka hoyokʼa, noa ge kukli tahẽkana, ente uni ṭhen do eken mitʼṭen York silĩṅ, metakʼme 12½ senṭ, tahẽkana. Noa bisoe reaṅ uniakʼ ńel ńam do uni 1855 re iń ṭhen cetʼ lekae lạileda onkage lại do paṛhaoicʼ lạgitʼ rạskạnakʼ hoyokʼa.

GSAM 251Pon pạunḍ ạṭa

GSAM 251.3Uni doye menkeda je, Isor samaṅre koejoṅ jokhecʼ uni do puthi ol lạgitʼe goṭakeda, ar ona chapa oḍok lạgitʼ hor jhicʼokʼa menteye pạtiạukeda. Onate uni do Baibel ar Baibel reakʼ katha sendra ńam puthi sãote acʼakʼ ol mej ṭhene duṛupʼena, jemon kạmie ehopʼ. Mitʼ ghonṭa bhitrire Bates ren bạhu do kuṭhrite bolokateye menkeda, ‘Joseph, piṭhạ benao caba lạgitʼ iń ṭhen dher ạṭa bạnuḱa.’ Ona sãote cetʼ cetʼ eṭakʼ huḍiń jinisko jạruṛkantaea ona hõe lạikeda. Jahajren ạyuricʼ Bates-e kulikedea, ‘Tinạkʼ ạṭa komokʼkantama?’ Uni doye roṛ ruạṛkeda, ‘Prae pon pạunḍ.’ Uni doye menkeda, ‘Besge.’ Uni kuṭhri khone oḍok calao tayom Bates do sor reakʼ dukanreye senena, pon pạunḍ ạṭa ar ona eṭakʼ jiniskoe kirińkeda, oṛakʼteye ạgukeda, ar arhõ acʼakʼ ol mej ṭhene duṛupʼena. Thoṛa tayom Bates ren bạhu do bolokate mejre jinisko ńelteye hohokeda, ‘Noa ạṭa do oka khon hecʼena?’ Jahajren ạyuricʼe menkeda, ‘Cetʼ, alga do bạnuḱa se? Am do pon pạunḍ jạruṛkantińa mentem menleda.’ Uni doye menkeda, ‘Hẽ, menkhan am do oka khonem ńamkeda?’ Uni doye menkeda, ‘Iń doń kirińkeda; piṭhạ benao caba lạgitʼ amem khojletʼ unạkʼge do baṅ kana se?’ Bates ren bạhu do arhõe menkeda, ‘Hẽ, menkhan jahajren ạyuricʼ Bates, am okoe do New Bedford khon dhạrti reakʼ sanam hạṭińte jahajem calaoletʼ, am do bahrete seńkatʼ pon pạunḍ ạṭa em kiriń ạgukeda?’ ‘Hẽ, piṭhạ benao caba lạgitʼ unạkʼge do baṅ jạruṛkantaea se?’ Bates ren bạhu doye menkeda, ‘Hẽ, menkhan am do pon pạunḍ(!) ạṭa em kirińkeda?’

GSAM 252Sạriakʼ lạgitʼ gel mitʼ hajar ḍolar khorocʼena

GSAM 252.1Usạrage ar mitʼṭen bidạu hecʼena. Jahajren ạyuricʼ Bates do somundor reakʼ kạmie bạgi jokhecʼ, uni do mitʼṭen jahajre acʼakʼ hạṭiń $11,000 teye ạkhriń oṭoleda; menkhan nit do sạriakʼ reakʼ kạmi lahanti lạgitʼ acʼakʼ sańamakʼe khorocʼ caba akatʼ tahẽkana. Noa din hạbicʼ Bates ren bạhu do uniakʼ asol ṭạkạ-pạisạ reakʼ halot bae baḍaeletʼ tahẽkana. Menkhan uni do nit bạhue baḍae oco hoyokʼa menteye hudiskeda, ar ṭhira-ṭhạrateye menkeda, ‘E bạhu, noa jinisko lạgitʼ dhạrtire iń ṭhen menakʼ mucạtʼ ṭạkạ doń khorocʼ caba akada.’ Saset atte raṅ raṅkate Bates ren bạhue kulikedea, ‘Alaṅ do cetʼlaṅ cekaya?’ Jahajren ạyuricʼ doye teṅgoena, ar jahaj ạyuricʼakʼ sańam man sãoteye menkeda, ‘Iń do mitʼṭen puthiń ola; ona doń oḍok pạsnaoa, ar noa Jirạukʼ mãhã reakʼ sạriakʼ do dhạrtirenko samaṅreń pạsnaoa.’ Metʼ dakʼte baṅ ńel daṛeakʼkan Bates ren bạhue menkeda, ‘Accha, alaṅ do cetʼte jiwetʼlaṅ tahena?’ Jahajren ạyuricʼ Bates do lạndạ sãoteye roṛ ruạṛkeda, ‘Probhu do hore jhija.’ Bates ren bạhue menkeda, ‘Hẽ, Probhu do hore jhija! Am do jaoge noage em meneda.’ Ar uni do raṅ raṅ kate kuṭhri khone oḍok calaoena.

GSAM 252Bin ạs reakʼ jạruṛakʼ hecʼena

GSAM 252.2Jahajren ạyuricʼ Bates ạḍhạ ghonṭa hạbicʼe kạmi tayom, acʼ lạgitʼ onḍe mitʼṭen ciṭhi menakʼa mente ḍạk oṛakʼte seń reakʼ hudis monre hecʼadea. Uni doye senena, ar sạrige mitʼṭen ciṭhi tahẽkana. Ona oktere ciṭhi reakʼ ḍạk bhara do mõṛẽ senṭ tahẽkana, ar ona do lahate emokʼ se baṅ do apan mon tahẽkana. Noa ciṭhi olakaticʼ do jãhãn karonte ḍạk bhara bae emletʼ tahẽkana. Noa ṭhãire hõ jahajren ạyuricʼ Bates do lạjạu ocoe hoyena, ente uni do acʼ ṭhen ṭạkạ bạnuḱa iạte ḍạk bhara bae em daṛeakʼa mente acʼren bes orom ḍạk ạyuricʼ Drew gomke ṭhen lại hoyentaea. Menkhan uni doye menkeda, ‘Noa do oka khon hecʼakana, ona ńel do em ocoińa se?’ Ḍạk ạyuricʼe menkeda, ‘Idi me, ar eṭakʼ jãhã tism emkakʼa.’ Jahajren ạyuricʼe menkeda, ‘Baṅ, ḍạk bhara ạuri em hạbicʼ ciṭhi do ḍạk oṛakʼ khon bań idiya.’ Ciṭhi tire sapʼ akatkate uni doye menkeda, ‘Noa ciṭhi bhitrire ṭạkạ menakʼa menteń bujhạuetʼ kana.’ Ar ḍạk ạyuricʼ secʼ ạcurkateye kulikedea, ‘Daya kate noa do em jhija se? Bhitrire ṭạkạ tahen khan onage khon ḍạk bhara amem hatao daṛeakʼa; baṅ tahen khan iń do ciṭhi bań paṛhaoa.’ Ḍạk ạyuricʼ do uniakʼ nehor lekateye cekakeda, ar ńelme! Bhitrire mitʼṭen 10 ḍolar reakʼ kāgocʼ ṭạkạ tahẽkana. Paṛhaokate uni doye baḍaekeda je, ciṭhi do onkan hoṛ ṭhen khon hecʼakana, okoe doye menkeda je, Murubi Bates lạgitʼ ṭạkạ jạruṛa mente Probhu do uniakʼ mon nonkae uskurkeda je, uni do usạrate ṭạkạe kolkeda. Ar ona usạrre hoedaṛeakʼa uni do ḍạk bhara em doye hirińkeda.

GSAM 253.1Ḍạk bhara em tayom uni do jomakʼ kiriń dukanreye senena, ar $4 te mitʼṭen pipạ ạṭa, ar ona chaḍa alu, cini ar eṭakʼ jạruṛ jiniskoe kirińkeda. Onako do okare seṭer hoyokʼa mente lại jokhecʼ uni doye menkeda, ‘Hoedaṛeakʼa uni maejiu do onako do onḍeakʼ baṅ kana menteye meneya; menkhan uniakʼ katha do alope ańjomma; ona jinisko do samaṅ pindạre ãṛgo dohokakʼpe.’

GSAM 253.2Ona tayom uni do chapa oṛakʼteye senena, ar prae mitʼ sae sahṭa reakʼ mitʼṭen huḍiń dhorom puthi reakʼ mitʼ hajar nokol chapa oḍok lạgitʼe bondobos keda. Noa lekate goṭa hoyena je, olakʼ em hijukʼ sãote sãote chapa hoṛko do tinạkʼ usạr daṛeakʼ unạkʼ usạr akhor sajakʼa, ar chapa reaṅ bidạu ol uni ṭhenko kolakʼa. Uni do ṭạkạ ńam hijukʼ sãote sãote kạmi reakʼ dam doye em idiya; ar joto pạuna ạuri em caba hạbicʼ puthiko do chapa oṛakʼ khon baṅ idi hoyokʼa.

GSAM 253.3Jahajren ạyuricʼ Bates do besgeye baḍaeletʼ tahẽkana je, uniakʼ pạuna ṭạkạ okoe ṭhen hõ bạnuḱa. Menkhan uni do noa puthi ol ge acʼakʼ kạmi kana menteye hudiskeda, ar ṭạkạ jạruṛokʼre Probhu do hoṛkoakʼ mon uskurkate ṭạkạe kol ocoea menteye biswạskeda. Kāgocʼ, ol ṭheṅga ar eṭakʼ jinisko kiriń kate, jemon oṛakʼ reakʼ jạruṛ jinisko uni lahare seṭerokʼ reakʼ okte ńam, uni do acʼakʼ oṛakʼ secʼ sen horte ehopʼ ṭhene hecʼena. Jinisko onḍe menakʼa mente ńelte uni do tayom duạr hoteteye boloyena ar arhõ acʼakʼ mej ṭhene duṛupʼena. Bates ren bạhu do ạkul-bạkulte bolokateye menkeda, ‘Joseph, samaṅ pindạ secʼ ńelme! Ona jinisko do oka khon hecʼena? Jinisko ṭańḍa gạḍiren mitʼṭen hoṛ noḍeye hecʼena ar onako ãṛgo lạgitʼe lagaoyena. Iń do onako do noḍeakʼ baṅ kana menteń lạikedea, enhõ uni doye ãṛgokeda.’ Jahajren ạyuricʼ Bates-e menkeda, ‘Accha, sańamakʼ ṭhikgea menteń bujhạuetʼ kana.’ Menkhan Bates ren bạhue menkeda, ‘Ona do oka khon hecʼena?’ Jahajren ạyuricʼe menkeda, ‘Probhugeye kolakada.’ Bates ren bạhue menkeda, ‘Hẽ, Probhugeye kolakada; am do jaoge noage em meneda.’ Uni do ciṭhi acʼren bạhue emadea, ar noṅkae menkeda, ‘Noa paṛhaome, ar oka khon hecʼena onam baḍaea.’ Uni doye paṛhaokeda, ar arhõ raṅ lạgitʼ alga secʼe senena; menkhan noa raṅ do pạhilakʼ khon judạ tahẽkana. Ar ruạṛ hecʼkate uni do acʼakʼ biswạs kom iạte laṇḍau monre uni ṭhene ikạe khojkeda.

GSAM 254Puthi lạgitʼ ṭạkạ hijukʼ kana

GSAM 254.1Ol ar chapa kạmi laha idi sãote jahajren ạyuricʼ Bates do okte oktere ḍạk hotete ar eṭakʼ horte ṭạkạe ńamkeda; adom dhao do unkan hoṛko ṭhen khon hõ, okoe sãote uni tis hõ bae ńapam akatʼ tahẽkana. Ṭạkạ ńam hijukʼ sãotege uni do chapa hoṛkoe ematʼkoa, ar ona do puthi reakʼ hisạbre lagao hoyena. Mucạtʼre ona din hecʼena okare sańam puthiko chapa cabaena, ar Boeha Bates baṅ ạs akatʼ ṭhãi khon hisạb reakʼ sarecʼ ṭạkạ do em cabaena. Nonkate puthiko pạsnao do mitʼ din hõ baṅ bilomlena.

GSAM 254Mucạtʼ pạuna em cabaena

GSAM 254.2Memphis, Mich. ren H. S. Gurney do 1884 sal reakʼ Marc candore iń ṭhene lạikeda je, Murubi Bates-akʼ puthi purạu akan ona setakʼge uni do mitʼṭen hoṛ ṭhen khon $100-e ńamkeda. Ona dhạr reakʼ ol do ạn lekate aday reakʼ okte parom akatʼ tahẽkana, ar uni hoṛ do tis hõ bae em ruạṛaea menteye roṛ doho akatʼ tahẽkana. Noa ṭạkạ ńamkate uni do ona reakʼ mitʼ hạṭińte Murubi Bates-akʼ Jirạukʼ mãhã reaṅ huḍiń dhorom puthi reakʼ mucạtʼ pạuna em do rạskạnakʼe ạikạukeda. Gurney gomke doye menkeda, ‘Menkhan Boeha Bates do acʼakʼ gujukʼ din hạbicʼ hõ bae baḍaeleda je, puthi reakʼ sarecʼ pạuna do okoeye em caba akada.’ Jirạukʼ mãhã reakʼ sạriakʼ chapa oḍokre Murubi Bates-akʼ noa ńel ńam do, Jirạukʼ mãhã bisoe reakʼ sạriakʼ chapa oḍok ehopʼ khonge aboren hoṛko ṭhen noa katha roṛetʼkan leka tahẽkana, ‘Noa lekan kạmire lahape, ar ape laha idi sãote Isorakʼ joton do hor jhicʼa mente ạspe.’

GSAM 255Murubi Bates do Dorsonko reaṅe sondeholetʼ tahẽkana

GSAM 255.1Jion reakʼ citarko puthi khon khaṭo akan noa katha do Nạbi katha roṛ reakʼ bhor ar Jirạukʼ mãhã reakʼ sudhrạu cetʼ leka kin jorawena onae uduga:—

GSAM 255.21846 re New Bedford, Mass. re ńapam seń jokhecʼ Kũạṛi Harmon do Murubi Joseph Bates sãote kin oromen tahẽkana. Uni do lahage Dosar hijukʼ reakʼ biswạse atan akatʼ tahẽkana, ar ona kạmire mitʼṭen kajạk kạmi hoṛe tahẽkana. Uni do mitʼṭen sạri Isại bhodro hoṛ, manot emokʼ ar dayạlue tahẽkana. Kũạṛi Harmon do acʼren gidrạ leka ạḍi dulaṛteye jotonaetʼ tahẽkana. Uni pạhil dhao Kũạṛi Harmon kathae roṛetʼ ańjom jokhecʼ, uni do ạḍi mon lagaoe udukʼkeda; ar uni maejiu roṛe ṭhir tayom, Bates do teṅgokateye menkeda, ‘Iń do sondehoicʼ Thoma lekan hoṛ kanań. Iń do Dorsonre bań biswạsa. Menkhan niạ ńindạ Misera oka Gohae lạikeda, ona do sạrige abo lạgitʼ Isorakʼ aṛaṅ kana mente iń biswạs daṛeakʼ khan, iń do jiwetʼ hoṛko modre joto khon rạskạ hoṛiń hoyokʼa. Ińakʼ mon do ạḍi laṛao akana. Katha roṛicʼ do sạri monren kanae menteń biswạsa, menkhan uni do abo ṭhen oka hahaṛawakʼkoe lạikeda, onako cetʼ leka udukʼ ocoakana ona reaṅ do bań bujhạu oco daṛeakʼkana.’

GSAM 255Kuṛi Harmon Jirạukʼ mãhãe aṅgocʼkeda

GSAM 255.3Murubi Bates do Jirạukʼ mãhãe manaoetʼ tahẽkana, ar ona cetʼ lekan gorojakʼ kana ona katha jor salakʼe roṛetʼ tahẽkana. Ona okte kuṛi Harmon do ona reakʼ goroj bae bujhạuetʼ tahẽkana, ar eṭakʼ are hukum khon ponekʼ hukum cetanre ạḍi ḍher mon emte Murubi Bates do bhulecetʼ kana mente uni doye uḍạuetʼ tahẽkana. Menkhan Probhu do uni serma reakʼ Sonot ṭhãi reakʼ mitʼ Dorsone ńel ocokedea. Sermare Isorakʼ mondir jhicʼena, ar uni do Isorakʼ sinduk, daya-ạsạnte dapal akan, ńel ocoyena. Sinduk reakʼ barea mucre barea dutkin teṅgo akan tahẽkana, mitʼ mucre mitʼ dut; unkinakʼ ḍeṇako daya-ạsạn cetanre pasnao akan tahẽkana, ar unkin ona secʼkin koyokʼetʼ tahẽkana. Uni saore tahẽkan dut uni metadea je noa do serma ren sanam jạti hoṛko Isorakʼ gaṇḍate ol akan Isorakʼ ạn secʼ manot ar botor salakʼ koyokʼetʼkan reakʼ cinhạ kana. Jisu do sinduk reakʼ dapal tul oco kedae, ar uni do ona dhiri paṭakoe ńelkeda, okare gel hukumko ol akan tahẽkana. Gel hukum talare ṭhik talare ponekʼ hukum, ar ona beṛhae mitʼ nạri marsal reakʼ beḍhae ńelte uni doye hahaṛayena. Dut doe menkeda, ‘Noa do gel hukum modre ekeng mitʼ hukum kana, oka do jivetʼ Isor, serma ar dhạrti ar ona bhitrire menakʼ sanamakʼ benaoicʼe orom ocoya. Dhạrti reakʼ bhit okte do Jirạukʼ mãhã reakʼ bhit hõ doho lena.’ Uni do noa ńel ocoyena je sạri Jirạukʼ mãhã manao akanre do, tis hõ abiswạsi se Isor bạnuicʼ menicʼ bae tahẽn kokʼa. Jirạukʼ mãhã manao do dhạrti mũrti sewa khon bańcao dohokokʼa.

GSAM 256.1Ponekʼ hukum do jaṅgate tidi akan, onate ạnre tahẽkan onḍokʼ ṭhikạu lạgitʼ ar tidi akan Jirạukʼ mãhã lạgitʼ binti lạgitʼ abo hoho akanabona. Pap ren hoṛ, okoe do Isor khon hõ acʼe usteṅkeda ar okte ar ạn bodol lạgitʼe uḍạukeda, uni do Jirạukʼ mãhã hapta reakʼ eaeakʼ mãhã khon Hapta reakʼ pạhil mãhãteye bodolkeda. Noa cekate uni do Isorakʼ ạnreye onḍokʼkeda.

GSAM 256.2Isorakʼ maraṅ mãhã reakʼ ṭhik laha, hoṛko cetan lạgitʼ mitʼ Sombad kulokʼ kana, jemon onko do Isorakʼ ạn manao secʼko ruạṛokʼ, oka do Mạsi ren birudhicʼe rạputʼ akada. Sikhạuna ar jion reakʼ namunate ạn reakʼ onḍokʼ secʼ hoṛkoakʼ mon idiyetʼ hoyokʼa. Uni noa hõ ńel ocoyena je Unudub 14 ren tesar dut, Isorakʼ hukumko ar Jisuakʼ biswạs porcaricʼ, do onko hoṛkoe cinhạuakoa, okoe do noa Sombadko aṅgocʼa, ar dhạrti renko cetan lạgitʼko hohoya, jemon Isorakʼ hukumko ar uniakʼ ạn do acʼakʼ metʼ reakʼ tara leka jotonko doho; ar noa cetan katha ańjomte ḍher hoṛko Probhuakʼ Jirạukʼ mãhãko aṅgocʼa.6

GSAM 256.3Kuṛi Harmon ar Murubi Bates reakʼ noa ńel-bujhạu do Probhuakʼ kạmi reakʼ hor salakʼ milạukʼkan tahẽkana. Murubi Bates do kuṛi Harmon ar Murubi White, bạriaṅge, Jirạukʼ mãhã reakʼ katha secʼe mon idi atkina; uni do Sonot Sastro khon Isorakʼ bang bodolokʼ ạn cetʼe khojetʼ kana ona unkin udub atkinae. Kuṛi Harmon do moṭa moṭi gel irạl cando dhạbicʼ Probhu khon bises udubko ńamteye bhor akan tahẽn re hõ, noa katha reakʼ jãhãnakʼ laha do uni bae ńel ocoyen tahẽkana. Nit do Probhuakʼ okte hecʼ akan tahẽkana, uniakʼ ạn manao lạgitʼ biswạsiko teṅgo ocokʼkan okte, Nạbi katha roṛ reakʼ dan hotete onko marsal em lạgitʼ; ar nonkate, acʼakʼ kạmi reakʼ horte, Tesar dutakʼ sombad, ‘Isorakʼ hukumko, ar Jisu Mạsiakʼ Goha,’ mitʼre jarwayena.

GSAM 257Tesar dutakʼ sombad reakʼ ehopʼ

GSAM 257.1Ona okte khon eṭakʼ barea sombad salakʼ joporṛao akan Tesar dutakʼ sombad porcar ehopʼena. Isorakʼ sinduk salakʼ joporṛao akan Jirạukʼ mãhã reakʼ sạriakʼ ar Sonot ṭhãi reakʼ baṛtikʼkan marsal do laha ńel oco akanakʼ katha sạri parman keda: laha reakʼ Dosar hijukʼ reakʼ ạndolon do ṭhik tahẽkana, ar Probhuakʼ bondobos lekage tahẽkana. Nit do onko ‘Isorakʼ nogor secʼ senokʼ horre rakab lạgitʼ pe ḍãṛ’ reakʼ mane do lahate khon hõ besko bujhạu daṛeakʼ tahẽkana.

GSAM 257Murubi Bates Dorsonko Isor khon menteye aṅgocʼkeda

GSAM 257.21846 sal reakʼ Nobhember candore Topsham, Maine re mitʼ bạisi hoylena, okare Murubi Bates hõ tahẽkanae. Ona bạisire Mrs. White do mitʼ Dorsone ńelkeda (kuṛi Harmon do Murubi James White salakʼ bapla akan reakʼ katha laha ol akana), ar noa do Murubi Bates Dorsonko Isor khonge hijukʼ kana mente purạ-puri biswạs lạgitʼ karon hoyena. Uni do mitʼ hoṛ tahẽkanae okoe do 50 serma somondor reakʼ kạmireye tahẽlen; jahaj reakʼ koṭha ren gidrạ kạmiicʼ khon jahaj reakʼ mukhiạ ar mạlik dhạbicʼ sanam lekan kạmiye kạmi akatʼ tahẽkana. Uniakʼ ipilko reakʼ baḍae do nonkan tahẽkana je, uni ińe lạiatʼ leka, serma reakʼ ipilko ńelte somondorre acʼ okare menaea, uttor-dakhin ar purub-pocchim reakʼ napaṅte, moṭa moṭi ṭhike lại daṛeakʼ tahẽkana. Nonkan hoṛ do ipilko reakʼ baḍae kathare ạḍiye mon lagaoa.

GSAM 257.3Uni salakʼ galmarao okte, Dorsonko Isor khon hijukʼ kana mente cekateye biswạskeda ona ińe lạiatʼińa. Uni doe menkeda je mitʼ mãhã Mrs. White salakʼ ipilko reakʼ galmarao lạgitʼe kurumuletʼa, menkhan usạrageye bujhạukeda je uni do ipilko reakʼ baḍae jãhãnakʼ hõ bae baḍae tahẽkana; sạrige, uni metatʼ leka, noa katha reakʼ puthi tis hõe ńel akatʼa se bang ona hõ bae baḍae tahẽkana. Uni do ona katha galmaraore bae mon lagaoetʼ tahẽkana, ar nawa dhạrti ar ona babotre Dorsonre ńel oco akan katha roṛte galmarao doye ạcurkeda.

GSAM 258‘Jhicʼokʼkan serma’

GSAM 258.1Laha serma, 1845 sal reakʼ Epril 19 mãhã, Illustrated London News sombad kagoj do Maraṅgomke Rosse khon ipilko baḍae hoṛko lạgitʼ ạḍi mon lagaoakʼ mitʼ katha chapa oḍokʼ akatʼ tahẽkana. Ona do acʼakʼ ạḍi maraṅ saṅgiń ńelokʼ jonterte uni ńam akatʼ hahaṛawakʼ khojko reakʼ tahẽkana, biseskate ipilko baḍae hoṛko ‘serma reakʼ phạk’ ko metade ona reakʼ mitʼ ńel tahẽkana. Cetanre lại akan bạisire mitʼ ạyupʼ Gomke Curtiss akʼ oṛakʼre, Murubi Bates ren samnere, okoe do noa udubko babotre un hõ bae goṭa akatʼ tahẽkana, Mrs. White do Dorsonre tahẽn okte ipilko reakʼ kathae ehopʼkeda. Uni do mitʼ graha reakʼ cetan hạṭińreye ńel akatʼ gulạbi rong reakʼ paṭako ạḍi napaete lại sodorkeda, arye menkeda, ‘Iń do pon candoiń ńeletʼkoa.’ Murubi Bates doe menkeda, ‘Ho, uni do Jupiter e ńeletʼ kana!’ Ina tayom serma ṭhãire senokʼ leka lawao-chodwaote, uni do bodolokʼkan napaete paṭako ar beḍhako reakʼ katha lạiye ehopʼkeda, arye menkeda, ‘Iń do eae candoiń ńeletʼkoa.’7 Murubi Bates do jorte roṛkedae, ‘Uni do Saturn reakʼ kathae lạiyetʼ kana.’ Ina tayom uni doe menkeda, ‘Iń do turui candoiń ńeletʼkoa,’ ar usaṛage ‘jhicʼokʼkan serma’ ar ona reakʼ mahin reakʼ katha lạiye ehopʼkeda, ar ona do ar hõ marsal disomre bolokʼ reakʼ duạr kana menteye lạikeda. Murubi Bates doe menkeda je uniakʼ katha do jhicʼokʼkan serma reakʼ jãhãe olokʼicʼ khon hõ uni paṛhao akatʼ sanam katha khon ḍher lahare tahẽkana.

GSAM 258.2Uni Dorsonre tahẽnteye roṛetʼ okte, Murubi Bates doye teṅgoyena ar jorte menkedae, ‘O, tisiń ńindạ Maraṅgomke John Rosse noḍeye tahẽnre, ińakʼ cetʼ lekan sana tahẽkana!’ Murubi White doe kulikedea, ‘Maraṅgomke John Rosse do okoe kanae?’ Murubi Bates doe menkeda, ‘Ho, uni do England ren maraṅ ipilko baḍaeicʼ kanae. Uni noḍeye tahẽnre ińiń sanaetʼa, jemon uni noa era ipilko reakʼ baḍae katha roṛe ańjom, ar “jhicʼokʼkan serma” reakʼ noa katha hõe ańjom. Noa do ona babotre iń paṛhao akatʼ sanamakʼ khon laha menakʼa.’ Ona ạyupʼ khon Murubi Bates do purạ-puriye biswạskeda je Mrs. White akʼ Dorsonko do acʼakʼ baḍae ar acʼakʼ koboj bahar reakʼ kana. Noa ar em akan kạhil katha ar sikhạuna cetʼ lekan tahẽkana, ona do uni biswạs ocokedea je onako Isor khon tahẽkana.

GSAM 259.1Ona Dorsonre Mrs. White nonkateye lại sodor akatʼ serma reakʼ noa hahaṛawakʼ do ipilko babot olokʼko ạḍi komko lại akada. Noa pạhil khoj ńamicʼ Huygens do nonkae lại sodoreda:—

GSAM 259Orion reakʼ tarware mahinan marsal

GSAM 259.2‘Ipilko baḍae hoṛko do Orion reakʼ tarware pe ipil ạḍi jaṛjaṛko doho akatʼa; 1656 salre tala ipil do saṅgiń ńelokʼ jonterteiń ńelked khan, ona mitʼ ipil reakʼ ṭhãire ar gel bar ipilko ńelena; noa modre, pe ipil do joporao leka ạḍi jaṛare tahẽkana, ar ona salakʼ ar pon hõ megh bhitrite ńelokʼ leka julukʼ-julukʼko ńelena. Onate onako beṛhae reakʼ ṭhãi do serma reakʼ eṭakʼ hạṭiń khon ạḍi baṛti marsal leka ńelena; ar eṭakʼ serma do rimil bạnuakʼ dạhạr karonte purạ hende leka ńelena, jemon porda jhicʼokʼ khon ńelokʼ kana, oka khon ar hõ marsal disomre begor aṭkao ńelokʼ kana.’

GSAM 259.3Serma reakʼ noa phạk babotre William Herschel doe menetʼa:—

GSAM 259.4‘Noa saṅgiń khon noa reakʼ talate nap do 10 ° kona benaoetʼ khan, ar moṭa moṭi ona leka menakʼa, noa reakʼ maran do purạ-puri bang uḍạu daṛeakʼ lekan hoyokʼa. Hisạb akan je noa reakʼ nap do siń cando reakʼ nap khon 2,000,000,000,000 gun hoyokʼa.’

GSAM 259Siń cando khon baṛti marsal

GSAM 259.5Uḍạu-bicạricʼ Thomas Dick do noa marsal ipil-megh babotre nonkae menetʼa:—

GSAM 259.6‘Judi abo ona reakʼ nonka jaṛare doho akanbon tahẽn, jemon sab khon jaṛa ipil reakʼ saṅgiń reakʼ ạdhạ, ona saṅgiń ạḍi maraṅ tahẽn re hõ, ona ṭhãi khon noa do siń cando reakʼ marsal leka marsale udubkokʼa; ar ar hõ jaṛare tahẽn jivko lạgitʼ noa do serma reakʼ mitʼ maraṅ hạṭińe pereckokʼa, ar bang lại daṛeakʼ mahin salakʼe ńelokʼa. Menkhan noa lekan jinish reakʼ sanam secʼ ar joporṛaore mucạtʼ monsubạ do, baṅ mucạdokʼ jion reakʼ hijukʼ jugko bhitrire baṅkhan lahate sodorokʼa; ar sirjon reakʼ saṅgiń ṭhãiko reakʼ eṭakʼ ḍher jinish leka, noa do monre mitʼ ạḍi utạr sana jonomi, jemon sanam dhạrti ar serma reakʼ mahinan ar oko akan ńelokʼko ar hõ thoṛa jhicʼ akanbon ńel.’8

GSAM 260.1Murubi Bates noa katha reakʼ mitʼ onol mucạtʼreye menkeda:—

GSAM 260.2‘Nonkate em akan sanam Goha khon abo ńeletʼa (ar goroj hoylen khan, ale do ar hõ ḍherle em daṛeakʼa) je serma re noḍe do ạḍi hahaṛawakʼ ar bang bujhạu daṛeakʼ mitʼ jinish menakʼa; serma reakʼ mitʼ phạk, oka reakʼ beṛhae nap do gel mitʼ sae koṭi ar pe sae gel pon [11,000,000,314] mail khon hõ baṛti menakʼa. Namḍak Huygens doe menetʼa, “Eṭakʼ teṅgo akan ipilko modre nonkan do tis hõ bań ńel akatʼa—ar hõ marsal disomre begor aṭkao ńelokʼ.”’

GSAM 260Grahako reakʼ Dorson babotre ar mitʼ Goha

GSAM 260.3Lại akan Dorson emokʼ okte tahẽkan era Truesdail khon ale do ar hõle hataoeda. Uni doe menetʼa:—

GSAM 260.4‘Misera White akʼ hoṛmo do ạḍi komjor tahẽkana, ar uni lạgitʼ binti hoyokʼkan okte, Isorakʼ Ạtma ale cetanreye aṛgoyena. Usaṛage alele ńelkeda je uni do dhạrti reakʼ jinishko bae bujhạuetʼ tahẽkana. Noa do grahako reakʼ uniakʼ pạhil Dorson tahẽkana. Jupiter reakʼ candoko jorte lekha tayom, ar thoṛa tayom Saturn reakʼ candoko hõ lekha tayom, uni do Saturn reakʼ beḍhako ạḍi napaete lại sodorkeda. Ina tayom uni doe menkeda, “Noḍe ren hoṛko do jeleń ar mahiman hoṛko kana, dhạrti ren hoṛko khon ạḍi eṭakʼge. Noḍe do pap tis hõ bang bolo akana.” Boeha Bates akʼ landawetʼ mohṛa khon porisḱar ńelokʼkan tahẽkana je uniakʼ Dorsonko okakʼ khon kana ona babotre laha reakʼ sandehko do usaṛage acʼ khon senokʼkan tahẽkana. Ale sanamle baḍae tahẽkana je jahaj ren mukhiạ Bates do ipilko reakʼ baḍae ạḍiye dulạṛetʼ tahẽkana, ceda je ale cetʼale lạgitʼ uni do ḍher dhao serma reakʼ ipilko okare menakʼko ona udubale tahẽkanae. Dorson tayom, Misera White do uniakʼ kukli reakʼ jowabre noa babotre tis hõ bae paṛhao akatʼa ar eṭakʼ horte hõ baḍae bae ńam akatʼa menteye menkeda, unre uni do rạskạ ar kusiteye perecyena. Uni Isore sarhaokedea, ar acʼakʼ biswạs lạikedae je grahako reakʼ noa Dorson do uni tis hõ ar aloye sandeh lạgitʼ emlena.’9

GSAM 261Mitʼ khisạṛ sạdom acanakgeye thirena

GSAM 261.1Topsham reakʼ noa bạisi tayom thoṛa oktere Dorsonko salakʼ joporṛao akan ar mitʼ hahaṛawakʼ ghoṭna hoyena. Murubi Bates ińe lạiatʼiń leka ona do noḍeiń lạiya:—

GSAM 261.2Murubi White do ạdhạ sikhạu akan mitʼ juạn sạdom ar bar durupʼ ṭhãi menakʼ hạṭ gaḍi bebhar lạgitʼe ńam akatʼ tahẽkana. Ona gaḍi do samenre aḍ reakʼ paṭa begorge benao akan tahẽkana, menkhan ona reakʼ samen areare rakab lạgitʼ mitʼ paṭa tahẽkana, ar gaḍi reakʼ jote dạru khon loha reakʼ mitʼ rakab ṭhãi tahẽkana. Uni juạn sạdom calao okte ạḍi joton hoyokʼ tahẽkana, ceda je lagam dori se jãhãnakʼ uniakʼ pãjrạre chulenen khan usaṛage ạḍi jorte jaṅgateye ṭhokaetʼ tahẽkana. Uni aloeye dạṛ lạgitʼ, lagam dori ạḍi tolkas akatte lagaotar uni tham doe hoyokʼ tahẽkana. Uni juạn sạdom do onko senokʼko sanayetʼkan ṭhãiren mitʼ hoṛ ren tahẽkana, ar Murubi White do bang sikhạu akan juạn sạdomko samṛao reakʼ ạri tahẽkante, uni sạdom salakʼ maraṅ muskil bako hoyokʼa menteye uḍạukeda. Menkhan noa khon laha uni khisạṛ dạṛbạṛre barea hoṛe gocʼ akatʼkina, unkin modre mitʼicʼ do hor are reakʼ dhirire otete, noa onkoko baḍae akatʼ khan, uni do unakʼ bhorosa bae dohokokʼa.

GSAM 261.3Noa dhao gaḍire pon hoṛ tahẽkana, samen reakʼ durupʼ ṭhãire Murubi White ar acʼren era, ar tayom reakʼ durupʼ ṭhãire Murubi Bates ar Israel Damon. Murubi White do sạdom kobojre doho lạgitʼ sanam joton emetʼkan okte, Mrs. White do sạriakʼ kathae galmaraoetʼ tahẽkana, unre onko cetanre Isorakʼ daṛe hecʼ aṛgoena, ar gaḍire durupʼ akanrege uni do Dorsonreye idiyena. Dorsonre bolokʼ salakʼ uni ‘Mahima!’ menteye hohoetʼ imtạge, uni juạn sạdom do acanak purạ thire teṅgoena ar acʼakʼ bohokʼe lạtarena. Ona salakʼ, Mrs. White do noa obosthareye teṅgoena, ar acʼakʼ metʼ cetan secʼ koyokʼetʼ tahẽnte, gaḍi reakʼ samen are cetante ḍegte jote dạrureye aṛgoyena, ar acʼakʼ ti do sạdom reakʼ tayom jaṅghareye dohokeda. Murubi Bates do Murubi White jorte metadeae, ‘Uni juạn sạdom do uni era jaṅgate ṭhokateye gocʼea.’ Murubi White doye ruạṛadea, ‘Nit do Probhu sạdome samṛaoetʼ kana; iń do bhitrire bań bolo sanaetʼa.’ Uni juạn sạdom do mitʼ hạṛam sạdom leka nạrige teṅgo akan tahẽkanae. Hor are reakʼ ḍhip do moṭa moṭi turui phuṭ usul tahẽkana, ar beṛa jaṛare ghãs menakʼ ṭhãi tahẽkana. Mrs. White, acʼakʼ metʼ cetan secʼge koyokʼetʼ tahẽnte, mitʼ dhao hõ lạtar secʼ bang koyokʼkate, ḍhip cetanre ona ghãs ṭhãireye rakabena. Ina tayom thoṛa ṭukuicʼ okte onḍe secʼ noḍe secʼye taṛamkeda, ar nawa dhạrti reakʼ napaeko reakʼ kathae lạiyetʼ tahẽkana. Ina tayom, acʼakʼ bohokʼ ona lekage tahẽnte, uni ḍhip khon lạtar secʼe aṛgoyena, gaḍi ṭheneye hecʼena, juạn sạdom reakʼ tayomre acʼakʼ ti dohokate rakab ṭhãireye rakabena, ar ona khon jote dạrure, ar ar hõ gaḍi bhitriteye boloena. Durupʼ ṭhãire uni durupʼena imtạge Dorson khon bahreye hecʼena, ar ona oktege sạdom do calaoicʼ khon jãhãnakʼ cinhạ begor, calakʼe ehopʼena ar acʼakʼ horte senenae.

GSAM 262.2Mrs. White gaḍi bahre tahẽn okte, Murubi White do sạdom biḍạu lạgitʼe uḍạukeda, jemon sạrige nạri akan se bang ona ńel lạgitʼ. Pạhilre uni do cạbukte thoṛa chuledeae; eṭakʼ oktere do sạdom jaṅgateye ṭhokakokʼa, menkhan nit do jãhãnakʼ hõ bae lawaolena. Ina tayom uni do jorte mitʼ dhaoe dalkedea, ar jorte, ar hõ jorte. Juạn sạdom do ona dal jãhãnakʼ hõ bae gạnetʼ tahẽkana, menkhan Daniel siṅhkoakʼ gadreye tahẽn ona ńindạ dutko onkoakʼ moca bond akatʼ siṅhko leka, jãhãnakʼ hõ bang nuksạnicʼ lekae ńelokʼ tahẽkana. Murubi Bates doe menkeda, ‘Ona ṭhãi do ạḍi gambhir tahẽkana, ar porisḱar ńelokʼ tahẽkana je Dorsonko jonomatʼ ona Daṛege, ona okte lạgitʼ, juạn sạdom reakʼ khisạṛ sobhabe thir akatʼ tahẽkana.’

GSAM 262.3Noa Dorson do judi uniakʼ hoṛmo reakʼ jãhãn komjor reakʼ jo eken tahẽkan khan, noa kukli do acʼtege hijukʼa: sạdom hõ ki ona lekan rugtegeye sab akan tahẽkana?

GSAM 262Israel Damon akʼ Goha

GSAM 262.4Murubi Bates ińe lạiatʼiń katha reakʼ parman leka noḍe noa katha ińiń ema:—

GSAM 262.5‘Moṭa moṭi isi serma laha, iń Jirạukʼ mãhã manao ehopʼ tayomge, Israel Damon do ińe lạiatʼińa je uni, Murubi Bates, ar Murubi White ar uni ren era do bang manaoicʼ juạn sạdom tayomre rawal gaḍiteko senokʼ tahẽkana, unre Misera White Dorsone ńel akatʼ tahẽkana. Tisiń iń do Murubi Loughborough ol akatʼ ghoṭna reakʼ cetanre em akan katha iń paṛhao akada, ar ona do Murubi Damon ińe lạiatʼiń katha salakʼ purạ-puri milạukʼ kana.’ Suhi, ‘R. S. Webber, Battle Creek, Mich., 1891 sal reakʼ Phebruari 9.’

GSAM 263Dorsonko babotre Murubi Bates akʼ Goha

GSAM 263.1Murubi Bates do acʼakʼ ńel-bujhạu nonkae lạiyetʼa:—

GSAM 263.2‘Onakore Isorakʼ katha birudre jãhãnakʼ hõ iń bang ńel daṛeakʼ re hõ, iń do botor ar ạḍi utạr muskil iń ạikạukeda; ar jeleń okte dhạbicʼ uniakʼ hoṛmo reakʼ jeleńdin komjor obostha khon jonom akanakʼ khon baṛti jãhãnakʼ kana mente bań biswạs sanaetʼ tahẽkana.

GSAM 263.3‘Onate uniakʼ mon uskul begor leka ńelokʼkan okte (bạisi bahre), eṭakʼ hoṛko ren samnere uni ar uni salakʼ hijukʼkan gateko, biseskate acʼren maraṅ misera, kuli ar ar hõ ruạṛ kulite, judi hoy daṛeakʼ khan sạriakʼ ńam lạgitʼ iń do okteiń sendraletʼa. Ona tayom uni New Bedford ar Fairhaven re ḍher dhaoe hecʼ akana, ar aleakʼ bạisiko okte iń do uni ḍher dhao Dorsonreiń ńel akadea, ar Topsham, Maine re hõ; ar ona mon lawao reakʼ ńelokʼko modre mitʼ-bar okte tahẽkan hoṛko besgeko baḍae je chạl se mon bos reakʼ koboj ńam lạgitʼ iń do cetʼ lekan mon lagao ar joton salakʼ uniakʼ sanam katha iń ańjometʼ tahẽkana, ar sanam lawaoiń ńeletʼ tahẽkana. Ar eṭakʼko salakʼ noa jinishko ńel reakʼ okteiń ńam akatʼte Isoriń sarhaoe kana. Nit do iń lạgitʼ iń do purạ bhorosateiń roṛ daṛeakʼa. Ińiń biswạsetʼa je noa kạmi do Isorakʼ kana, ar 1844 sal reakʼ Okṭoborre aleakʼ kạmi bond tayom ... uni ren “bikhrauen”, “ceṛekʼen”, ar “harta lecʼen hoṛko” monjir ar daṛe emako lạgitʼ em akana. Ona okte khon “Ńelpe, noḍe!” ar “Ńelpe, onḍe!” reakʼ bikhrau obostha do Isor ren sạri ar rạji hoṛko ạḍi uljhau akatʼkoa, ar onko samnere em akan ḍher birud lekan Sastro reakʼ kathako bang bujhạu oco daṛeakʼ hoṛko lạgitʼ ạḍi utạr muskil benao akatʼa. Ińiń aṅgocʼetʼa je iń do ḍher Sastro reakʼ kathakore marsal ar sikhạuna iń ńam akada, oka do lahare porisḱar bań bujhạu daṛeakʼ tahẽkana. Iń do uni acʼakʼ suk bạgicʼ, sạri ar rạji Isor ren gidrạ kanae menteiń biswạsetʼa.’10

GSAM 263.4‘Olokʼicʼ do acʼakʼ Dorsonko reakʼ “uḍạuko” “laha reakʼ sikhạuna se paṛhao khon” bae ńametʼa. 1844 sal reakʼ Disemborre acʼakʼ pạhil Dorsone ńam okte, uni ar Portland, Maine ren sanam dol (okare unre acʼren go-baba kin tahẽkana) do “Tala ńindạ reakʼ hoho” do lahare sen akanakʼ eken mente ona bagiye akatʼ tahẽkana. Unre Probhu do uni ar Portland ren dol okareko bhul akan tahẽkana, ona do Dorsonre uni udubadeae. Ina tayom uni do acʼakʼ Dorson dolrenkoe lạiatʼkoa, ar onko do acʼkoakʼ eaeakʼ cando reakʼ ńel-bujhạu Isorakʼ kạmi kana menteko aṅgocʼkeda.’11

GSAM 2641847 salre pe sombadko cekateko bujhạuetʼ tahẽkana

GSAM 264.11847 sal reakʼ Eprilre Murubi James White ol akatʼ noa katha do unre pe sombadko cekateko bujhạuetʼ tahẽkana ona uduba:—

GSAM 264.2‘Dosar hijukʼre biswạsi sanam dolrenko noa kathareko mitʼena je noa pạṭh (Unudub 14) reakʼ turui ar eaeakʼ pạrhire ńel oco akan dut do kạlisiạ ar dhạrti lạgitʼ hijukʼ reakʼ Sombade cinhạu ocoya.... Dosar dutakʼ kạmi do hijukʼre biswạsi dol Babel do ńur akana mente udubako tahẽkana. Ar onko modre ḍher hisạ hoṛko do noa sạriakʼ bako baḍaeletʼa, jhạbicʼ “Tala ńindạ reakʼ hoho” reakʼ daṛe onkoye jạgitʼkeda. Ona do ṭhik oktere hoylena, jemon gelakʼ mãhã hijukʼ laha kạlisiạko khonko oḍokʼ daṛeakʼ. Onate 1844 sal reakʼ eaeakʼ cando khon Tesar dutakʼ sombad do sonot hoṛko “aṅṭ doho” ar aloko ruạṛokʼ, ar dosar dutakʼ hoho okte dinda kuṛikoakʼ dol oka cinhạkoko bạgi akatʼ ona aloko “aṅgocʼ” lạgitʼ cetan katha tahẽkana, ar nit hõ menakʼa.

GSAM 264.3‘Ar 1844 sal reakʼ eaeakʼ cando khon Isor ren hoṛko lạgitʼ sạri Sombad do nonkan cetan katha ge bang tahẽkana ki?—Sạrige tahẽkana.... Gel barakʼ pạrhire nonka ol menakʼa, “Noḍe sonot hoṛkoakʼ dhirạj menakʼa: noḍe onko menakʼkoa okoe do Isorakʼ hukumko ar Jisuakʼ biswạsko manaoetʼa.” Johon, am do onko okarem ńelketʼkoa?—O, “noḍe,” Tesar dutakʼ sombad okte. Dhirạj salakʼ tạṅgi reakʼ okte do 1844 sal reakʼ eaeakʼ cando khon menakʼa, ar Jirạukʼ mãhã ar eṭakʼko manao dol hõ ona okte khonko ńelena; onate noa do porisḱar kana je abo do Tesar dutakʼ sombad reakʼ okterebon jivetʼ kana.’12

Notes

  1. Johan sodor 14:9-12. ↩
  2. Romren dhorom reakʼ sạri kathako, sahṭa 112. ↩
  3. Johan sodor 14:6-12 ren pe dutko, sahṭako 131, 132. ↩
  4. Rachel Preston do 1868 sal reakʼ Phebruạri 1 re Vernon, Vt. re 59 bochor umerreye gocʼena. ↩
  5. Andrews-akʼ Jirạukʼ mãhã reakʼ itihạs, sahṭa 506, 1887 sal reakʼ chapa. ↩
  6. Ellen G. White reakʼ jion katha, saheṭ 95, 96. ↩
  7. Ehopʼ ar lahanti re ol menakʼa je uni Saturn reakʼ irạl candoe ńelkeda. Chapa laha reakʼ kagoj ińakʼ ti khon sen tayom noa bodol hoylena. Ona khon Jupiter ar Saturn bạriaṅge reakʼ ar hõ candoko khoj ńam akana. ↩
  8. Dick akʼ Ipilan serma, saheṭ 96. ↩
  9. Era Truesdail akʼ 1891 sal reakʼ Janwari 27 reakʼ ciṭhi. ↩
  10. Huḍiń bheḍa pal lạgitʼ mitʼ katha, saheṭ 21. ↩
  11. Ona puthirege, 22. ↩
  12. Ona puthirege, 10, 11, Brunswick, Maine, 1847 sal reakʼ Me. ↩

Note

Back