Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
28 / 31
28 / 31

Pạṭh 25 — Sikhạuna reakʼ saṅsthạko

John Norton Loughborough

GSAM 391.1“Ạkil ńam me, bujhạu ńam me; ona alom hirińa, ar ińakʼ moca reakʼ kathako khon alom ạcurokʼa. Uni alom bagiạ, ar uni doe bańcao mea; uni dulaṛae me, ar uni doe joton mea. Ạkil do sańam khon maraṅakʼ kana; ona iạte ạkil ńam me; ar am ńam sańamakʼ sãote bujhạu hõ ńam me.”1

GSAM 391Maraṅ cetʼakoicʼ G. H. Bell akʼ iskul

GSAM 391.2Nit do aleakʼ dhorom gãota reakʼ sikhạuna kạmi do eṭakʼko sãote tulạu lekhan ạḍi maraṅena. Laha re ol akan dhorom kạmi reakʼ eṭakʼ ḍạrko leka ge, noa reakʼ ehopʼ do ạḍi huḍiń tahẽkana. 1868 salre maraṅ cetʼakoicʼ G. H. Bell do Battle Creek re Kalamazoo ar Washington kulhi reakʼ utor-purub koṇre menakʼ mare ạphis oṛakʼre mitʼ iskul e jhicʼ keda. Noa chada 1871 sal reakʼ baha porobre, Maraṅ bạisi caba tayom, dhorom porcar ar kạlisiạ kạmire lagao akan hoṛko goroako lạgitʼ porcaricʼkoakʼ pon hapta reakʼ cetʼako ar updes emokʼ paṛhao ko doho keda.

GSAM 391Dhorom gãota reakʼ mitʼ iskul lạgitʼ hoho

GSAM 391.316 epril, 1872 reakʼ Ńel ruạṛ ar sombad porcaricʼ re “Abonakʼ dhorom gãota reakʼ mitʼ iskul hoyokʼtabon a?” ńutumte mitʼ onol oḍokʼena. Onare nonkan iskul reakʼ lagti do sapha te ol tahẽkana. 16 julai reakʼ Ńel ruạṛ ar sombad porcaricʼ re sodorena je 12 paṛhaoicʼko sãote iskul jhicʼ akan tahẽkana, ar bar hapta tayom onkoakʼ lekhạ do 25 hoyena; ar 50 hoṛkoakʼ ãyupʼ reakʼ pạrsi niạm paṛhao hõ ehopʼ akan tahẽkana. 16 septembor, 1872 re 40 paṛhaoicʼko sãote iskul reakʼ dosar paṛhao okte ehopʼena. 16 disembor hạbicʼ iskul do uniạkʼ maraṅena je sabha oṛakʼreko boḍol keda. Onḍe kạlisiạ reakʼ durupʼ gãṛḍoko reakʼ tayom sećre bhãj katʼ doho daṛeakʼ paṛhao ṭebilko laṭha tahẽkana. Kạlisiạ oṛakʼ reakʼ cetan durupʼ ṭhãire 63 paṛhaoicʼkoakʼ ehopʼ paṛhao bibhạg hõko cạlạu keda.

GSAM 392Kolej lạgitʼ ṭaka jarwaena

GSAM 392.11873 sal reakʼ marc cando re Maraṅ bạisi do mitʼ dhorom gãota reakʼ iskul cạlạu lạgitʼ manan oṛakʼko benao reakʼ ṭaka jarwa ṭhik hoyokʼa se baṅ, noa uyhạr bạṛạ lạgitʼ ạḍi okteko em keda. Ona iskulre kạmiạko bhin bhin ṭhãire kạmi lạgitʼ bolokʼko sapṛao kokʼa. Noa katha do aṅgocʼena, ar lagti ṭaka jarwa kạmi hatao lạgitʼ mitʼ komiṭiko bachaokʼ keda. Ona oktere Murubi Butler, White ar eṭakʼko ṭhen khon noa katha babot jor ar asol onolko Ńel ruạṛ ar sombad porcaricʼ re okte okteko oḍokʼena. Ar bhin bhin Ḍerare jarwa dhorom sabhako re Murubi Butler ar Haskell akʼ kurumu te noa monsubạ akan iskul lạgitʼ ạḍi ṭakako jarwa keda.

GSAM 392.216 novembor, 1873 re bạisi reakʼ ar mitʼ durupʼ hoyena. Onḍe onako lạie ada je Eaeakʼ mãhã manao ar dosar hijukʼre biswạsicʼ reakʼ sikhạuna dhon lạgitʼ laha khonge $52,000 emokʼ reakʼ kathako em akada. Ona ṭaka do dosar sal reakʼ oktere ot ńam ar manan oṛakʼko benao re lagao kokʼa. Ona durupʼre ge bhot te eae hoṛkoakʼ mitʼ komiṭiko bachaokʼ keda, jemon mitʼ sikhạuna sãota benao ar oṛakʼko lạgitʼ otko ńam.

GSAM 392.3Enaem ol akan bạisire George I. Butler do Maraṅ bạisi ren sobhạpoti ar Sidney Brownsberger do sompạdok lekate bachaokʼenakin. Maraṅ bạisi te bachaokʼen komiṭire George I. Butler, S. N. Haskell ar Harmon Lindsay ko tahẽkana. Maraṅ bạisi reakʼ komiṭi sãote eae hoṛkoakʼ komiṭi lekate kạmi lạgitʼ James White, Ira Abbey, J. N. Andrews ar Uriah Smith akʼ ńutumko hõ seletʼena. Onko do “Eaeakʼ mãhã manao ar dosar hijukʼre biswạsiko akʼ sikhạuna sãota” ńutumte niạm leka sãotako benao keda. Ona okte khon maraṅ cetʼakoicʼ Brownsberger do Battle Creek kolej sãote lagaoe tahẽkana, tin hạbicʼ California reakʼ Healdsburg re jhicʼokʼ lạgitʼ menakʼ kolej reakʼ bhạr hatao lạgitʼ hoho bae ńam leda.

GSAM 393Kolej lạgitʼ 12 ekoṛ otko kirin keda

GSAM 393.131 disembor, 1873 re noa komiṭi do Battle Creek reakʼ pacchim sećre 12 ekoṛ otko kirin keda. Ona khon 7 ekoṛ do Battle Creek kolej reakʼ ạṅna hoyena.

GSAM 393.215 disembor, 1873 re Battle Creek reakʼ dhorom gãota iskul do tesar ạphis oṛakʼ reakʼ koṭhako re rạbạṅ reakʼ paṛhao okte ehopʼ keda. Onḍe 110 paṛhaoicʼkoakʼ ńutum ol akan tahẽkana.

GSAM 393Dhorom gãota reakʼ iskulko lagti

GSAM 393.3Mitʼ dhorom gãota lekate abon lạgitʼ manan paṛhao iskulko reakʼ lagti babot Mrs. White do 1873 re noṅkae ol keda:—

GSAM 393.4“Herel ar maejiukoakʼ mon jemon sańam sećte soman tahẽn, ona lạgitʼ mon reakʼ sańam daṛeko kạmire lagao ar lahanti ocokʼ hoyokʼa. Dhaṛti do mitʼ sećge lahanti akan herel ar maejiuko te perecʼ akana. Onkoakʼ mitʼ hạṭiń daṛeko ko lahanti keda, menkhan eṭakʼ daṛeko do begor kạmi te huḍińge tahẽyena. Dher juạnkoakʼ sikhạuna do biphạl akana. Onko do ạḍi bạṛtiko paṛhaokʼa, menkhan dinạm jion reakʼ kạmi sãote lagao kathako do bako jotoneda....

GSAM 393Sańam sećte soman sikhạuna lagti

GSAM 393.5“Nit iskulko cetʼleka cạlạukʼ kana, onare eken paṛhao rege lagao tahẽn do juạnko dinạm jion reakʼ kạmi lạgitʼ bejog ko hoe ocokʼ kana. Manwa mon do kạmi khojokʼgea. Ona do sạri horre baṅ kạmi lekhan, bhul horree kạmia. Mon reakʼ sańam sećte soman tahẽn doho lạgitʼ iskulko re hoṛmo kạmi ar paṛhao mitʼte jutukʼ hoyokʼa.

GSAM 393.6“Parom akan piṛhiko re ar hõ maraṅ leka sikhạuna reakʼ bondobos hoyokʼ tahẽkana. Iskulko sãote cas-bas ar jinis benao ṭhãiko tahẽn hoyokʼ tahẽkana. Oṛakʼ reakʼ kạmi cetʼakoicʼko tahẽn hoyokʼ tahẽkana, ar dinạm okte reakʼ mitʼ hạṭiń do kạmi lạgitʼ doho hoyokʼ tahẽkana, jemon hoṛmo ar mon reakʼ daṛe do soman leka kạmire lagaokʼ. Ale metakʼ monsubạ lekate iskulko benao akan khan, nit do uniạkʼ dher begor soman mon bako tahẽkana.”2

GSAM 394Battle Creek kolej

GSAM 394.11874 sal reakʼ situm ar sạkʼ ńur jokhecʼ Battle Creek kolej reakʼ oṛakʼ benaoena. Ona do iṭạ reakʼ oṛakʼ tahẽkana, ot latar koṭha cetanre pe tala, 75 x 75 phuṭ, Grik krus leka benao akan. 4 januari, 1875 re ona caba katʼ manan dhorom kạmi sãoteko somorpon keda. Noa oṛakʼre 100 khon bạṛti paṛhaoicʼko ar bhin bhin bibhạg lạgitʼ eae joggo cetʼakoicʼko sãote iskul ehopʼena. 1877 reakʼ paṛhao salre kolej jhicʼena jokhecʼ 200 paṛhaoicʼko hijukʼ kana mente lại sodorena. Okṭobor, 1880 reakʼ Maraṅ bạisire sikhạuna sãota emletʼ hisạb do udukʼ keda je 1873 khon disembor, 1880 hạbicʼ Battle Creek kolej re 1400 paṛhaoicʼkoakʼ ńutum ol akan tahẽkana.

GSAM 394Ar bar iskul jhicʼena

GSAM 394.2Disembor, 1882 reakʼ Maraṅ bạisire lạie ada je ona salre bạisi reakʼ jotonre dhorom gãota reakʼ bar iskul jhicʼ akan tahẽkana. Ona khon mitʼ do California reakʼ Healdsburg re menakʼ Healdsburg kolej, oka do 11 epril re jhicʼena; dosar do Massachusetts reakʼ South Lancaster re menakʼ South Lancaster ucca iskul, oka do 19 epril re jhicʼena.

GSAM 394Healdsburg kolej

GSAM 394.315 januari, 1884 reakʼ Ńel ruạṛ ar sombad porcaricʼ re Pacific dorea aṛe reakʼ dhorom gãota iskul babot noa mon ạikaḍi katha oḍokʼena:—

GSAM 394.4“Septembor, 1881 re California reakʼ Ponotren kạlisiạkoakʼ bạisi do dhorom gãota reakʼ mitʼ iskul jhicʼ lạgitʼko goṭa keda, ar noa kạmi purạu lạgitʼ mitʼ komiṭiko bachaokʼ keda. Epril, 1882 hạbicʼ gel koṭha menakʼ mitʼ manan oṛakʼ sãote dher ot kirin akan tahẽkana, bar cetʼakoicʼ kin doho akan tahẽkana, ar 33 paṛhaoicʼkoakʼ iskul ehopʼ akan tahẽkana. Kolej reakʼ salre (29 julai, 1882 re ehopʼ akan), iskul do niạm lekate kolej reakʼ chạṛpaṛao ńam keda, ar hõ 5 ekoṛ ot kirinena, mitʼ phaṛcạ oṛakʼ [paṛhaoicʼkoakʼ tahẽn oṛakʼ lạgitʼ] benaoena, turui cetʼakoicʼkoakʼ mitʼ dol ńamena, ar 152 paṛhaoicʼkoakʼ ńutum olena. Ehopʼ khon noa kạmi lạgitʼ pray $27,000 emokʼ reakʼ katha em akan tahẽkana; ona reakʼ dher hạṭiń do California ren hoṛko em akada.”

GSAM 395South Lancaster ucca iskul

GSAM 395.1New England ren hoṛko do Massachusetts reakʼ South Lancaster re sewa oṛakʼre akoakʼ iskulko ehopʼ keda. Murubi S. N. Haskell akʼ begor lagao kurumu ar New England ren ale hoṛkoakʼ kạmi lạgitʼ nijakʼ emokʼte, 1884 sal reakʼ sạkʼ ńur jokhecʼ iskul oṛakʼko reakʼ mitʼ guchạ somorpon lạgitʼ sapṛaoena. Ona okte South Lancaster ucca iskul sãota reakʼ mõṛẽ goṭen oṛakʼ tahẽkana; ona khon bar do ekal nawa tahẽkana. Ucca iskul oṛakʼ do 60 x 65 phuṭ tahẽkana, ar eṭakʼ nawa benao oṛakʼ, paṛhaoicʼkoakʼ tahẽn oṛakʼ do 36 x 88 phuṭ tahẽkana. 19 okṭobor, 1884 re noako somorponena.

GSAM 395.2Noa saṅsthạ do 21 sal bhage sewa tayom nit hõ lahanti kana, ar Malik akʼ kạmi lạgitʼ mon em akan kạmiạko dhaṛti reakʼ bhin bhin hạṭińre kol oḍokʼ akatʼkoa. Nit noa ucca iskul ren mukhiạ do Frederick Griggs kanae. Uni do Maraṅ bạisi reakʼ sikhạuna bibhạg ren sompạdok lekate hõe sewa kana.

GSAM 395London (England) reakʼ kạmi cetʼ iskul

GSAM 395.3England reakʼ London re kạmi laha ar daṛe bạṛti idi re, 1887 sal reakʼ situm jokhecʼ Baebel kạmiạko lạgitʼ mitʼ kạmi cetʼ iskul jhicʼ ṭhikko ạṭkạu keda. Ona sãote kạmi lekate Baebel reakʼ sewa hõ seletʼokʼ tahẽkana. Noa iskul khon kạmiạko United Kingdom ar unire lagao disomko reakʼ eṭakʼ hạṭińko re kạmi lạgitʼ kol akanako. Nit utor London reakʼ Duncombe Hall re mitʼ lahanti iskul cạlạukʼ kana. Ona reakʼ bhạrre maraṅ cetʼakoicʼ H. R. Salisbury menaya. Uni do aćakʼ ehopʼ sikhạuna Michigan reakʼ Battle Creek kolej ree ńam leda.

GSAM 396Battle Creek kolej maraṅena

GSAM 396.1Battle Creek kolej re ar hõ koṭha reakʼ lagti uniạkʼ bạṛti tahẽkana je 1886 sal reakʼ situm jokhecʼ kolej oṛakʼre ạḍi maraṅakʼ seletʼ benao lagtiyena, ar tayom salre (1887) kuṛi paṛhaoicʼko lạgitʼ mitʼ tahẽn oṛakʼ benao lagtiyena, oka do Pacchim oṛakʼ mente baḍaeakana. Pacchim oṛakʼre 150 paṛhaoicʼko lạgitʼ koṭhako menakʼa, ar jom oṛakʼre 225 hoṛko lạgitʼ ṭhãi hoyokʼa. Dakhin oṛakʼ do 1884 re kolej ạṅna reakʼ dakhin sećre benao akan tahẽkana, ar kora paṛhaoicʼkoakʼ tahẽn oṛakʼ lekate kạmiokʼ tahẽkana. 1886-87 reakʼ rạbạṅ paṛhao okte lạgitʼ kolej jhicʼena jokhecʼ 568 paṛhaoicʼko hijukʼ kan tahẽkana.

GSAM 396.21885 re maraṅ cetʼakoicʼ W. W. Prescott do Battle Creek kolej ren mukhiạ lekate dohoena, ar thoṛa okte tayom dhorom gãota ren sikhạuna sompạdok lekateye bachaokʼena. Noa do ạkil reakʼ kạmi tahẽkana mente parmanena. Eken Battle Creek kolej ge baṅ, menkhan nonkan sompạdok akʼ kạmi ar Isorakʼ bhor te aleakʼ dhorom gãota reakʼ sańam iskulkoakʼ kạmire ar hõ soroń mitʼjut ar bạṛti daṛe hećena.

GSAM 396Emmanuel dhorom porcar kolej

GSAM 396.3Battle Creek kolej do 1901 sal hạbicʼ bhage kạmiye em keda. Ona salre ot ar oṛakʼko do America reakʼ ran dhorom porcar kolej sãota ṭhen ạkhrińena, ar sikhạuna sãota reakʼ kạmi bondena. Khange mitʼ nawa kolej gãota benaoena, oka do Emmanuel dhorom porcar kolej ńutumena. Michigan reakʼ dakhin-pacchim sećre Berrien Springs sorre mitʼ cas ot ńamena. Onḍe paṛhaoicʼko oṛakʼko benao akada, ar mitʼ lahanti iskul cạlạukʼ kana. Noa pạṭh reakʼ laha hạṭińre ol akan cetʼ katha sãote mitʼ leka “sańam seć reakʼ sikhạuna” em do noa iskul reakʼ goṭa akan jos kana. Isorakʼ joton lekate dhaṛti reakʼ jãhãn hạṭińre kạmi lạgitʼ hoho ńam lekhan onḍe kạmi lạgitʼ pura sapṛao akan kạmiạko joggo benao, noa ge Emmanuel dhorom porcar kolej ren cetʼakoicʼkoakʼ mitʼ maraṅ khusi ar jos kana.

GSAM 397Tala Baebel iskul, Chicago, Illinois

GSAM 397.1Marc, 1887 reakʼ mitʼ Ńel ruạṛ ar sombad porcaricʼ re Murubi George I. Butler do mitʼ monsubạe doho keda: Illinois reakʼ Chicago re mitʼ dhorom porcar oṛakʼ benaokʼma. Ona do Baebel kạmiạko cetʼako lạgitʼ tala Baebel iskul lekate kạmiokʼa, ar ona oktege nagraha ren ale hoṛko lạgitʼ sewa oṛakʼ ar dhorom porcar oṛakʼ lekate hõ lagao daṛeakʼa. 1888-89 reakʼ sạkʼ ńur ar rạbạṅ jokhecʼ ona oṛakʼ benaoena. Ot, oṛakʼ, bhitri jinis ko ar eṭakʼ sańamakʼ seletʼ khoroc do pray $28,000 tahẽkana. 4 epril, 1889 re Dhorom puthi ạkhrińicʼkoakʼ mitʼ cetʼ sabha te ona do niạm lekate jhicʼena. Somorpon oktere lạie ada je Baebel kạmiạkoakʼ kurumu te disom reakʼ bhin bhin hạṭińre kom khon kom 1000 hoṛ do laha khonge Nitokʼ reakʼ sạriakʼ ko aṅgocʼ akada, ar noa do ale hoṛko baḍae akada.

GSAM 397.21891 sal reakʼ baha porob hạbicʼ Murubi Geo. B. Starr do noa iskul joggo teye cạlạu keda. Ina tayom Maraṅ bạisi reakʼ komiṭi doho akatʼ cetʼakoicʼko sãote 1893 sal hạbicʼ ona reakʼ kạmi cạlạuena. Ona okte ńelena je Baebel sikhạuna reakʼ bạṛti lagti purạu lạgitʼ oṛakʼ do baṅ dherokʼ kana. Battle Creek kolej sãote mitʼ Baebel iskul seletʼ reakʼ bondobosena iạte, Chicago reakʼ oṛakʼ do Ran, dhorom porcar ar daya kạmi reakʼ sãota ṭhen ạkhrińena. Ona oṛakʼ do maraṅ katʼ mitʼ huḍiń hoṛmo boge oṛakʼ lạgitʼ jinis ko sapṛao akada, ar nit do Battle Creek hoṛmo boge oṛakʼ reakʼ Chicago ḍạr mente ńutumakana.

GSAM 397Mitʼjut kolej, Nebraska

GSAM 397.31889 reakʼ Maraṅ bạisi do noa are goṭen ponot bạisiko lạgitʼ manan mitʼ ṭhãire kolej benao reakʼ monsubạe uyhạr bạṛạ keda: Iowa, Minnesota, Kansas, Missouri, Nebraska, Dakota, Texas, Colorado ar Arkansas. Ona lekate bạisi do mitʼ komiṭiye bachaokʼ keda; onkoakʼ kạmi do iskul lạgitʼ bhage ṭhãi bachaokʼ tahẽkana. Iowa reakʼ Des Moines, Nebraska reakʼ Fremont ar Lincoln, ar eṭakʼ ṭhãiko ren hoṛko ale cetʼ kạmi lạgitʼ sapṛaokʼ kan do baḍae katʼ, noa kạmi lạgitʼ dạn emokʼ reakʼ kathare mitʼ hoṛ khon eṭakʼ hoṛ bạṛtiko emletʼa. Mitʼ ke mitʼ ṭhãi renko do akoakʼ nagrahare noa oṛakʼko benao oco lạgitʼ uniạkʼgeko khusi tahẽkana. Nebraska reakʼ Lincoln do sańam khon udạr dạn reakʼ kathae em keda, ar ona ge sańam khon manan ṭhãi mente ạṭkạuena iạte iskul do onḍege dohoena.

GSAM 398.1Asol oṛakʼ, metakʼme Mitʼjut kolej ńijakʼ oṛakʼ do 141 x 84 phuṭ reakʼ kana. Ot khon gumboṭ coṭ hạbicʼ usul do 100 phuṭ kana. Noa oṛakʼ chada ar bar tahẽn oṛakʼ menakʼa; mitʼ ke mitʼ do 104 x 104 phuṭ ar pe tala usul. As tahẽkana je dạn ńam akan ot khon ńamokʼ ṭaka te dhorom gãota reakʼ noa tala kolej sapṛao khoroc reakʼ kom khon kom adha do purạukʼa. Noa kolej re kạmiạko bhin bhin bibhạgko re Iṅrej, Skandinav ar Jarman pạrsite cetʼakoicʼkoakʼ ńij pạrsige cetʼako hoyokʼa.

GSAM 398.224 septembor, 1891 re oṛakʼko somorponena, ar 30 septembor re iskul jhicʼena. Pạhil salre 301 paṛhaoicʼkoakʼ ńutum olena. 1892 re 222 paṛhaoicʼkoakʼ hijukʼ sãote iskul jhicʼena, ar ona salre ńutum ol akan lekhạ do 553 tahẽkana. Onko modre 71 do Jarman bibhạgre ar 85 do Skandinav bibhạgreko tahẽkana.

GSAM 398.3Kolej sãote mitʼ cas ot menakʼa. Okoe paṛhaoicʼko cas-bas kạmi lạgitʼko khusi, onko lạgitʼ ona do kạmi emokʼa. Kolej reakʼ hõ mitʼ piṭhạ benao oṛakʼ menakʼa, onḍe thoṛa hoṛmo lạgitʼ boge jomakʼko benaokʼa. 1903 salre Jarman, Suidis ar Denis-Norwejiyan pạrsite khobor sakam ar puthiko chapa oḍok lạgitʼ mitʼ sãota benaoena. Noa sãota reakʼ ńij chapa oṛakʼ menakʼa, ar noa jạtren hoṛko lạgitʼ America re dhorom gãota reakʼ sańam chapa kạmi do noa sãota reakʼ kana. Kạmi do mukhutʼ lekate paṛhaoicʼkoge cạlạueda. Onko do eken chapa kạmi bako cetʼ kana; menkhan noḍe ńijte dhorom porcar kạmi katʼ ńel-bujhạu hõko ńameda.

GSAM 398.4Noa kolej sãote ran kạmi hõ menakʼa. Ṭhãi jotonte beohar katʼ ńamena je iskul do aćakʼ mitʼ maraṅ tahẽn oṛakʼ begor hõe cạlạu daṛeakʼa. Onate thoṛa khoroc te mitʼ hoṛmo boge oṛakʼ cạlạuena, ar ona do ạḍi bhage kạmi em kana.

GSAM 399Walla Walla kolej

GSAM 399.1Noa iskul do Washington ponot reakʼ Walla Walla sorre menakʼa, ar 8 disembor, 1892 re somorponena. Ona khon mitʼ din laha 101 paṛhaoicʼkoakʼ hijukʼ sãote iskul jhicʼena. Sal bhitrire noa lekhạ do bạṛti katʼ 185 hoyena. Mitʼ huḍiń cas ot ar jinis benao reakʼ eṭakʼ kạmiko do noa iskul sãote seletʼ menakʼa. Ona do lahanti obosthare menakʼa ar bhage kạmi kana. Nit maraṅ cetʼakoicʼ J. L. Kay do cetʼakoicʼ dol ren mukhiạ kanaya.

GSAM 399Australia reakʼ iskul

GSAM 399.224 agosṭ, 1892 re Australia reakʼ Melbourne re mitʼ bhaṛa oṛakʼre mõṛẽ cetʼakoicʼkoakʼ dol sãote mitʼ iskul jhicʼena. Michigan reakʼ Battle Creek kolej khon hijukʼ akan L. J. Rousseau do noa iskul ren pạhil mukhiạ tahẽkanae. 1894 salre noa iskulre 89 paṛhaoicʼkoakʼ ńutum ol akan tahẽkana.

GSAM 399Avondale re boḍolena

GSAM 399.3Iskul ạyuricʼko do hoṛmo kạmi ar paṛhao jomṛao lạgitʼko khusi tahẽkana. Ona iạte ṭhãi boḍol ṭhikko ạṭkạu keda. Onate Melbourne maraṅ nagraha khon New South Wales reakʼ Cooranbong re Avondale ńutuman ạtu ṭhãireko boḍolena. Onḍe mitʼ cas ot ńamena ar manan oṛakʼko benaoena. Nit iskul do hoṛmo kạmi ar paṛhao reakʼ monsubạ lekate bhage te cạlạukʼ kana.

GSAM 399Avondale babot laha katha purạuena

GSAM 399.4Iskul benao ar cạlạu re komiṭi reakʼ jos do noa tahẽkana je hoṛmo kạmi ar paṛhao reakʼ iskulko babot em akan cetʼ kathako sãote tinạkʼ hoy daṛeakʼ, unạkʼ mitʼ leka iskul cạlạukʼma. Noa do mitʼ “lek leka iskul” hoyokʼ tahẽkana. Ghaṛi ghaṛi as em akan tahẽkana je ṭhik cạlạu lekhan noa do bhage phol ńamokʼa, eken iskul lekate ge baṅ, menkhan oka ot do bekar mente ạṭkạu akan tahẽkana, ona ot ńijte hõ jo emokʼa. Okte do Probhuakʼ bhor sãote noa laha katha reakʼ sạriye parman keda. Tayom tayom ạḍi sal khara hoyena; cas-bas reakʼ kạmi do nostoena, ar beṛhae reakʼ phosol hõ baṅ hoe ńamena. Enhõ Avondale reakʼ cas ot do hạṛiạṛ ar jo emokʼge tahẽkana. Noa do ạḍi hahaṛa reakʼ katha tahẽkana. Uniạkʼ hahaṛa je sorkari kạmiạko cas-bas re cetʼ hor ko lagao keda, oka te nonkan hahaṛa phol ńamena, ona kulhi-bujhạu lạgitʼko hećena.

GSAM 400.11903 sal reakʼ iskul kạmi hisạb do udukʼeda je paṛhaoicʼkoakʼ hijukʼ do 50 sotạṅs bạṛti akana. Ṭaka hisạb hõ bhage obosthare tahẽkana—sańam khoroc em cabaena, ar iskul reakʼ bhage lạgitʼ lagao lạgitʼ dhon oṛakʼre $1,500 sarecʼ tahẽkana. Maraṅ cetʼakoicʼ C. W. Irwin do pray pon sal khon noa iskul ren cạlạuicʼ ar mukhiạ hoy akanaya.

GSAM 400Mt. Vernon ucca iskul

GSAM 400.21893 re Maraṅ bạisi do Ohio reakʼ Mt. Vernon re mitʼ ucca iskul jhicʼ reakʼ katha aṅgocʼ katʼ goṭaye doho keda. Noa iskul sãote jinis benao reakʼ thoṛa kạmiko seletʼ menakʼa, ar noa do bhage kạmi kana mente khobor ńamena. 1894 re noa reakʼ ńutum ol lekhạ do 140 tahẽkana. Washington, D.C. re hoho auri ńam hạbicʼ maraṅ cetʼakoicʼ J. W. Loughhead do ạḍi sal noa iskul ren mukhiạ lekateye sewa leda. Iskul reakʼ culi do Academia, Ohio kana.

GSAM 400Keene reakʼ hoṛmo kạmi ar paṛhao iskul

GSAM 400.31893 reakʼ Maraṅ bạisi do Texas reakʼ Keene re hoṛmo kạmi ar paṛhao reakʼ mitʼ iskul jhicʼ do aṅgocʼ keda. 130 ekoṛ khon bạṛti reakʼ mitʼ cas ot ńamena, oṛakʼko benaoena, ar maraṅ cetʼakoicʼ C. B. Hughes ar uniren goroicʼkoakʼ jotonre iskul jhicʼena. Hoṛmo kạmi ar paṛhao jomṛao reakʼ monsubạ sãote mitʼ leka noa do cạlạukʼ kana. 1894 re 160 paṛhaoicʼkoakʼ ńutum ol akan tahẽkana. Noa iskul hõ khaṭige bhage phol ńam akada.

GSAM 400Claremont mitʼjut kolej

GSAM 400.4Noa iskul do dakhin Africa reakʼ Cape Town sorre Kenilworth re menakʼa. Noa ren cetʼakoicʼko do dherge Battle Creek kolej khon bachaokʼ akanako. 1894 re 90 paṛhaoicʼkoakʼ ńutum ol sãote noa jhicʼena. Pạhil paṛhao sal caba re paṛhaoicʼkoakʼ lekhạ do uniạkʼ bạṛtiena je iskul oṛakʼ maraṅ katʼ ar hõ ṭhãi sapṛao lagtiyena. Nit noa kolej do maraṅ cetʼakoicʼ C. H. Hayton akʼ jotonre menakʼa.

GSAM 401.1Eaeakʼ mãhã manao ar dosar hijukʼre biswạsiko do Claremont re 70 paṛhaoicʼko sãote mitʼ ạtu iskul (ehopʼ paṛhao) hõko cạlạu leda, ar Beaconsfield re mitʼ kạlisiạ iskul hõ. Ona iskulre 1894 re 30 paṛhaoicʼkoakʼ ńutum ol akan tahẽkana.

GSAM 401Sikhạuna kạmi reakʼ mot katha, 1895

GSAM 401.2Phebrowari, 1895 re sikhạuna sompạdok do Maraṅ bạisi ṭhen noa hisạbe em keda:—

GSAM 401.3“Dhorom gãota reakʼ sikhạuna reakʼ bondobosko noṅka mot katha te roṛ daṛeakʼa: mõṛẽ kolej do noa ṭhãiko re menakʼa: Michigan reakʼ Battle Creek; Nebraska reakʼ College View; California reakʼ Healdsburg; Washington reakʼ College Place; ar dakhin Africa reakʼ Kenilworth. Noa disomre pon ucca iskul, se ucca iskul reakʼ dạrja cetʼakʼ iskul menakʼa: Massachusetts reakʼ South Lancaster; Ohio reakʼ Mt. Vernon; Texas reakʼ Keene; ar Tennessee reakʼ Graysville re.... Noako chada Australia reakʼ Baebel iskul menakʼa; Mexico re ran dhorom porcar kạmi sãote mitʼ iskul; Pitcairn ṭapure onḍeren gidrạko lạgitʼ iskul; dakhin Pacific dorea reakʼ Society ṭapuko ren Raiatea re iskul; Caribbean dorea reakʼ Bay ṭapuko ren Bonacca re iskul; noa disom ar bidesre pray 15 kạlisiạ iskul; Maraṅ bạisi reakʼ bar Baebel iskul; ar niạm leka gãota auri akan dher Dhorom puthi ạkhrińicʼkoakʼ ar onḍen bạisikoakʼ iskulko menakʼa.”

GSAM 401.4Dhorom gãota reakʼ niạmte cạlạukʼ kolej ar iskulko re paṛhaoicʼkoakʼ hijukʼ reakʼ mot katha em katʼ sompạdok doe meneda: “Sạbdhạn leka hisạb lekhan nit Eaeakʼ mãhã manao ar dosar hijukʼre biswạsicʼ reakʼ iskulko re sańam umer ren 3,000 khon bạṛti paṛhaoicʼkoakʼ ńutum ol akana.”

GSAM 402Sikhạuna reakʼ saṅsthạko reakʼ mot katha, 1903

GSAM 402.1Eaeakʼ mãhã manao ar dosar hijukʼre biswạsiko talare sikhạuna kạmi ar saṅsthạko do Sombad reakʼ eṭakʼ ḍạrko sãote soman leka bạṛti akana. 1904 sal lạgitʼ Maraṅ bạisi reakʼ sal puthi udukʼetʼ leka, nit America re 9 kolej ar ucca iskul menakʼa, ar eṭakʼ disomko re mõṛẽ. Eṭakʼ disom reakʼ noako do noa ṭhãiko re menakʼa: New South Wales reakʼ Avondale; dakhin Africa reakʼ Cape Town sorre Claremont reakʼ Kenilworth; England reakʼ utor London re Holloway; Sweden reakʼ Järnboås re Nyhyttan; Germany reakʼ Magdeburg sorre Friedensau.

GSAM 402.2America re tala dạrja reakʼ 14 iskul menakʼa; eṭakʼ disomko re mõṛẽ. Noa tayom ol akan iskulko do Denmark reakʼ Copenhagen; Hawaii simạ reakʼ Honolulu; dakhin America reakʼ Argentine raj reakʼ Entre Rios re Diamante; dakhin America reakʼ Brazil re Curityba; ar dakhin America reakʼ Brazil re Brusque re menakʼa.

GSAM 402.3Cetanre ol akan sikhạuna saṅsthạko chada dhorom gãota do 357 onḍen kạlisiạ iskulko cạlạueda. Noako khon 317 do United States re menakʼa, ar 40 do eṭakʼ disomko re. Nit hạbicʼ reakʼ ṭhik lekhạ ale ṭhen tahẽn khan noako lekhạ do ạḍi bạṛti hoyokʼa. 1902 sal caba tayom dher iskul jhicʼ akana. Jemon, Nebraska reakʼ Ponotren kạlisiạkoakʼ bạisi do gel kạlisiạ iskul menakʼa mente hisạbe em leda. 1 phebrowari, 1904 re onkoakʼ hisạb do “24 kạlisiạ iskul” udukʼeda; mitʼ bạisire 14 bạṛti.

GSAM 402.4Sạrige Probhuakʼ ạyur ti do noa hoṛko talare sikhạuna kạmi hahaṛa lekateye ạyur akada ar hor jhicʼ akada. Okoeko uniakʼ kạmi reakʼ noa ḍạr cạlạu lạgitʼ hoho ńam akada, onko do uni ạkil emako ma, jemon bhin bhin iskulko do uni udukʼ akatʼ monsubạ sãote mitʼ leka cạlạukʼ. Tobe Malik lạgitʼ dher joggo ar sańam sećte lahanti akan kạmiạko hoyokʼa, ar sikhạuna ar colonre “mitʼ sećge” lahanti akan herel ar maejiuko bako hoyokʼa. Sereń olokʼicʼ doe meneda, “Probhu do kathae em keda,” ar “ona porcaricʼkoakʼ dol do maraṅge tahẽkana [palṭon, aṛe olre].”

Notes

  1. Kạhtukko 4:5-7. ↩
  2. Kạlisiạ lạgitʼ gohako, hạṭiń 3, saheṭko 152, 153. ↩

Note

Back