Bab 2 — Rencana Kasalametan Dibuka

GSAM 38.1“HAREPAN anu ditunda ngajadikeun hate gering; tapi nalika kahayang datang, eta janten tangkal kahirupan.”¹ “Sabab kieu saur Gusti angkatan: Sakali deui, sakeudeung deui, abdi bakal ngagerem langit, bumi, sagara, jeung daratan garing; sarta abdi bakal ngagerem sakabeh bangsa, jeung Kahayang sakabeh bangsa bakal datang; sarta abdi bakal ngeusian imah ieu ku kamulyaan, saur Gusti angkatan.”²

GSAM 38.2Ti saprak Adam diusir tina taman Eden jeung tangkal kahirupan, kecap-kecap anu diucapkeun ka Sétan ngeunaan turunan awéwé—“manéhna bakal ngaleutikan sirah manéh”—geus méré harepan ngeunaan kéléhna sétan dina tungtungna, ragragna rancangan licikna, jeung pamulihan deui ka tangkal kahirupan. Anu dipiharep—Turunan anu dijangjikeun—jadi “Kahayang sakumna bangsa.”

GSAM 38.3Dina kutipan di luhur tina kitab Hagai, katingalina yén datangna Anu Dipikahoyong ieu patali jeung waktos Gusti bakal ngageterkeun langit jeung bumi. Paulus, dina suratna ka urang Ibrani, nempatkeun geter éta dina mangsa nu bakal datang, nyarios, “Kuring bakal ngageterkeun deui henteu ngan bumi wungkul, tapi ogé langit. Jeung kecap ieu, deui sakali deui, hartina ngaleungitkeun hal-hal anu digeterkeun, saperti hal-hal anu bisa binasa, supaya anu teu bisa digeterkeun tetep aya. Ku sabab éta, urang nampi karajaan anu teu bisa digeterkeun, hayu urang miboga rahmat, supaya urang bisa ngawula ka Allah kalayan narima jeung ajén-ajén sarta sieun ka Allah.”³ Basa ieu ngeunaan hiji geter nu bakal datang katingalina nempatkeunana dina hubungan raket jeung pangadegkeun ahir Karajaan Allah, di handapeun Kristus, Turunan nu dijangjikeun, “Kahayang sakumna bangsa.”

GSAM 39.1Restorasi anu bakal dilakukeun ngaliwatan Kristus bisa katingali sacara jelas dina poé-poé panungtungan ieu ku sakumna anu miboga Kitab Suci lengkep di payuneun maranéhna. Teu kitu kaayaan jalma-jalma baheula. Kecap Gusti sumping ka maranéhna, “paréntah demi paréntah, paréntah demi paréntah; garis demi garis, garis demi garis; di dieu saeutik, di dinya saeutik.”⁴ Kitu ogé dina wahyu ngeunaan rencana kasalametan ka maranéhna, éta kawas jalan nu bener, “siga cahaya nu sumebar, nu beuki caang nepi ka poé sampurna.”⁵ Ku kituna jadi hal nu matak pikaresepeun pikeun ngalacak sacara ringkes pangungkapan laun-laun rencana éta ka umat baheula-Na.

GSAM 39Tunda Henteu Dibuka Ti Mimiti

GSAM 39.2Gusti henteu langsung nunda harepan maranéhna, nu nyieun haténa gering ku ngungkabkeun yén maranéhna kudu ngantosan ratusan taun saméméh ngahontal kasampurnaan harepan maranéhna dina Turunan nu dijangjikeun. Tina fakta nu kacatet urang nyimpulkeun yén maranéhna diidinan mikir yén anak kahiji nu lahir téh Turunan éta: sarta yén geuwat pisan, ku cara naon waé, Eden bakal dipulihkeun, sarta maranéhna deui bisa ngaksés tangkal kahirupan. Nalika Kain lahir, Hawa ngagero, “Kuring parantos meunang lalaki ti Gusti.”⁶ Sababaraha sarjana Ibrani nyatakeun yén lamun ditarjamahkeun sacara harfiah jeung lengkep, téksna jadi, “Kuring parantos meunang lalaki, Gusti.” Hartina, ieu téh Turunan anu bakal ngalaksanakeun pagawean Gusti pikeun ngéléhkeun Sétan. Teu aya catetan ngeunaan ungkapan sapertos kitu ti Hawa basa Abel lahir. Anjeunna bisa, sarta sacara wajar bakal, nganggap yén anak kahiji téh nu bakal ngawujudkeun jangji éta. Kumaha harepanana pasti ragrag, malah pupus, basa watak Kain mekar, sarta manéhna nyaksian lampah jahatna nu tungtungna nyababkeun maotna adina. Sateuacan Abel dipaehan, maranéhna pasti geus nampa sawatara cahaya jeung pangaweruh ngeunaan kurban nu bakal datang pikeun maranéhna; sabab Abel, nurut kana pituduh ilahi, mawa anak domba-na pikeun kurban, sedengkeun Kain, anu diajarkeun sarua jeung adina, mawa kurban tina buah taneuh, sarta éta malah dicampur ku sumanget amarah jeung sirik. Korban Abel leuwih ditampi tibatan korban Kain, sabab éta dilakukeun “ku iman,” jeung ngeunaan éta Paulus nyerat, “Sanajan geus maot, manéhna masih nyarita.”⁷

GSAM 40Naha Set téh Turunan?

GSAM 40.1Saatos pupusna Abel, lahir Set, nalika harepan hirup deui; “sabab Allah,” saur Hawa, “parantos masihan ka abdi biji sanés pikeun ngagentos Abel, anu dipaéhan ku Kain.”⁸ Satuluyna Set kaasup dina silsilah ti Adam. (Tingali Kejadian 5:3.) Kain, anu sabenerna anak sulung, henteu kaasup dina silsilah. Sigana mah Hawa nyangka yén Set ayeuna jadi Turunan anu dijangjikeun. Tina catetan katingalina sanggeus lahirna Set, manusa mimiti nyebut dirina ku ngaran Gusti. (Tingali catetan gigir Kejadian 4:26.) Meureun maranéhna ngalakukeun éta dumasar kana anggapan yén Set téh anu bakal jadi pangawasa ahir, Gusti, sarta ngaleungitkeun kakawasaan anu dirampas ku Sétan.

GSAM 40Harepan Nu Dipuseurkeun ka Nuh

GSAM 40.2Dina catetan singket ngeunaan kajadian ti jaman Adam nepi ka kalahiran Nuh, ampir teu aya nu disebatkeun salian ti silsilah umat manusa. Dina kalahiran Nuh (“nu jujur,” dina catetan pinggir) harepan timbul deui, sarta rahayat nyarios, “Anjeunna ieu nu bakal masihan kanyamanan ka urang ngeunaan pagawean jeung pagawean beurat leungeun urang, kusabab taneuh anu geus dikutuk ku Gusti.”⁹ Kecap ilahi cicing ngeunaan kumaha atawa cara maranéhna ngarepkeun panglipur; tapi aya harepan yén kutukan di bumi bakal dikirangan ku cara naon waé. Pangaweruh ngeunaan kajahatan anu aya dina jaman Nuh, nalika manusa rék ngeusian dunya ku dosa jeung kekerasan nepi ka umat manusa dihapus ku banjir, sarta ngan Nuh jeung kulawargana nu salamet tina karuksakan; ogé kanyataan yén manéhna salila saratus dua puluh taun ngingetkeun dunya ngeunaan karuksakan nu bakal datang, sadayana éta disumputkeun ti maranéhna.

GSAM 41Babel Dibangun

GSAM 41.1Sanggeus banjir, rahayat diparéntahkeun ku Nuh pikeun ngeusian bumi; tapi nalika maranéhna mimiti ngaloba, maranéhna nampik rencana Gusti pikeun ngatur maranéhna. Nimrod ngadegkeun karajaan Babel (saterusna disebut Babilonia, pamaréntahan dunya kahiji).¹⁰ Teu lila ti harita, jalma-jalma mimiti ngawangun menara Babel pikeun nyieun ngaran pikeun dirina sorangan jeung nyegah maranéhna sumebar ka mana-mana, sabalikna pisan tina naon anu diajarkeun ku Gusti ngaliwatan Nuh. Tinimbang sabar ngantosan Gusti ngawujudkeun maksud-Na, maranéhna nyokot urusan éta kana leungeun sorangan, nepi ka Gusti ngabingungkeun basa maranéhna, sarta ku kituna maranéhna sumebar.

GSAM 41Abraham jadi ahli waris dunya

GSAM 41.2Ngalacak catetan singket nepi ka generasi ka-10 ti Nuh, urang manggihan panggero ka Abraham, ka saha Gusti nyarios, “Sadayana tanah anu anjeun tingali, ka anjeun bakal Kuring pasihkeun, sareng ka turunan anjeun salawasna. Sareng Kuring bakal ngajadikeun turunan anjeun kawas lebu bumi: sangkan lamun aya anu tiasa ngitung lebu bumi, turunan anjeun ogé bakal kaitung. Bangun, leumpang ngaliwatan tanah éta ti panjangna nepi ka lébarna; sabab Kuring bakal masihan éta ka anjeun.”¹¹ Sanajan jangji ieu ka Abraham yén manéhna bakal ngawasaan tanah éta, Gusti ngajamin yén manéhna bakal maot. Paulus nyebutkeun yén manéhna indit ka “tempat anu engkéna bakal ditampi minangka warisan.”¹² Patarosan ngeunaan kacumponan jangji éta tangtu dijelaskeun ka Abraham dina hiji panglihatan ti Gusti, sabab anjeunna “neangan hiji kota anu miboga pondasi, anu pangwangun jeung pangrajana nyaéta Gusti.”¹³ Dina Roma 4:13 disebutkeun yén jangji éta téh “supaya anjeunna jadi ahli waris dunya;” lain dina kaayaan ayeuna, tapi gancang atawa engké, sanggeus anjeunna hirup deui.

GSAM 42.1Ti sudut pandang manusa, Abraham gagal ningali kumaha turunan anu dijangjikeun bisa jadi turunan sorangan. Ku kituna anjeunna nyarankeun ngangkat Eliezer, pangurus imahna, jadi turunan éta. Gusti nyarios, “Henteu kitu; tapi bakal aya anu bakal kaluar tina jero beuteung anjeun sorangan.” Ayeuna Gusti ngamimitian nembongkeun ka anjeunna yén karya ahir tina keturunanana moal langsung kahontal. Anjeunna nyarios ka Abraham, “Keturunan anjeun bakal jadi pendatang di nagara anu sanés milikna, sarta bakal ngawula ka maranéhna; sarta maranéhna bakal nindes maranéhna salila opat ratus taun.... Sarta anjeun bakal angkat ka bapa-bapa anjeun kalayan karapihan; anjeun bakal dikubur dina yuswa anu sepuh.”¹⁴

GSAM 42.2Pamajikan Abraham ngusulkeun rencana anu teu wijaksana pikeun ngagancangkeun kacumponan jangji; tapi sanggeus Ishak lahir, hiji putra sajati Abraham jeung Sarah, pamajikan sahna, Gusti nyarios ngeunaan Ismail jeung indungna Hagar, “Usir bondowati ieu jeung putrana.”

GSAM 42.3Dina ujian iman Abraham nalika nyanggakeun Ishak di atas mezbah, manéhna diajar palajaran ngeunaan kabangkitan nu maot. Disebutkeun ngeunaan manéhna, “Manéhna nganggap yén Allah sanggup ngahirupkeun deui manéhna [Ishak], sanajan ti antara nu maot; ti dinya ogé manéhna nampi manéhna sacara simbolis.”¹⁵

GSAM 42Turunan Anu Sajati

GSAM 42.4Abraham kungsi diwawarkeun yén Turunan sajati, anu ngaliwatanana sakabéh bangsa bakal dibéré berkah, sanajan asalna tina turunanana nurutkeun daging, sabenerna téh Kristus Allah; sabab Gusti henteu nyarios ka anjeunna, “Bijih-bijih, siga loba; tapi siga hiji, jeung ka Bijih anjeun, anu nyaéta Kristus.”¹⁶ Rasul Paulus nyarios ngeunaan ieu, “Kitab Suci, anu geus nyangka yén Allah bakal ngabenerkeun bangsa-bangsa séjén ngaliwatan iman, geus ngawartakeun Injil ka Abraham saméméhna, nyarios, Dina anjeun sakumna bangsa bakal dibéré berkah.”¹⁷ Janji ka Abraham diulang deui ka Ishak jeung turunanana,¹⁸ sarta ogé ka Yakub.

GSAM 42.5Kusabab Yakub miboga dua belas putra, ayeuna sacara alami timbul patalékan, ngaliwatan saha garis keturunan Turunan sajati bisa dilacak? Dina kasaksian nu diilhami anu ditepikeun ku Yakub ngeunaan putra-putrana, hal éta geus ditangtukeun: “Kerajaan moal leupas ti Yehuda, ogé pangatur hukum moal leungit ti suku-na, nepi ka datangna Siloh; sarta ka manéhna bakal dikumpulkeun rahayat.”¹⁹ Pikeun ngawujudkeun ieu, alus dicatet yén urang Israil, sanajan jadi bawahan rupa-rupa bangsa, diidinan boga Sanhedrin. Ku kituna Yehuda—suku urang Yahudi nu dingaranan tina Yehuda—miboga sora dina pamaréntahanana nepi ka Siloh (Kristus) sabenerna datang.

GSAM 43Waktos Anu Disumputkeun

GSAM 43.1Para patriark gaduh pangaweruh ngeunaan pamulihan jeung Turunan anu dijangjikeun; tapi iraha atawa sabaraha lami saméméh anjeunna sumping masih kénéh disumputkeun ti maranéhna. Nalika turunan Yakub beuki loba di Mesir, sarta bangsa Asyur—Firaun (Yesaya 52:4)—anu “teu wawuh ka Yusuf,”²⁰ nindes maranéhna, pikiran maranéhna sacara alami balik deui ka 400 (saéstuna 430) taun anu disebatkeun ka Abraham minangka periode nu ngawengku sangsara jeung masa ayana maranéhna salaku pendatang, bari ngaharepkeun yén kabebasan tina ieu kaayaan bakal muka jalan ka warisan anu dijangjikeun.

GSAM 43.2Nalika Musa lahir, kolotna ningali yén “manéhna téh budak anu sampurna.”²¹ Cahaya pasti geus dipasihkeun ka maranéhna yén manéhna, di handapeun Allah, bakal jadi panyalamet Israil tina perbudakan anu kejem. Tanpa ragu pangaweruh ieu disalurkeun ka Musa; sabab nalika yuswa opat puluh taun, manéhna mutuskeun pinuh pikeun indit babarengan jeung urang Israil anu ditindas, sarta sangsara babarengan jeung maranéhna tibatan disebut putra putri Firaun jeung ahli waris tahta Mesir,²² sarta nalika manéhna ngamimitian ngabéla rahayatna, sarta dina ngabéla maranéhna maéhan saurang urang Mesir, manéhna kacida héranna yén maranéhna gagal ngakuan pagawéanana; “sabab manéhna nyangka dulurna bakal ngartos kumaha Allah ku panangan-Na bakal nyalametkeun maranéhna.”²³

GSAM 44.1Nalika waktuna Gusti sumping pikeun urang Israil angkat ti Mesir, maranéhna angkat, sarta dina waktos nu geus diprediksi, pas dina poéna. Kaluar 12:40, 41. Maranéhna moal tiasa nganggap Musa minangka pamingpin ahir maranéhna jeung turunan anu jangji diwenehkeun ka anjeunna, sabab anjeunna asalna ti suku Lewi, jeung naha Yakub dina ramalan ilhamna henteu nyatakeun yén Yehuda bakal jadi pamingpin maranéhna nepi ka datangna Siloh?

GSAM 44“Abdi bakal ningali anjeunna, tapi henteu ayeuna.”

GSAM 44.2Nalika urang Israil keur dina lalampahan ka Kanaan, Balak, raja Moab (turunan Lot), nyauran Balaam pikeun ngutuk Israil. Gusti ngarobah kutukanana jadi berkah, nu ngaliwatan éta maranéhna nampi cahaya tambahan, nu dimaksudkeun pikeun ngaleungitkeun pamanggih yén panyalametan ahir tina pangrebutan ku Sétan bakal langsung lumangsung pas maranéhna asup ka Kanaan. Carita dina Kitab Suci nyebutkeun, Balaam dina hiji panglihatan ti Gusti nyarios, “Abdi bakal ningali anjeunna, tapi henteu ayeuna; abdi bakal nyaksian anjeunna, tapi henteu deukeut: bakal muncul hiji Béntang ti Yakub, sareng hiji tongkat kakawasaan bakal naék ti Israil, sareng bakal nyerang pojok-pojok Moab, sareng ngancurkeun sakabéh barudak Set.”²⁴

GSAM 44.3Turunan anu lobana pisan anu tumuwuh ti Abraham ieu disebatkeun ku Paulus kieu: “Ku kituna, tina hiji jalma, anu geus kawas paéh, lahir turunan anu sabaraha lobana kawas béntang di langit, sarta kawas keusik di basisir laut anu teu kaétang. Kabéh jalma-jalma éta maot dina iman, sanajan maranéhna tacan nampi jangji-jangji éta, tapi geus ningali éta ti kajauhan, yakin kana éta, narima éta, sarta ngaku yén maranéhna téh jalma asing jeung nu keur lalampahan di bumi.”²⁵

GSAM 44.4Haté Israil teu kudu layu atawa kuciwa ku ramalan Balaam yén kasampurnaan harepan maranéhna téh “teu ayeuna,” atawa “teu deukeut;” sabab Gusti, teu lila saméméh wahyu ieu, geus ngajaminkeun kahirupan-Na sorangan yén kaayaan mulya éta bakal datang ahirna. Ngaliwatan Musa Anjeunna nyarios, “Tapi saleresna hirup abdi, sakumna bumi bakal pinuh ku kamulyaan Gusti.”²⁶ Dina jaman nabi Habakuk, 863 taun saatosna, kabeneran anu sarua diulang deui, tapi disebut minangka kajadian anu masih bakal datang: “sabab bumi bakal pinuh ku pangaweruh ngeunaan kamulyaan Gusti, saperti cai nutupan sagara.”²⁷

GSAM 45Palayanan Tempat Suci hiji Tipe tina Nu Sajati

GSAM 45.1Nalika Gusti ngaluarkeun Israil ti Mesir, Anjeunna ngumumkeun di hareupeun sakabéh perkemahan hukum paréntah moral-Na, sarta masihan maranéhna salinanana dina batu, nu diukir ku ramo-Na sorangan, supaya maranéhna salawasna diarahkeun ka Jurusalamet nu engkéna bakal ngorbankeun diri-Na pikeun maranéhna; sarta ku kakuatan getih-Na nu mulya dosa-dosa maranéhna bisa dihapuskeun, Anjeunna ngadegkeun hiji tempat suci di gurun. Tenda suci atawa tempat suci ieu, dina sakabéh pangwangunanana, Musa diparéntahkeun pikeun nyieunna persis sarua jeung pola anu dipidangkeun ku Gusti ka anjeunna di gunung.²⁸ Palayanan di tempat suci ieu téh bayangan tina palayanan sajati Kristus di tempat suci sawarga.²⁹ Sedengkeun tujuan Allah dina korban jeung pangorbanan di tempat suci éta pikeun ngajaga di payuneun manusa hiji bayangan tina “hal-hal hadé nu bakal datang,”³⁰ usaha Setan nyaéta nungtun rahayat pikeun merhatikeun korban éta sorangan, tinimbang Kristus jeung palayananana anu sajati, anu éta ngan saukur conto. Ku kituna manéhna nyobian nungtun maranéhna pikeun percaya kana karya sorangan pikeun kasalametan.

GSAM 45.2Ieu téh maksud Gusti pikeun jadi pangawasa umat-Na,—urang Israil,—pikeun merangan perangna jeung ngajajah bangsa-bangsa. Anjeunna boga cara-Na dina maréntah, sakumaha anu dipidangkeun dina téks di handap ieu: “Nalika Anjeunna geus ngancurkeun tujuh bangsa di tanah Kanaan, Anjeunna ngabagi tanahna ka maranéhna ku undi. Sarta sanggeus éta Anjeunna masihan ka maranéhna hakim-hakim salila kira-kira opat ratus lima puluh taun, nepi ka nabi Samuel.”³¹

GSAM 45Israil ménta raja

GSAM 45.3Kaayaan jelas yén urang Israil teu resep kana cara Gusti maréntahkeun maranéhna. Sanajan kitu, éta téh tujuan jeung kahayang-Na supaya maranéhna jadi bangsa anu istiméwa, béda ti sakabéh bangsa séjén di sabudeureunana. Lamun maranéhna taat pisan kana parentah-Na, bangsa-bangsa séjén malah bakal nyebutkeun ngeunaan maranéhna, “Saéstuna bangsa anu hébat ieu téh hiji bangsa anu wijaksana jeung ngarti. Sabab nagara mana anu sakitu gedéna, anu miboga Allah anu caket ka maranéhna, saperti Gusti Allah urang dina sagala hal anu urang penta ka-Na?”³²

GSAM 46.1Dina kaceuceubna maranéhna ménta ka Samuel supaya ngangkat raja pikeun maranéhna, sarta Gusti nyarios ka Samuel, “Aranjeunna geus nampik abdi, sangkan abdi ulah maréntah ka aranjeunna.”³³ Deui maranéhna nyarios ka Samuel, kalayan rada leuwih tegas, “Ayeuna pasihan kami raja pikeun ngadili kami siga sakabéh bangsa séjén.”³⁴ Kalayan taliti Samuel ngajelaskeun ka maranéhna panindasan anu bakal kajadian lamun maranéhna boga raja, tapi “sanajan kitu rahayat nolak nurut kana sora Samuel; maranéhna nyarios, Henteu; tapi urang rék boga raja di luhur urang; supaya urang ogé jadi siga sakabéh bangsa; sarta sangkan raja urang ngadili urang, kaluar di payuneun urang, jeung merangan perang urang.”³⁵

GSAM 46.2Ku kituna maranéhna miboga raja pikeun maréntah salila kira-kira lima ratus taun, heula salaku hiji karajaan di handapeun Saul, Daud, jeung Sulaiman; teras kabagi jadi dua karajaan, Israil jeung Yuda. Sababaraha pisan raja maranéhna anu hadé jeung adil, tapi kalolobaanana jahat, ngarahkeun rahayat kana nyembah berhala jeung kalakuan dosa anu parah. Janten rahayatna henteu ngan ukur siga bangsa-bangsa di sabudeureunana dina mibanda raja, tapi ogé siga maranéhna dina kajahatan, dina ninggalkeun Allah bapa-bapa maranéhna, jeung dina nyembah berhala jeung tentara langit.

GSAM 46.3Gusti nyarios ngeunaan pamaréntahan karajaan ieu, ku lisan nabi Hosea, “Hai Israil, anjeun geus ngancurkeun diri sorangan; tapi di Kuring aya pitulung anjeun. Kuring bakal jadi raja anjeun; saha deui nu bisa nyalametkeun anjeun di sakumna kota anjeun? jeung hakim-hakim anjeun nu anjeun ceuk, Pasihan abdi raja jeung pamingpin? Kuring masihan anjeun raja dina murka Kuring, jeung nyokot manehna dina amarah Kuring.”³⁶

GSAM 47Karajaan Anu Digulingkeun

GSAM 47.1Pamaréntahan karajaan ieu lumangsung nepi ka urang Kaldeani ngabakar Yerusalem, nyokot pakakas imah ibadah, sarta ngangkut Yahudi jadi tawanan ka Babilonia, di mana maranéhna cicing salila tujuh puluh taun, sakumaha geus diramalkeun ka maranéhna. Nalika pamaréntahan karajaan ieu eureun, Gusti nyarios ngaliwatan nabi Yehezkiel ka Zedekia, raja maranéhna anu pamungkas, “Anjeun pangeran Israil nu jahat tur najis, poé anjeun geus sumping, nalika kajahatan bakal réngsé, kieu saur Gusti Allah: Leungitkeun mahkota, tur cabut kalungguhanana: ieu moal kénéh sarua: junjung nu handap [pamingpin Babilonia], tur handeukeutan nu luhur [pamingpin suku Yahudi nu kacida ngajunjung dirina sorangan]. Kuring bakal ngabalikkeun, ngabalikkeun, ngabalikkeunana: sarta moal aya deui, nepi ka datang jalma anu pantes; sarta Kuring bakal masrahkeunana ka anjeunna.”³⁷

GSAM 47.2Pamingpin anu sah ieu, Turunan anu sajati, nyaéta Kristus. Ngeunaan anjeunna nabi Mikha nyerat, “Anjeun, hai menara panggembalaan, benteng anu kuat ti putri Sion, ka anjeun éta bakal sumping, nya éta kakawasaan kahiji [kakawasaan di bumi, anu dipulihkeun dina Kristus]: karajaan bakal sumping ka putri Yerusalem.”³⁸

GSAM 47.3Nalika Israil kaleungitan tongkat kakawasaan, éta kaserahkeun ka leungeun raja Babilonia. Nalika maranéhna silih ganti aya dina kakawasaan Média-Pérsia, Yunani, jeung Romawi, karajaan éta tilu kali digulingkeun. Dina jaman pamaréntahan Kaisar Agustus, maharaja Romawi, Kristus, ahli waris sah kana tahta Daud,—Turunan sajati ti awéwé, ti Abraham, jeung ti Daud,—lahir, sarta dina cara anu geus diramalkeun.

GSAM 47.4Supaya rahayat nyaho yén Pangawasa anu sah, Turunan anu sajati, leuwih ti saukur manusa fana kalayan karajaan singget, Gusti ngagerakkeun pangarang mazmur pikeun nyerat: “Kuring bakal ngajadikeun anjeunna putra sulung abdi, langkung luhur tibatan para raja di bumi. Ampunan abdi bakal abdi simpen keur anjeunna salawasna, sareng pasini abdi bakal tetep ajeg sareng anjeunna. Keturunan anjeunna ogé bakal abdi janten langgeng salawasna, sareng karajaan anjeunna sapertos dinten-dinten langit.” “Keturunan anjeunna bakal langgeng salawasna, sareng karajaan anjeunna sapertos panonpoé di payuneun abdi. Éta bakal diadegkeun salawasna sapertos bulan, sareng salaku saksi anu satia di sawarga.”³⁹

GSAM 48.1Dina ramalan Yesaya urang maca deui ngeunaan Pangawasa ieu kieu: “Ka urang geus lahir hiji orok, ka urang geus dipasihan hiji putra: pamaréntahan bakal aya dina taktakna; sarta ngaranana bakal disebut Ajaib, Jurunasi, Allah Nu Maha Perkasa, Rama Nu Langgeng, Pangeran Karapihan. Ngeunaan kamekaran pamaréntahanana jeung karapihanana moal aya tungtungna, di tahta Daud, jeung di karajaanana, pikeun ngaturna, jeung ngadegkeunana kalayan hukuman jeung kaadilan ti ayeuna nepi ka salawasna. Sumanget Gusti tentara-tentera bakal ngalaksanakeun ieu.”⁴⁰

GSAM 48Diangkatna Henokh jeung Elia

GSAM 48.2Aya catetan ngeunaan jalma-jalma di jaman baheula anu diangkat ka sawarga tanpa ngarasakeun paéh. Ngeunaan Henokh, anu katujuh ti Adam, disebutkeun, manéhna “leumpang jeung Allah: teras manéhna teu aya; sabab Allah nyandak manéhna.”⁴¹ “Ku iman Henokh diangkat sangkan manéhna moal ningali paéh; teras manéhna teu kapanggih, sabab Allah geus ngangkat manéhna: sabab saméméh diangkatna manéhna boga kasaksian yén manéhna nyugemakeun Allah.”⁴²

GSAM 48.3Deui, basa Elia jeung Elisa keur leumpang babarengan, “teu lila ti harita, basa maranéhna keur leumpang jeung ngobrol, tingali, mucunghul karéta seuneu jeung kuda seuneu, nu misahkeun maranéhna duaan; tuluy Elia diangkat ka sawarga ku pusaran angin. Elisa ningali éta, teras manéhna ngagero, Bapa abdi, bapa abdi, karéta perang Israil, jeung para jagoanana! Teras manéhna teu ningali anjeunna deui.”⁴³

GSAM 48.4Henokh ngaramal ngeunaan datangna Kristus salaku hakim sakumna bumi, ku kecap-kecap ieu: “Tingali, Gusti sumping sareng sapuluh rébu umat-Na nu suci, pikeun ngalaksanakeun hukuman ka sadayana, sareng pikeun ngabuktikeun ka sakumna jalma nu teu takwa di antara maranéhna ngeunaan sakumna kalakuan maranéhna nu teu takwa anu geus maranéhna lakukeun, sareng ngeunaan sakumna omongan kasar nu geus diucapkeun ku jalma-jalma nu dosa ngalawan-Na.”⁴⁴

GSAM 49Ayub Ngajarkeun Datangna Gusti

GSAM 49.1Ayub, anu dipercaya hirup dina jaman Musa, miboga pangaweruh ngeunaan datangna Kristus jeung kabangkitan; sabab anjeunna nyarios, “O, sing saéna upami kecap-kecap abdi ayeuna ditulis! O, sing nyitakna dina buku! Sing ngukirna ku pan karasa jeung timah dina batu salawasna! Sabab kuring terang yén Jurusalamet kuring hirup, sarta manéhna bakal nangtung dina poé panungtungan di bumi; sanajan sanggeus kulit kuring diancurkeun ku cacing, kuring bakal ningali Allah dina daging kuring: anu bakal kuring tingali sorangan, sarta panon kuring bakal nyaksianana, lain batur.”⁴⁵

GSAM 49Korsi Daud, Korsi Gusti

GSAM 49.2Tahta Daud disebut tahta Gusti. “Salomo linggih dina tahta Gusti jadi raja ngagentos Daud bapana.”⁴⁶ Gusti parantos “nyumpah ka anjeunna [Daud], yén tina buah pingpingna, nurutkeun daging, Anjeunna bakal ngadegkeun Kristus pikeun linggih dina tahtana: anjeunna ningali ieu tiheula nyarioskeun ngeunaan kabangkitan Kristus, yén jiwana henteu ditinggalkeun di naraka, komo dagingna ogé henteu ngalaman karuksakan.”⁴⁷ Sareng ogé disebutkeun deui ngeunaan pamaréntahan Kristus nu bakal datang, Anjeunna bakal linggih dina tahta Daud. (Tingali Yesaya 9:7.) Deui, “Para raja di bumi ngahiji, sareng para pangawasa ngadamel pasamoan babarengan, ngalawan Gusti sareng ngalawan Nu Diurapna.... Tapi kuring geus netepkeun raja kuring di gunung suci Sion. Kuring bakal ngumumkeun paréntah: Gusti geus nyarios ka kuring, Anjeun téh Putra abdi; dinten ieu abdi geus ngalahirkeun anjeun.”⁴⁸ Deui, “Gusti nyarios ka Gusti abdi, Duduk anjeun di katuhu abdi, nepi ka abdi ngajadikeun musuh anjeun jadi pijakan suku anjeun.”⁴⁹

GSAM 49Urang Yahudi Bingung

GSAM 49.3Téks-téks ieu ngabingungkeun urang Yahudi. Ieu mangrupa hiji masalah anu teu bisa maranéhna selesaikeun: lamun Daud nyauran anjeunna Gusti, kumaha anjeunna bisa jadi putrana? Kumaha anjeunna bisa jadi anak anu lahir tina turunan Daud, tapi ogé jadi Immanuel—Gusti jeung urang? Tapi Yesaya, nabi maranéhna sorangan, nyatakeun, “Hiji gadis perawan bakal hamil, teras ngalahirkeun hiji putra, teras ngarananana Immanuel.”⁵⁰

GSAM 50.1Kristus terang pisan patarosan anu bakal ngajantenkeun para Farisi nu sok ngalawan cicing, ku kituna anjeunna nanya ka maranéhna, “Kumaha pamadegan anjeun ngeunaan Kristus? Anjeunna putra saha? Maranéhna ngawaler ka anjeunna, Putra Daud. Anjeunna nyarios ka maranéhna, Kumaha carana Daud dina Roh nyauran anjeunna Gusti, bari nyarios, Gusti nyarios ka Gusti abdi, cicing di katuhu abdi, dugi ka abdi ngajadikeun musuh-musuh anjeun jadi alas suku anjeun? Lamun Daud nya nyebut anjeunna Gusti, kumaha anjeunna jadi putrana?”⁵¹

GSAM 50.2Hal ieu disinggung deui dina Mazmur 45:6, 7: “Korsi karajaan Anjeun, ya Allah, langgeng salawasna; tongkat kakaisaran Anjeun téh tongkat nu leres. Anjeun bogoh ka nu bener jeung benci ka nu jahat; ku kituna Allah, Allah Anjeun, geus ngurabi Anjeun ku minyak kabagjaan leuwih ti babaturan Anjeun.”⁵² Kalayan ayat-ayat ieu di payuneun pikiran, rahayat Yahudi pasti geus boga pamanggih anu luhung ngeunaan watak Pangawasa jeung Pangbalikeun nu bakal datang. Teu bisa jadi sanés kitu.

GSAM 50Turunan asal ilahi

GSAM 50.3Pitunjuk jéntré pisan dipasihkeun ngeunaan Kristus jeung kalahiran-Na, sabab Gusti ngaliwatan nabi Mikha geus netepkeun asal-usul ilahi-Na, komo deui désa leutik tempat Anjeunna bakal lahir: “Tapi anjeun, Betlehem Ephratah, sanajan anjeun leutik di antara rébuan Yehuda, ti anjeun bakal kaluar ka kuring anu bakal janten pangawasa di Israil; anu kadatanganana geus ti jaman baheula, ti salawasna” (catetan pinggir, Ibrani, ti “poé-poé langgeng”).⁵³

GSAM 50Ayana Gusti Nu Nembongan dina Shekinah jeung Awan

GSAM 50.4Engké dina sajarah urang Israil, nalika Sulaiman parantos réngsé ngadegkeun Bait Suci, anu ceuk anjeunna kedah pisan “agung,” shekinah kamulyaan Gusti nyicingan tempatna di antara dua kerub di luhur korsi rahmat. Catetan nyebutkeun yén dina dedikasi Bait Suci, nalika para imam kaluar ti tempat suci, “awan ngeusian imah Gusti, sahingga para imam teu tiasa nangtung pikeun ngalaksanakeun palayanan alatan awan éta: sabab kamulyaan Gusti geus ngeusian imah Gusti.”⁵⁴ Ayana Gusti di Bait Suci ieu katingali ku panon rahayat dina méga kamulyaan. Gusti ngawaler doa Sulaiman dina kasempetan ieu, sarta nyarios ka anjeunna, “Kuring parantos ngadangu doa anjeun, sareng parantos milih tempat ieu pikeun diri Kuring salaku imah pangorbanan.”⁵⁵

GSAM 51.1Rahayat dosa—ngalakukeun panyembahan berhala—ku kituna kota jeung tempat suci maranéhna ruksak salila tujuh puluh taun. Sanggeus kabuangan, Bait Suci diwangun deui ku panangan Zerubabel. Sanajan kurang megah tibatan nu diwangun ku Sulaiman, Gusti nyarios ngaliwatan nabi-Na, “Kamulyaan imah nu kadua ieu bakal leuwih agung tibatan nu kahiji.”⁵⁶ Imah ieu dihias ku Herodes, sarta di halamanana Jurusalamet ngajar. Imah kahiji miboga mega kamulyaan anu ngagambarkeun Gusti, tapi kana imah kadua datang Jurusalamet sorangan, Nu Nyipta sagala hal.

GSAM 51Karajaan Mulya tina Cikal Yésé

GSAM 51.2Ka jalma-jalma anu ngarep-ngarep jeung nungguan dina jaman Yesaya, gambaran-gambaran ngaliwatan nubuatna ngeunaan hal-hal mulya nu patali jeung panyalametan ahir pasti geus jadi sumber kakuatan jeung pangrojong. Nubuat-nubuat ieu deui ngajelaskeun sacara écés garis ti mana Jurusalamet anu diarepkeun bakal datang, saperti kieu: “Sareng bakal mucunghul hiji ranting tina tunggul Yésé, sarta hiji cabang bakal tumuwuh tina akarna: sareng Roh Gusti bakal cicing di luhur anjeunna, Roh kabijaksanaan sareng pamahaman, Roh naséhat sareng kakuatan, Roh pangaweruh sareng sieun ka Gusti; sareng bakal ngajadikeun manéhna gancang ngartos dina sieun ka Gusti; sarta manéhna moal ngadili nurutkeun naon anu katingali ku panonna, atawa nyalahkeun nurutkeun naon anu kadéngé ku ceulina: tapi kalayan kabeneran manéhna bakal ngadili nu miskin, sarta nyalahkeun kalayan adil pikeun nu handap asor di bumi: sarta manéhna bakal nyerang bumi ku tongkat lisanana, sarta ku hembusan lambéna manéhna bakal maéhan nu jahat.”⁵⁷

GSAM 52Kahirupan Deui Nu Diajarkeun ku Para Nabi

GSAM 52.1Nabi Yesaya ogé ngajar ajaran ngeunaan kabangkitan nu maot, dina kecap-kecap nu méré panglipur ieu: “Di gunung ieu Gusti ti pasukan bakal nyadiakeun pikeun sakumna rahayat hiji pésta kadaharan gajih, pésta anggur tina endapan, kadaharan gajih pinuh ku sumsum, anggur tina endapan nu geus disaring saé pisan. Sareng anjeunna bakal ngancurkeun di gunung ieu beungeut panutup nu nutupan sakumna rahayat, jeung selubung nu sumebar di sakumna bangsa. Anjeunna bakal ngaleungitkeun pati kalayan kameunangan; sareng Gusti Allah bakal ngahapus cimata ti sakumna beungeut; sareng anjeunna bakal miceun sagala hinaan ti umatna di sakumna bumi; sabab Gusti parantos nyarios kitu. Sareng dina dinten éta bakal diucapkeun, Tingali, ieu Gusti urang; urang parantos ngantosan anjeunna, sareng anjeunna bakal nyalametkeun urang: ieu Gusti; urang parantos ngantosan anjeunna, urang bakal bagja sareng kabungah dina kasalametanana.”⁵⁸

GSAM 52Karajaan Bumi Anyar

GSAM 52.2Nabi anu sami nyarios yén éta bakal janten bumi anu diropéa dimana pamaréntahan panungtungan bakal diadegkeun: “Sabab, tingali, abdi nyiptakeun langit anyar [langit atmosfir] jeung bumi anyar; sarta nu baheula moal diinget, moal asup kana pikiran [catetan pinggir, Ibrani, ‘datang ka hate,’ nyaéta dipikahayang deui]. Tapi maraneh kudu bagja jeung kabagjaan salawasna kana naon anu Kuring ciptakeun: sabab, tingali, Kuring ciptakeun Yerusalem jadi kabagjaan, jeung rahayatna jadi kabungahan. Jeung Kuring bakal bagja di Yerusalem, jeung kabungahan di rahayat Kuring: sarta sora tangisan moal kadéngé deui di dinya, komo deui sora jerit. Ti harita [ti waktos bumi anyar diciptakeun] moal aya deui orok nu umurna sababaraha poé [budak nu umurna pondok], atawa kolot nu tacan ngeusian umurna [sepuh saméméh waktuna]: sabab orok bakal maot dina umur saratus taun [dina jaman nalika manusa hirup nepi ka salapan ratus taun, barudak bisa umurna saratus taun]; tapi jalma nu jahat yuswa saratus taun [dina mangsa ahir tina umur saratus taun] bakal dikutuk. [Anu maot dina waktos bumi anyar diadegkeun téh nyaéta anu binasa dina ‘binasa jalma-jalma nu teu taat.’ 2 Petrus 3:7.] Maranéhna bakal ngawangun imah-imah, teras cicing di jerona; maranéhna bakal nanem kebon anggur, teras ngadahar buahna. Maranéhna moal ngawangun, teras batur cicing; maranéhna moal nanem, teras batur ngadahar: sabab saperti poé-poé hiji tangkal [Tangkal Hirup, Septuaginta] téh poé-poé rahayat abdi, sareng nu dipilih abdi bakal lami ngarasakeun hasil pagawean leungeun maranéhna.”⁵⁹

GSAM 53.1Yehezkiel ningali ka hareup ngaliwatan jandéla waktu anu panjang nepi ka kabangkitan jalma-jalma nu maot. Ngaliwatan anjeunna Gusti nyarios, “Tingali, hai umat abdi, abdi bakal muka kuburan anjeun, sarta nyababkeun anjeun naék ti kuburan anjeun, teras mawa anjeun ka tanah Israil.”⁶⁰

GSAM 53“Anjeunna Ngangkat Kasangsaraan Urang”

GSAM 53.2Ka Yesaya, nabi Injil, geus diwahyukeun sacara leuwih lengkep ngeunaan ujian, sangsara, jeung pupusna Jurusalamet pikeun manusa. “Saha,” saur nabi éta, “anu geus percaya kana laporan urang? jeung ka saha lengan Gusti diwaharkeun? Sabab manéhna bakal tumuwuh di payuneunana kawas tutuwuhan nu lemes, jeung kawas akar tina taneuh garing: manéhna teu boga rupa atawa kageulisan; jeung nalika urang ningali manéhna, teu aya kaéndahan nu matak urang hayang ka manéhna. Manéhna dipiceun jeung ditolak ku manusa; hiji jalma nu pinuh kasedihan, jeung wawuh kana kasedihan: jeung urang nyumputkeun beungeut urang siga-siga ti manéhna; manéhna dipiceun, jeung urang henteu ngahargaan manéhna. Saéstuna anjeunna parantos nanggung kasangsaraan urang, sarta ngabawa kasedihan urang: tapi urang nganggap anjeunna geus dipukul, dihukum ku Gusti, sarta disiksa. Tapi anjeunna tatu pikeun palanggaran urang, anjeunna remuk pikeun kajahatan urang: hukuman pikeun karapihan urang aya dina anjeunna; sarta ku bilahi-bilahi anjeunna urang cageur.”⁶¹

GSAM 53.3Naha kajadian-kajadian ieu ajaib pisan pikeun lumangsung dina jaman abdi? Jalma-jalma, kitu ogé nabi, panginten parantos naros. Jawabanana bakal, Henteu ayeuna éta bakal kajadian; waktuna can dugi pikeun sumpingna Jurusalamet agung ieu; tapi saur nabi, “Panon anjeun bakal ningali Raja dina kaéndahanana; maranéhna bakal ningali tanah anu jauh pisan.”⁶²

GSAM 54Ramalan Daniel Ngungkabkeun Masa Anu Bakal Datang

GSAM 54.1Nanging, ngaliwatan nabi Daniel Gusti ngamimitian ngawartosan rahayat-Na ngeunaan karajaan-karajaan silih ganti anu bakal muncul sarta ngawasaan dugi ka diadegkeunana karajaan-Na anu langgeng; sarta pikeun ngungkabkeun hiji periode waktos husus, ti hiji kajadian anu masih bakal lumangsung, nepi ka nembonganana anu sajati jeung dipupusna Mesias. Harti impian Nebukadnezar nembongkeun yén opat karajaan anu bakal ngawasaan dunya bakal ngirangan kakuatan jeung kamulyaanana sasuai jeung nurunna nilai emas, pérak, tambaga, jeung beusi; sarta ahirna kaayaan karajaan-karajaan anu pegat jeung teu ngahiji éta bakal sarua rapuhna jeung beusi anu dicampur jeung taneuh becek. Teras bakal datang karajaan sawarga anu bakal nuturkeun pangurangan karajaan-karajaan éta anu bakal jadi siga sekam di lantai pangirikan usum panas, sahingga euweuh tempat nu kapanggih pikeun maranéhna, sedengkeun karajaan Gusti bakal ngeusian sakumna bumi.

GSAM 54.2Teras, dina panglihatan bab katujuh, ngaliwatan simbol opat sasatoan ageung, perkara anu sami dijelaskeun deui, sarta ciri-ciri séjén tina karajaan-karajaan ieu dipidangkeun. Dina bab ieu dilacak karir jeung karya kakuatan “tanduk leutik” anu bakal muncul, sanggeus pamisahan karajaan kaopat kana sapuluh bagian, ngaruntagkeun atawa ngawasa tilu di antarana pikeun ngadegkeun dirina salaku pangawasa spiritual di luhur sadayana. Kakuatan paus ieu bakal terus aya dina kaayaan karajaan kaopat anu kabagi-bagi jeung rapuh, salila 1260 taun. Ku kituna, kajadian-kajadian anu ngahontal nepi ka waktos Kristus nampi karajaan ti Rama-Na, teras masrahkeunana ka para suci Nu Maha Luhur, geus diungkabkeun; hiji karajaan anu ahirna bakal ngawasaan sakumna bumi, sarta bakal langgeng salawasna.

GSAM 55Dua Rébu Tilu Ratus Poé

GSAM 55.1Dina bab ka dalapan kitab Daniel, dina panglihatan ngeunaan domba jantan, kambing, jeung “tanduk leutik anu tumuwuh kacida gedéna,” nabi éta dibawa deui nepi ka ahir jaman. Dina ayat 13 jeung 14, perhatian anjeunna diarahkeun ka hiji periode waktu—2300 poé—anu ngahontal nepi ka poé pangadilan. Ieu mangrupakeun jangka waktu anu panjang, sarta nabi ngartos éta; sabab malaikat ngawartosan yén panglihatan éta masih kénéh pikeun lami deui. Nepi ka ayeuna can aya tanggal nu dipasihkeun pikeun ngamimitian poé-poé éta, ku kituna anjeunna nutup bab éta ku kecap, “Abdi kagét ku panglihatan éta; tapi euweuh nu ngartos.”

GSAM 55Tujuh Puluh Minggu ka Mesias

GSAM 55.2Bab ka salapan nyaritakeun malaikat anu sumping ka Daniel, salaku jawaban kana pamundutna, pikeun masihan ka anjeunna kamahéran jeung pamahaman. Malaikat éta ngawartosan anjeunna ngeunaan hiji periode tujuh puluh minggu. Genep puluh salapan tina minggu-minggu taun ieu [anu, ceuk carita, hartina kecap shevooim, nu ditarjamahkeun jadi “minggu”] bakal ngahontal ka Mesias. Titik awal dimimitianana periode éta, “paréntah pikeun mulangkeun jeung ngawangun deui Yerusalem,” tacan dipasihkeun. Muncul patalékan, Kumaha Daniel tiasa terang dimana tungtungna genep puluh salapan minggu éta? Dina bab kaduabelas patalékan ngeunaan waktos éta dipertimbangkeun deui, sarta kana patalékanana, “Naon tungtungna ieu sadayana?” anjeunna disaur pikeun angkat, sabab kecap-kecap éta “ditutup jeung disegel nepi ka jaman ahir,” nalika “anu wijaksana bakal ngartos.”

GSAM 55.3Tanpa ragu, patalékan waktos ieu mangrupikeun salah sahiji conto anu disinggung ku rasul Petrus nalika anjeunna nyarios, “Ngeunaan kasalametan ieu, para nabi geus nalungtik jeung neuleuman kalayan saksama, anu geus ngaramal ngeunaan rahmat anu bakal datang ka anjeun: nalungtik naon atawa iraha waktuna Roh Kristus anu aya dina diri maranéhna nandakeun, nalika Roh éta nyaksian sateuacanna sangsara Kristus jeung kamulyaan anu bakal datang saterusna.”⁶³

GSAM 56Nasib Jalma-Jalma Nu Teu Takwa

GSAM 56.1Malakia, nabi panungtung dina Perjanjian Lama, nyésakeun katerangan anu matak ngageter ngeunaan karuksakan ahir jalma-jalma jahat: “Tingali, poé bakal datang anu bakal hurung kawas oven; sarta sakabéh nu sombong, komo deui sakabéh nu ngalakukeun kajahatan, bakal jadi jerami; sarta poé nu bakal datang éta bakal ngaduruk maranéhna, saur Gusti Tentara, nepi ka maranéhna moal nyésakeun akarna ogé dahanana. Tapi ka anjeun nu sieun ka nami abdi, panonpoé kabeneran bakal muncul kalayan panyageur dina jangjangna; anjeun bakal kaluar, tumuwuh kawas anak sapi di kandang. Anjeun bakal nginjak nu jahat; margi maranéhna bakal jadi lebu di handapeun sol suku anjeun dina poé abdi ngalakukeun ieu, saur Gusti pasukan.”⁶⁴

GSAM 56.2Kalayan sakabéh fakta ieu nu kacatet dina Perjanjian Lama nu dipiboga ku urang Israil, nu ngajelaskeun ka maranéhna loba pisan ciri tina rencana kasalametan, pasti gedé pisan minat para murid nu rajin diajar kecap éta basa maranéhna ningali jeung sadar yén maranéhna geus deukeut kana waktuna Turunan nu dijangjikeun éta bakal datang. Sedengkeun balaréa, komo deui maranéhna anu maca Kitab Suci di sinagoga unggal Sabat, gagal ngartos kecap éta (Kisah Rasul 13:27), jalma-jalma nu taat jeung rajin diajar, anu satia nalungtik Kitab Suci dina pituduh Roh, tangtu waé ngadoa kalayan sumanget, saperti nu dipigawé ku rasul Yohanes dina jaman ieu, “Datanglah, Gusti Yesus, sarta gancang datang.”