Kabanata 1 — Panimula

GSAM 21.1Kapag pinag-uusapan natin ang ikalawang pagdating ni Kristo, tinatalakay natin ang isang paksa na sa katotohanan ay naging pag-asa ng bayan ng Diyos mula pa nang pinalayas ang ating mga unang magulang mula sa hardin ng Eden. Sa mga salita sa ahas, na ang binhi ng babae ay dudurugin ang kanyang ulo, ay isang katiyakan na sa huli ay darating ang isang tagapagpanumbalik, na magwawagi laban sa mga pag-aangkin ni Satanas, at tutuparin ang layunin ng Diyos sa lupa. Ipinapalagay na inakala nina Adan at Eva na ang gawaing ito ay maisasakatuparan sa lalong madaling panahon, at ang isang agarang inapo nila ang magtatagumpay. Ngunit sa plano ng Diyos, ang pangako ng Tagapagligtas mula sa tila pagkawasak ay sumaklaw sa lahat ng mga bagay na mula noon ay nabuo sa pagtupad ng kaniyang “layunin at biyaya. Ibinigay niya ang mga bagay na ito sa atin kay Cristo Jesus bago pa ang pasimula ng panahon.”¹

GSAM 21.2Kung nabigyan agad sina Adan at Eva ng pananaw sa dalamhati at paghihirap na pupuno sa mundo sa mahabang mga kapanahunan sa pagitan ng pagkawasak at pagpapanumbalik nito, hindi na sana nila matiis ang kanilang kalungkutan. Ang Diyos ng langit, sa Kanyang malambing na awa at habag, ay itinago sa kanila ang pananaw na ito, at pinabayaan silang mag-ingat ng masidhing pag-asa na maliligtas sila sa lalong madaling panahon sa maringal na kalayaan ng mga anak ng Diyos. Ang pag-iisip na malapit na ang pagtubos ay likas na maghihikayat sa kanila ng mas taimtim na paghahanda upang salubungin ang pangyayaring iyon.

GSAM 22.1Sa kaparehong paraan ay ganoon din ang nangyari sa bayan ng Diyos sa lahat ng mga salinlahi mula pa noong mga araw ni Adan. Tiyak nila na isang dakila at mahalagang pangyayari ang magaganap balang araw sa hinaharap—na si Kristo ay sa wakas darating at itatag ang kaniyang kaharian. Sila rin, tulad nina Adan at Eva, ay naniwala na malapit na ang pangyayari, at, tulad nila, ay hindi nila alam kung ano ang mangyayari sa pagitan ng kanilang panahon at ng pangyayari; kung hindi, maaaring sila ay nadismaya sa pagsusumikap na maabot ang layunin ng gantimpala.

GSAM 22.2Ang kaisipang ito ay maaaring ipakita sa pamamagitan ng mga pangyayaring naganap sa larangan ng malalaking pagtuklas. Ang mga taong nagpasimula nito, bagaman hindi nila namamalayan, ay tunay na tinutupad ang layunin ng Diyos; subalit pinamumunuan sila ng mga ideyang hindi naman sa lahat ng aspeto ay nakaayon sa kanilang sariling teorya na nagtulak sa kanila na kumilos.

GSAM 22Malawakang Epekto ng mga Tuklas ni Columbus

GSAM 22.3Si Montgomery, sa kanyang American History,² na edisyon ng 1902, mga pahina 8, 9, sa pagtalakay sa teoryang nagtulak kay Columbus na simulan ang kanyang paglalakbay, at sa pagsasakatuparan ng kanyang plano na marating ang Silangang India sa pamamagitan ng paglayag pakanluran, ay nagsabi:—

GSAM 22.4“Akala ni Columbus na kaya niyang pagbutihin ang proyekto ng Hari ng Portugal. Tiyak sa kanya na may mas maikli at mas mainam na daan patungong Indiya kaysa sa rutang itinakda ni Diaz. Ang plano ng marinong Genoese [si Columbus] ay kasing-lakas ng loob gaya ng pagiging orihinal nito. Sa halip na maglayag patungong silangan, o timog at silangan, iminungkahi niyang maglayag nang tuwid patungong kanluran. Mayroon siya, ayon sa kanyang paniniwala, ng tatlong mabuti at matibay na dahilan para sa ganoong pakikipagsapalaran: Una, katulad ng pinakamahusay na mga heograpiya ng kanyang panahon, kumbinsido si Columbus na ang mundo ay hindi patag, gaya ng inaakala ng karamihan, kundi isang bilog. Pangalawa, inakala niya na mas maliit ang bilog na ito kaysa sa totoo, at ang malaking bahagi nito ay lupa sa halip na tubig. Pangatlo, dahil wala siyang alam, at walang hinala, tungkol sa pag-iral ng kontinente ng Amerika o ng Karagatang Pasipiko, inakala niya na ang baybayin ng Asia o ng mga Indiya ay nasa diretsong tapat ng Espanya at ng kanlurang baybayin ng Europa. Tinataya niya na ang kabuuang distansya papunta sa Cipango, o Hapon, ay malamang na hindi lalampas sa apat na libong milya.

GSAM 23.1“Ganito ang kanyang plano: Magsisimula siya sa Europa; itutungo ang kanyang barko pakanluran tungo sa Hapon, at susundan ang kurba ng mundo hanggang sa madala siya sa hinahanap niya. Sa kanyang isip, kasing tiyak at kasing simple ito ng pag-ikot ng langaw sa paligid ng mansanas.

GSAM 23.2“Kung magiging matagumpay ang ekspedisyon, magkakaroon siya ng napakalaking bentahe: Makakapasok siya sa mga Indiya nang diretso sa harapang pintuan, sa halip na marating ito sa paikot-ikot na paraan, at sa pamamagitan ng isang uri ng pasukan sa gilid, gaya ng kailangang gawin ng mga Portuges.

GSAM 23.3“Nakikita natin na ang taong ito, na nakaintindi ng praktikal na matematika, heograpiya, at nabigasyon nang kasing husay ng sinuman sa kanyang kapanahunan, ay tama sa unang punto—ang hugis ng daigdig—ngunit lubos na mali sa dalawa pang punto.

GSAM 23Isang Mapalad na Kamalian

GSAM 23.4“Ngunit, sa kakaibang paraan, ang kanyang mga pagkakamali ay naging tulong sa kanya sa isang aspekto. Ang pagkakamaling ginawa niya tungkol sa distansya ay isang napakapalad na pagkakamali. Kung tama ang pagkalkula ni Columbus sa laki ng mundo at sa tunay na haba ng ganoong paglalakbay, malamang na hindi siya naglayag, sapagkat agad niyang makikita na ang iminungkahing ruta ng mga Portuges ay mas maikli at mas mura. Muli, kung naisip niya o sa anumang paraan ay nahulaan na ang kontinente ng Amerika ay nasa tapat ng kanyang daraanan, hindi iyon mag-isa sana ang magtutulak sa kanya na magsimula sa isang paglalakbay-pagtuklas, sapagkat ang kanyang layunin ay hindi ang makatuklas ng bagong bansa, kundi ang makahanap ng bagong daan patungo sa isang luma.”

GSAM 23Ang Dakilang Pag-asa ng mga Panahon

GSAM 23.5Kaya ang bayan ng Diyos, sa paglipas ng mga kapanahunan, ay nagkaroon ng pag-asa sa pagdating ni Kristo sa kanilang harapan “bilang matatag at maaasahan na angkla ng ating mga kaluluwa.”³ Bagaman madalas na nasa gitna ng mga kalungkutan at kapighatian ay sumisigaw sila sa hirap, “Hanggang kailan, O Panginoon, bago dumating ang kaligtasan?” gayon pa man ay nagpatuloy silang sumulong, at tulad ni Pablo ay nagsabi at patuloy na nagsasabi, “Ano nga ang aming pag-asa, o kagalakan, o korona ng kagalakan? Hindi ba kayo nga ang nasa harapan ng ating Panginoong Jesu-Kristo sa pagparito Niya?”⁴

GSAM 24Si Pablo na Pinatibay ng Pag-asa

GSAM 24.1Ilang halimbawa ng nagpapatibay na kapangyarihan ng pag-asang ito sa ugnayang ito ang sapat na. Nang si Pablo ay dinala sa harapan ni Felix, at pinayagang magsalita para sa kanyang sarili, sinabi niya, “ayon sa pamamaraan na tinatawag nilang sekta, sa pamamaraan ding iyon, naglingkod ako sa Diyos ng aming mga ninuno. Tapat ako sa lahat ng nasa batas at sa mga kasulatan ng mga Propeta. Ganoon din ang pagtitiwala ko sa Diyos, katulad din ng paghihintay ng mga taong ito, sa pagdating ng araw ng pagkabuhay ng mga patay ng kapwa matuwid at hindi matuwid na tao.”⁵

GSAM 24.2Sa kanyang mahusay na pagtatanggol nang iharap siya kay Agripa, sinabi ni Pablo, “Ngayon nakatayo ako rito upang hatulan dahil umaasa ako sa pangako na ginawa ng Diyos sa aming mga ninuno. Sapagkat ito ang pangako na inaasahang ng aming labing dalawang tribo na tanggapin habang matiyaga silang sumasamba sa Diyos gabi at araw. Dahil sa pag-asang ito, Haring Agripa, kaya pinaratangan ako ng mga Judio. Bakit iniisip ng iba sa inyo na hindi kapani-paniwala na buhayin ng Diyos ang mga patay?”⁶ Nang sa wakas ay nasa Roma na siya upang humarap kay Cesar, sinabi niya sa mga Hudyo, “Ito ang dahilan kung bakit napalakas ang loob ng Israel na ako ay naigapos sa kadenang ito.”⁷

GSAM 24.3Malayang pinag-usapan ni Pablo ang pag-asang iyon sa kanyang liham kay Tito: “Sapagkat ang biyaya ng Diyos na nagdudulot ng kaligtasan ay sumilang na sa lahat ng tao, na nagtuturo sa atin na, sa pagtanggi sa pagsalansang at sa mga pagnanasang makamundo, ay dapat tayong mabuhay nang matino, matuwid, at maka-Diyos sa kasalukuyang sanlibutan, habang hinihintay natin ang pinagpala nating pag-asa at ang maluwalhating pagpakita ng dakilang Diyos at Tagapagligtas natin na si Jesu-Kristo.”⁸

GSAM 24Si Pedro na Nagagalak sa Pag-asa

GSAM 24.4Ganito sinasabi ni Pedro ang tungkol sa iisang pag-asa: “Purihin ang Diyos at Ama ng ating Panginoong Jesu-Kristo, na ayon sa Kanyang saganang kaawaan ay muling ipinanganak tayo sa isang buhay na pag-asa sa pamamagitan ng pagkabuhay na mag-uli ni Jesu-Kristo mula sa mga patay, sa isang mana na hindi nabubulok, hindi nadudumihan, at hindi kumukupas, na iningatan sa langit para sa inyo, na pinangangalagaan ng kapangyarihan ng Diyos sa pamamagitan ng pananampalataya tungo sa kaligtasan na handang ihayag sa huling panahon. Dito kayo'y nagagalak na labis, bagaman sa kasalukuyan ay sa maikling panahon, kung kinakailangan, kayo'y nagdadalamhati dahil sa sari-saring pagsubok: upang ang pagsubok sa inyong pananampalataya, na mas mahalaga kaysa sa gintong masisira, bagaman ito'y sinusubok sa apoy, ay magbunga ng papuri at karangalan at kaluwalhatian sa pagpakita ni Jesu-Kristo.”⁹

GSAM 25Layunin ng Diyos sa Paglikha

GSAM 25.1Ipinapakita ng mga Kasulatan ang layunin ng Diyos sa paglikha ng mundo; at mula sa salita ng hula natutuhan din natin ang kaniyang plano tungkol sa hinaharap: “Ito ang sinasabi ni Yahweh, na lumikha ng kalangitan, ang tunay na Dios na gumawa ng lupa at lumikha nito, na siyang nagtatag nito. Kaniyang nilikha ito, hindi para masayang, para panahanan.”¹⁰ Nang mabuo na ito, ibinigay niya ito sa tao. Sinasabi ng salmista, “Ang kalangitan ay kay Yahweh; pero ang lupa ay kaniyang ibinigay sa sangkatauhan.”¹¹ Ngunit nang ibigay niya ito sa tao, matuwid ang tao, gaya ng sinabi ng pantas, “Natuklasan ko ang isang ito: na nilikha ng Dios ang sangkatauhan na matuwid, ngunit sila ay lumayong naghahanap sa maraming kahirapan.”¹²

GSAM 25.2Binabasa natin ang ukol sa pakikitungo ng Panginoon sa sangkatauhan, na “nang paghiwalayin niya ang mga anak ni Adan, itinakda niya ang mga hangganan ng mga bayan ayon sa bilang ng mga anak ng Israel,”¹³ ibig sabihin, ayon sa bilang ng tunay na Israel na sa huli ay titipunin sa lupa bilang mga nasasakupan ng kaniyang hinaharap na kaharian. Ipinahayag ito ni Pablo sa mga salitang ito: “Ang Diyos ... ay ginawang mula sa isang dugo ang lahat ng mga bansa ng tao upang manirahan sa buong lupa, at itinakda ang mga panahong itinakda na niya noon pa man, at ang mga hangganan ng kanilang tirahan; upang hanapin nila ang Panginoon, kung sakaling mahawakan nila siya sa pamamagitan ng pakiramdam, at matagpuan siya, bagaman hindi siya malayo sa bawat isa sa atin; sapagkat sa kaniya tayo'y nabubuhay, at kumikilos, at mayroon tayong pagkatao.”¹⁴ Kapag natupad na ang orihinal na layunin hinggil sa lupa, “Lahat ng inyong mamamayan ay magiging matuwid.”¹⁵ Muli, sinasabi tungkol sa kanila sa kalagayang iyon, “Hindi sasabihin ng mga naninirahan, Ako ay may sakit: ang bayan na naninirahan doon ay patatawarin sa kanilang kasalanan.”¹⁶ Iyon ang panahon kung kailan “ang mapagkumbaba ay mamanahin ang lupain at magagalak sa lubos na kasaganahan.”¹⁷

GSAM 26Ang Ikalawang Pagdating ni Kristo ay Hindi Isang Alamat

GSAM 26.1Nakasulat sa ikalawang liham ni Pedro na “hindi kami sumunod sa mga kuwentong-isip na likha ng katusuhan nang ipahayag namin sa inyo ang kapangyarihan at pagparito ng ating Panginoong Jesu-Kristo, kundi kami ay mga taong nakakita sa kaniyang kamahalan. Sapagkat siya'y tumanggap mula sa Diyos Ama ng karangalan at kaluwalhatian, nang may ganitong tinig na dumating sa kaniya mula sa marilag na kaluwalhatian: Ito ang minamahal kong Anak, na sa kaniya ako'y nalulugod. At ang tinig na ito na mula sa langit ay narinig namin nang kami ay kasama niya sa banal na bundok. Mayroon din naman tayong mas tiyak na salita ng hula, na kayo'y mabuting magmasid dito, na parang sa isang ilaw na nagniningning sa madilim na lugar, hanggang sa sumikat ang araw at sumibol ang tala sa umaga sa inyong mga puso.”¹⁸

GSAM 26.2Sa kasulatang ito, tinutukoy ng apostol ang pagbabagong-anyo sa bundok bilang patunay ng ikalawang pagdating ni Kristo. Bago ang tagpong ito, sinabi ng ating Tagapagligtas sa kaniyang mga apostol, “may mga ilan sa inyo na nakatayo dito na hindi makatitikim ng kamatayan hanggang sa makita nila ang Anak ng Tao na dumarating sa kaniyang kaharian”¹⁹ — ayon sa naitala ni Lucas, “May ilan sa mga nakatayo rito na hindi matitikman ang kamatayan bago nila makita ang kaharian ng Diyos.”²⁰

GSAM 26.3Ang pangakong ito ay literal na natupad sa mismong pagbabagong-anyo. Sa “pangitain” na ito sa bundok, nakita nila si Jesus na niluwalhati, kung paanong siya'y lilitaw pagdating niya sa kaniyang kaharian. Nakita rin nila si Elias (Eliya), na inakyat sa langit nang hindi manikim ng kamatayan, na kumakatawan sa mga ililipat—mababago mula sa mortal tungo sa imortal—“sa isang sandali, sa isang iglap ng mata,” pagdating ng Panginoon.²¹ Nariyan din si Moises, na namatay, kumakatawan sa mga muling bubuhayin mula sa mga patay upang salubungin ang Panginoon. Kaya sa “pangitain” na ito ay nakita nila si Kristo na darating sa kanyang kaharian, gaya ng ipinangako niya sa kanila.

GSAM 27Ang Hula: Isang Mas Tiyak na Salita

GSAM 27.1Bagaman nakita ng mga apostol ang maringal na tanawing ito sa bundok ng pagbabagong-anyo, at narinig ang tinig ng pag-apruba ng Diyos, pinagtitibay ni apostol Pedro: “Nasa amin ang mga salitang ipinahayag ng mga propeta at ito ay lalong tiyak.” Sa pahayag na ito, hindi niya binabalewala ang kanilang nakita at narinig sa hindi malilimutang pangyayaring iyon. Narinig nila noon ang tinig ng Diyos nang minsan, ngunit sa malalawak na linya ng hula, na umaabot hanggang sa ikalawang pagdating ni Kristo, madalas nating naririnig ang tinig ng Diyos. Sa katunayan, ang bawat tiyak na hulang propetiko na natupad o naitala sa kasaysayan ay tinig ng Diyos para sa atin. Dapat ay sa ganitong kahulugan na ang salita ng hula ay “mas tiyak.” Isinalin ito ng Revised Version bilang “ginawang tiyak.” Ang hula ay nagiging tiyak sa pamamagitan ng bawat isa at bawat tiyak na detalye na natupad. Ang bawat isa at bawat pangyayaring hinulaan, kapag natupad, ay isang katiyakan na ang mga natitirang hinulaang pangyayari ay tiyak na magaganap.

GSAM 27Ang Kalikasan ng Hula

GSAM 27.2Ang mga sumusunod na patotoo mula sa mga kilalang estudyante ng Biblia tungkol sa kalikasan ng hula ay makapangyarihan:—

GSAM 27.3Iginiit ni Thomas Newton na “ang hula ay kasaysayang inihayag nang patiuna at pinaikli; ang kasaysayan ay hula na natupad at pinalawak. Nagkaroon ng mga huwad na orakulo sa mundo; ngunit ang buong talino at malisya ng mga tao at demonyo ay hindi makabuo ng anumang ganitong mga hula na nakatala sa mga Kasulatan.”

GSAM 27.4Sumasaksi si Sir Isaac Newton na “ang pakikinig sa mga propeta ay isang pangunahing katangian ng tunay na simbahan.”

GSAM 27.5Sinasabi ni Dr. A. Keith na “ang hula ay katumbas ng anumang himala, at sa kanyang sarili ay isang himala.... Ang tinig ng Makapangyarihan-sa-lahat lamang ang makapatawag sa mga patay mula sa libingan,—ang tinig ng May-Kabatiran-sa-lahat lamang ang makapagsabi ng lahat ng nakatago sa madilim na hinaharap, na para sa tao ay hindi maarok gaya ng mga tahanan ng mga patay,—at kapwa ito ang tinig ng Diyos.”

GSAM 28.1Sinabi ni Matthew Henry na “sa takdang panahon ng Diyos, na siyang pinakamainam na panahon, at sa paraan ng Diyos, na siyang pinakamainam na paraan, tiyak na matutupad ang hula. Ang bawat salita ni Kristo ay napakalinis, at dahil dito, napakatibay.”

GSAM 28Ang Layunin ng Hula

GSAM 28.2Maaari nating matutunan mula sa mga salita ni Kristo sa kaniyang mga apostol ang isang layunin ng Panginoon sa pagbibigay ng hula. Sa kaniyang hula tungkol sa mga bagay na mangyayari sa karera ni Judas, sinabi niya, “Sinasabi ko ito sa inyo upang kung ito ay mangyayari, maniniwala kayo na AKO NGA.”²²

GSAM 28.3Sinasabi rin ng Panginoon sa pamamagitan ni propeta Isaias, “Ako ang Diyos, at wala nang katulad ko, na nagpapahayag ng wakas mula sa pasimula, at mula pa noong unang panahon ang mga bagay na hindi pa nagagawa, na nagsasabi, Ang aking payo ay mananatili, at gagawin ko ang lahat ng aking kagustuhan.”²³

GSAM 28.4Muli, “Ipinahayag ko ang mga dating bagay mula pa sa pasimula, at lumabas ang mga ito sa aking bibig, at ipinakita ko; ginawa ko ang mga ito nang biglaan, at natupad ang mga ito.... Mula pa sa simula ay ipinahayag ko na ito sa iyo; bago pa man ito mangyari ay ipinakita ko na ito sa iyo; baka sabihin mo, Ang diyus-diyosan ko ang gumawa nito, at ang aking inukit na imahen, at ang aking hinulma na imahen ang nag-utos nito. Narinig mo, tingnan mo ang lahat ng ito; at hindi ba ninyo ito ipapahayag? Ipinakita ko sa iyo ang mga bagong bagay mula sa panahong ito, maging ang mga nakatagong bagay, at hindi mo naman sila alam. Nilikha sila ngayon, at hindi mula pa noong una; maging bago pa ang araw na hindi mo sila narinig, baka sabihin mo, Narito, alam ko na sila.”²⁴

GSAM 28.5Mula sa wikang ito, makikita ang puwersa ng katuparan ng mga hula bilang patunay ng banal na pinagmulan ng hula, pati na rin ang pagiging demonstrasyon ng kapangyarihan ng Panginoon sa itaas ng lahat ng diyos ng mga pagano. Mapapansin din mula sa mga salitang ito na ang hula ay may napakahalagang lugar sa mga Kasulatan ng katotohanan. Dahil totoo ang mga katotohanang ito, nakakagulat na napakaraming tao ang kaunti o walang pansin sa pag-aaral ng mga bahaging propetiko ng Banal na Kasulatan.

GSAM 29Hindi Selyado ang Hula

GSAM 29.1Sinasabi ng mga walang alam na sila ay hindi marunong, at dahil dito ay hindi nila maiintindihan ang mga hula. Sa kabilang banda, maraming edukado, at ilan sa kanila ay kabilang sa ministeryo, ang nagsasabi: “Ang mga hula ay selyado, at hindi maaaring maunawaan. Alam nating lahat na ang aklat ng Pahayag ay isang selyadong aklat.”

GSAM 29.2Sa Pahayag, ang minamahal na si Juan ay binigyan ng espesyal na utos na huwag selyuhan ang aklat.²⁵ Gayundin sa aklat na ito ay ipinahayag ang isang pagpapala sa mga “nakikinig sa mga salita ng propesiyang ito at sumunod sa nakasulat dito.”²⁶ Paano maisasakatuparan ang mga nilalaman ng isang selyadong aklat kung hindi ito, at hindi maaaring, maunawaan? Sinabi ng Panginoon sa pamamagitan ni Moises, “Ang mga lihim na bagay ay ukol sa Panginoon nating Diyos; ngunit ang mga bagay na ipinahayag ay ukol sa atin at sa ating mga anak magpakailanman, upang ating gawin ang lahat ng mga salita ng kautusang ito.”²⁷

GSAM 29.3Na idinisenyo ng Panginoon ang mga hula ni Daniel upang maunawaan ay maliwanag mula sa kaniyang mga salita sa kaniyang mga alagad hinggil dito. Nabasa natin: “Kaya, kapag makita na ninyo ang kasuklamsuklam na kalagiman, na sinabi ng propetang si Daniel, na nakatayo na sa banal na lugar (unawain ito ng nagbabasa),”²⁸ na halos nagsasabing, Unawain ninyo si propeta Daniel.

GSAM 29.4Ibinubunyag ng Panginoon ang kamalian ng pahayag na hindi maaaring maunawaan ang hula, sa mga salitang ito: “Ang pangitain ng lahat ay naging sa iyo na parang mga salita ng isang aklat na selyado, na ibinibigay ng mga tao sa isang taong marunong, na nagsasabing, Basahin mo ito, pakiusap: at sinasagot niya, Hindi ko magawa, sapagkat ito ay selyado: at ang aklat ay ibinibigay sa hindi marunong, na nagsasabing, Basahin mo ito, pakiusap: at sinasagot niya, Hindi ako marunong. Kaya't sinabi ng Panginoon, Sapagkat ang bayan na ito'y lumalapit sa akin sa kanilang bibig, at sa kanilang mga labi'y pinaparangalan ako, datapwa't inilayo ang kanilang puso sa akin, at ang kanilang takot sa akin ay itinuro sa pamamagitan ng utos ng mga tao: kaya't narito, gagawa ako ng isang kakatwang gawa sa gitna ng bayang ito, kakatwang gawa at kababalaghan: sapagkat ang karunungan ng kanilang mga pantas ay mapapahamak, at ang pang-unawa ng kanilang mga maalam ay matatago.”²⁹ Kung sinunod ng mga taong tinutukoy ng propeta rito ang tiyak na salita ng hula, hindi sana sila lumayo sa kautusan ng Diyos at pinalitan ang Kanyang mga tuntunin ng mga utos ng tao.

GSAM 30Ang Hula ay Hindi Nagmumula sa Sariling Pagpapakahulugan

GSAM 30.1Hindi dahil ang hula ay may malalim, nakatago, at misteryosong kahulugan kaya maraming hindi nakakaintindi rito. Sinabi ni apostol Pedro tungkol dito, “Alamin muna ninyo na walang hula sa Kasulatan na nagmumula sa sariling interpretasyon. Sapagkat ang hula ay hindi dumating noong unang panahon ayon sa kalooban ng tao; kundi ang mga banal na tao ng Diyos ang nagsalita ayon sa paghihikayat ng Espiritu Santo.”³⁰ Malinaw na ipinahihiwatig ng pananalitang ito na ang mahalaga sa pag-unawa ng hula ay ang pagtanggap sa espiritu na siyang nagsalita sa pamamagitan ng mga propeta. Tungkol sa espiritu na iyon, na ipinangako sa lahat ng naghahanap nito, nasusulat, “gagabayan niya kayo sa lahat ng katotohanan.”³¹

GSAM 30Natupad na Hula

GSAM 30.2Sa pag-aaral ng hula, may ilang katotohanang dapat laging tandaan: ang Diyos, na walang kapintasan, ang may-akda ng hula, at kapag dumating na ang panahon para matupad ang isang prediksyon, ang mismong pangyayaring hinulaan ang magaganap. Muli, kapag itinakda ng Panginoon, na may kapangyarihang makita nang pauna kung ano ang gagawin ng mga tao, ang isang panahon kung kailan magaganap ang isang bagay, kapag dumating ang panahong iyon, magkakaroon ng tunay na katuparan ng hula. Sa madaling salita, imposibleng magkaroon ng huwad na katuparan ng hula sa itinakdang panahon para sa tunay na katuparan. Alinsunod sa katotohanang ito, masasabi natin na kapag dumating na ang takdang panahon ng Panginoon para maibigay sa mundo ang kaniyang mensahe ng katotohanan, tiyak na lilitaw ang mensahe sa bawat pagkakataon.

GSAM 30.3Noong isang pagkakataon, nang magbigay ang manunulat ng isang talumpati tungkol sa katuparan ng hula, isang hindi mananampalataya na naroroon ang lumapit at nagsabi, “Kailangan kitang batiin, kayong mga tagapagpaliwanag ng hula, sa inyong swerte. Sa inyong pag-aaral ng kasaysayan, tila napakadali ninyong mahanap ang eksaktong akma sa hula.” “Oo,” ang aming sagot, “akma ito dahil ginawa nga ito para umakma. Kung pupunta ka sa tindahan ng guwantes para bumili ng isang pares, hindi mo ba aasahan na makakita ng mga akma sa iyong kamay?” Sumagot siya, “Siyempre naman, dahil ginawa nga ang mga iyon para umakma.” “Kaya,” sabi ng manunulat, “ang Diyos na nakakaalam nang lubos kung ano ang gagawin ng mga tao ay gumawa ng mga hula tungkol sa kanila, at nang ang mga taong iyon ay lumabas sa entablado ng aksyon at gawin ang mismong mga bagay na hinulaan Niya, ang tunay na historyador ay nagtatala ng kanilang mga ginawa, na kung ikukumpara sa hula, ay eksaktong umaakma.”

GSAM 31Ang Hula ay Isang Liwanag sa Kadiliman

GSAM 31.1Sinasabi ni apostol Pedro na dapat nating bigyang-pansin ang hula na parang liwanag na nagniningning sa madilim na lugar. Kung wala ang sulo ng hula, ang hinaharap ay magiging ganap na kadiliman. Ang layunin ng liwanag ay palayasin ang kadiliman—kapag naglalakbay sa madilim na lugar, upang ipakita ang daan, at upang ipakita ito nang malinaw, upang makaya ng manlalakbay, hakbang-hakbang, na makita at mapili ang landas. “Ang salita mo,” sabi ng salmista, “ay ilawan ng aking mga paa at liwanag para sa aking landas.”³² Sabi ng pantas, “ang landas ng isang tao na gumagawa ng matuwid ay katulad ng unang liwanag na patuloy na nagliliwanag; ito ay lalong nagliliwanag hanggang sa kapunuan ng araw ay dumating.”³³ Kaya't nakikita natin, habang tayo'y naglalakbay sa agos ng panahon, na ang salita ng Diyos, lalo na sa mga katuparan nito sa hula, ay lalong magbubukas, at lalong magiging malinaw sa mag-aaral ng Biblia na siya ay tiyak na nasa landas na patungo sa walang hanggang liwanag at walang hanggang araw.

GSAM 31Tatlong Nangungunang Pangyayari Mula sa Eden Hanggang sa Wakas

GSAM 31.2Sa pagtingin sa daan ng bayan ng Panginoon mula sa Eden hanggang sa wakas, sa liwanag ng mga Kasulatan, may tatlong pangyayari na namumukod-tangi. Ang una ay ang unang pagdating ni Kristo, ang pagkakatawang-tao, ang pagparito ni Emmanuel, ang Diyos na nahayag sa laman; ang ikalawa, ang dakilang Repormasyon pagkatapos ng Madilim na Panahon—ang 1260 na taon ng pang-aapi, na halos ganap na itinago ang salita ng Panginoon sa karaniwang tao—isang paglabas ng simbahan mula sa kanyang kalagayang parang ilang, at ang paglalagay ng mga Kasulatan kung saan maaaring basahin at malaman ng lahat ang kanyang kalooban; ang ikatlo, ang ikalawang pagdating ng ating Panginoon upang dalhin ang mga panahon ng pagpapanumbalik ng lahat ng bagay na sinalita sa pamamagitan ng bibig ng lahat ng kaniyang banal na mga propeta mula nang likhain ang mundo; ito, upang wakasan ang “banggaan ng mga panahon,” ang banggaan sa pagitan ng kasalanan at katuwiran, upang dalhin ang panahon ng kaluwalhatian, na siyang pinatutunguhan ng lahat ng mga panahon.

GSAM 32Ang Hula ay Nagbibigay ng Mga Palatandaan sa Daan Hanggang sa Wakas

GSAM 32.1Sa pagbibigay-pansin sa tiyak na salita ng hula bilang isang liwanag na gagabay sa ating mga hakbang, na nagpapakita sa atin ng wastong landas sa gitna ng kadiliman, hindi maiiwasan na matagpuan natin ang landas na malinaw na nakamarka sa salita ng hula sa buong agos ng panahon hanggang sa ikalawang pagdating ni Kristo. Kung gayon, ang mga mahigpit na sumusunod sa liwanag ng hula ay hindi lamang makikilala ang mga tanda at pahiwatig na malapit na ang dakilang araw, kundi makikilala rin ang gawain ng Panginoon habang ito ay tuloy-tuloy na sumusulong sa mga mensahe ng katotohanan na maghahanda ng isang bayan upang salubungin Siya nang payapa sa Kanyang pagparito.

GSAM 32.2Bagaman ipinahayag ng mga Kasulatan na ang araw ng Panginoon ay darating sa karamihan na parang “isang magnanakaw sa gabi,”³⁴ sinasabi rin nito tungkol sa mga nakatayo sa payo ng Panginoon, “Kayo, mga kapatid, ay hindi nasa kadiliman, upang ang araw na iyon ay dumating sa inyo na parang magnanakaw. Kayo'y lahat mga anak ng liwanag, at mga anak ng araw.”³⁵

GSAM 32Alalahanin ang mga Paggabay ng Panginoon

GSAM 32.3Sa paggunita sa mga patnubay ng Panginoon sa kilusang pagdating, mabuting tandaan na palagi nang nasa layunin ng Diyos na alalahanin ng kaniyang bayan ang mga pagpapakita ng kaniyang probidensya at kapangyarihan para sa kanila. Sa pagbibigay ng mga dahilan ng pagtalikod ng Israel sa Diyos, sinasabi ng salmista, “Nakalimutan nila ang Diyos na kanilang Tagapagligtas, na gumawa ng dakilang mga bagay sa Ehipto; ng mga kahanga-hangang gawa sa lupain ni Ham, at ng mga kakila-kilabot na bagay sa Dagat na Pula.”³⁶ Kung mabuti para sa Israel na alalahanin ang mga paggabay ng Panginoon sa kanila, hindi rin ba ito mabuti para sa atin? Sa pagka-ekstatiko muling sinabi ng salmista, “Binibigyang papuri ko si Yahweh ng buong buhay ko, at naaalala ko ang lahat ng kanyang mga mabubuting gawa.”³⁷

GSAM 33.1Sa lahat ng kapanahunan, ang Panginoon ay nagkaloob ng mahahalagang katotohanan, na ayon sa Kanyang biyaya ay inihanda upang ilabas ang isang bayan mula sa pagkaalipin sa kasalanan at ihanda sila para sa pagpasok sa makalangit na Canaan; at kapaki-pakinabang na isaalang-alang ang mga pakikitungo ng Panginoon sa mga naghayag ng mga katotohanang ito.

GSAM 33Malalaking Bunga mula sa Pinakamaliit na Pamamaraan—Patotoo ni D'Aubigné

GSAM 33.2Sinasabi ni D'Aubigné, sa kaniyang History of the Reformation, “Ang Diyos, na naghahanda ng kaniyang gawain sa paglipas ng mga kapanahunan, ay tinatapos ito sa pamamagitan ng pinakamahinang mga kasangkapan, kapag dumating na ang kaniyang oras. Upang makamit ang dakilang mga bunga sa pamamagitan ng pinakamaliit na paraan, ganito ang batas ng Diyos. Ang batas na ito, na namamayani saan man sa kalikasan, ay matatagpuan din sa kasaysayan.”³⁸

GSAM 33.3Nang ang Diyos, noong unang panahon, ay nagsimulang pumili ng isang espesyal na bayan upang itatag sila bilang isang natatanging bansa para sa Kaniya, ito ay sa pamamagitan ng pagtawag sa isang lalaki—si Abraham—na nanirahan sa gitna ng mga pagano, sa Ur ng mga Caldeo. Nagmula sa kaniya ang napakaraming supling; ngunit sa kanila, nang itaas sa dangal ng isang bansa, sinabi ng Diyos ng langit: “Hindi itinakda ni Yahweh ang pagmamahal niya sa inyo o pinili niya kayo dahil mas marami ang bilang ninyo kaysa sinuman sa mga tao- dahil kayo ang pinaka-konti sa lahat.”³⁹

GSAM 33.4Muli, nang iligtas niya ang kaniyang bayan mula sa kanilang pagkaalipin sa Ehipto, pinili niya bilang kanilang pinuno ang isang taong, noong kaniyang pagkabata, ay itinago sa loob ng tatlong buwan sa bahay ng kaniyang ina, at pagkatapos ay inilagay sa isang payak at magaspang na kaban na gawa sa mga tambo at pinahiran ng alkitran, at ipinagkatiwala sa pag-aalaga ng Ilog Nile. Ang Moises na ito, gayunpaman, nang siya'y magkaroon ng sapat na pag-unawa, ay pumili ng mapagpakumbabang daan ng pagdurusa kasama ang bayan ng Diyos kaysa sa kasiyahang matatagpuan sa “mga ligaya ng kasalanan sa isang sandali.”⁴⁰

GSAM 34Tagumpay ni Gedeon

GSAM 34.1Pagkatapos, nang iligtas ng Panginoon ang Israel mula sa mga Midianita at mga Amalekita, na dumating sa kanilang lupain na “singdami ng tipaklong,” at sinira ang ani ng lupa, anupat “Wala silang itinitirang pagkain sa Israel, walang tupa, ni mga baka, o mga asno,” nagpadala ang Panginoon ng anghel kay Gedeon. Ang anak na ito ni Joash ay napilitan nang husto na magbayo ng kaunting trigo at itago ito mula sa kanyang mga kaaway. Nang ipaalam ng anghel sa kaniya na siya ang magliligtas sa Israel, nagtanong si Gedeon nang may pagkamangha, “paano ko maliligtas ang Israel? Tingnan mo, ang aking pamilya ang pinakamahina sa Manases, at ako ang pinaka hindi mahalaga sa sambahayan ng aking ama.”⁴¹ Ang mapagkumbaba at dukhang taong ito ay lumabas kasama ang kaniyang tatlong daang tauhan, dala ang kanilang payak na sulo at banga (isang kilos na tila kamangmangan sa makitid na paghuhusga), at ginamit ang Diyos bilang kanilang lakas, kaya't nakamit nila ang isang dakilang tagumpay. Bago ang pagliligtas, maaaring naghayag si Gedeon ng isang pagluluksa na gaya ng kay propeta Amos nang itanong niya, “paano makaliligtas si Jacob? sapagkat napakaliit niya.”⁴²

GSAM 34Ang Sanggol sa Sabsaban

GSAM 34.2Sa takdang panahon ng Panginoon, ipinanganak ang Tagapagligtas ng sangkatauhan, at natagpuan siya ng mga pastol na nakahiga sa isang sabsaban. Ang kaniyang mga kamag-anak sa lupa ay nagsagawa ng payak ngunit marangal na hanapbuhay. Tungkol sa kaniyang kahirapan sa lupa, sinabi ng Tagapagligtas, “Ang mga zorro ay may mga lungga, at ang mga ibon sa himpapawid ay may mga pugad; datapuwat ang Anak ng tao ay wala siyang matutulugan.”⁴³ Pinili niya ang kaniyang mga apostol “mula sa mababang antas, na bagaman hindi ang pinakamababa, ay hindi umaabot sa antas ng gitnang uri. Lahat ng ito ay nilayon upang ipakita sa mundo na ang gawain ay hindi mula sa tao, kundi mula sa Diyos.”

GSAM 35Hindi Maraming Matalino ang Tinawag

GSAM 35.1Sinabi ni Pablo tungkol sa gawain sa mga araw ng unang simbahan: “Ang kahangalan ng Diyos ay mas matalino kaysa sa mga tao; at ang kahinaan ng Diyos ay mas malakas kaysa sa mga tao. Sapagkat nakikita ninyo ang inyong pagtawag, mga kapatid, na hindi maraming matatalinong ayon sa laman, hindi maraming makapangyarihan, hindi maraming maharlika ang tinawag; kundi pinili ng Diyos ang mga kahangalan sa sanlibutan upang pabulaanan ang mga matatalino; at pinili ng Diyos ang mahihinang bagay sa sanlibutan upang pabulaanan ang mga bagay na makapangyarihan; at ang mga hamak na bagay sa sanlibutan, at ang mga bagay na hinamak, ang pinili ng Diyos, oo, pati ang mga bagay na wala, upang gawing walang-kwenta ang mga bagay na mayroon; upang walang laman ang magmapuri sa kanyang harapan.”⁴⁴

GSAM 35Mapagkumbabang Mga Lalaki sa Repormasyon

GSAM 35.2Makikita natin ang parehong prinsipyo na naipapakita sa buhay ng mga dakilang Repormador ng ika-16 na siglo. Sinabi ng historyador: “Ang Repormador na si Zwingle ay nagmula sa kubo ng isang pastol sa Alp; si Melanchthon, ang teologo ng Repormasyon, mula sa pagawaan ng panday-baril; at si Luther mula sa kubo ng isang mahirap na minero.” Tungkol sa kanyang sarili, sinabi ni Luther: “Ang aking mga magulang ay lubhang mahirap. Ang aking ama ay isang mahirap na tagaputol ng kahoy (na kalaunan ay naging minero), at ang aking ina ay madalas magdala ng kahoy sa kanyang likod, upang makakuha ng paraan para palakihin ang kanyang mga anak. Tinitiis nila ang pinakamatinding paghihirap para sa aming kapakanan.”

GSAM 35.3Ang apostol na si Santiago, na nagsasalita tungkol sa pagtawag ng mga tao sa paglilingkod sa Panginoon, ay nagsabi, “Makinig, mga minamahal kong kapatid, hindi ba pinili ng Diyos ang mga mahihirap sa sanlibutang ito, na mayaman sa pananampalataya, at mga tagapagmana ng kaharian na ipinangako niya sa mga umiibig sa kanya?”⁴⁵

GSAM 35Mga Maagang Metodista

GSAM 35.4Sa pagtingin sa linya ng mga repormador na sumulong sa mga unang araw ng Metodismo, nang masigasig na ipinangaral ang doktrina ng libreng biyaya, nakikita natin itong sinamahan ng kapangyarihan ng Diyos. Habang tapat itong inihaharap sa mga tao, na may malambing na pag-ibig ni Kristo, at pinanghawakan ng buhay na pananampalataya, ang mga mananampalataya ay hindi lamang nakatagpo ng kapatawaran sa mga nakaraang kasalanan, kundi pati na rin ng isang nagpapabanal na kapangyarihan upang matulungan silang mamuhay nang banal. Nagkaroon ng mapagkumbabang simula ang Metodismo, at pinagpala ito ayon sa pananampalataya at payak na pagtitiwala ng mga ministro at ng mga karaniwang miyembro.

GSAM 36.1Sa pagsubaybay sa mga pangyayari at karanasan na kaugnay ng kilusang pagdating, natatagpuan natin na, tulad ng sa bawat gawain ng Panginoon na ang tao ay kasangkapan sa pagtupad nito, ang pinagmulan nito ay nasa mga mahihirap at hindi kilala; ngunit huwag hayaang may humatol laban dito dahil dito bago maingat na suriin ang ebidensiyang pinagbatayan ng dakilang gawaing ito, baka mapag-alaman nilang sila ay nasa katayuan ng mga tinanong ng Panginoon, “Sino ang humamak sa araw ng mga malililit na bagay?”⁴⁶

GSAM 36Tugon ni Eck kay Luther

GSAM 36.2Para sa kapakinabangan ng mga maaaring may hilig na husgahan kung ang isang doktrinang punto ay tama o mali batay sa kung iilan o marami ang tumatanggap nito, inilalahad namin, nang bahagya, ang kontrobersiya nina Luther at Eck. Dahil kinuha ni Luther ang kanyang paninindigan sa mga Kasulatan, at nangahas na kuwestiyunin ang karapatan ng mga tao na ilagay ang kanilang mga opinyon sa itaas ng salita ng Diyos, sumagot si Eck sa mga mapanuyang salitang ito: “Namamangha ako sa kababaang-loob at kahinhinan ng reverendong Doktor sa pagharap nang mag-isa sa pagsalungat sa napakaraming kagalang-galang na ama, at nagpapanggap na mas marunong kaysa sa mga pinakamataas na pontip, mga konsilyo, mga doktor, at mga unibersidad! ... Nakakagulat nga, walang duda, kung itinago ng Diyos ang katotohanan sa napakaraming santo at martir hanggang sa pagdating ng reverendong Ama.”

GSAM 36.3Ang tugon na ito ay maaaring tugmain ng tugon ni Zwingle kay John Faber sa Zurich, nang ipahayag ng huli ang kanyang “pagkamangha sa kalagayan ng mga pangyayari, na ang mga sinaunang kaugalian na tumagal ng labing-dalawang siglo ay pinabayaan, at malinaw na napagpasyahan na ang Kristiyanismo ay nagkamali ng isang libong apat na raang taon.” Agad namang sumagot si Zwingle na “ang pagkakamali ay hindi nagiging mas kaunti ang pagkakamali dahil naniniwala rito nang isang libong apat na raang taon, at sa pagsamba sa Diyos ang katandaan ng kaugalian ay wala ring halaga maliban kung may makitang batayan o katwiran para rito sa banal na Kasulatan.”⁴⁷

GSAM 37Ang Salita ng Panginoon kontra Karunungang Pantao

GSAM 37.1Ang panganib ng pag-asa sa opinyon ng mga tao, sa halip na lutasin ang tanong na, “Ano ang katotohanan?” sa pamamagitan ng salita ng Panginoon, ay malinaw na inilarawan ng propeta Oseas nang sinabi niya, “Nag-araro kayo ng kasamaan; umani kayo ng kawalan ng katarungan. Kinain ninyo ang bunga ng pandaraya dahil nagtiwala kayo sa inyong mga plano at sa inyong maraming mga kawal.”⁴⁸ Ang hilig ng puso ng tao ay palaging magtiwala sa tao; ngunit habang papalapit tayo sa panahon na ang Panginoon ay “babangon at magpapanginig sa lupa nang matindi,” hinihikayat ng propeta Isaias, “Huwag na kayong magtiwala sa tao, na ang hininga ng buhay ay nasa mga ilong niya, sapagkat ano ang halaga niya?”⁴⁹

GSAM 37.2Dahil sa ganitong babala sa Kasulatan tungkol sa panganib na ito, huwag magmadali ang sinuman na hatulan ang kilusang pagdating, na para bang hindi karapat-dapat itong bigyang-pansin dahil sa mapagkumbabang simula nito, o dahil hindi sinuportahan ng mga itinuturing na dakila sa paningin ng mundo ang adhikain. Sa halip, suriin nang mabuti ng lahat ang mga pag-aangkin nito. Ang katotohanan ay walang kapantay ang halaga; kung ihahambing dito, ang mga opinyon lamang ng tao ay parang walang-kwentang dayami.