Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
18 / 31
18 / 31

Pạṭh 15 — Baṛtikʼkan marsal ar artetʼ maraṅ hahaṛako

John Norton Loughborough

GSAM 235.1“Laha reakʼ onako mãhãpe disa ruạṛme, unre ape marsalpe ńam tayom duk reakʼ maraṅ lạṛhạipe sahaoletʼ; mitʼ mitʼ dhao lạndạ ar dukte hoṛko talare ńel ar lạndạ reakʼakʼpe hoylena, ar mitʼ mitʼ dhao onkage duk ńamkan hoṛko sãwpe mesaena.”1

GSAM 235.21844 sal reakʼ Hados khon Sonot ṭhãi ar Tesar dutakʼ sombad bạbotte pharca marsal sodorlen hạbicʼ okte do ạḍi bises biḍạu reakʼ okte tahẽkana. Lahare hoylen ạndolonre ale do ṭhikge tahẽkanale mente okoe Dosar hijukʼre biswạsiko nithõ doko tahẽ akana, onko do Sombad ekalge phokat hoyen kana mente udugkan hoṛko lạgitʼ sạrige “ńel ar lạndạ reakʼakʼ”ko hoylena; noa khạtirte onkoko ạḍi nindạletʼkoa. Menkhan jokhen onko biswạste Probhu sãwko sapʼ akan tahẽkana ar uniren Sonot Jiuakʼ sãote tahẽnko ńamkan tahẽkana, unre raskạ sãw noako sahao dạṛeakʼko tahẽkana.

GSAM 235Akromon reakʼ barea bises ṭhãiko

GSAM 235.3Dosar hijukʼre biswạsi hoṛko biḍạu lạgitʼ Soetanakʼ barea bises upại tahẽkana. Pạhil do nạbi katha reakʼ okte purạu akana mente okoeko keṭecʼ biswạskan tahẽkana, onko Kristoakʼ Dosar hijukʼ do ạtma reakʼ hijukʼ kana, ar 2300 mãhã mucạtre jãhã lekate uni noa hijukʼe purạu akada mente biswạs ocoko. Dosar do laha reakʼ apan aṭkar bạbotte okoeakʼ mon ḍigḍigokʼkan tahẽkana, onko sanamakʼ bạgi ocoko. Onate Sonot ṭhãi ar Tesar dutakʼ sombad bạbot reakʼ sạriakʼ dhorom puthire aste astete pharcakʼkan tahẽn okte, Nạbi katha roṛ reakʼ bhor hotete Isorakʼ Jiu reakʼ sombadko do laha reakʼ ạndolon sạri mente parmanetʼ tahẽkana. Ona do “jhalkaokʼkan marsal” mente hohoena, oka Isor dahar reakʼ ehopʼreye doholetʼ, nagra hạbicʼ jo̠to dahar marsal lạgitʼ. Ar ona sombadko do Kristoakʼ Dosar hijukʼ sạri hoṛmo sãw, uni nije hijukʼge hoyokʼa mente dhorom puthi reakʼ parman senko udukʼetʼ tahẽkana; onate ona do “mãhãko” reakʼ mucạtre hoylen ghaṭna ban hoy dạṛeakʼa.

GSAM 236Hahaṛa reakʼ udukʼko

GSAM 236.1Noa mucạtʼ mãhãkore Probhu acʼren hoṛko sãw Dorson hoteteye roṛlekhan, ona sodorokʼre Isorakʼ porisạr cinhạko tahẽna mente ce banõ aboakʼ ãs hoyokʼa? Ellen G. White reakʼ Dorsonkore noa cinhạko ńelokʼa. Pạṭh 13 re udukʼ akan leka, Dorsonko nijakʼ obostha do hahaṛa reakʼ kạmige kana; menkhan uniakʼ ehopʼ reakʼ Dorsonko sãw aema hahaṛa kathako joṛao menakʼa, oka noa puthi artetʼpe paṛhaore ńelpe. Hoṛkoakʼ mon oṛ lạgitʼ ar Musa leka, “Iń do dahar khon oḍokʼte noa maraṅ hahaṛaakʼiń ńela” mente men ocoko lạgitʼ Isor noa lekan bhor em akatʼ khan, eṭakʼ leka hoyokʼ reakʼ ce aboakʼ ãs tahẽn dạṛeakʼa? Mitʼ rengecʼ, rua ar komjor kuṛi, ńelte do gocʼ reakʼ duạr ṭhen menae leka, Probhu uni mitʼ Dorsone em akadea mente uniakʼ katha eskarte noa ban hoy dạṛeakʼa. Dorsonko sãw joṛao hahaṛa udukʼko do sạrige hoṛkoakʼ monko oṛketʼa. Ar Probhu uni cetʼ eṭakʼko udukʼako lạgitʼe metakadea, ona hoṛko ṭhen lae lạgitʼ uni ṭhãi khon ṭhãite senokʼ reakʼ hoho hoyena.

GSAM 236Tesar Dorsonre hahaṛa reakʼ udukʼko

GSAM 236.2Pạṭh 13, saheṭ 212 re ol akan, uniakʼ apatʼakʼ oṛakʼre ńamlen tesar Dorson bạbotte tinãkʼ sạri kathako noḍe iń laea. Noako do Mrs. White ren apatʼ ar engetʼ, uniren misera Sarah Belden, ar eṭakʼko ińko laeakadińa.

GSAM 236.3Oka koṭhare Dorson ńamlen tahẽkana, onḍe kapṛa doho reakʼ ḍabạ cetanre mitʼṭen ạḍi maraṅ ghoronjren Baibel doho tahẽkana. Ona do 1822 salre Boston re Joseph Teale chapa oḍokʼ akatʼ mitʼ chapa reakʼ puthi tahẽkana. Puthi do 18 inchi jiliń ar 11 inchi osar, 4 inchi moṭa, ar 18 paunḍ khon thor besi hamal tahẽkana. Dorsonre tahẽn tulucʼ uni beretʼena, ar noa hamal Baibel leṅga tireye rakapʼkeda. Puthi do jhicʼ akan tahẽkana, ar uniakʼ hoṛmo sãw sidha konare bahresen ti jilińteye sabʼ doholetʼa. Ona tayom ạḍhạ ghaṇṭa khon besi okte, acʼakʼ jojom tite mitʼ ṭhãi khon eṭakʼ ṭhãi saheṭe ulṭạuletʼa ar dhorom puthi reakʼ bhin bhin pod cetanteye udukʼetʼ tahẽkana. Acʼakʼ metʼ do cetan sen ar puthi khon ulṭạ dig sen ńeltehõ, uni onako pode roṛ barhaeletʼa. Uniren misera Sarah, okoe tayomte Stephen Belden ren gharoṅje hoylena, ar mitʼ mitʼ dhao onḍe menae eṭakʼ hoṛ, uniakʼ kạṭub oka pod cetanre tahẽkan, ona pode ńelletʼa. Ar jo̠to dhao pharcage ńelena je uniakʼ kạṭub oka pod cetanre tahẽkana, ona kathageye roṛetʼ tahẽkana. Engetʼ Harmon e menkeda je uniren hopon era Ellen sadharon obosthare “daṛe bạnụkʼte ona hamal Baibel ḍabạ khon rakapʼ ban dạṛeakʼ tahẽkana; menkhan Dorsonre uni ona endekgeye sabʼ doholetʼa, ńelte do jen ona jhobare doho dạṛeakʼ huḍiń Nawa Niam puthi eskar kana.”

GSAM 237.1Noa do sạrige hahaṛa katha tahẽkana! Mitʼ komjor kuṛi, okoeakʼ hamal do 70 paunḍ eskar, uni mitʼ hamal Baibel ạḍhạ ghaṇṭa khon besi okte onkae sabʼ doholetʼa, oka lekan obosthare mitʼ daṛean hoṛ hõe 2 ṭipicʼ lạgitʼhõ ban sabʼ doho dạṛeakʼa. Arhõ, acʼakʼ metʼ cetan sen ar puthi khon ulṭạ dig sen tahẽntehõ, dhorom puthi reakʼ bhin bhin ṭhãi saheṭe ulṭạuletʼa, ar jo̠to dhao uni oka pode roṛetʼ tahẽkana, onageye ńamletʼa. Mucạtre, hoṛmore phusphus reakʼ hilạukʼ ar sãs calakʼ begor mitʼ hoṛakʼ hoṭokʼ khon saṛe oḍokʼkana, ar udukʼ akan dhorom puthi reakʼ podko ṭhikṭhạkgeye roṛ barhaeletʼa. Noa do sạrige hoṛakʼ daṛete hoy akanakʼ kana se rua reakʼ asar kana mente men reakʼ cetanre tahẽkana. Okoe noako ńelleako, onko do jolokʼkan jhup khon okoe roṛletʼ, uniren Jiuakʼ ạḍi porisạr udukʼ kana menteko udugkeda. Misera Harmon ren tesar Dorsonre noa lekan udukʼko, jãhã re hoṛko baḍaekeda, onḍe Dorsonko bhitrire sạdhạron hoṛakʼ daṛe khon maraṅ daṛe tahẽkana mente besko pạtiạu ocoketʼa.

GSAM 237Topsham reakʼ Dorson

GSAM 237.2Noa ghaṭna reakʼ thor din tayom, Portland, Maine khon uttar-purub sen prae 30 mail saṅgiń Topsham ren Dosar hijukʼre biswạsikoakʼ dol, Misera Ellen G. Harmon sãw Probhuakʼ kạmi bạbotte ańjomte, uni onḍe senokʼ lạgitʼko neota kedea. Neota do aṅgocʼena, ar nonkage uniakʼ pạhil Topsham senokʼ hoyena. Un okte Dosar hijukʼre biswạsikoakʼ sabha do Gomke Curtiss akʼ oṛakʼre hoyokʼkan tahẽkana. Oakland, California ren Frances Lunt, okoe laha do kũwạri Frances Howland tahẽkana, uni 19 Janwari, 1890 reakʼ tạrikʼ olte noae laeakadińa:—

GSAM 238.1“Iń do iń ren apatʼakʼ ghoronj sãw 1845 salre Topsham re Misera Harmon akʼ sabhakorele senlena, ar noa sabhako jokhen calakʼkan tahẽkana, unre uni mitʼ Dorsone ńamkeda. Uni Dorsonre tahẽn do aleakʼ pạhil ńel tahẽkana. Boeha Curtiss ṭhen onako mare lekan Baibel khon mitʼṭen [Teale reakʼ ghoronjren Baibel, 18 paunḍ hamal] tahẽkana. Dorsonre tahẽn tulucʼ Misera Harmon ona maraṅ Baibel ḍabạ khone rakapʼkeda, ar mitʼ saheṭ khon eṭakʼ saheṭ ulṭạute dhorom puthi reakʼ podkoye udukʼkeda. Uniakʼ metʼ do cetan sen tahẽkana, puthi sen ban tahẽkana. Oka podko uni roṛ barhaeletʼ, onako do cetʼ reakʼ, sahos em reakʼ, se baṭe reakʼ kathako tahẽkana. Un jokhen ona udukʼ reakʼ ar mitʼ bises katha do puthi sabʼ doho reakʼ ḍhaṅ tahẽkana. Acʼakʼ melao tạlti re 45 digri koṇa reye sabʼ doholetʼa, ar eṭakʼ okoehõ ona lekan koṇare jãhãn puthi sabʼ doho ban dạṛeakʼkana, tihi khonge logon phosokʼkan tahẽkana. Menkhan Misera Harmon noa Baibel ona koṇare tinãkʼ ṭipicʼ lạgitʼ onkage keṭecʼe sabʼ doholetʼa, jen acʼakʼ tire laṭha akan tahẽkana, ar un okte koṭha bhitrire mitʼ hoṛ ṭhen khon eṭakʼ hoṛ ṭheneye senokʼkan tahẽkana.”

GSAM 238Truesdail era reakʼ Goha

GSAM 238.2Noa Dorson bạbotte ar mitʼ katha do Trenton, Missouri ren M. C. Truesdail era khon 27 Janwari, 1891 reakʼ tạrikʼte ńam akana. Uni do nonkae mena:—

GSAM 238.3“1845 salre iń do 15 serma umerren tahẽkana, ar Misera Harmon Topsham pạhil dhaoe hijukʼ jokhen, iń do onḍe tahẽkana. Unre uni Boeha Curtiss akʼ oṛakʼre Dorsone ńamkeda. Onḍe uni maraṅ ghoronjren Baibele rakapʼkeda, ar onka ḍhaṅte cetane sabʼ doholetʼa, oka ḍhaṅte eṭakʼ okoehõ tire puthi ban sabʼ doho dạṛeakʼkana, tihi khonge logon phosokʼkan tahẽkana.

GSAM 238.4“Misera Harmon do 2 ghaṇṭa khon besi Dorsonreye tahẽkana. Iń Isorakʼ daṛe reakʼ joto udukʼko iń ńel akatʼ talare noage joto khon hahaṛaakʼ tahẽkana, ar iń do uni 1 dojon khon besi dhao Dorsonreiń ńel akadea. Noako do joto dhao ạḍi gambhir ar apan mon sendra ńel reakʼ okteko tahẽkana, menkhan noa do sanam khon maraṅ tahẽkana. Hae! Serma ren Mohimae acʼakʼ komjor kạmiyạ hotete aleye cetʼale jokhen, tinãkʼ ạḍile thar tharaokʼkan tahẽkana! Aleakʼ biḍạu obostha lạgitʼ bes oporom ar sạnti emokʼ kathako uni aleye paṛhao ańjomalekana, jemon Ibriko 2:2, 3; Jakobo 5:7, 8; Ibriko 10:35, 39; 1 Patras 1:7; Luk 12:32-37, ar aema eṭakʼ podko. Maraṅ ghoronjren Baibel ạḍi cetane sabʼ doholetʼa, onate uni oka ṭhãiye udukʼetʼ tahẽkana ona paṛhao lạgitʼ iń do mitʼṭen ạsan cetaniń tiṅgu hoylena. Ińakʼ bujhạute Misera Harmon iń khon 2 inchi khon besi usul ban tahẽkana.”

GSAM 239.1Noa lekan udukʼko do pharca monren hoṛko nonkako pạtiạu ocoketʼa je mitʼ hoṛ khon baṛti daṛe ona sanam nic monren kạmiyạe calaoetʼ kana, ar New England reakʼ bhin bhin ṭhãi khon uni hijukʼte acʼakʼ Goha em lạgitʼ hohoko hecʼena.

GSAM 239Tite kạmi do kại kana

GSAM 239.2Noa reakʼ thor din tayom, Misera Harmon do Dorsonre Paris, Maine senokʼ lạgitʼ hukum e ńamkeda. Onḍe tinãkʼ hoṛko tite kạmi do kại kana mente biswạs tahẽkan takoa. Woodstock, Maine ren Murubi Stephens noa bhul reakʼ ạyuricʼe tahẽkana, ar eṭakʼko cetanre uniakʼ ạḍi jor asar tahẽkana. Laha do uni mitʼ Methodist dhorom porcaricʼe tahẽkana, ar nic monren, biswạste tahẽn Kristan mente hoṛko udugkan tahẽkana. Sạriakʼ lạgitʼ acʼakʼ uskur ar ńelte sonot jionte aema hoṛakʼ biswạse ńamletʼa, onate tinãkʼ hoṛko uni Isorakʼ bises ạyur ńametʼ kana mente biswạsketʼa. Uni lạgitʼ Probhu Misera Harmon mitʼ baṭe reakʼ kathae emkedea. Uni do laekeda je kạmi begor tahẽnte, eṭakʼko cetanre acʼakʼ bhulko jor ocote, ar onako bako aṅgocʼkan jo̠to hoṛko nindạte, Stephens do Isorakʼ katha birudreye calakʼkan tahẽkana. Uniakʼ bhule bujhạu ocokʼ lạgitʼ Probhu joto parman e emkedea, onako jo̠toe baṛicʼkeda, ar acʼakʼ bhulko aṅgocʼ lạgitʼe banakeda. Uni apan monre hecʼlen aṭkar kathakoye pańjaletʼa, ar ạḍi saṅgiń takicʼ calate thakạu reakʼ daharkoye senletʼa, jãhãre uni nindạ eskare ńamletʼa. Noako joto duk do Kristo lạgitʼge iń sahaoetʼ kana mente uni udugkan tahẽkana. Uniakʼ bujhạu ar bicạr do bạgi akan tahẽkana.

GSAM 239.3Misera Harmon akʼ Goha ar noa katha reakʼ mucạtʼ bạbotte, un jokhen Paris, Maine re basokʼkan M. C. Truesdail era khon ńam mitʼ ciṭhi khon tinãkʼ kathaiń tul oḍoka. Cetanre ol akan sãw milạukʼ tinãkʼ katha lae tayom, uni nonkae mena:—

GSAM 240.1“Onkoren ạyuricʼ Jesse Stephens bạgi katetʼ jo̠toko apan bhulko aṅgocʼkeda. Misera Harmon uniye cetạokedea je acʼakʼ bhulko aṅgocʼte acʼe nic monren ban benaokʼ khan, thoṛa oktere acʼakʼ jion reakʼ dahare mucạda. Jãhã lekate uni nije acʼe gojokʼa mente noa laha reakʼ kathage kana, nonka jo̠toko bujhạukeda.”

GSAM 240.2Uniakʼ katha reakʼ tayomte noa hoyena:—

GSAM 240.3“Uniren huḍiń dole bạgi tayom, uni do udạsiye hoyena, ar thoṛa din tayom uniakʼ bujhạu aḍena. Kại hoṛko isin akatʼ cetʼhõ jom lạgitʼe banakeda. Iń do Massachusetts khoniń ruạṛ akana mente uni ban ańjomletʼ tahẽkana, unre iń uni lạgitʼ tikin reakʼ jomakʼiń idikeda. Mitʼ huḍiń khiṛki reakʼ oṛecʼ khon jaṅ eskar leka acʼakʼ tiye oḍokʼte kulikedińa, ‘Misera Marion, Isor noa em lạgitʼe kul akatʼmea se?’ Ińakʼ ḍigḍigokʼ roṛ ruạṛe ńelte, ona aṭkar jom lạgitʼhõe banakeda. Acʼren boeha, okoe biswạsi ban tahẽkan, uniakʼ oṛakʼ reakʼ mitʼ huḍiń koṭhare bondokʼ tahẽn uniakʼ duk obostha ńelte, serma khon tinãkʼ dayate uni lạgitʼ cetạo kul len tahẽkana ar ona tinãkʼ koṭhin montee baṛicʼletʼa, ona iń disa ruạṛena. Noa duk ńapam tayom barea mãhãre uni apan ghoronj ṭhenko idikedea. Onḍe thor din tayom, acʼakʼ gạticʼ reakʼ kapṛa khon baer benaote uni nije acʼakʼ jiwiye hatao ocoena.”2

GSAM 240Laha lae akan mitʼ katha purạuena

GSAM 240.41845 sal reakʼ setoṅ oktere, Otis Nichols akʼ neotate Misera Harmon do Massachusetts e senlena, uniren misera Sarah uni sãw tahẽkana. Onko do Gomke Nichols ren ghoronj sãwkin basolena. Uni ar uniren gharoṅj doko apan gạṛi idite bhin bhin ṭhãi sabha lạgitʼ onkokin idietʼ tahẽkana, jãhãre Misera Harmon acʼakʼ Gohakoye emletʼa. Nonkate uni Boston, Roxbury, ar Carver senokʼe dạṛeakʼlena. Boston, Massachusetts re dosar dhao senlen okte mitʼ ạḍi mon oṛ reakʼ ghaṭna hoyena.

GSAM 240.5Boston ar ona berhaere mitʼ dol otla biswạsren hoṛko tahẽkana, okoeko hõ kạmi do kại kana mente biswạskan tahẽkana. Onkoakʼ mul Sombad do “Ape ṭhen menakʼakʼpe ạkhrińme, ar rengecʼko dạn emakom” tahẽkana. Onko do jubili reakʼ chuṭi serma rele menakʼa, ot jirạukʼ hoyokʼa, ar rengecʼko do kạmi begorgeko jotonokʼ hoyokʼa menteko menetʼ tahẽkana. Sargent, Robbins, ar eṭakʼ tinãkʼ hoṛko do ạyurko tahẽkana. Onko nijakʼ bhulko sodorlen khạtirte Dorsonko Soetan khon kana menteko nindạletʼa. Onko sãw biswạsre bako milạukʼkan jo̠to hoṛko cetanre onko do ạḍi koṭhin tahẽkana.

GSAM 241.1Misera Harmon ar uniren misera Gomke Nichols akʼ oṛakʼrekin tahẽn jokhen, Sargent ar Robbins uniren goṛo ńam lạgitʼ Boston khonkin hecʼena. Onko do ńapam ar onḍe ńindạ tahẽn lạgitʼkin hecʼ akana mentekin laekeda. Gomke Nichols do roṛ ruạṛketʼa je onko hecʼena mente uni raskạ kana, en khạtir Misera Sarah ar Ellen Harmon do oṛakʼrekin menakʼa, ar uni do onkin sãw onko oromokʼko mente sanayetʼ tahẽkana. Onko do tihi monkin bodolketʼa, ar oṛakʼ bhitrite bolo lạgitʼ cetʼ lekatehõ banakin pạtiạu ocokʼlena. Gomke Nichols e kulikekin je Ellen do Boston re acʼakʼ Sombad lae dạṛeakʼa se, ar onko do ańjomte tayomkin bicạra se. “Hẽ,” mentekin menkeda, “hijukʼ Jirạukʼ mãhã Boston re hecʼme [ona do Hapta reakʼ pạhil mãhãkin bujhạuetʼ tahẽkana, en khạtir onko do nit hạbicʼ Jirạukʼ mãhã bakin aṅgocʼ akatʼ tahẽkana]; uniakʼ katha ańjom reakʼ okte ale do sanale kana.”

GSAM 241.2Gomke Nichols 1858 salre Dorchester re acʼakʼ oṛakʼre noa kathae laeadińa. Uni do menkeda je Misera Harmon ona goṭa akan sabhate idi lạgitʼ Jirạukʼ mãhã setakʼ acʼakʼ gạṛite Boston senokʼ reakʼ jo̠to sopṛaoe doho akatʼ tahẽkana. Ona ạyupʼ, ghoronj reakʼ koejoṅ oktere uni Dorsonreye senena. Ona khon oḍokʼ tayom, uni menkeda, “Boeha Nichols, gạpa do Boston bań senokʼa; Probhu udukʼ akadińa je iń do Randolph senokʼ hoyokʼa. Onḍe iń lạgitʼ uniakʼ mitʼ kạmi menakʼa.” Gomke Nichols do apan em akan katha ạḍiye manotʼetʼ tahẽkana. Gạpa Boston idi lạgitʼ uni kathae em akatʼ tahẽkana, onate cintạ sãwe kulikeda, “Sargent ar Robbins iń em akatʼ katha do cetʼiń cekaea?” Misera Harmon e menkeda, “Ona alom cintaea; Probhu eṭakʼ daharte senokʼe hukum akadińa.” Gomke Nichols e menkeda, “Accha, noa do bań bujhạuetʼa.” Misera Harmon e menkeda, “Probhu udukʼ akadińa je onḍe bon seṭerlen khan, abo dobon bujhạua.” Gomke Nichols e menkeda, “Accha, ale senokʼte ape bạle idipe khan, onḍe senokʼ reakʼ eṭakʼ upại bạnụkʼa; menkhan Boston ren boehako noa katha cetʼ lekateiń bujhạuakoa, ona do bań baḍaea.”

GSAM 241.2Gomke Nichols arhõe laeadińa je “Misera Harmon do Dorsonre onkoakʼ baṇḍạmiye ńelkeda; Jirạukʼ mãhã Boston re jãhãn sabha ban hoyokʼa, ar Sargent, Robbins, ar eṭakʼ birodhko do Jirạukʼ mãhã Randolph re maraṅ dol sãwko jarwakʼa, oka Boston khon 13 mail saṅgińre menakʼa. Ar ale do Randolph re onkoakʼ Jirạukʼ mãhã reakʼ sabhare onko birodhko sãwle ńapam hoyokʼa. Onḍe uni onko lạgitʼ mitʼ Sombade ńama, oka pharca monren, laha khon mitʼsen mon bako benao akatʼ hoṛko do uniakʼ Dorsonko Probhu khon se Soetan khon kana, ona sạrige bujhạu ocokoa.” Laha Boston ar ona tayom Randolph senokʼte 22 mail dahar senokʼ reakʼ bodolte, onko sidha Randolph ko senlena, ar sabha ehopʼ reakʼ okte ṭhenko seṭerena. Onḍe onko sãw Boston re ńapam lạgitʼ okoeko kathalena, onkoge onko ńamketʼkoa. Unre Gomke Nichols e menkeda, “Nit do iń bujhạukeda.”

GSAM 242.1Misera Harmon akʼ Goha ṭalaw lạgitʼ Sargent ar Robbins akʼ noa ceṣṭa, ar onko sãw ńapam hoyokʼ leka uni jãhã lekate ạyur e ńamkeda, noa do onḍe menakan tinãkʼ hoṛkoakʼ monre ạḍi asar dohoketʼa. Sabha nijakʼ katha do Gomke Nichols akʼ lae lekaiń tul oḍoka:—

GSAM 242Hahaṛawali cinhạko

GSAM 242.2“Misera Ellen do asadharon cinhạko salakʼ Dorsonreye idi ocoena, ar siń hasur sor hạbicʼ sapha aṛaṅte Dorsonreye roṛ idikeda; onḍe menakʼ sanam hoṛge ona napayteko ańjom bujhạu daṛeakʼ tahẽkana. Misera Ellen do Dorsonre roṛe ańjomte Sargent, Robbins ar French do ạḍiko raṅgaoena arko uskurena. Ona do Soetan khon kana menteko menkeda; ar Dorson reakʼ probhạb nosto lạgitʼ akoakʼ joto probhạb ar hoṛmo reakʼ daṛeko lagao caba keda. Onko do mitʼte ạḍi ãṭ aṛaṅteko sereńkeda; ina tayom mitʼ tayom mitʼte ãṭ aṛaṅteko roṛkeda ar Baebel khonko paṛhaokeda, jemon Ellenakʼ aṛaṅ alo ańjomokʼ. Onkage akoakʼ daṛe caba hạbicʼko kạmikeda, ar akoakʼ tiko nonkako thartharaoena je Baebel khon paṛhao hõ bako daṛeakʼa. Menkhan noa joto golmal ar hallạ talare hõ Ellen do Dorsonre roṛkan jokhecʼ uniakʼ sapha ar ạ̃ṛis aṛaṅ onḍe menakʼ sanam hoṛge phuṭko ańjomkeda. Onkoren adom gateko do onkoko ḍaṇḍaoketʼkoa ar thirokʼko nehoṛketʼkoa rehõ, noko hoṛkoakʼ birud do onko roṛ ar sereń daṛeakʼ hạbicʼ calaoena. Menkhan Robbins doe menkeda, ‘Ape do mitʼṭen muṭhạn ṭhenpe ombạkʼ akana; ape do mitʼṭen sonakʼ gae hoponpe sewaekana.’

GSAM 243.1“Robbins do Ellenakʼ Dorson Soetan khon kana menteye menleda, menkhan oṛakʼren gomke Thayer do ona purạ bae pạtiạuleda. Jãhãn horate ona biḍạu ńel sanayetʼtae tahẽkana. Soetanakʼ daṛete hijukʼkan Dorson do Baebel jhicʼkate Dorsonre menae hoṛ cetanre dohole khan thirokʼa mente uni doe ańjom akatʼ tahẽkana. Uni do onka biḍạu ńel lạgitʼ Sargente kulikedea, menkhan Sargent do bae rạji lena. Khan gomke Thayer do ṭebilre doho akan, komge beoharokʼkan mitʼṭen hamal ar maraṅ, pon-pạṭa mạpakʼ gharońj Baebele hataokeda, are jhickeda. Ellen do un jokhecʼ oṛakʼ reakʼ mitʼṭen konare bhit saṅgatere tayom sece thuru akan tahẽkana; Dorsonre menae jokhecʼ uniakʼ koṛamre ona jhicʼ akan Baebele dohokeda. Baebel uni cetanre dohoena sãoteye teṅgo beretʼena, ar mitʼ ti re jhicʼ akan Baebel sapʼkate oṛakʼ talateye hecʼena. Ti tinạkʼ hạbicʼe tul rakapʼ daṛeakʼ unạkʼ hạbicʼ Baebele tul rakapkeda; acʼakʼ metʼkiń do cetan secʼ ńel thir dohokate, manot salakʼe menkeda, ‘Isorakʼ ạtma khon hecʼ akan Goha,’ se ona lekan mane reakʼ kathae roṛkeda. Ina tayom mitʼ ti te Baebel tul dohokate, Baebel secʼ baṅ, cetan secʼ ńelkate, uni do ạḍi ghạṛicʼ hạbicʼ eṭakʼ ti te pạṭako ạcurkate adom adom katha cetanre kạṭup dohokate onakʼ kathako sạriṭik manot salakʼe roṛkeda. Uniakʼ metʼkiń do un jokhecʼ cetan secʼ ńelkan tahẽkana, onate uniakʼ kạṭup okareye doholetʼ ona kathako do sạriṭige roṛetʼ kana se baṅ, ona ńel lạgitʼ onḍe menakʼ aema hoṛko ona kathako paṛhaokeda. Ona kathako modre adom do bạṛicʼko ar Isor nindạko birudre bicạr reakʼ tahẽkana; ar adom do aleakʼ nitokʼ obostha reakʼ cehaona ar sikhạuna tahẽkana.

GSAM 243Uniakʼ joto khon jeling Dorson, turui ghoṇṭa khon hõ bạṛti

GSAM 243.2“Uni do noa obosthare tikin tayom reakʼ joto okte, siń hasur sor hạbicʼe tahẽyena; ina tayom Dorson khone oḍokena. Ellen do Dorsonre acʼ ti re hamal ar jhicʼ akan Baebel sapʼkate teṅgo beretʼena ar Sonot Puthi reakʼ kathako roṛ tulucʼ oṛakʼ bhitrireye tạṛamkeda, khan Sargent, Robbins ar French doko thirena. Sarecʼ akan oktere onko do aema eṭakʼko salakʼko ạkulanena; menkhan acʼakʼ metʼkińko esetʼkeda ar akoakʼ mon reakʼ jãhãn kathage baṅ aṅgocʼkate sạhas udukʼ tulucʼko tahẽyena.”3

GSAM 244Kuṛi Harmonakʼ bapla

GSAM 244.1Agost 30, 1846 re Kuṛi E. G. Harmon ar Murubi James White do baplatekin mitʼena, ar Sombad lahanti lạgitʼ mitʼtekin kạmikeda. 1847 salre ạḍi boge bhạg uniạkinakʼ kạmi do Maine ar Massachusetts rege tahẽkana.

GSAM 244.2April cando reakʼ pạhil Jirạukʼ mãhã re Gomkeani White do ạḍi mon lagao ocokʼ lekan mitʼ Dorsone ńamkeda. Noa do Topsham re Stockbridge Howlandakʼ oṛakʼre hoylena; un jokhecʼ sabhako do baṛtige onḍege hoyokʼkan tahẽkana. Noa Dorson reakʼ katha do Ehopʼ jokhecʼ reakʼ olko re menakʼa; onare uni do Sonot ṭhãi ar ona bhitriren jinisko, duk reakʼ okte, nagraha khon sonot hoṛkoakʼ dạṛokʼ, bạṛicʼ hoṛkoakʼ onko beṛhae, Isorakʼ aṛaṅte onkoakʼ bańcaokʼ, chạḍạu reakʼ porob, rimil reakʼ rạthre Probhuakʼ hijukʼ ar eṭakʼakʼkoye ńelleda. Noa Dorsonre uniakʼ adom tạṛam calaoko ńel do bhage hoyokʼa.

GSAM 244Mitʼ Dorsonre aema Baebel beoharena

GSAM 244.3Gomkeani Frances Lunt (S. Howland ren hopon kuṛi) do Janwari 19, 1890 re ińe metadińa:

GSAM 244.3“Sabha hoyokʼkan oṛakʼ reakʼ mitʼ secʼre mitʼṭen ṭebil tahẽkana. Ona cetanre aema lekan puthiko tahẽkana, ar ona talare sadharon mạpakʼ aema Baebel hõ tahẽkana. Dorsonre Gomkeani White do teṅgo beretʼkate ṭebil ṭhene calaoena, eṭakʼ jãhãn puthi baṅ jotʼkate mitʼṭen Baebele hataokeda, ar leṅga ti te acʼakʼ bohokʼ cetanre ona jhicʼkateye sabkeda. Je hoṛ lạgitʼ Sonot Puthi reakʼ katha tahẽkana, uni hoṛ sạmunre teṅgokate, jojom ti reakʼ udukʼ kạṭupte ona katha udukʼ tulucʼe roṛkeda. Ina tayom je hoṛ sạmunre uni do Sonot Puthi reakʼ kathae roṛleda, uniakʼ koṛamre ona jhicʼ akan puthiye dohokeda. Ṭebil ṭhen ruạṛkate ar mitʼṭen Baebele hataokeda, ar onkage Sonot Puthi reakʼ eṭakʼ mitʼṭen kathae roṛkeda; je hoṛe roṛạe kan tahẽkana uniakʼ koṛamre jhicʼ akan Baebele dohokeda. Noa kạmi do turui hoṛ lekan lạgitʼe keda. Ina tayom napay bhạbte uni do kedarareye duṛupʼena; ar noa joto oktere acʼakʼ metʼkiń do puthi khon saṅgiń cetan secʼ ńel thir akan tahẽkana.”

GSAM 245.1Noa reakʼ Gomkeani Truesdail do nonkae mena:

GSAM 245.1“[April, 1847 re] iń do onḍe menaiń tahẽkana, tinre Misera White do ṭebil ṭhene calaoena ar ṭebil cetanre doho akan puthiko tala khon mitʼ tayom mitʼ Baebele hataokeda. Je hoṛ lạgitʼ uni ṭhen Sonot Puthi reakʼ katha tahẽkana, uniakʼ koṛamre Baebele doholeda. Noa do acʼakʼ metʼkiń serma secʼ ńel rakapʼ akan jokhecʼe keda. Noa jokhecʼ ińe roṛạińkanre Baebel do acʼakʼ bohokʼ cetanreye sabkeda; ina tayom ińakʼ koṛamreye dohokeda. Ińe emadiń katha do 2 Korinthiko 6:17 tahẽkana.”4

GSAM 245.2Gomkeani Frances Lunt do acʼakʼ mitʼṭen ciṭhire pe hoṛkoakʼ ńutume emakada, okoe do noa jokhecʼ onḍeko tahẽkana ar Gomkeani White do onko mimitʼ hoṛ lạgitʼ Sonot Puthi reakʼ kathae roṛạko jokhecʼ onkoakʼ koṛamre Baebelko dohoena. Ona ńutumko modre Gomkeani Truesdailakʼ ńutum hõ tahẽkana.

GSAM 245Pạhil kạmi do Dosar hijukʼre biswạsiko talare tahẽkana

GSAM 245.3Janwari, 1845 khon 1846 sal reakʼ baha okte hạbicʼ, moṭre gel irạl cando, Nạbi katha roṛ reakʼ bhor reakʼ ạyurte Kuṛi Harmonakʼ kạmi do Mạsi sorreye hijukʼa mente okoe doko “biswạs” kana onko salakʼ tahẽkana. Onko salakʼ uni do laheren khongeye mesal akan tahẽkana. 2300 mãhã caba tayom (Okṭobar 22, 1844), onkoakʼ Hados reakʼ karon ar un jokhecʼ hoy akan ghoṭna reakʼ sorup baṅ bujhạu hạbicʼ, biswạsiko do bhul bicar secʼ idi ocokʼ, se akoakʼ laha reakʼ aṭkar sanamakʼge bagiye reakʼ botor tahẽkana. Nonkan hoṛko lạgitʼ uniakʼ Sombad do noa tahẽkana: “Laha reakʼ ạndolon do Isorakʼ tahẽkana. Apeakʼ biswạs keṭejte sabpe. Probhu ṭhen acʼren hoṛko lạgitʼ nit hõ kạmi menakʼa. Baebel paṛhaope. Katha sendrape, ar marsalpe ńama.”

GSAM 245.4Noa sikhạuna do Probhuakʼ monsubạ salakʼ mitʼgea. Uniakʼ monsubạ jạejug khonge noa tahẽkana je acʼren hoṛko lạgitʼ acʼakʼ bises Sombadko do onakoakʼ oktere acʼakʼ katha khon oḍokokʼma; ina tayom Nạbi katha roṛ reakʼ bhor do “dosarte” hijukʼa, biswạsiko keṭej ar hara rakapʼko lạgitʼ.

GSAM 246.1Noa katha reakʼ mitʼṭen hahaṛawali namuna do Apostolkoakʼ kạmi puthire ol akan Korneliusakʼ ghoṭnare ńamokʼa. Isorren mitʼ dut uni ṭhene sodorena ar acʼakʼ oṛakʼre mitʼ Dorsone udukʼadea. Uni dut do bhage sombad reakʼ sạriakʼko napayteye baḍaeleda, ar Korneliuse cetʼae hõye daṛeakʼa. Menkhan Korneliuse Dorson udukʼkate bańcao reakʼ odhikạri hoṛe sewa lạgitʼ uni do kole akan tahẽkana. Uniakʼ bhokti ar nijor em soprot do Probhuye aṅgocʼ akada mente uni doe niścinte metadea. Uni do bhage sombad bae porcaradea; eken Joppa re Simon, camṛa sạphạuicʼ ṭhen ḍera akan Petore hoho agu lạgitʼe metadea. Petor doe hecʼena, ar Sonot Puthi khon Kornelius ṭhen Mạsiakʼ bhage sombade porcarkeda.

GSAM 246Nạbi katha roṛ reakʼ bhor reakʼ ṭhãi

GSAM 246.2Noa ṭhãire bhorko cetʼ lekate mitʼ tayom mitʼko lahantikʼa, Probhu do acʼakʼ kathare cetʼ lekateye udukʼ akada, ona ńel do bhage hoyokʼa. Pạul do Korinthiko ṭhen acʼakʼ ciṭhire noa reakʼe mena: “Isor do kạlisiạre adom hoṛkoe dohoketʼkoa, pạhilte apostolko, dosarte nạbiko.”5

GSAM 246.3Bhage sombad reakʼ kạmire noa bhorko cetʼ lekateko joporawokʼ, ona reakʼ apostolakʼ katha bon ńelle khan, cedakʼ noa dhạrạ manao hoyokʼa ona logroge bon bujhạu daṛeakʼa. Noa bhorko tulạ jokhecʼ Pạul doe mena: “Onate judạ judạ pạrsite roṛ do biswạsiko lạgitʼ do baṅ, menkhan baṅ biswạsiko lạgitʼ cinhạ kana; menkhan nạbi katha roṛ do baṅ biswạsiko lạgitʼ do baṅ, biswạsiko lạgitʼ kana.”6 Probhuakʼ dhạrạ do noa kana je dhạrti lạgitʼ acʼakʼ bises Sombadko do acʼakʼ katha khon oḍok agu hoyokʼa. Onate hoṛko do Sonot Puthi sendra lạgitʼ uni doe uskurkoa; ar Probhuakʼ Sombadko reakʼ bhạr idi kate apostol lekate calao oḍokʼ lạgitʼe uskurkoa, jemon jug jug reakʼ biḍạu sạhao akan Baebel khon ona Sombadkoko porcar. Biswạsiko tahẽn ehopʼena khan, Nạbi katha roṛ reakʼ bhor do “dosarte” hijukʼa, ar acʼakʼ kạmiye purạua, “sonot hoṛko purạu keṭejko lạgitʼ, sewa reakʼ kạmi lạgitʼ, Mạsiakʼ hoṛmo hara rakapʼ lạgitʼ.”7

Notes

  1. Ibriko 10:32, 33. ↩
  2. M. C. Truesdail era reakʼ ciṭhi khon, 27 Janwari, 1891. ↩
  3. Ạtma reakʼ bhorko, hạṭiń 2, sahṭa 79 ↩
  4. Gomkeani M. C. Truesdailakʼ ciṭhi, Janwari 27, 1891. ↩
  5. 1 Korinthiko 12:28. ↩
  6. 1 Korinthiko 14:22. ↩
  7. Ephesiko 4:12. ↩

Note

Back