Pạṭh 3 — Katha em akan bõsren hoponakʼ hijukʼ
GSAM 57.1“Okte purạuen khan Isor do acʼren Hopone kolkedea, ... ạrin gobolre janam akatʼ, jemon ạrin gobolre menakʼ hoṛkoe kirĩń chaḍaoko, ar abo do hopon lekate atañ reakʼ ạidạri bon ńam.”1
GSAM 57.2“Ińakʼ suk sombad ar Jisu Mạsi reakʼ porcar leka, ar dhạrti ehopʼ khon oko akan rahas reakʼ sodor leka, okoe ape keṭej daṛeape, uni ṭhen sarhao hoyokʼma. Ona rahas do ńitokʼ sodor akana, ar jaejugren Isorakʼ hukum leka nạbikoakʼ sonot ol hotete sanam jạtren hoṛko ṭhen baḍae oco akana, jemon onko do biswạste hukumko manao. Uni eskar seṛãan Isor ṭhen Jisu Mạsi hotete jaejug hạbicʼ mạhima hoyokʼma.”2
GSAM 57.3“Sodor hotete uni do rahase baḍae ocokedińa; cetʼ leka laha khato kathateń olakatʼ tahẽkana, ... ona do eṭakʼ jugkore manwaren hoponko ṭhen baṅ baḍae oco len tahẽkana, cetʼ leka ńitokʼ Jiu hotete uniren sonot apostolko ar nạbiko ṭhen sodor akana.... Sanam sonot hoṛko modre sob khon huḍińicʼ khon hõ huḍiń iń do noa dayae em akadińa, jemon boṅgan hoṛ jạtko talare Mạsiakʼ sendrate baṅ ńamokʼ dhon reakʼ suk sombad iń porcar, ar rahas reakʼ joporom do cetʼ kana ona sanam hoṛko iń ńel ocoako. Noa rahas do dhạrti ehopʼ khon Isorre oko akan tahẽkana, okoe Jisu Mạsi hotete sanamakʼkoe sirjạu akada.”3
GSAM 57.4Men akana je, Mare Niạmonre suk sombad do oko akana; Nawa Niạmonre do ona sodor akana. Eṭakʼ mitʼ hoṛ doe olakada, “Jihudiko Isor khon sạṅgin calao idiyen khan, ạri sewa reakʼ sikhạuna do onkoakʼ ńel khon ạḍi ḍherko ạtu idikeda. Ona sewa do Mạsi acʼgeye ehopʼ akatʼ tahẽkana. Ona reakʼ mitʼ mitʼ hạṭiń do unige reakʼ cinhạ tahẽkana; ar ona do jion ar jiu reakʼ napaete perecʼ akan tahẽkana. Menkhan Jihudiko do ạri sewa khon jiu reakʼ jionko ạtu ocokeda, ar gocʼ akan ạriko reko sapʼ akaena. Onako cinhạ hotete okoe udukʼ oco kan tahẽkana uni cetanre asra doho bodolte, onko do dãṛẽ ar ạriko reko asra akatʼ tahẽkana.
GSAM 58Dhạrti reakʼ raj lạgitʼ tạṅgi
GSAM 58.1“Jihudiko do Mạsiakʼ hijukʼko sanaletʼ re hõ, uniakʼ kạmi cetʼ kana ona do bako bujhạu akatʼ tahẽkana. Onko do pạp khon chaḍaokʼ bako sendraletʼ, menkhan Romren hoṛko khon chaḍaokʼko sendraletʼ tahẽkana. Onko do Mạsi jemon jitauricʼ lekateye hijukʼ, kosto emakoicʼakʼ daṛeye raputʼ, ar Israel joto dhạrti cetanre raj calạu reakʼ ạidạriye emakoa menteko tạṅgi akatʼ tahẽkana. Nonkate Bańcaoicʼ baṅ atañe reakʼ hor do onko lạgitʼ teạr akana.
GSAM 58.2“Hoṛko do onkoakʼ ńut ar kosto bhitrite, ar ạyurko do daṛe ńam reakʼ sanate, onkoakʼ bạiriko harạukate Israelre raj ruạṛ ạgueicʼakʼ hijukʼko sanaletʼ tahẽkana. Onko do nạbi kathako paṛhao akatʼ tahẽkana, menkhan jiu reakʼ bujhạu begor. Onate Mạsi pạhil hijukʼre uniye lạgạ ocokʼ reakʼ sonot olko do bako ńel oromleda, ar uniakʼ Dosar hijukʼ reakʼ mạhima babotre ol akanakʼko do bhulko lạgạukeda. Aṅkarte onkoakʼ ńel do dhundla akana; onko do ạpunakʼ nijor labh reakʼ sana lekako nạbi katha reakʼ maneko oḍokʼ akatʼ tahẽkana.
GSAM 58.3“Mitʼ hajar serma khon hõ ḍher Jihudi hoṛko do Bańcaoicʼakʼ hijukʼko tạṅgi akatʼ tahẽkana. Noa hijukʼ cetanre onko do onkoakʼ sob khon marsal ạsko doho akatʼ tahẽkana. Sereń ar nạbi kathare, mondil reakʼ ạri seware ar oṛakʼren koejoṅre, onko do uniakʼ ńutumko sonot lekate doho akatʼ tahẽkana. Enre hõ, uni hecʼen jokhecʼ onko do bako oromledea. Sermaren dulạṛiạ do onko ṭhen ‘rohoṛ hạsạ khon oḍokʼ akan rehetʼ leka’ tahẽkana; uniren ‘jãhãn rup se napae do baṇukʼa;’ ar onko do unire jãhãn napae bako ńelledea, jemon onko do uniko sanae. ‘Uni do acʼrenko ṭhene hecʼlena, ar acʼrenko do bako atañledea.’”4
GSAM 58Daud bõsren
GSAM 58.4Daniel oka okte reakʼe lahae lại akatʼ tahẽkana ona sor hecʼ idiyena, unre “Mạsi Rajkumar”—abhisek akanicʼ—doe ńel ocolena. Unre Jihudi hoṛko do noṅkako hudis daṛeakʼ tahẽkana, ar bina digdhạteko onkage hudis akatʼ tahẽkana: Hoṛmo leka Mạsi do Daudren oṛakʼ ar bõs khone hoyokʼa, onate uniakʼ janam hõ ona bõsrege hoyokʼa. Ar Jihudi ạrin ar ạri-cạli leka, hoṛko talare kạmi lạgitʼ 30 serma umerre uniakʼ abhisek hoyokʼa. Ar ona umerre uni do abhisek akanicʼ lekateye ńel ocokʼ khan, Mạsiakʼ hijukʼ hạbicʼ calakʼ serma reakʼ 69 hapta mucạdokʼ khon 30 serma laha uniakʼ janam hoyokʼa.
GSAM 59Simeon ar Annaakʼ nạbi kathako
GSAM 59.1Noa okte do goṭa Israel ạsre tạṅgi akatʼ tahẽkana. Sonot ol reakʼ mon emkate paṛhaokʼkan biswạsi hoṛko do okoe onkoren Rajicʼ ar Calạuicʼe hoyokʼa uniakʼ janamko tạṅgi akatʼ tahẽkana. Buḍhạ ar dhoroman Simeon ṭhen do “Sonot Jiu hotete sodor akana je, Probhuren Mạsi ạuri ńele hạbicʼ uni do gujukʼ bae ńela.”5
GSAM 59.2Gidrạ Bańcaoicʼ mondilteko ạgukede jokhecʼ Simeon do noage ona gidrạ kan, okoe reakʼ lại akan tahẽkana—Mạsi—menteye oromkedea. “Unre uni do gidrạ ạpumkateye hamramkedea, ar Isore sarhaokateye menkeda, He Probhu, amakʼ katha leka ńitokʼ amren dạsi sulukte sen ocoeme; ente ińakʼ metʼ do amakʼ bańcao ńel akada, oka do sanam hoṛkoakʼ sãmãṅre teạrem akada: boṅgan hoṛ jạtko marsal emako reakʼ marsal, ar amren Israel hoṛkoakʼ mạhima....
GSAM 59.3“Ar Simeon do onkin [Josep ar Mariam] e ạsirbạdketʼkinạ, ar uniren engetʼ Mariame metadea, Ńelme, noa gidrạ do Israelre ḍherkoakʼ ńur ar beretʼ ruạṛ lạgitʼ doho akana, ar birodre roṛokʼ mitʼ cinhạ lạgitʼ (hã, amakʼ nijor jiu bhitrite hõ mitʼṭen tarware bolo pạrokʼa), jemon ḍher ontor reakʼ hudisko sodorokʼa.
GSAM 59.4“Ar Aser khũṭren Phanuelren hopon kuṛi Anna ńutuman mitʼ nạbin menae tahẽkana.... Ar uni do ona jokhecʼge hecʼkate Probhui sarhaokedea, ar Jerusalemre chaḍaokʼ lạgitʼ tạṅgi akan sanamko ṭhen uni reakʼe lạiakokeda.”6
GSAM 59Dutko bheḍa gupiko ṭhenko hijukʼkana
GSAM 59.5Noa khon laha Bańcaoicʼakʼ janam reakʼ rạskạ sombad do dutko Bethlehem reakʼ maṭhren bheḍa gupiko ṭhenko porcar akatʼ tahẽkana. Bheḍa gupiko mon emkateko ańjomkan jokhecʼ dutko do noa heṛem sereńko sereńkeda:—
GSAM 60Seṛãan hoṛko Bethlehemko ńel-barae kana
GSAM 60.2Ona tayom purubren seṛãan hoṛko hecʼena, onko do Balamakʼ nạbi katha leka “ipil rakapʼ” ko ńel akatʼ tahẽkana. Ona reakʼ ạyurko pańjakate Jerusalemko seṭerlena, ar onḍe onko do nawa janam akan Rạjạ reakʼ kulikuli hoyen takoa. Sanamko sanaeicʼakʼ janamṭhãi do Bethlehem hoyokʼa mente cetʼko ńamkate onko do sen idiyena. Ar ipil do ar hõ ńel oktekate onko onḍe seṭer ạyurketʼkoa, oka nirohol ṭhãire Bańcaoicʼ do giticʼ akatʼ tahẽkana. Onḍe onko do uni sonot Gidrạko joharkedea, sona, dhup ar gandhras reakʼ bhor uni emkate tayom onkoakʼ oṛakʼ secʼ reakʼ jiliń horreko sen ruạṛena.
GSAM 6012 serma umerre Bańcaoicʼ
GSAM 60.3Gidrạ okte khon 12 serma umer hạbicʼ Bańcaoicʼ Mạsi reakʼ ạḍi kom ol akana; seṛã ar hoṛmore uniakʼ hara, ar eṅgatʼ apatʼkinakʼ katha manao reakʼ dại purạu chạḍạ. Menkhan 12 serma umerre, serma reakʼ porobre sạmilokʼ lạgitʼ Josep ar Mariam soṅge uni do Jerusalem senlena. Onḍe uniakʼ kukli ar onkoakʼ keṭecʼ kukliko reakʼ telare oka baḍae uni udukʼkeda ona hotete naekekoe hahaṛa ocoketʼkoa. Noa okte khon hoṛko talare acʼren kạmi ehopʼ hạbicʼ, Mariamren herel Josep soṅgeye kạmi jokhecʼ kạṭh mistriren nirohol kạmi do uni hotete man ńamkeda.
GSAM 60Bạptis emokʼicʼ Johanakʼ kạmi
GSAM 60.4Mạsi hoṛko talare acʼren kạmi ehopʼ khon 6 cando laha Bạptis emokʼicʼ Johan do uniakʼ kạmi reakʼ sombade porcar akatʼ tahẽkana. Hoṛko do Johan ańjome ar uni ṭhen bạptis ńam lạgitʼ maraṅ bhirko jarwa hecʼena. Onko do “ạsreko tạṅgi akatʼ tahẽkana [Mạsiakʼ hijukʼko tạṅgi akatʼ tahẽkana], ar sanam hoṛko do onkoakʼ ontorre Johan reakʼko hudis kan tahẽkana [‘bujhạukʼ se torkokʼ,’ dhạr reakʼ ol], uni do Mạsi kan se baṅ kana mente. Johan do sanamko telateye metatʼkoa, Sạrige iń do dakʼteń bạptispea; menkhan iń khon hõ daṛeanicʼ doe hijukʼ kana, uniren panahi reakʼ phita raṛa lạgitʼ hõ iń do bạń osocʼa. Uni do Sonot Jiu ar seṅgelteye bạptispea. Acʼren tire kula menakʼtaea, ar acʼren koloj purạye sạphạea, ar gom do acʼren gulạireye jarwaea; menkhan busạ do baṅ irạukʼ seṅgelteye jhoka.”7
GSAM 61Jisu bạptise ńamkeda
GSAM 61.1Johan bạptis reakʼ ạriye kạmi jokhecʼ Jisu do bạptis ńam lạgitʼ acʼ secʼ hijukʼkane ńelkedea, ar uni doe menkeda, “Ńelepe, Isorren Bheḍa Hopon, okoe dhạrti reakʼ pạpe idiyetʼ.... Ar Johan doe gohakeda, Serma khon potam leka Jiu pheḍ hijukʼkaniń ńelkedea, ar uni do uni cetanreye tahẽyena. Ar iń do uni bạń oromledea; menkhan okoe dakʼte bạptisko lạgitʼe kolakadiń, uni do ińe menakadińa, Okoe cetanre Jiu pheḍ hijukʼ ar tahẽ akane ńelem, unige Sonot Jiuteye bạptiskoa. Ar iń doń ńel akada ar gohań em akada je, nige Isorren Hopon kanae.”8
GSAM 61Serma khon sạṛe
GSAM 61.2Potam leka hoṛmo rupte Sonot Jiu pheḍ hijukʼ reakʼ ńelte Mạsi do abhisek akanicʼ kanae mente sabud hoylena, ar serma khon mitʼ sạṛe hõ ona sạri parman akatʼ tahẽkana. Mathaeakʼ suk sombadre abo bon paṛhaoa, “Jisu do bạptis ńamkate dakʼ khon uni jokhecʼgeye oḍok rakapʼena. Ar ńelme, uni lạgitʼ serma jhicʼena, ar Isorren Jiu potam leka pheḍkate acʼ cetanre duruṕ hijukʼkane ńelkedea. Ar ńelme, serma khon mitʼ sạṛe ańjomlena, Nige ińren dulạṛiạ Hopon kanae, unire iń do ạḍiń rạskạ akana.”9
GSAM 61.3Enre hõ “Johan do mitʼṭen hahaṛa kạmi hõ bae kạmiletʼ,” hoṛko do Mạsiakʼ kạmi soṅge calakʼkan maraṅ daṛeko ńelked khan, lạcạrteko menkeda, “Noa hoṛ babotre Johan oka sanamakʼe men akatʼ tahẽkana, ona jotoge sạri tahẽkana.”10
GSAM 61Ạrin leka Mạsiakʼ abhisek
GSAM 61.4Bạptis ar potam rupte Sonot Jiu hotete ona abhisek babotre Lukakʼ ol soṅge, abo bon paṛhaoa, “Jisu acʼ do unjokhecʼ 30 serma leka umerreye seṭer akatʼ tahẽkana.”11
GSAM 62.1Aboren Probhu bạptise ńam tayomtege, uniren 40 din reakʼ jiliń upạs ar birre soetanakʼ ạḍi keṭecʼ biḍạu tayom, uni do “Nasaret hecʼena, oka ṭhãire uni do hara akan tahẽkana. Ar acʼren ạri leka Jirạukʼ mãhã hilokʼ uni do sabha oṛakʼreye boloyena, ar paṛhao lạgitʼe teṅgoyena.... Probhuren Jiu do iń cetanre menaea, ente uni do reṅgecʼ hoṛko ṭhen suk sombad porcar lạgitʼe abhisek akadińa.... Ar uni do onko nonkae menako ehopʼkeda, Teheń apeakʼ luturre noa sonot ol do purạuena.”12
GSAM 62Okte purạu akana
GSAM 62.2Onage ghaṭna ol jokhecʼ Mark doe meneda, “Okte purạu akana, ar Isorakʼ raj do sor akana: mon ạcurpe, ar suk sombadre biswạspe.”13 Abhisek akanicʼ ńel ocokʼ reakʼ oka okte nạbi kathare lại akan tahẽkana, ona hecʼ akana. Uni bạptise ńam jokhecʼ Sonot Jiu hotete uniakʼ abhisek hoy akan tahẽkana, ar ńitokʼ uni do acʼren kạmiye ehopʼ kan tahẽkana, ạḍi laha okteren sonot nạbiko oka okte ar oka lekako lại akatʼ tahẽkana onage leka.
GSAM 62Mạsi abhisek akanicʼ hoyokʼ reakʼ ńelokʼ sabud
GSAM 62.3Mạsiakʼ kạmi soṅge do lagatar hahaṛa kạmi hoyokʼkan tahẽkana. Hoṛko do uniakʼ jạsun ar kathako purạ bako bujhạu daṛeakʼ re hõ, noako do ńelokʼ sabud tahẽkana je, uni do Immanuel kanae, se “Isor do uni soṅgeye tahẽkana.”14 Noako hahaṛa kạmire Mạsi do acʼre menakʼ Isorakʼ daṛe reakʼ sabud dhạrtiye emetʼ tahẽkana; ona soṅge Isorakʼ gun ar uniakʼ dulạṛ dayakʼ do kạmi hotete hõye udukʼetʼ tahẽkana. Mạsi soṅge lagatar 3 serma tahẽkate ar uniren maraṅ hahaṛa kạmiko ńelkate Philip doe menkeda, “He Probhu, Baba udukʼaleme, ar ona do ale lạgitʼ aṭa.” Unre Jisu do uniye metadea, “Philip, iń do noa dhạbicʼ jiliń okte ape soṅge menaińa, enre hõ cetʼ am do ạurim orom akadińa? Okoe ińe ńel akadiń uni do Baba hõe ńel akadea. Enḍekhan am do cetʼ lekam meneda, Baba udukʼaleme? ... Iń do Babare menaińa ar Baba do ińre menaea, noa pạtiạuńpe; se baṅkhan noako kạmi lạgitʼge pạtiạuńpe.”15
GSAM 63Johanakʼ digdhạ
GSAM 63.1Mạsi bạptise ńam jokhecʼ Johan do Sonot Jiu pheḍ hijukʼkan acʼteye ńel akatʼ tahẽkana, ar serma khon uni Isorren Hopon kanae mente porcarokʼkan sạṛeye ańjom akatʼ tahẽkana. Ar uni acʼgeye men akatʼ tahẽkana je, nige “Isorren Bheḍa Hopon kanae, okoe dhạrti reakʼ pạpe idiyetʼ.” Enre hõ ghaṭnako do uni okae ạs akatʼ tahẽkana ona khon onkan bhạbine eṭagokʼkan tahẽkana je, uni do acʼren ńut hajot oṛakʼre bhabnạ ar digdhạreye paṛao akatʼ tahẽkana.
GSAM 63.2“Bańcaoicʼren celako lekage Bạptis emokʼicʼ Johan hõ Mạsiakʼ raj reakʼ asol do bae bujhạu akatʼ tahẽkana. Jisu do Daudakʼ rajgạdireye duruṕa menteye ạs akatʼ tahẽkana. Ar okte calao idire hõ Bańcaoicʼ do rạjạren ạidạri reakʼ jãhãn dạbi bae menletʼ khan, Johan do digdhạ ar bhabnạreye perecʼena.”16 “[Uni do] acʼren barea celakin acʼ ṭhen hohokate Jisu ṭhene kolketʼkinạ, ar kin menkeda, Okoe hijukʼ reakʼ katha menakʼ uni do amge kanam, se ale do eṭakʼ hoṛle tạṅgiyea?” “Ona ghaṛirege uni [Jisu] do ḍher hoṛko rugu ar jạṛi khone bogeketʼkoa, ar bạṛicʼ jiuko khone chaḍaoketʼkoa; ar ḍher kãṛạ hoṛko ńel reakʼ daṛeye ematʼkoa. Unre Jisu do unkin e telatʼkinạ, Senben, ar okako ben ńel ar ańjom akatʼ ona Johan lạiayben.”17
GSAM 63.3Bańcaoicʼ oka ḍher sạri kathakoe roṛletʼ tahẽkana ona sạphạte bujhạu do Jihudiko, ar hõ celako lạgitʼ ạḍi muskil tahẽkana. Ente onko do noa biswạsre ạḍiko keṭej akan tahẽkana je, Mạsi hecʼen khan onko ạḍi kosto emako Romren hoṛkoakʼ juãṛ uni doe raputʼa, ar ackage Daudakʼ raj ruạṛ ạgukate dhạrtiren rạjạ lekateye raj calạua.
GSAM 63.4Jisu do “Mon ạcurpe, ente serma reakʼ raj do sor akana.” nonka mente acʼren porcare ehopʼkeda.18 Uniren 12 apostolko kol ocolen jokhecʼ onko do onage Sombadko ạgukeda, “Serma reakʼ raj do sor akana.”19 Uniakʼ kạmi reakʼ ona khon tayom oktere, 70 hoṛko kol ocolen jokhecʼ, noa kathatege kol ocolena, “Isorakʼ raj do ape ṭhen sor hecʼ akana.”20
GSAM 64Mạsiakʼ kạmi ńelte hoṛkoakʼ hahaṛa
GSAM 64.1Mạsiakʼ hahaṛa kathako ar sikhạunate hoṛko do men hoyen takoa, “Noa hoṛ leka do tis hõ okoe hoṛ bako roṛ akada.”21 Ar uni do kãṛạ ar bhũḍạ hoṛe bogekede jokhecʼ, “Sanam hoṛko do hahaṛaena, arko menkeda, Nige cetʼ Daudren Hopon do baṅ kanae?”22 Se eṭakʼ kathate, nige cetʼ Daud bõsren hopon, katha em akan Bańcaoicʼ do baṅ kanae? “Uni do acʼren disom hecʼkate onkoakʼ sabha oṛakʼreye cetʼatʼkoa, inạte onko do ạḍiko hahaṛaena, arko menkeda, Noa hoṛ do noṅkan seṛã ar noako daṛean kạmi oka khone ńamkeda? Nige cetʼ kạṭh mistriren hopon do baṅ kanae? Uniren engetʼ do cetʼ Mariam ńutum do baṅ kanae? Ar uniren boehako do cetʼ Jakob, Joses, Simon ar Judas do baṅ kanako?”23
GSAM 64.2Mạsiakʼ kạmi reakʼ peanakʼ serma leka, uni do mondil sonot reakʼ porobre mondilreye tahẽkan jokhecʼ Jihudiko do uni beṛhaete jarwakateko metadea, “Tin hạbicʼ am do ale digdhạrem dohoalea? Am do Mạsi kanam khan sạphạte lại aleme.”24 Ona khon laha serma, “mõṛẽgo job reakʼ piṭhạ ar barea huḍiń hạko” te 5000 hoṛko jom oco reakʼ maraṅ hahaṛa kạmiye kạmiletʼ jokhecʼ, uni do “onko hecʼkate joborte sabkateko rạjạ ocoyea mente baḍaekeda; [onate] uni do ar hõ buru secʼe senena.”25
GSAM 64Mạsi do acʼren gujukʼ reakʼ celakoe cetʼako kana
GSAM 64.3Acʼren celako cetʼako jokhecʼ Mạsi do ackage ehopʼokʼ dhạrti reakʼ raj babot hudis oḍokʼạko lạgitʼe jor emkeda, ar acʼ do gujukʼ ar ar hõ beretʼokʼ, sạṅgin calakʼ ar ar hõ hijukʼ hoyokʼtińa mente udukʼako lạgitʼe menkeda. Onate uni do onkoe kuliketʼkoa, “Manwaren Hopon do oka ṭhãire lahae tahẽkana onḍe rakapʼ calakʼkanpe ńele khan, enḍekhan cetʼ hoyokʼa?”26 “Acʼ do Jisu Mạsi kanae mente okoe hoṛ hõ aloko lạiaye” mente hukum ematʼko tayom abo bon paṛhaoa: “Ona okte khon Jisu do acʼren celako noa udukʼakoe ehopʼkeda je, acʼ do Jerusalem sen hoyokʼtińa, ar murubiko, maraṅ naekeko ar sonot ol baḍaeko ṭhen khon ḍher kosto ńam ar gocʼ ocokʼ, ar tesar din ar hõ beretʼokʼ hoyokʼtińa. Unre Patras do uniye sạṅgin idikate egeriye ehopʼkedea, arye menkeda, He Probhu, noa do am khon sạṅgińokʼma; am lạgitʼ noa do baṅ hoyokʼa.”27
GSAM 65.1Ona okterege uni do onkoe metatʼkoa je, noḍe teṅgo akan adom hoṛko do Manwaren Hopon acʼren rajre hijukʼkan ạuriko ńele hạbicʼ bako gujukʼa.28 8 din leka tayom noa nạbi katha do purạuena; ar apostol Patras do Mạsi acʼren rajre hijukʼ reakʼ ona “Dorson” babotreye lại akada, jemon ona do tayom oktere hoyokʼkan Mạsiakʼ sạri Dosar hijukʼ reakʼ sabud kana.29
GSAM 65.2Mitʼ okte Mạsi ar uniren celako Galilreko tahẽkan jokhecʼ, Jisu do onkoe metatʼkoa, “Manwaren Hopon do manwakoakʼ tire be-imante soprot ocokʼa; ar onko do uniko gojea, ar tesar din uni do ar hõ beretʼ ocokʼa. Ar onko do ạḍiko dukʼena.”30 Enre hõ onko do uniakʼ katha reakʼ mane bako bujhạu daṛeatʼa. Ente uni do acʼren gujukʼ ar jiwetʼ beretʼ reakʼ gombhir sạri katha onkoakʼ monre doho lạgitʼe kurumu jokhecʼ hõ, onko do serma reakʼ rajre okoe do sob khon maraṅe hoyokʼa, ona kukli babotre ạko ạkoreko torkokʼ kan tahẽkana.31
GSAM 65.3Eṭakʼ mitʼ oktere Patras do Jisuye metadea, “Ale do sanamakʼle bạgi akada ar amle pańja akatʼmea; enḍekhan ale do cetʼle ńama? Ar Jisu do onkoe metatʼkoa, Sạrigeń lạiapekana, ape okoe ińpe pańja akadiń, nawa sirjạu reakʼ oktere Manwaren Hopon acʼren mạhima reakʼ rajgạdireye duruṕ jokhecʼ, ape hõ 12 rajgạdirepe duruṕa, ar Israelren 12 khũṭkope bicạrkoa.”32 Enre hõ usạra raj thaponokʼ reakʼ hudis do onkoakʼ monre sob khon cetanre tahẽkana, ar manwa lekan onko do raj reakʼ sob khon cetan ṭhãiko sendra ehopʼkeda.
GSAM 65.4Unre Zebediren hoponkin Jakob ar Johanren engetʼ, maraṅ ṭhãi ńam reakʼ sanate perecʼ, Mạsi ṭhene hecʼena. Acʼren hoponkin jemon cetan ṭhãi ńam reakʼ dayakin ńam, mitʼ hopon do uniakʼ rajgạdi reakʼ jojom secʼ ar eṭakʼ hopon do leṅga secʼ, noa lạgitʼe koejoṅkeda. Se hoy daṛeakʼa, mitʼ hopon do raj calạu reakʼ maraṅ montri ar eṭakʼ hopon do disom reakʼ montri hoyokʼkin mente. Menkhan Mạsi do sạphạteye menkeda, “Ape cetʼpe koe kana ona do bape baḍaea.”33
GSAM 66Jerusalemre jitạu hohote bolon
GSAM 66.1Noa okte sorre mitʼ maraṅ ar hahaṛa ghaṭna hoyena. Ona do 4 din khon gocʼ akan Lazar topa khon jiwetʼ beretʼ ruạṛe reakʼ tahẽkana. Noṅkan maraṅ hahaṛa kạmite hoṛkoakʼ mon unạkʼe ebhen ar hahaṛa ocoketʼkoa je, Pharisiko do botorena. Onko do naekeko soṅge uni jokhecʼge bạisiko hohokeda; ar onkoakʼ bicạrreko kulikeda, “Abo do cetʼ bon cekaea? Ente noa hoṛ do ḍher hahaṛa kạmiye kạmieda. Abo do uni noṅkage bon bạgiye khan sanam hoṛko unireko biswạsa; ar Romren hoṛko hecʼkate aboakʼ ṭhãi ar jạt barea geko hatao idiya.”34 Mạsi naṣṭoe lạgitʼ okoe kurumu kan tahẽkana onko do lạtar khon soetanakʼ daṛe noṅkage sapʼko kan tahẽkan jokhecʼ, cetan khon mitʼ daṛe do bhir hoṛkoakʼ monte kạmi kan tahẽkana jemon onko do uniko mạhimae ar uni babotre oka nạbi katha lại akan tahẽkana ona purạukʼa.
GSAM 66.2Cetanre lại akan ona oktere, hoṛko do maraṅ bhirteko oḍok hecʼena; Jisu eskar ńele lạgitʼ baṅ, menkhan okoe gocʼko khon uni beretʼ akade uni Lazar hõ ńele lạgitʼ. Ńitokʼ onko lạgitʼ noa do sạri bujhạuena je, Jisuge onkoren jiliń din khon tạṅgi akan Rạjạ kanae. Ar uni do gạdha hoponre duruṕkate Jerusalem secʼ hijukʼkanko ńelkede jokhecʼ sonot ol reakʼ noa kathako do onkoakʼ monre jorate hecʼena, “A Sionren hopon kuṛi, alo botorokʼme: ńelme, amren rạjạ do gạdha hoponre duruṕkateye hijukʼ kana.”35 Ona maraṅ bhir khon jitạu reakʼ maraṅ hoho rakapʼena, ar ona do dayạ begor ar nijor labh hisạb kan Pharisiko ạḍiye bhabnạ ocoketʼkoa. Onko do ạko ạkoreko menkeda, “Cetʼ bape ńeńel kana je ape jãhãnakʼ hõ bape cekae daṛeakʼ kana? Ńelpe, goṭa dhạrti do uni tayom pańja akana.”36 Mạsi jemon hoho siń ocoe, onkoakʼ noa koejoṅ reakʼ telare uni doe menkeda, “Iń doń lạiapekana, noako hoṛko thirlen khan ackage dhiriko hoho oḍokʼa.”37 Noa okte babotre Probhu do “Hohope” menteye men akatʼ tahẽkana; ar hoṛko do uniakʼ katha bako purạu khan, uni do hor reakʼ dhiriko roṛ reakʼ daṛeye emakoa ar onako do hoho oḍokʼa; ente uniakʼ katha do purạukʼge hoyokʼa.
GSAM 66Krist calakʼ ar arhoń hijukʼa
GSAM 66.3Aboren Bańcaoicʼ do celakoakʼ mon noa katha bujhạu ocoy sanay kana je uni gocʼa ar arhoń jiwetʼ beretʼa; uni do noahõ cetʼakoy sanay kana je uni calakʼ ar arhoń hijukʼ dhạbicʼ raj do bạṅ hijukʼa. Acakʼ krusre dewakʼ reakʼ kathay roṛkeda, “Iń do dhạrti khon cetanreko rakabiń khan, sanam hoṛko ińṭheniń or ạguakoa. Uni do oka lekan gocʼtey gocʼa, ona udukʼ lạgitʼ noa kathay roṛkeda. Hoṛko uni ko roṛ ruạṛadea, Ale do hukum puthi khonle ańjom akada je Krist do jaejugiy tahẽna; tobe am do cekate em roṛ kana je Manwa Hopon do cetanre rakab hoyokʼtaya? Noa Manwa Hopon do okae kanae?”38
GSAM 67.1Dhạrtire acakʼ raj ṭhạpunokʼ laha uni calakʼ ar arhoń hijukʼ hoyokʼtaya, noa katha celakoakʼ monre bes ote ạgu lạgitʼ uni menkeda, “E huḍiń gidrạko, iń do ar thoṛa okte ape sãoteiń tahẽna. Ape do pe sendraińa; ar Jehudikoṭhen jahań lekaiń men akawatʼkoa, Iń okaṭheneń calakʼ kana, onaṭhen ape do bape hijukʼ daṛeakʼa, onkage nitõ apeṭheniń men kana.... Simon Patros uni menadea, Probhu, okaṭhenem calakʼ kana? Jisu uni roṛ ruạṛadea, Iń okaṭheneń calakʼ kana, nit do am bạmem pańjaiń daṛeakʼa, menkhan tayom em pańjaińa.”39 Unre uni onkoakʼ cinta ar dukte perecʼ mon noa kathateko sahosatʼkoa: “Apeakʼ mon do alo byakulokʼma; Isorre biswạspe, ińrehõ biswạspe. Ińren Babaakʼ oṛakʼre ạḍi utaṛ tahẽn ṭhãiko menakʼa; bạnuṅ khan, iń do apeń metape kokʼa. Ape lạgitʼ ṭhãi sapṛao lạgitʼiń calakʼ kana. Ar iń calakʼte ape lạgitʼ ṭhãiń sapṛao khan, arhońiń hijukʼa, ar ape do ińṭheniń hataopea; jemon iń okaṭhen menaińa, apehõ onaṭhen pe tahẽn.”40
GSAM 67Maraṅ bõsren hoṛ reakʼ jonka katha
GSAM 67.2Raj do nitge hijukʼa mente bhul bujhạu sudhrạu lạgitʼ Bańcaoicʼ arhoń mitʼ jonka kathay beoharkeda, jokhon uni ar celako Jerusalem sećko calakʼ kan tahẽkana: “Mitʼ maraṅ bõsren hoṛ do ac lạgitʼ raj ńam ar ruạṛ hijukʼ lạgitʼ saṅgiń disomtey calaoena. Uni ac ren gel cạkorkoy hohoatʼkoa, onko gel paunḍ ṭakay ematʼkoa, ar menatʼkoa, Iń hijukʼ dhạbicʼ noate kạmipe.... Ar raj ńam tayom uni ruạṛ hecʼena khan, uni do jãhãe ṭakay ematʼko tahẽkana, onko cạkorko ac ṭhen hoho ạgu lạgitʼ hukume emkeda, jemon dokan kạmite joto hoṛ tinạkʼko labh akada ona uni bạṛạe daṛeakʼa.”41 Noa jonka kathare Probhu do maraṅ bõsren hoṛte acgey udukʼ akana. Raj calao lạgitʼ ruạṛ hijukʼ laha uni do saṅgiń disomte—ac ren Babaṭhen—calakʼ ar onḍe raj ńam hoyokʼtaya.
GSAM 68.1Celakoakʼ kukli, “Amakʼ hijukʼ ar dhạrti reakʼ mucạtʼ reakʼ cinhạ do cetʼ huyukʼa?”42 reakʼ roṛ ruạṛre Bańcaoicʼ do kạlisiạ cetanre hijukʼkan maraṅ saset okte dhạbicʼ oka oka ghaṭnako huyukʼa ar oka goṭa cinhạko ńelokʼa, ona saname udukʼatʼkoa. Noako ńelena khan, onko do bạṛạe daṛeakʼa je uniy hijukʼ reakʼ okte do sur akana, duạrṭhenge, ar noako ńel akan pĩṛhi do uni hijukʼ dhạbicʼ bạṅ mucạdokʼa.43
GSAM 68Joto celako uni ko bạgiadea
GSAM 68.2Krist do acakʼ gocʼ ar lạthạṛokʼ reakʼ joto sikhạunae ematʼko rehoń, kul akan celako do acakʼ bicạr ar krusre dewakʼ babotre uni oka sạriakʼ e cetʼatʼko tahẽkana ona bako bujhạu daṛeakʼada. Sạriakʼ reakʼ onkoakʼ bujhạu do onaḍikʼ kom tahẽkana je bicạr okte hecʼena khan, onkoakʼ ạs mucạdena, ar onko joto “uni ko bạgiadea ar ko dạṛkeda.”44 Patros hõ, jaoge uskur akan Patros, okae do aema bhoṛsate men akada je joto hoṛ uni ko bạgiade rehoń, ac do tisohoń bae bạgiyạ, uni hõ thoṛa ghaṛi tayom ac ren Probhuye aṅgocʼ bạṛạekedea, ar kiria kheye menkeda je noa hoṛ do ac bae orom kedea. Krusre dewakʼ tayom tesar mãhã uni gocʼko khon jiwetʼe beretʼa mente Probhuakʼ katha onko onaḍikʼ bako bujhạuleda je ako akote ko kukli ar ko bicạrkeda, “gocʼko khon jiwetʼ beretʼ reakʼ mane do cetʼ kana.”45 Sạrige onko onaḍikʼ biswạs begor tahẽkanko je uni gocʼena ar acakʼ hoṛmo Joseph akʼ nawa koborre dohoena tayom, onko do uniren hoṛmore sugandhi jinis lagao lạgitʼko sapṛaoena. Ạs mucạdena—Krist sãote koborre topaena—celako lạgitʼ ona Jirạukʼ mãhã do cekan duk reakʼ din tahẽkana! Duk ar ạs mucạtʼ te onkoakʼ mon bhạria akana, ar jãhãeren jion maya ar daya reakʼ kạmite perecʼ tahẽkana, onkan maya ar dayawan Bańcaoicʼ do onko surre bako ńamkedea jemon uniy uskur ar jiwir e emakoa; onkoakʼ obostha do cekan sun tahẽkana!
GSAM 69Jiwetʼ beretʼ reakʼ setakʼre uskur ghaṭnako
GSAM 69.1Hapta reakʼ pạhil mãhã reakʼ setakʼ marsal hecʼena! Serma ar dhạrtire cekan uskur! Isorren Hopon beretʼ lạgitʼ hukum reakʼ sombad ạguye, mohima reakʼ raj khon mitʼ dạṛean dut Joseph akʼ koborte ãṛgo hecʼena. “Ar ńelme, mitʼ maraṅ otre larao huyena; Probhu ren dut serma khone ãṛgo hecʼena, ar duạr khon dhiriye til binḍạu ạcurkeda ar ona cetanrey duṛupʼena. Uniren mũhã bijli leka tahẽkana, ar uniyakʼ kicricʼ boroph leka puṇḍ tahẽkana. Uni botorte pahrạko ko thar tharaoena ar gocʼ hoṛko leka ko huyena.”46 “Jạpitʼ akan sonot hoṛkoakʼ aema hoṛmo jiwetʼ beretʼena, ar uni jiwetʼ beretʼ tayom koborko khon oḍokʼte sonot nagarteko boloyena ar aema hoṛṭhenko ńelena.”47 Jerusalemre ako ren gatekoakʼ duạrṭhen onkan hoṛko hecʼte, krusre dewakʼ Krist do gocʼko khon jiwetʼ beretʼ akana ar uniyakʼ jiwetʼ beretʼ reakʼ goha em lạgitʼ acakʼ dạṛete onkohõ jionko ńam akada, noa sombadko ạgu kan reakʼ katha uihạrpe. Celako ar sonot kuri ko talare cekan usaṛa kạmi—“Uni gocʼko khon jiwetʼ beretʼ akana, ale do uni le ńel akadea ar uni sãotele galmarao akada!” noa rạskạ sombad lạgitʼ nere onḍe ko dạṛ bạṛạe kana!
GSAM 69Jisu do ạtu seće tạṛam calakʼ kana
GSAM 69.2“Ar ńelme, ona mãhãge onko modren bar hoṛ do Jerusalem khon bạṛti kom 60 phạrloṅ [7 ar ạdhạ mail] saṅgiń, Emmaus ńutuman mitʼ huḍiń ạtute kin calakʼ kan tahẽkana. Ar noako joto huy akan katha ako akote kin galmarao kan tahẽkana. Ar ona leka ako kin galmarao ar kin bicạr jokhon, Jisu acge sur hecʼena ar onko sãotee tạṛamkeda. Menkhan onkoakʼ metʼ do onka ạṭkao tahẽkana je uni bạkin orom daṛeakʼ. Uni onko menatʼkina, Apekin tạṛam jokhon duk monante cetʼ kathakin galmarao kana? Onko modren mitʼ hoṛ, uniren ńutum Cleopas, uni menadea, Amge do Jerusalemren onkan mitʼ eṭakʼ disomren hoṛ kanam, ar noa din kore onḍe oka huy akana ona bạmem bạṛạe kana? Uni onko menatʼkina, Cetʼ katha? Onko uni kin menadea, Nazareth ren Jisu reakʼ katha, uni do Isor ar joto hoṛko metʼre kạmi ar kathate dạṛean mitʼ nạbi tahẽkana; ar cekate maraṅ naeke ko ar ale ren calaoicʼko uni gocʼ hukum em lạgitʼko soṅgot kedea ar krusreko dewakʼkedea. Menkhan ale do ona ạsle doho akada je uni do Israel bańcaoicʼ e huyukʼa; ar noa joto begor, noako huy akana khon tehẽń do tesar mãhã kana. Hẽ, ale ren dolren katipae kuri kohõ ale ko hahaṛa ocokedlea; onko do setakʼge koborṭhenko senlena; ar uniyakʼ hoṛmo bako ńamletʼ khan, ko hecʼena ar ko menkeda je onko do dutkoakʼ Dorson hõko ńel akada, ar onko dutko menkeda je uni jiwetʼ menaea. Ar ale sãote tahẽkan katipae hoṛ koborṭhenko senlena ar kuri ko jahań leka ko men akada, onkageko ńelkeda; menkhan uni do bako ńel kedea.
GSAM 70.1“Unre uni onko menatʼkina, E nirbudiko, nạbikoakʼ joto roṛ akan katha biswạs lạgitʼ apeakʼ mon do tinạkʼ susta! Krist do noako saset sahao ar acakʼ mohimare bolokʼ cetʼ bae hoyokʼtaya? Ar Mose ar joto nạbiko khon ehopʼte, uni sanam dhorom puthiko khon ac babot reakʼ kathakoy bujhạu atʼkina.”48 Onko sãote jom lạgitʼ duṛupʼen jokhon, uni piṭhạe kećkeda ar dhonnobade emkeda, “ar onkoakʼ metʼ jhicʼentakina, ar uni kin oromkedea.... Ar ako akote kin menkeda, Hor re uni alaṅ sãotey roṛ kan ar dhorom puthiye bujhạu alaṅ kan jokhon, alaṅakʼ mon bhitrire seṅgel leka bạkiń julukʼ kan tahẽkana?”49
GSAM 70.2Nit do, mucạtre, onkoṭhen joto katha bes oṛekte bujhạuena tayom, celako do ńel daṛeakʼ kana je Bańcaoicʼakʼ kạmire gocʼ ar jiwetʼ beretʼ do seletʼ tahẽkana. Menkhan acakʼ raj reakʼ kukli do onko cekate ko bujhạu kokʼa?
GSAM 70.2“Acakʼ saset tayom uni do aema bhul begor parman elte ac do jiwetʼ menaea mente acgey udukʼena, 40 mãhã dhạbicʼ onkoṭheney ńelena, ar Isorakʼ raj reakʼ kathakoye roṛkeda; ar onko sãote jarwaente uni hukume ematʼkoa je onko do Jerusalem khon alo ko calakʼ, menkhan Babawakʼ kiria katha lạgitʼko tạṅgi, oka do uni menkeda, Ape do ińṭhen khon pe ańjom akada. Johon do sạri dakte baptismae emkeda, menkhan ạḍi aema mãhã bạṅ, ape do Sonot Atmate baptisma pe ńama.
GSAM 71Am do nitge rajem ruạṛ ạgua se?
GSAM 71.1“Onate onko jarwaena jokhon, uni ko kulikedea, Probhu, am do noa oktere Israelṭhen arhoń rajem ruạṛ ạgua se? [Noa lekan katha, Ale do le cetʼ akada je dhorom puthi lekate am krusre dewakʼ ar gocʼko khon jiwetʼ beretʼ do hoyokʼtama, menkhan am do nitge raj bạmem ruạṛ ạgua se?] Ar uni onko menatʼkoa, Baba acakʼ akteạrre oka okteko ar ritu e doho akada ona bạṛạe do apeakʼ kạmi bạṅ kana. Menkhan Sonot Atma ape cetanre hecʼen tayom, dạṛe pe ńama; ar Jerusalemre, joto Jehudiare, Samariare, ar dhạrti reakʼ mucạtʼ simạ dhạbicʼ ape do ińren goha pe huyukʼa. Ar uni noako roṛkeda tayom, onko ko ńel kan jokhon, uni do cetan seć rakabena; ar mitʼ rimil onkoakʼ metʼ khon uniy odakedea. Uni rakab calakʼ jokhon, onko serma seć besko koyokʼ kanre, ńelpe, puṇḍ kicricʼ horokʼ akan bar hoṛ onko surrekin teṅgoyena; onko kin menkeda, E Galilee ren hoṛko, cedakʼ ape serma seć koyokʼte pe teṅgo akana? Noa Jisu ge, okae do apeṭhen khon serma seć rakab akana, uni do jahań leka ape serma seć calakʼ pe ńel kedea, ona lekagey ruạṛ hijukʼa.”50
GSAM 71Jotoakʼ ruạṛ ṭhikenokʼ dhạbicʼ Jisu do sermarey tahẽna
GSAM 71.2Nit do Bańcaoicʼ onko bạgiatʼkoa, ar onko do sạri “laha okaṭhen uni tahẽkana, onaṭhen cetan seć rakabokʼ” ko ńelkedea; onate onkoakʼ bhoṛsa tahẽkana je raj tinre hijukʼa ona reakʼ katha Sonot Atma onko cetʼakoa. Onate Atma ńam tayom, hoṛko cetʼako jokhon Patros e menkeda, “Uni do Jisu Krist e kol ạguipea, uni reakʼ katha laha apeṭhen porcar akan tahẽkana; uni do joto jinis ruạṛ ṭhikenokʼ reakʼ okte dhạbicʼ sermare tahẽn hoyokʼtaya, ona reakʼ katha Isor do dhạrti ehopʼ khon ac ren joto sonot nạbikoakʼ moca khone roṛ akada.”51
GSAM 71.3Sonot Atma do kul akan cela Patrosṭhen pe dhạrti reakʼ sạri kathahõ e emkeda: Pạhil, maraṅ dạkʼ dubạu laha reakʼ dhạrti, oka do dakte nostoena; dosar, nitokʼ dhạrti, oka do seṅgel lạgitʼ doho akana—Sudhrạu Akan Torjoma re ol akan leka, ona seṅgel dhạrtire jarwa akana—ona seṅgel do Isor bạṅ botor hoṛkoakʼ sarbanas, bhạṅgao ar mucạdokʼ reakʼ karon huyukʼa; tesar, nawa dhạrti, “okare dhorom tahẽna;” se jahań leka katipae hoṛko torjoma akada, “okare dhạrmi hoṛko tahẽna.”52
GSAM 72.1Kul akan cela Paulos do Isorren hoṛkoakʼ jiwetʼ beretʼ ar ac ren joto sonot hoṛko gocʼ daṛeakʼ obostha khon tisohoń bạṅ gocʼ obosthate bodolokʼ reakʼ kathay sodorkeda, “mitʼ metʼ micạure, mucạtʼ seṅga saḍe jokhon.” Uni Korinthren hoṛko e metatʼkoa je Krist do nit ac ren Babaakʼ raj gạdire menaea, ar ac ren joto bạiri acakʼ ti latarre ạguokʼ dhạbicʼ onḍegey tahẽna. Noa reakʼ mane, Daniel 7:13, 14; Git 2:8, 9 re nạbi katha ol akan leka, Baba do raj—uniakʼ raj—acakʼ tire em dhạbicʼ. Thisalonikaren kạlisiạṭhen uni do Kristakʼ hijukʼ ar jiwetʼ beretʼ reakʼ kathay sodorkeda, ona do onkoakʼ ekal mitʼ ạs kana, ar gocʼ ti te onko ren dulạṛko onko khon bhinạuena jokhon, sạri uskur do onare menakʼa.53
GSAM 72Probhuakʼ ruạṛ hijukʼ reakʼ okte bạṅ goṭa akana
GSAM 72.2Ona okte dhạbicʼ Probhu tinrey ruạṛ hijukʼa, ona reakʼ goṭa bạṛạe kạlisiạṭhen bạnuṅ tahẽkana. Thisalonikaren hoṛkoṭhen acakʼ pạhil ciṭhi re kul akan cela menkeda, “Abon jiwetʼ ar sarecʼ akan hoṛko do cetan sećbon rakabokʼa,” unre boehako bujhạukeda je onko modren katipae jiwetʼ tahẽkan jokhonge Krist do hijukʼa. Acakʼ dosar ciṭhire uni do acakʼ ciṭhi reakʼ onkoakʼ bhul bujhạu e sudhrạukeda, ar onko e metatʼkoa je “laha biswạs khon hirkạu bạṅ huyokʼ ar pap ren hoṛ, sarbanasren hopon, bạṅ sodorokʼ dhạbicʼ ona mãhã do bạṅ hijukʼa; uni do Isor menteko ńutumaa seko sewaea, onkan jotoakʼ birudrey teṅgona ar onako khon hõ ac do cetanrey dohoa.”54
GSAM 72Biswạs khon hirkạu
GSAM 72.3Ar nit hõ Kristakʼ Dosar hijukʼ reakʼ okte babot kạlisiạ do ńutre hor sendra lekae tahẽkana. Boehako do biswạs khon hirkạu huyukʼa mente ko cetʼ akada; menkhan ona tinạkʼ din dhạbicʼ tahẽna, noage kukli tahẽkana. Patmos ṭapu re Johon do Dorson rey tahẽkan jokhon, tayom noa reakʼ roṛ ruạṛ uni emadeya; Sodor puthi reakʼ gel bar ar gel pe pạṭhre ńamokʼ cinhạko re—“mitʼ okte, okteko, ar ạdhạ okte,” “42 cando,” ar “1260 mãhã” (serma). Menkhan ona jeling okte ehopʼ reakʼ cinhạ ghaṭna do unre dhạbicʼ bạṅ huy akan tahẽkana. Onate kạlisiạ do nit hõ Kristakʼ hijukʼ lạgitʼ ạs ar tạṅgire tahẽkana, uniyakʼ ńelokʼ reakʼ ekal ṭhik okte begor bạṛạete; cedakʼje ona saset okte paromena tayom hõ, “Sarecʼ akan hoṛko” ren kạlisiạ lạgitʼ thoṛa laṛhại ar jita reakʼ okte sarecʼ tahẽna.55
GSAM 73.1Nawa Niam reakʼ olko mucạdena khan, Kristakʼ Dosar hijukʼ reakʼ katha abon samnere poriskarge doho akana. Bạṛti kom joto pe gel pod modre mitʼ pod do jãhãe lekate aboren Probhu Jisu Kristakʼ Dosar hijukʼ reakʼ kathae roṛa. Noa babot, ar jugko khon nitokʼ okte dhạbicʼ ona ạs babot kạlisiạakʼ obostha reakʼ katha, Robert Patterson, D.D., “Interior” ńutuman khobor kagojre “Dhonyo Ạs” ńutumakʼ kathare noa lekay roṛa:—
GSAM 73Dhạrti reakʼ hajar serma—Patterson
GSAM 73.2“Aboren Probhu do Babaṭhen calakʼ lạgitʼ dhạrtire acakʼ kạlisiạ bạgikeda jokhon, uni do duk obostharege ona e bạgikeda. Uni ren 500 cela do ac ren bạiriko te perecʼ gota dhạrtite gherao akan tahẽkana; onko do Krist birudhi dhoromko ar sorkarko re gãota akan tahẽkana, ona do sanam khon hõ maraṅ akilan modren mitʼ akilan hoṛakʼ kạmi tahẽkana. Uni do ạḍi bisan hiṅsạte perecʼ tahẽkana, ar jugko reakʼ obhigyotạte ạḍi dạṛean nosto reakʼ horkoy cetʼ akada. Probhu do aboakʼ bipod bae bạṛạe onka do bạṅ tahẽkana; acakʼ mucạtʼ updesko rehõ uni do ona bae huḍiń udukʼleda, ar dhạrti reakʼ bạiri ar kạlisiạ reakʼ saset komokʼa mentehõ bae kirialeda. Menkhan uni do ac ren bạiriko hạrupʼ lạgitʼ acgey ruạṛ hijukʼa, ar ona dhonyo mãhã dhạbicʼ uni abon upkạre emabon, mente kiriae emkeda. ‘Dhạrti do apeye hiṅsạpea. Dhạrtire ape do saset pe ńama. Ape do pe rakʼ ar pe bilạpʼa, menkhan dhạrti do rạskạkʼa. Ape do duk monan pe huyukʼa, menkhan apeakʼ duk do rạskạte bodolokʼa.... Onate nit do ape duk pe ńam kana, menkhan iń do arhońiń ńelpea, ar apeakʼ mon do rạskạkʼa, ar apeakʼ rạskạ jãhãe hoṛhoń bae ạcur hatao daṛeakʼa. Iń calakʼ khan, arhońiń hijukʼa ar ińṭheniń hataopea, jemon iń okaṭhen menaińa, apehõ onaṭhen pe tahẽn.’
GSAM 74.1“Acge ruạṛ hijukʼ reakʼ ona dhonyo ạs te uni do ac calaoena jokhon acakʼ kạlisiạ e uskurkeda. Ac bạnuṅ kan joto okte abon do saset sahao hoyokʼtabona mentey menkeda, ar onkage huy akana. Uni bạnuṅ jokhon abon do jãhãn okte dhạrti reakʼ sulukʼbon ńama khan, acakʼ kạlisiạ dhạrti reakʼ thopʼ khon bańcaokʼa khan, gom talare tas bạṅ haraokʼ onkan sapha reakʼ jug huyukʼa khan, se uni hijukʼ jokhon Probhuakʼ mohimate perecʼ dhạrtiren hoṛko uniko daramea khan, se sạrige dhạrtire biswạs hõ ńam daṛeakʼa khan, noa do uni lạgitʼ ạḍi be-ạs akan hahaṛa reakʼ katha huyukʼa. Jisu do noa hajar serma reakʼ okte bae bạṛạeleda. Ale do uni bae bạṛạeleda mentele roṛa, cedakʼje uni noa babot bae metatʼlea; ar uni do meneda, ‘Iń do ape gate menteń hoho akape, cedakʼje ińren Babaṭhen khon oka joto kathań ańjom akada ona sanam apeń bạṛạe oco akape.’ Menkhan acakʼ joto updes ar jonka kathako re, uni hijukʼ laha jãhãn sulukʼ se mohima reakʼ okte lạgitʼ abon ạs dohokʼ hoyokʼtabona mente mitʼ hoń cinhạ bạnuṅa. Kul akan celakohõ Krist begor hajar serma reakʼ okte bako bạṛạeleda. Aboren Probhu calaoen tayom 300 serma dhạbicʼ kạlisiạ reakʼ dhonyo ạs do ac ruạṛ hijukʼ reakʼ ạsge tahẽkana.
GSAM 74.2“Menkhan nạbi kathare laha khon roṛ akan biswạs khon hirkạu lahanti jokhon, Krist ren nawa bạhu do uni bạnuṅre dhạrtiren rajako sãote gateyente ac mon uskur ehopʼkeda; unre ac do sahajge singi rakab seć reakʼ serma khon ar ac ren Probhuakʼ ruạṛ hijukʼ khon acakʼ metʼe bhinạukeda, cedakʼje uni hijukʼte acakʼ dhạrti reakʼ maraṅ paṛna mucạdokʼa. Dhorom sudhrạuicʼko jokhon bhage sombad reakʼ seṅga akoakʼ mocareko dohokeda ... Krist begor hajar serma reakʼ kumuko do tehenge dhasaoena, ... ar kạlisiạ do Krist-birudhi nosto lạgitʼ Probhuakʼ hijukʼ lạgitʼ arhoń koyokʼ ehopʼkeda.... Akoakʼ ciṭhiko, updesko ar biswạs aṅgocʼ kathakore, dhorom sudhrạuicʼko do hajar serma ehopʼ laha uni hijukʼ reakʼ ạsko porcar keda.
GSAM 74.3“Westminster ren sabha do Probhuakʼ Dosar hijukʼ re akoakʼ biswạs reakʼ katha roṛte akoakʼ biswạs aṅgocʼ katha ko mucạtkeda; ona kathako do hajar serma laha uni hijukʼa mente biswạsicʼkoakʼ biswạs purạu lekate udugakʼ kana. Onko noa bhạria kathateko porcara: ‘Joto hoṛ pap khon haṭao ar Isor botor hoṛkoakʼ dukre ạḍi maraṅ uskur lạgitʼ, Krist do bicạr reakʼ mitʼ mãhã hoyokʼa mente abon ekal bon pạtiạukʼ uni sanay kana; onkage ona mãhã do hoṛko alo ko bạṛạe uni sanay kana, jemon onko do joto hoṛmo reakʼ michạ bhoṛsa ko bạgi ar jaoge ko cĩṛgạl tahẽn, cedakʼje Probhu oka ghaṛiy hijukʼa ona onko bako bạṛạea; ar jaoge noa roṛ lạgitʼko sapṛao tahẽn, Hijukʼme, Probhu Jisu; ar usaṛa hijukʼme!’56
GSAM 75.1“Ale ren dhorom sudhrạuicʼ purkhạko do Probhuakʼ hijukʼ lạgitʼ koyokʼte akoakʼ monko keṭeckeda, ar ‘Laṛhại ṭhãi do sapʼte tahẽnpe! cedakʼje uni do goṛo reakʼ aema sipạhi dol sãotey hijukʼ kana,’ noa hoho te ako akote sahosko emkeda. Ona bhabna do nitokʼ mitʼ namḍak jiwir ruạṛ reakʼ dhorom sereńre doho akana, menkhan mare Scotland ren kiria bondobost manaoicʼko do ona ko bạṛạe kan tahẽkana.
GSAM 75.2“Menkhan ạḍi din bạṅ, sudhrạu akan kạlisiạko talare biswạs khon dosar hirkạu ehopʼena. Scotlandre ona do talam hor reakʼ dhorom mot mente bạṛạeokʼ kan tahẽkana; Englandre Arius akʼ mot mente, ar nitokʼ dinre Broad Church reakʼ mot mente; Americare ona ac do mitʼ Isor reakʼ mot mente ńutumena; ar Germanyre jukti reakʼ mot mente bạṛạeokʼ kan tahẽkana. Hoṛakʼ bujhạu do bicạricʼ leka ar nitokʼ reakʼ aboakʼ ạḍi simạ akan ńel bạṛạe do goha lekay dohokeda. Jahań sahaja reakʼ niạmko ńel akan lekate begor ar jãhãn ghaṭna huyukʼa mentey aṅgocʼ bạṛạekeda. Onate Jisu do acakʼ dinren hoṛko khon thoṛa lahanti akan, menkhan nitokʼ saĩs reakʼ katha ekal bạṅ bạṛạeicʼ Jehudi dhorom guru reakʼ jaegatey lạthạṛkedea. Onate onkan mitʼ hoṛ bạṅ ńelokʼ dhạrti khon ruạṛ hecʼte noa dhạrtire rajey calaokʼa, noa katha do Ibrikoakʼ mare kalponạ kathako talare dohoena.
GSAM 75Hajar serma babot Daniel Whitby akʼ katha
GSAM 75.3“Acakʼ Dosar hijukʼ ar dhạrtire raj calao reakʼ kiria kathako reakʼ mane do sudhu acakʼ bhage sombad pasnao ar dhạrti reakʼ maraṅ bhagren hoṛko Krist dhorom ko aṅgocʼa mente torjomaena; noa do 1000 serma, se katipae hoṛkoakʼ uihạr lekate 360,000 serma dhạbicʼ tahẽna, ar ona oktere hoṛko sabhyota reakʼ kạmiko re lahantiko ńama ar oka leka tisohoń bako ńam, onkan sulukʼ ar dhan sompodko ńama. Ar ona jeling okte mucạdena khan, oka do sadharon mon lekha bujhạu dhạbicʼ ạḍi maraṅ, sahaja reakʼ jãhãn maraṅ ulṭạ pulṭạ huy daṛeakʼa, ar onka roṛ daṛeakʼa je Probhu hijukʼte dhạrti nosto ar hoṛ jạti bicạr lạgitʼey hohoakoa. Whitby ńutuman mitʼ Englandren dhorom puthi bujhạuicʼ noa mot bes oṛektey sodorkeda ar hoṛko talarey pasnaokeda [Daniel Whitby do 1726 re gocʼena]. Acakʼ chapa akan ciṭhiko khon uni do Arius akʼ motren hoṛ tahẽkana mente parmanokʼ kana; menkhan acakʼ dhorom puthi bujhạuko ac lekan hoṛko talare namḍak tahẽkana. Ar acakʼ kalponạ reakʼ hajar serma do Europeren sorkari kạlisiạko khon poisa ńamicʼ ar onako ren gateko, jãhãe do mare biswạs manaoicʼ tahẽkanko, onko modren aema hoṛko rạskạte ko hataokeda, cedakʼje onko lạgitʼ noa do ạḍi jeling din dhạbicʼ Gel hạṭiń khon mitʼ hạṭiń ar man ńam reakʼ kiria katha leka tahẽkana. Onkoakʼ probhabte noa Americate ạguena, ar onḍe tehenge sabhare roṛ lạgitʼ khali aema dhao ańjom akan kathako ar updes reakʼ jomok mucạtʼ kathako saj lạgitʼ beoharena.”
GSAM 76.1Probhu do acakʼ hijukʼ, “duạrṭhenge” hijukʼ reakʼ gambhir cetao kol oḍokʼ reakʼ okte sur ạgukʼ jokhon, dhạrti reakʼ nanan ṭhãikore noa lekan motko tahẽkana.
Notes
- Galatiko 4:4, 5. ↩
- Romiko 16:25-27. ↩
- Ephesiko 3:3-9. ↩
- Jugko reakʼ sanaicʼ, sạhṭạko 29, 30-34. ↩
- Luk 2:26. ↩
- Luk 2:28-38. ↩
- Luk 3:15-17. ↩
- Johan 1:29-34. ↩
- Mathae 3:16, 17. ↩
- Johan 10:41. ↩
- Luk 3:23. ↩
- Luk 4:16-21. ↩
- Mark 1:15. ↩
- Aposkạmi 10:38; Johan 3:2. ↩
- Johan 14:8-11. ↩
- Jugko reakʼ sanaicʼ, sạhṭạ 215. ↩
- Luk 7:19-22; Mathae 11:4. ↩
- Mathae 4:17. ↩
- Mathae 10:7. ↩
- Luk 10:9. ↩
- Johan 7:46. ↩
- Mathae 12:23. ↩
- Mathae 13:54, 55. ↩
- Johan 10:24. ↩
- Johan 6:15. ↩
- Johan 6:62. ↩
- Mathae 16:20-22; Mark 9:31. ↩
- Mathae 16:28; Luk 9:27. ↩
- 2 Patras 1:16-19. ↩
- Mathae 17:22, 23. ↩
- Mathae 18:1; Mark 9:33, 34. ↩
- Mathae 19:27, 28; Luk 22:28-30. ↩
- Mathae 20:20-24. ↩
- Johan 11:47, 48. ↩
- Johan 12:15. ↩
- Johan 12:19. ↩
- Luk 19:40. ↩
- Johon 12:32-34. ↩
- Johon 13:33-36. ↩
- Johon 14:1-3. ↩
- Luka 19:11-15. ↩
- Mothi 24:3, ↩
- Mothi 24; Luka 21; Mark 13. ↩
- Mark 14:50. ↩
- Mark 9:10. ↩
- Mothi 28:2-4. ↩
- Mothi 27:52, 53. ↩
- Luka 24:13-27. ↩
- Luka 24:31, 32. ↩
- Kạmi 1:6-11. ↩
- Kạmi 3:20, 21. ↩
- 2 Patros 3:5-13. ↩
- 1 Thisalonika 4:13-18. ↩
- 2 Thisalonika 2:3, 4. ↩
- Sodor 12:17. ↩
- Biswạs Aṅgocʼ Katha, pạṭh 33, hạṭiń 3. ↩