Bab 3 — Datangna Turunan Anu Dijangjikeun

GSAM 57.1“Nalika geus sampurna waktuna, Allah ngutus Putrana, ... anu lahir tina hukum, pikeun nebus maranéhna anu aya dina hukum, supaya urang bisa diangkat jadi putra-putra.”¹

GSAM 57.2“Ka Anjeunna anu miboga kakuatan pikeun nguatkeun anjeun nurutkeun Injil abdi jeung panginjilan Yesus Kristus, nurutkeun wahyu misteri anu disumputkeun ti mimiti dunya, tapi ayeuna geus dinyatakeun sarta ku tulisan-tulisan para nabi, nurutkeun paréntah Allah Nu Langgeng, geus dibéjakeun ka sakumna bangsa pikeun ketaatan iman: ka Allah nu hiji-hijina wijaksana, mugia kamulyaan lumangsung salawasna ngaliwatan Yesus Kristus.”²

GSAM 57.3“Ku wahyu anjeunna parantos ngawartosan ka abdi misteri éta; sakumaha anu parantos abdi tulis tadi dina sababaraha kecap, ... anu dina jaman baheula henteu kungsi dipikanyaho ku putra-putra manusa, sakumaha ayeuna diwahyukeun ka rasul-rasul jeung nabi-nabi suci-Na ku Roh.... Ka abdi, anu leuwih handap tibatan nu panghandapna di antara sakumna suci, dipasihan rahmat ieu, supaya abdi nginjilkeun ka bangsa-bangsa kabeungharan Kristus anu teu tiasa dipaluruh; sarta pikeun ngajantenkeun sakumna jalma ningali naon éta kabersamaan misteri, anu ti saprak awal dunya geus disumputkeun dina Allah, anu nyiptakeun sagala rupi ku Yesus Kristus.”³

GSAM 57.4Geus disebutkeun yén dina Perjanjian Lama Injilna nyumput; dina Perjanjian Anyar éta diwahyukeun. Sakumaha diungkabkeun ku batur, “Nalika maranéhna ngajauhan ti Gusti, urang Yahudi dina tingkat anu ageung kaleungitan pandangan kana ajaran palayanan ritual. Palayanan éta geus diadegkeun ku Kristus sorangan. Dina unggal bagian éta jadi lambang anjeunna; sarta éta pinuh ku kahirupan jeung kaéndahan spiritual. Tapi urang Yahudi kaleungitan kahirupan spiritual tina upacara-upacara maranéhna, sarta nempel kana wangun-wangun anu geus paéh. Maranéhna ngandelkeun korban-korban jeung paugeran éta sorangan, tinimbang ngandelkeun ka Anjeunna anu ditunjuk ku éta.

GSAM 58Milarian Kakawasaan Dunya

GSAM 58.1“Samentara urang Yahudi miharep sumpingna Mesias, maranéhna henteu boga pamahaman ngeunaan misina. Maranéhna henteu néangan panyalametan tina dosa, tapi panyalametan ti Romawi. Maranéhna ngarepkeun Mesias datang minangka nu ngéléhkeun, pikeun mecah kakuatan nu nindes, jeung ngajungjung Israil ka kakawasaan sakuliah dunya. Ku kituna, jalanna disiapkeun pikeun maranéhna nampik Jurusalamet.

GSAM 58.2“Rahayat, dina poékna jeung panindasanana, sarta para pangawasa anu haus kana kakawasaan, ngarep-ngarep sumpingna hiji jalma anu bakal ngéléhkeun musuhna jeung mulangkeun karajaan ka Israil. Aranjeunna geus nalungtik ramalan, tapi tanpa wawasan spiritual. Ku kituna maranéhna teu merhatikeun ayat-ayat anu nunjukkeun kana kaayaan handap asor dina sumpingna Kristus anu kahiji, sarta salah nerapkeun ayat-ayat anu nyaritakeun kamulyaan sumpingna kadua. Kabanggaan ngahalangan pandangan maranéhna; maranéhna napsirkeun ramalan nurutkeun kahayang egoisna.

GSAM 58.3“Salila leuwih ti sarébu taun, rahayat Yahudi geus ngantosan sumpingna Jurusalamet. Dina kajadian ieu maranéhna nempatkeun harepan pangcaangna. Dina lagu jeung nubuat, dina upacara di Bait Suci jeung doa di imah, maranéhna geus ngahormat ngaran-Na. Tapi basa manéhna sumping, maranéhna henteu wawuh ka manéhna. Nu dipikacinta ti sawarga pikeun maranéhna ‘siga akar tina taneuh garing;’ manéhna ‘teu boga rupa atawa kaéndahan;’ sarta maranéhna teu ningali kaéndahan dina dirina nu pantes dipikahayang. ‘Manéhna datang ka umatna sorangan, tapi umatna sorangan henteu narima manéhna.’”⁴

GSAM 58Ti Garis Keturunan Daud

GSAM 58.4Nalika waktos anu diramalkeun ku Daniel beuki caket, nalika “Mesias Pangeran”—Anu diurapkeun—bakal muncul, rahayat Yahudi tiasa waé mikir, sareng tangtosna maranéhna ngalakukeunana, kieu: Mesias nurutkeun dagingna kedah asal ti imah jeung keturunan Daud, ku kituna kalahiranana kedah dina garis éta; sarta nurutkeun aturan hukum jeung kabiasaan Yahudi, anjeunna kedah diurapkeun pikeun palayanan umum dina umur tilu puluh taun; sarta upami anjeunna kedah muncul salaku anu diurapkeun dina umur éta, mangka kalahiranana kedah tilu puluh taun sateuacan ahir genep puluh salapan minggu taun, anu bakal lumangsung nepi ka sumpingna Mesias.

GSAM 59Ramalan Simeon jeung Hana

GSAM 59.1Waktu éta sakabéh urang Israil keur dina kaayaan ngantosan. Para murid Kitab Suci anu sumanget tur satia keur ngantosan kalahiran Anjeunna anu bakal jadi Pamingpin jeung Pangawasa maranéhna. Ka Simeon anu geus sepuh tur saleh geus diwahyukeun “ku Roh Suci yén manéhna moal maot saméméh ningali Kristus Gusti.”⁵

GSAM 59.2Nalika Jurusalamet nu masih orok dibawa ka Bait Suci, Simeon nyaho yén budak ieu téh anu dimaksud—Kristus. “Teras anjeunna nyandak orok Jurusalamet éta dina pangkuanana, sarta ngadoakeun berkah ka Allah, bari nyarios, Gusti, ayeuna pangeran ngidinan abdi angkat kalayan tentrem, sakumaha parantos dipaparin ku pangeran; margi panon abdi parantos ningali kasalametan pangeran, anu parantos disiapkeun di payuneun sakumna umat manusa: cahaya pikeun menerkeun bangsa-bangsa asing, sarta jadi kamulyaan pikeun umat pangeran, Israil....

GSAM 59.3“Sareng Simeon maparin berkah ka maranéhna [Yusuf sareng Maria], teras nyarios ka Maria indungna, Tingali, anak ieu ditetepkeun pikeun ragragna sareng bangkitna seueur jalma di Israil; sareng pikeun tanda nu bakal dipertentangkeun (enya, pedang ogé bakal nembus jiwa anjeun sorangan), supaya pikiran loba hate bisa kabuka.

GSAM 59.4“Aya hiji nabi awéwé, Hana, putri Fanuel, ti suku Aser.... Sanggeus manéhna sumping dina waktos éta, manéhna ogé muji syukur ka Gusti, sarta nyaritakeun ngeunaan anjeunna ka sadayana anu keur ngantosan panebusan di Yerusalem.”⁶

GSAM 59Malaikat Ngadatangan Para Pangembala

GSAM 59.5Sateuacan ieu, warta kabagjaan ngeunaan kalahiran Jurusalamet geus diwartakeun ku malaikat ka para pangembala di dataran Betlehem. Ka ceuli para pangembala anu ngadangukeun, malaikat nyanyikeun nada-nada merdu ieu:—

GSAM 60Para Jalma Hikmat Ngadatangan Betlehem

GSAM 60.2Teras sumping jalma-jalma wijaksana ti Wétan anu geus ningali “bentang naék,” sakumaha diwartakeun ku Balaam. Nurutan kana pituduhna maranéhna nepi ka Yerusalem, di dinya maranéhna kudu nanyakeun ngeunaan Raja nu kakara lahir. Sanggeus dibéjaan yén Betlehem téh tempat lahirna Nu Dipiharep, maranéhna neruskeun lalampahan; sarta dibimbing ku béntang nu mucunghul deui, maranéhna dibawa ka tempat basajan nu jadi tempat Sang Jurusalamet ngagolér. Di dinya maranéhna nyembah ka Budak Suci, masrahkeun kado emas, kemenyan, jeung mur, teras ngamimitian lalampahan panjang balik ka imah.

GSAM 60Jurusalamet Dina Umur Dua Belas Taun

GSAM 60.3Ti yuswa leutik nepi ka dua belas taun, saeutik pisan nu kacatet ngeunaan Kristus Jurusalamet, iwal ti nambahan hikmah jeung jangkungna, sarta ketaatanna ka kolotna. Tapi dina yuswa dua belas taun, sanggeus ngiringan Yusuf jeung Maria ka Yerusalem pikeun ngiringan pésta taunan, manéhna di dinya ngahérankeun para imam ku pangaweruh nu katingali dina patarosanana, jeung dina jawaban nu dipasihkeun pikeun pasualan-pasualan maranéhna nu hésé. Ti waktos éta nepi ka anjeunna ngamimitian padamelan umumna, pagawéan basajan salaku tukang kayu diajénan ku anjeunna nalika damel bareng Yusuf, salakina Maria.

GSAM 60Misi Yohanes Pembaptis

GSAM 60.4Salila genep bulan saméméh palayanan umum-Na, misi Kristus diwartakeun ku Yohanes Pembaptis. Jalma-jalma sumping dina balaréa gedé pikeun ngadangukeun Yohanes, jeung pikeun dibaptis ku anjeunna. Nalika maranéhna “keur ngantosan [ngaharepkeun Sang Mesias sumping] jeung sakumna jalma mikir [“ngabahas atawa ngadébat,” dina catetan pinggir] dina haténa ngeunaan Yohanes, naha anjeunna téh Kristus atawa henteu; Yohanes ngajawab ka maranéhna sadayana, Kuring memang ngabaptis anjeun ku cai; tapi aya nu leuwih kuat tibatan kuring nu bakal datang, anu kuring teu pantes muka tali sapatuna. Anjeunna bakal ngabaptis anjeun ku Roh Suci jeung ku seuneu; anu mawa papan ayakan dina leungeunna, bakal ngabersihan lantai lumbana sacara tuntas, sarta ngumpulkeun gandum kana lumbana; tapi sekokna bakal dibakar ku seuneu anu teu pareum.”⁷

GSAM 61Yesus Dibaptis

GSAM 61.1Nalika Yohanes keur ngalaksanakeun upacara baptisan, manéhna ningali Yesus sumping ka dirina pikeun dibaptis, teras nyarios, “Tingali Anak Domba Allah, anu ngaleungitkeun dosa dunya.... Yohanes nyaksian, nyarios, Kuring ningali Roh nurun ti sawarga siga merpati, sarta cicing di luhur anjeunna. Kuring henteu wawuh ka anjeunna: tapi Anjeunna nu ngutus kuring pikeun ngabaptis ku cai, Anjeunna nyarios ka kuring, Saha nu anjeun tingali Roh nurun sarta cicing di luhur anjeunna, anjeunna nu bakal ngabaptis ku Roh Suci. Kuring geus ningali sarta nyaksian yén ieu téh Putra Allah.”⁸

GSAM 61Sora ti Sawarga

GSAM 61.2Henteu ngan ukur kasaksian ngeunaan Kristus salaku Mesias dibuktikeun ku nurunna Roh Suci anu katingali dina wangun awak siga merpati, tapi ogé ku sora ti sawarga. Dina Injil Mateus urang maca, “Yesus, sanggeus dibabtis, langsung naek ti cai: teras, tingali, langit kabuka pikeun anjeunna, sarta anjeunna ningali Roh Allah nurun siga manuk merpati, sarta ngaharepkeun anjeunna: teras aya sora ti sawarga, nyarios, Ieu Putra abdi anu dipikacinta, anu ku abdi dipikaresep.”⁹

GSAM 61.3Sanajan “Yohanes henteu ngalakukeun mujijat,” rahayat, nalika maranéhna ningali kakuatan agung anu ngiringan palayanan Kristus, kapaksa nyarios, “Sadayana anu diomongkeun ku Yohanes ngeunaan lalaki ieu téh leres.”¹⁰

GSAM 61Kristus Diurap Nurutkeun Hukum

GSAM 61.4Dina sambungan jeung catetan Lukas ngeunaan baptisan jeung pangurapan anu sarua ku Roh Suci dina wangun merpati, urang maca, “Yesus sorangan ngamimitian yuswa kira-kira tilu puluh taun.”¹¹

GSAM 62.1Saenggeus Gusti urang ngalakukeun puasa panjang opat puluh poé, sarta godaan sengit ti setan di gurun, anu langsung nuturkeun baptisan-Na, Anjeunna sumping ka Nazaret, tempat Anjeunna dibesarkeun; sarta sakumaha kabiasaan-Na, Anjeunna asup ka sinagoga dina poé Sabat, teras nangtung pikeun maca.... Roh Gusti aya dina diri abdi, sabab Anjeunna parantos ngoles abdi pikeun nginjilkeun Injil ka nu miskin.... Teras Anjeunna ngamimitian nyarios ka maranéhna, “Dinten ieu Kitab Suci ieu kacumponan di ceuli anjeun.”¹²

GSAM 62Waktosna parantos kacumponan

GSAM 62.2Markus, dina nyatet kajadian anu sarua, nyarios, “Waktosna parantos pinuh, sareng Karajaan Allah parantos caket: taubatlah anjeun, sareng percanten ka Injil.”¹³ Waktos anu diprediksi pikeun Anu Diurapi muncul parantos sumping. Pangurapan ku Roh Suci parantos lumangsung dina baptisan-Na, sareng ayeuna Anjeunna ngamimitian palayanan-Na, pas dina waktos sareng cara anu diprediksi ku nabi-nabi suci jaman baheula.

GSAM 62Bukti Katingali ngeunaan Mesiasna Kristus

GSAM 62.3Palayanan Kristus dibarengan ku mujijat anu terus-terusan lumangsung, anu pikeun rahayat, sanajan maranéhna teu tiasa pinuh ngartos parabel jeung kecap-Na, jadi bukti nyata yén Anjeunna téh Immanuel, atawa yén “Gusti aya sareng Anjeunna.”¹⁴ Dina mujijat-mujijat ieu Kristus masihan ka dunya lain saukur bukti kakuatan Gusti dina dirina, tapi ogé pintonan praktis ngeunaan watak Gusti jeung kaasih sayang-Na. Nalika Filipus, sanggeus tilu taun babarengan terus-terusan jeung Kristus sarta nyaksian mujijat-mujijat-Na anu agung, nyarios, “Gusti, tampakeun ka kami Rama, éta geus cukup pikeun kami,” Yesus ngawaler, “Naha salila ieu kuring babarengan jeung anjeun, tapi anjeun tacan wawuh ka kuring, Filipus? Anu geus ningali ka Kuring geus ningali ka Rama; kumaha maneh nyebut, Tembongkeun ka kami Rama? ... Percanten ka Kuring yén Kuring aya dina Rama, jeung Rama aya dina Kuring; atawa percanten ka Kuring alatan pagaweanana.”¹⁵

GSAM 63Yohanes Bingung

GSAM 63.1Sanajan dina baptisan Kristus, Yohanes geus nyaksian nurunna Roh Suci anu katingali, sarta geus ngadéngé sora ti sawarga nu nyatakeun anjeunna minangka Putra Allah, sarta manéhna sorangan geus nyatakeun yén anjeunna téh “Kambing Allah nu nyandak dosa dunya,” kajadian-kajadian lumangsung béda pisan jeung harepanana nepi ka manéhna, di panjara nu suram, jadi bingung jeung lieur.

GSAM 63.2“Sapertos murid-murid Jurusalamet, Yohanes Pembaptis henteu ngartos hakekat karajaan Kristus. Anjeunna ngarepkeun Yesus bakal nyepeng tahta Daud; sarta nalika waktos lumangsung, sareng Jurusalamet henteu ngaku kawenangan karajaan, Yohanes jadi bingung sareng hariwang.”¹⁶ “Nalika anjeunna nyauran dua muridna, [manéhna] ngirim aranjeunna ka Yesus, bari nyarios, Naha Anjeun jalma anu kedah sumping? Atawa kedah abdi ngantosan anu sanés?” “Dina jam éta ogé Anjeunna [Yesus] nyageurkeun loba panyakit jeung wabah maranéhna, ogé roh jahat; sarta ka loba nu buta Anjeunna masihan paningal. Tuluy Yesus ngawaler ka maranéhna, Indit ka jalan anjeun, sarta béjakeun ka Yohanes naon anu geus anjeun tingali jeung kadéngé.”¹⁷

GSAM 63.3Hésé pisan pikeun urang Yahudi komo deui murid-muridna ningali sacara jelas loba kabeneran anu diucapkeun ku Jurusalamet, sabab maranéhna geus teuing yakin yén nalika Sang Mesias sumping manéhna bakal mecah belenggu Romawi anu kacida nyusahkeunana, lajeng langsung mulangkeun karajaan Daud sarta maréntah salaku raja dunya.

GSAM 63.4Yesus ngamimitian panginjilan-Na ku nyarios, “Bertobatlah, sabab karajaan sawarga geus caket.”¹⁸ Nalika dua belas rasul-Na diutus, maranéhna mawa pesen anu sarua, “Karajaan sawarga geus caket.”¹⁹ Saterusna dina palayanan-Na, nalika tujuh puluh urang diutus, éta kalayan kecap-kecap, “Karajaan Allah geus caket ka anjeun.”²⁰

GSAM 64Jalma-Jalma Kagum ku Karya Kristus

GSAM 64.1Kecap-kecap anu éndah jeung pangajaran Kristus nyababkeun jalma-jalma nyarios, “Teu kungsi aya jalma nu nyarita saperti ieu jalma.”²¹ Sareng nalika anjeunna nyageurkeun jalma buta jeung bisu, “Kabéh jalma kagum, teras nyarios, Naha ieu lain putra Daud?”²² atawa dina kecap séjén, naha ieu lain turunan Daud, Jurusalamet anu dijangjikeun? “Nalika anjeunna sumping ka lemburna, anjeunna ngajar di sinagoga maranéhna, nepi ka maranéhna kagum sarta nyarios, Ti mana jalma ieu meunang hikmah ieu jeung mujijat-mujijat ieu? Naha ieu lain putra tukang kayu? Naha indungna henteu dingaranan Maria? Sareng dulurna lalaki, Yakobus, Yoses, Simon, jeung Yudas?”²³

GSAM 64.2Kira-kira taun katilu tina palayanan Kristus, nalika anjeunna aya di Bait Suci keur ngiringan pesta dedikasi, urang Yahudi ngurilingan anjeunna, lajeng nyarios ka anjeunna, “Sabaraha lami deui Anjeun ngajantenkeun kami ragu? Upami Anjeun téh Kristus, caritakeun ka kami sacara terang-terangan.”²⁴ Dina taun saméméhna, nalika anjeunna parantos ngalakukeun mujijat agung ngabagi dahareun ka lima rébu jalma kalayan “lima roti barli jeung dua lauk leutik,” anjeunna “ngartos yén maranéhna rék datang sarta nyandak anjeunna ku paksa pikeun ngajadikeun anjeunna raja, [ku kituna] anjeunna indit deui ka hiji gunung.”²⁵

GSAM 64Kristus Ngajar Para Murid Ngeunaan Paéhna

GSAM 64.3Dina ngajar murid-muridna, Kristus nekenkeun pisan pikeun ngaleungitkeun pamanggih ngeunaan kakawasaan di dunya anu bakal langsung dimimitian, sarta pikeun némbongkeun ka maranéhna yén manéhna kudu maot jeung hudang deui, angkat jauh teras datang deui. Ku kituna manéhna nanya ka maranéhna, “Kumaha lamun aranjeun ningali Putra Manusa naék ka tempat manéhna saméméhna?”²⁶ Sanggeus maréntah ka maranéhna “ulah ngawartosan ka saha waé yén manéhna téh Yesus Kristus,” urang maca: Ti harita Yesus ngamimitian nembongkeun ka murid-murid-Na kumaha Anjeunna kedah angkat ka Yerusalem, sangsara loba hal ti para sepuh, imam-imam agung, jeung ahli-ahli kitab, tuluy dipaehan, sarta dihirupkeun deui dina poé katilu. Tuluy Petrus nyandak Anjeunna sarta mimiti nyarangan, ceuk manéhna, “Jauhkeun ieu ti Anjeun, Gusti; ieu moal kajadian ka Anjeun.”²⁷

GSAM 65.1Dina waktos anu sami anjeunna nyarios ka aranjeunna yén aya sababaraha urang di dinya anu moal maot nepi ka maranéhna ningali Putra Manusa sumping dina karajaan-Na.²⁸ Kira-kira dalapan dinten saatosna, ramalan ieu kacumponan; sarta rasul Petrus ngarujuk kana “panglihatan” Kristus sumping dina karajaan-Na salaku bukti yén kadatangan kadua Kristus sabenerna masih bakal datang engké.²⁹

GSAM 65.2Dina hiji waktos nalika Kristus jeung murid-muridna aya di Galilea, Yesus nyarios ka maranéhna, “Putra Manusa bakal diserahkeun kana panangan manusa; maranéhna bakal maéhan anjeunna, sarta dina poé katilu anjeunna bakal dihirupkeun deui. Sareng maranéhna kacida sedihna.”³⁰ Tapi maranéhna masih kénéh gagal ngartos maksud-Na, sabab sanajan Yesus keur nyobian ngabeungkeut pikiran maranéhna ku kabeneran anu serius ngeunaan pupusna jeung kabangkitan-Na, maranéhna keur debat di antara maranéhna saha anu panggedéna di karajaan sawarga.³¹

GSAM 65.3Dina hiji kasempetan séjén Petrus nyarios ka Yesus, “Kami parantos ninggalkeun sagala hal tur nuturkeun Anjeun; naon nu bakal kami tampi? Yesus ngawaler ka maranéhna, Saéstuna abdi nyarios ka anjeun, yén anjeun nu parantos nuturkeun abdi, dina jaman anyar nalika Putra Manusa linggih di tahta kamulyaan-Na, anjeun ogé bakal linggih di dua belas tahta, ngadili dua belas suku Israil.”³² Kacida kuatna pamikiran ngeunaan karajaan nu bakal geuwat diadegkeun, sarta maranéhna, siga manusa, mimiti néangan tempat pangluhurna dina karajaan éta.

GSAM 65.4Teras sumping indung ambisius ti Yakobus jeung Yohanes, putra Zebedeus, nu nyuhunkeun ka Kristus supaya putrana meunang kalungguhan luhur—hiji di katuhu jeung hiji deui di kénca tahta-Na; atawa, meureun, hiji jadi Perdana Menteri pamaréntahan, jeung nu séjén jadi Sekretaris Nagara. Tapi Kristus nyarios écés, “Anjeun teu nyaho naon nu anjeun menta.”³³

GSAM 66Lebetna Kameunangan ka Yerusalem

GSAM 66.1Teu lila ti harita kajadian ageung anu matak héran lumangsung. Éta nyaéta ngahirupkeun Lazarus ti kubur, anu geus opat poé maot. Mujijat agung éta kacida ngagerakeun jeung ngahérankeun rahayat, nepi ka para Farisi hariwang, babarengan jeung para imam, langsung ngadadak ngadamel pasamoan; dina rembugan maranéhna maranéhna nanya, “Naon anu kudu urang lakukeun? Sabab lalaki ieu geus ngalakukeun loba mujijat. Lamun urang ngantep manéhna kieu waé, sakabéh jalma bakal percaya ka manéhna; sarta urang Romawi bakal datang jeung nyokot tempat urang jeung bangsa urang.”³⁴ Sedeng kakuatan Satanis ti handap keur ngawasaan jalma-jalma anu hayang ngancurkeun Kristus, kakuatan ti luhur keur ngagerakkeun balaréa pikeun ngamulyakeun manéhna, sarta ngalaksanakeun naon anu geus diramalkeun ngeunaan manéhna.

GSAM 66.2Dina kasempetan anu disebatkeun di luhur, rahayat kaluar sakaligus, henteu ngan ukur pikeun ningali Yesus, tapi ogé pikeun ningali Lazarus, anu geus dihirupkeun deui ku anjeunna ti antara nu maot. Ayeuna ka maranéhna katingalina pasti yén Yesus téh raja nu geus lila dipiharep, sarta basa maranéhna pendak anjeunna nu keur sumping ka Yerusalem, calik dina anak keledai, kecap-kecap Kitab Suci langsung ngageroeun ingetan maranéhna, “Ulah sieun, putri Sion: tingali, rajamu datang, calik dina anak keledai.”³⁵ Sorak-sorai kameunangan anu ngageter ngahiji ti balaréa anu ageung pisan éta, anu kacida ngaganggu para Farisi nu haténa tiis tur pinuh ku itungan. Di antara maranéhna maranéhna nyarios, “Naha anjeun teu ningali yén anjeun teu aya pangaruh? Tingali, sakumna dunya geus ngiring ka anjeunna.”³⁶ Nalika maranéhna nyuhunkeun sangkan Kristus ngeureunkeun sorak-sorai éta, anjeunna ngawaler, “Kuring nyarios ka anjeun, lamun maranéhna meneng, batu-batu bakal langsung ngagero.”³⁷ Gusti parantos nyarios dina kasempetan ieu, “Sorak,” sarta lamun rahayat henteu ngalaksanakeun kecap-Na, anjeunna bakal masihan sora ka batu-batu di jalan, sarta maranéhna bakal sorak; sabab kecap-Na kedah kacumponan.

GSAM 66Kristus pikeun Indit jeung Balik Deui

GSAM 66.3Henteu ngan ukur Jurusalamet urang nu usaha nungtun pikiran para murid kana kanyataan yén anjeunna bakal maot jeung bangkit deui, tapi anjeunna ogé hoyong ngajarkeun ka maranéhna yén karajaan moal datang nepi ka anjeunna angkat heula lajeng balik deui. Nunjuk kana pangasalibanna anjeunna nyarios, “Abdi, upami diangkat ti bumi, bakal narik sakumna manusa ka diri Abdi. Ieu anjeunna carioskeun pikeun méré isyarat kumaha paéhna engké. Jalma-jalma ngawaler ka anjeunna, Kami parantos ngadangu tina hukum yén Kristus cicing salawasna; kumaha anjeun nyarios, Putra Manusa kedah diangkat? Saha Putra Manusa éta?”³⁸

GSAM 67.1Pikeun ngajentrekeun leuwih jero dina pikiran para murid yén anjeunna bakal angkat jauh, sarta balik deui, saméméh karajaanana diadegkeun di bumi, anjeunna nyarios, “Anaking, sakedap deui abdi aya sareng aranjeun. Aranjeun bakal néangan abdi; sareng sakumaha abdi parantos nyarios ka urang Yahudi, Ka mana abdi angkat, aranjeun henteu tiasa sumping; kitu ogé ayeuna abdi nyarios ka aranjeun.... Simon Petrus nyarios ka Anjeunna, Gusti, ka mana Anjeun angkat? Yesus ngajawab, Ka mana abdi angkat, anjeun teu tiasa nuturkeun ayeuna; tapi engké anjeun bakal nuturkeun abdi.”³⁹ Teras Anjeunna nguatkeun haté maranéhna anu hariwang jeung sedih ku kecap-kecap ieu: “Ulah hariwang haté anjeun: anjeun percaya ka Allah, percaya ogé ka abdi. Di imah Bapa abdi loba imah; upami henteu kitu, abdi moal nyarios ka anjeun. Abdi angkat pikeun nyiapkeun tempat pikeun anjeun. Lamun abdi angkat jeung nyiapkeun tempat pikeun anjeun, abdi bakal datang deui, sarta nyandak anjeun ka diri abdi; sangkan di mana abdi aya, di dinya ogé anjeun aya.”⁴⁰

GSAM 67Parabel Sang Bangsawan

GSAM 67.2Deui Jurusalamet nyobian ngabenerkeun pamanggih anu salah yén karajaan bakal langsung muncul, ku ngagunakeun parabel di handap ieu basa anjeunna jeung murid-muridna nuju ka Yerusalem: “Aya saurang bangsawan nu angkat ka nagri jauh pikeun nampi karajaan pikeun dirina, tuluy balik deui. Anjeunna nyauran sapuluh abdi-abdi-Na, tuluy masrahkeun ka maranéhna sapuluh kintal, sarta nyarios ka maranéhna, uruskeun nepi ka kuring datang.... Terus kajadian, sanggeus manéhna balik deui sanggeus nampi karajaan, manéhna maréntahkeun sangkan para abdi anu dibéré artos dipanggil ka payuneunana, supaya manéhna nyaho sabaraha kauntungan anu dihontal ku masing-masing dina dagang.”⁴¹ Dina parabel ieu Gusti ngagambarkeun dirina sorangan ku bangsawan éta. Anjeunna bakal angkat ka nagara jauh—ka Rama-Na—sarta di dinya nampi karajaan, saméméh balik deui pikeun maréntah.

GSAM 68.1Dina waleran kana patarosan murid-murid, “Naon tanda datangna Anjeun jeung tungtung dunya?”⁴² Jurusalamet masihan daptar kajadian-kajadian anu bakal lumangsung ngaliwatan kasangsaraan ageung anu bakal nyerang garéja, sarta tanda-tanda pasti anu bakal kajadian. Lamun éta kajadian, maranéhna bisa nyaho yén datangna geus deukeut, malah di panto, sarta generasi nu ningali éta moal leungit tina panggung lampah nepi ka anjeunna sumping.⁴³

GSAM 68Ditilar ku Sadaya Murid

GSAM 68.2Tapi sanajan sakabéh piwuruk anu dipasihkeun ku Kristus ka para rasul ngeunaan pupusna jeung panghinaan anu ditampi ku Anjeunna, maranéhna gagal pisan ngartos kabeneran anu geus diajarkeun ngeunaan pangadilan jeung pangsalibanna. Pamahaman maranéhna ngeunaan kabeneran éta kacida samar nepi ka nalika pangadilan lumangsung, harepan maranéhna pupus, sarta maranéhna sadayana “ninggalkeun anjeunna lajeng kabur.”⁴⁴ Malah Petrus, Petrus anu sok sumanget, anu yakin pisan yén sanajan sakabéh jalma ninggalkeun-Na, manéhna moal kungsi, sababaraha jam engké, geus nampik Gustina, sarta sumpah yén manéhna henteu wawuh ka jalma éta. Aranjeunna kacida lambatna dina ngartos paréntah Gusti yén dina poé katilu sanggeus disalib, Anjeunna bakal hudang ti nu maot, nepi ka maranéhna silih tanya jeung mikir, “Naon hartina hudang ti nu maot?”⁴⁵ Saéstuna, maranéhna kacida kurangna iman nepi ka sanggeus anjeunna pupus jeung awakna ditempatkeun di makam anyar Yusuf, maranéhna nyiapkeun prosés mumi anjeunna. Kalayan harepan geus leungit—dikubur babarengan jeung Kristus di jero makam—kumaha sedihna poé Sabat éta keur para murid! Kalayan hate beurat ku sedih jeung kuciwa, sarta teu aya Jurusalamet nu welas asih tur welas, anu hirupna pinuh ku lampah lemes jeung rahmat, nu caket pikeun ngahibur jeung nguatkeun, kumaha sepi kaayaan maranéhna!

GSAM 69Kajadian-Kajadian Nu Ngageterkeun Dina Isuk-Isuk Kebangkitan

GSAM 69.1Isuk-isuk poé kahiji dina saminggu geus caang! Kumaha rame di sawarga jeung di bumi! Malaikat anu kuat turun ti karajaan kamulyaan ka kuburan Yusuf, mawa béja nu maréntahkeun Putra Allah pikeun hudang. “Sareng, tingali, aya gempa bumi anu gedé: sabab malaikat Gusti turun ti sawarga, sumping teras ngagulung batu ti panto kuburan, lajeng linggih di luhurna. Wajana kawas kilat, jeung pakeanana bodas siga salju: jeung ku sieun ka manéhna para jaga ngageter, sarta jadi siga jalma paéh.”⁴⁶ “Loba awakna para suci anu geus saré hudang, sarta kaluar tina kuburan sanggeus manéhna bangkit, lajeng asup ka kota suci, sarta nembongan ka loba jalma.”⁴⁷ Bayangkeun jalma-jalma anu daratang saperti kieu di Yerusalem, di panto-panto rerencanganana, kalayan warta yén Kristus nu disalib geus bangkit tina paéh, sarta maranéhna ogé geus dihirupkeun ku kakawasaan-Na pikeun jadi saksi ngeunaan kabangkitan-Na. Kumaha rame kagiatan di antara murid-murid jeung awéwé suci—maranéhna lumpat ka mana-mana pikeun nyaritakeun warta kabagjaan, “Anjeunna geus bangkit tina paéh, sabab kami geus ningali jeung ngobrol jeung anjeunna!”

GSAM 69Yesus Asup ka Désa

GSAM 69.2“Sareng, tingali, dua urang di antarana indit dina poé éta ka hiji désa leutik nu dingaranan Emmaus, nu jarakna ti Yerusalem kira-kira genep puluh furlong [tujuh satengah mil]. Maranéhna silih carita ngeunaan sagala hal nu geus kajadian. Teras, basa maranéhna keur silih carita jeung rembugan, Yesus sorangan ngadeukeutan, lajeng indit babarengan jeung maranéhna. Tapi panonna disumputkeun sangkan maranéhna henteu tiasa wawuh ka anjeunna. Anjeunna nanya ka maranéhna, Naon carita anu keur diomongkeun ku anjeun duaan basa leumpang kieu, nepi ka katingali sedih? Salah sahiji maranéhna, nu ngaranna Kleopas, ngajawab, Naha anjeun jalma anyar di Yerusalem, nepi ka teu apal kana kajadian-kajadian anu kakara lumangsung di dieu sababaraha poé ka tukang? Anjeunna nanya deui, Kajadian naon? Aranjeunna ngawaler ka anjeunna, Ngeunaan Yesus ti Nazaret, anu jadi nabi anu kawasa dina lampah jeung kecap di payuneun Allah jeung sakumna rahayat; sarta kumaha imam-imam kapala jeung pangawasa urang geus masrahkeun anjeunna supaya dihukum paéh, tuluy disalib. Tapi kami yakin yén anjeunna téh anu bakal nebus Israil. Leuwih ti éta, ayeuna geus poé katilu ti saprak kajadian éta. Sumuhun, komo deui aya sababaraha awéwé ti rombongan kami anu ngajantenkeun kami kagét, anu isuk-isuk ka makam; sarta nalika maranéhna henteu mendakan jasadna, maranéhna sumping bari nyarios yén maranéhna ogé ningali panglihatan ti malaikat anu nyarios yén anjeunna hirup. Sababaraha urang ti rombongan kami ogé indit ka makam, sarta mendakanana luyu jeung ceuk awéwé-awéwé éta; tapi maranéhna henteu ningali anjeunna.

GSAM 70.1“Teras anjeunna nyarios ka maranéhna, Hai jalma-jalma nu bodo jeung lambat haténa pikeun percaya kana sagala nu geus diomongkeun ku para nabi: naha Kristus henteu kedah sangsara kieu, lajeng asup kana kamulyaan-Na? Teras mimitian ti Musa nepi ka sakabéh nabi, anjeunna ngajelaskeun ka maranéhna dina sakabéh Kitab Suci ngeunaan diri-Na.”⁴⁸ Nalika anjeunna badé tuang babarengan sareng aranjeunna, anjeunna ngabagi roti sareng ngucapkeun syukur, “teras soca maranéhna kabuka, sarta maranéhna apal ka anjeunna.... Teras maranéhna silih carios, Naha hate urang teu kabakar di jero, basa anjeunna nyarita ka urang di jalan, sarta basa anjeunna ngajelaskeun Kitab Suci ka urang?”⁴⁹

GSAM 70.2Ayeuna, ahirna, para murid tiasa ningali, sanggeus sagala bukti geus jelas ka aranjeunna, yén aya pati jeung kabangkitan nu patali jeung misi Jurusalamet. Tapi kumaha maranéhna bakal ningali patalékan ngeunaan karajaan-Na?

GSAM 70.2“Anjeunna nembongkeun yén Anjeunna hirup deui sanggeus sangsara-Na ku loba bukti anu teu bisa dibantah, katingali ku maranéhna salila opat puluh poé, sarta nyarioskeun hal-hal ngeunaan karajaan Allah; sarta, nalika kumpul babarengan jeung maranéhna, Anjeunna paréntah supaya maranéhna ulah angkat ti Yerusalem, tapi ngantosan jangji Rama, nu saur-Na, geus maranéhna kadéngé ti abdi. Sabab Yohanes leres-leres ngabaptis ku cai; tapi maranéhna bakal dibaptis ku Roh Suci moal lami deui.

GSAM 71Naha Ayeuna Anjeun Bade Mulangkeun Karajaan?

GSAM 71.1“Nalika maranéhna kumpul, maranéhna nanya ka anjeunna, Gusti, naha ayeuna Anjeun bade ngabalikeun deui karajaan ka Israil? [hartina, Urang parantos diajar yén perlu Anjeun disalibkeun sareng hudang deui tina paéh numutkeun Kitab Suci, tapi naha Anjeun moal ngabalikeun deui karajaan ayeuna?] Sareng anjeunna ngawartoskeun ka maranéhna, Teu pantes pikeun anjeun nyaho waktos atawa mangsa nu Rama parantos netepkeun dina kakawasaan-Na sorangan. Tapi aranjeun bakal nampi kakuatan sanggeus Roh Suci sumping ka aranjeun; sarta aranjeun bakal jadi saksi abdi boh di Yerusalem, boh di sakuliah Yudea, boh di Samaria, nepi ka tungtung dunya. Sanggeus anjeunna nyarios kitu, basa maranéhna nuju nenjo, anjeunna diangkat ka luhur; hiji mega narima anjeunna nepi ka maranéhna teu katingali deui. Sarta basa maranéhna nengetan ka sawarga waktu anjeunna naék, tingali aya dua lalaki nangtung di gigireun maranéhna maké baju bodas; maranéhna ogé nyarios, Hai jalma-jalma Galilea, naha maranéhna nangtung nenjo ka sawarga? Yesus ieu anu diangkat ti maranéhna ka sawarga, bakal datang deui sarua cara maranéhna ningali anjeunna naék ka sawarga.”⁵⁰

GSAM 71Yesus bakal cicing di sawarga nepi ka waktos pamulihan

GSAM 71.2Ayeuna sanggeus Jurusalamet parantos ninggalkeun maranéhna, sarta maranéhna sabenerna parantos ningali Anjeunna “naék ka tempat Anjeunna saméméhna,” maranéhna gaduh kapastian yén Roh Suci bakal ngajar maranéhna ngeunaan waktos nalika karajaan bakal datang. Ku kituna, Petrus dina piwurukna ka rahayat, sanggeus nampi Roh, nyarios, “Anjeunna bakal ngutus Yesus Kristus, anu saméméhna parantos diwartakeun ka anjeun: anu kedah ditampi ku sawarga dugi ka jaman pamulihan sagala hal, anu parantos diomongkeun ku Allah ku lisan sakumna nabi-nabi suci-Na ti saprak awal dunya.”⁵¹

GSAM 71.3Ka rasul Petrus ogé dipasihan ku Roh Suci fakta-fakta ngeunaan tilu dunya: Kahiji, jaman saméméh banjir, anu diruksak ku cai; kadua, jaman ayeuna anu disimpen pikeun seuneu,—seuneu anu disimpen di bumi, sakumaha nu disebutkeun dina Revised Version,—seuneu anu bakal nyababkeun binasa, karuksakan, jeung pamusnahan jalma-jalma anu teu taat ka Gusti; katilu bumi anyar, “anu cicing kaadilan;” atawa, sakumaha sabagian narjamahkeun, “anu jalma-jalma nu bener bakal cicing di dinya.”⁵²

GSAM 72.1Rasul Paulus ngajelaskeun kabangkitan umat Gusti, sarta parobahan sakabéh umat suci-Na ti fana jadi abadi, “dina kedip panon, dina terompet panungtungan.” Anjeunna nyarios ka umat Korinta yén Kristus ayeuna aya di tahta Rama-Na, sarta bakal cicing di dinya nepi ka sakabéh musuh-Na ditundukkeun ka Anjeunna. Hartina, nepi ka anjeunna nampi karajaan—karajaanana—anu dipasrahkeun ka pananganana ku Rama, sakumaha geus diwahyukeun dina Daniel 7:13, 14; Mazmur 2:8, 9. Ka garéja di Tesalonika, anjeunna nampilkeun datangna Kristus jeung kabangkitan minangka hiji-hijina pangharepan maranéhna, sarta minangka panglipur sajati nalika jalma-jalma nu dipikacinta misah ti maranéhna ku gupay pati.⁵³

GSAM 72Mulihna Nu Maha Agung Anu Teu Ditangtukeun

GSAM 72.2Nepika harita, garéja tacan boga pangaweruh nu pasti ngeunaan iraha Gusti bakal uih. Nalika rasul dina surat kahijina ka urang Tesalonika nyarios, “Urang nu hirup tur masih aya bakal diangkat ka luhur,” para dulur ngartos yén maksudna Kristus bakal sumping nalika sabagian di antarana masih kénéh hirup. Dina suratna anu kadua anjeunna ngabenerkeun salah paham maranéhna ngeunaan suratna, sarta nyarios yén “poé éta moal datang, iwal aya heula pangantéan anu nyimpang, sarta manusa dosa éta kabuka, putra karuksakan; anu nentang sarta ngangkat dirina leuwih luhur tibatan sagala nu disebut Allah, atawa nu disembah.”⁵⁴

GSAM 72Apostasi

GSAM 72.3Sareng kénéh garéja ditinggalkeun pikeun néangan jalan dina poékna ngeunaan waktos datangna Kristus kadua kalina. Sadulur-sadulur geus diajar yén bakal aya apostasi; tapi sabaraha lila éta lumangsung, éta nu jadi patarosan. Jawabanana engkéna dipasihkeun ka Yohanes basa manéhna keur miboga panglihatan di pulo Patmos, dina simbol-simbol anu kapanggih dina pasal dua belas jeung tilu belas Kitab Wahyu—nyaéta “sahiji mangsa, dua mangsa, satengah mangsa,” “opat puluh dua bulan,” “sarébu dua ratus genep puluh poé” (taun); tapi nepi ka ayeuna kajadian anu nandaan dimimitina periode panjang éta can lumangsung. Ku kituna, garéja masih ngaharepkeun jeung ngantosan datangna Kristus tanpa terang pasti waktosna; sabab sanggeus mangsa kasangsaraan éta kaliwat, masih aya mangsa pondok pasualan jeung kameunangan pikeun garéja “sésa”.⁵⁵

GSAM 73.1Kalayan ditutupna catetan Perjanjian Anyar, téma kadatangan kadua Kristus geus écés disadiakeun di payuneun urang. Kira-kira hiji ayat tina unggal tilu puluh nyebutkeun ku cara naon waé ngeunaan kadatangan kadua Gusti urang Yesus Kristus. Ngeunaan ieu, jeung posisi garéja patali jeung harepan éta ngaliwatan jaman-jaman nepi ka jaman modéren, Robert Patterson, D.D., nyarios dina hiji makalah nu judulna The Interior, dina bagian nu judulna “Harepan Nu Mulya,” kieu cenah:—

GSAM 73Milenium di Dunya—Patterson

GSAM 73.2“Nalika Gusti urang ninggalkeun garéja-Na di bumi pikeun angkat ka Rama, manéhna ninggalkeun garéja dina kaayaan sedih. Lima ratus murid-Na dikurilingan ku sakumna musuh-Na, diorganisasi kana agama-agama anti-Kristus jeung pamaréntahan ku salah sahiji intelijénsi pangluhurna, dihirupkeun ku niat jahat anu paling racun, sarta diajar tina pangalaman jaman baheula dina cara-cara pangpangna éféktif pikeun ngancurkeun. Gusti henteu teu nyaho kana bahaya urang; ogé dina wacana panungtungna anjeunna henteu ngaleutikanana, atawa jangji bakal ngurangan musuhan dunya jeung sangsara garéja. Tapi anjeunna jangji yén anjeunna sorangan bakal balik pikeun ngéléhkeun musuh-musuhna, sarta bakal ngadukung urang nepi ka poé nu pinuh berkah éta. ‘Dunya benci ka anjeun. Di dunya anjeun bakal ngalaman sangsara. Anjeun bakal ceurik jeung meratap, tapi dunya bakal kabungah. Anjeun bakal sedih, tapi kasedihan anjeun bakal robah jadi kabungahan.... Ayeuna anjeun sedih, tapi engké abdi bakal pendak deui jeung anjeun, sarta haté anjeun bakal kabungah, jeung kabungahan anjeun moal aya nu nyokot ti anjeun. Lamun abdi angkat, abdi bakal datang deui, sarta nyandak anjeun ka diri abdi, supaya di mana abdi aya, di dinya anjeun ogé aya.’

GSAM 74.1“Kitu éta harepan nu mulya tina balikna anjeunna sacara pribadi nu dipaké pikeun ngahibur garéja-Na nalika anjeunna angkat. Salila mangsa anjeunna teu aya, anjeunna nyarios yén urang kudu ngalaman kasangsaraan; sarta kitu ogé nu kajadian. Lamun urang rék ngarasakeun mangsa katengtreman lahiriah salila anjeunna teu aya, lamun garéja-Na rék dibebaskeun tina serangan dunya, lamun aya jaman kasucian nalika lalang moal tumuwuh di antara gandum, atawa lamun, nalika anjeunna sumping, anjeunna disambut ku penduduk bumi anu pinuh ku kamulyaan Gusti, atawa sabenerna malahan bisa manggihan iman di bumi, éta bakal jadi hiji kejutan anu kacida teu disangka-sangka pikeun anjeunna. Yesus henteu nyaho ngeunaan milenium ieu. Urang nyebut manéhna henteu nyaho éta, sabab manéhna henteu nyaritakeunana ka urang; sarta manéhna nyarios, ‘Kuring geus nyauran anjeun babaturan, sabab sagala hal anu Kuring kadéngé ti Rama geus Kuring béjakeun ka anjeun.’ Tapi dina sagala ceramah jeung pasemon-Na teu aya sanajan isyarat leutik yén urang kudu ngarepkeun mangsa katengtreman atawa kamulyaan saméméh sumping-Na. Para rasul ogé sarua teu nyaho ngeunaan milenium tanpa Kristus. Salila tilu ratus taun sanggeus Gusti urang angkat, harepan nu mulya pikeun garéja nyaéta harepan kana balik-Na.

GSAM 74.2“Tapi nalika, dina kamajuan apostasi anu geus diramalkeun, panganten Kristus mimiti ngahibur diri dina ketiadaan-Na ku babarengan jeung raja-raja dunya, sacara wajar manéhna mindahkeun panonna tina langit wétan, sarta tina balikna Gustina, anu bakal ngeureunkeun kamegahan dunyawina. Nalika para Reformator nempatkeun trompet Injil ka sungutna ... impian ngeunaan milenium tanpa Kristus langsung kabawa angin, ... sarta garéja deui mimiti néangan datangna Gusti pikeun ngancurkeun antikristus.... Dina surat-suratna, khotbah-khotbahna, jeung pangakuan iman, para Reformator ngumumkeun harepan premilenialna.

GSAM 74.3“Majelis Westminster ngaréngsékeun pangakuan iman maranéhna kalayan pernyataan iman kana kadatangan kadua Gusti dina kecap-kecap anu sacara pinuh nganyatakeun iman para premilenial. Maranéhna ngumumkeun dina kecap-kecap beurat ieu: ‘Sakumaha Kristus hoyong urang yakin pisan yén bakal aya poé pangadilan, boh pikeun nyegah sakumna jalma tina dosa, sarta pikeun panglipur anu langkung ageung pikeun jalma-jalma saleh dina kasusahna, kitu ogé Anjeunna hoyong poé éta henteu dipikanyaho ku manusa, supaya maranéhna tiasa ngaleungitkeun sagala rasa aman jasmani, sarta salawasna waspada, sabab maranéhna henteu nyaho jam sabaraha Gusti bakal sumping: sarta salawasna siap pikeun nyarios, Datanglah, Gusti Yesus: sarta gancang datang!’⁵⁶

GSAM 75.1“Karuhun urang nu ngaréformasi nguatkeun haténa ku ngantosan datangna Gusti, sarta silih sumangetkeun ku seruan, ‘Tahan posisi! sabab Anjeunna sumping sareng bala bantuan,’ hiji raos nu diwujudkeun anyar-anyar ieu dina kidung kebangunan rohani nu populér, tapi geus wawuh ka para Covenanters Skotlandia baheula.

GSAM 75.2“Tapi teu lila engké hiji murtad kadua tina iman mimiti sumebar di antara garéja-garéja Réformasi. Ieu dipikawanoh di Skotlandia salaku Moderatism; di Inggris, salaku Arianisme, jeung leuwih anyar, salaku Broad Churchism; di Amérika disebut Unitarianisme; jeung di Jérman, Rationalisme. Ngajadikeun akal manusa salaku hakim, jeung panalungtikan modéren urang anu kacida diwatesanana salaku bukti, sarta nampik yén aya kajadian naon waé bisa lumangsung iwal nurutkeun jalanna hukum alam anu kacatet, éta ngurangan Yesus kana darajat rabbi Yahudi, anu rada maju pikeun jamanana, tapi teu wawuh pisan kana élmu modéren. Tangtu waé pamanggih yén jalma sapertos kitu bakal balik ti dunya anu teu katingali pikeun maréntah di bumi dipindahkeun kana mitologi Ibrani.

GSAM 75Daniel Whitby ngeunaan Milenium

GSAM 75.3“Jangji-jangji ngeunaan datangna deui jeung pamaréntahanana di bumi dihartikeun saukur minangka sumebarna Injilna, jeung pasrahna sabagian ageung dunya ka agama Kristen salila sarébu taun, atawa, numutkeun sawatara urang, 360.000 taun; salila éta manusa bakal maju dina widang kabudayaan, sarta ngarasakeun katengtreman jeung kamakmuran anu teu aya tandingna. Sareng dina ahir siklus anu panjang éta, anu kacida lega nepi ka pikiran biasa teu sanggup ngabayangkeun, meureun bakal aya guncangan alam anu gedé, sarta bisa disebutkeun Gusti bakal datang pikeun ngancurkeun dunya jeung nyauran umat manusa ka pangadilan. Teori ieu dijentrekeun jeung dipopulerkeun ku saurang komentator Inggris nu ngaranna Whitby [Daniel Whitby pupus taun 1726], anu tina korespondénsina nu diterbitkeun kabuktian yén manéhna téh saurang Arian, tapi komentarna populér di kalangan kelasna sorangan, sarta milenium mitologisna ditampi kalayan resep ku loba pensiunan ortodoks jeung babaturan garéja nagara di Éropa, anu di jangjikeun ku éta hiji masa panjang panghasilan persepuluhan jeung pangajén. Ngaliwatan pangaruh maranéhna éta diimpor ka Amérika, dimana éta langsung dipaké jadi bahan pikeun omongan kosong dina pidato panggung jeung panutup pidato.”

GSAM 76.1Kitu téa téori-téori di sababaraha penjuru dunya nalika urang ngadeukeutan kana waktos nalika Gusti ngirimkeun peringatan serius ngeunaan datangna-Na, komo deui “di panto.”