Kabanata 6 — Ang Mensahe at ang mga Mensahero

GSAM 108.1“Itala mo ang pangitaing ito at isulat mo nang malinaw sa mga tapyas ng bato upang ang bumabasa sa mga ito ay makatakbo! Sapagkat ang pangitain ay sa panahong hinaharap pa at sa wakas ay magsasalita at hindi mabibigo. Kahit na ito ay maaantala, hintayin mo ito! Sapagkat ito ay tiyak na darating at hindi magtatagal!”¹

GSAM 108.2“At nakita ko ang ibang anghel na lumilipad sa kalagitnaan ng langit, na may dalang walang hanggang ebanghelyo upang ipangaral sa mga nananahan sa lupa, at sa bawat bansa, at angkan, at wika, at bayan, na nagsasabi nang malakas na tinig, Matakot kayo sa Diyos, at magbigay kayo ng kaluwalhatian sa kaniya; sapagkat dumating na ang oras ng kaniyang paghuhukom: at sumamba kayo sa kaniya na lumalang sa langit, at lupa, at dagat, at sa mga bukal ng tubig.”²

GSAM 108.3Ang mga nagbigay ng proklamasyon ng pagdating ay nag-angkin na ang “pangitain” na ito na may “takdang” oras, na binanggit ng propeta Habacuc, ay sumasaklaw sa mga pangitain ng mga hula ni Daniel at ng Tagapaghayag. Ginawa nilang napakalinaw ang mga ito sa kanilang paglalarawan sa mga ito sa kanilang mga propetikong tsart, na ang sinumang nagbasa ng interpretasyon ay tunay na “makatakbo” at maipapahayag ang impormasyon sa iba.

GSAM 108Isang Tiyak na Mensahe

GSAM 108.4Ang proklamasyon ng mga Adventista ay hindi lamang ang pahayag na ginawa ni Pablo kay Felix, “Katuwiran, pagtitimpi, at darating na paghuhukom;” ni hindi rin ito ang pahayag na ginawa ni Martin Luther, matapos niyang tapusin ang pagsasalin ng Biblia, nang, ilang sandali bago ang kanyang kamatayan, ay iniulat na sinabi niya, “Kumbinsido ako na hindi na malayo ang paghuhukom; oo, na ang Panginoon mismo ay hindi na mawawala nang higit sa tatlong daang taon pa.” Hindi rin ito ang pahayag ni John Wesley nang sinabi niyang “sa palagay niya ay maaaring magsimula ang milenyo sa loob ng humigit-kumulang isang daang taon.” Inangkin ng mga Adventista na ibinibigay nila ang mensaheng sinasagisag sa Pahayag 14:6, 7, “Dumating na ang oras ng kaniyang paghuhukom,” at ang sigaw ng Pahayag 10:6, “Hindi na magkakaroon pa ng panahon.” Hindi maisasakatuparan ang ganitong hula sa pamamagitan ng isang anunsyo ng isang pangyayaring “darating,” na magaganap “sa loob ng tatlong daang taon,” o “sa loob ng isang daang taon,” kundi sa tiyak na oras, “ay dumating na.” Ang ganitong mensahe, na may ganitong tiyak na katulad ng hinihingi ng mga nabanggit na hula, ay ipinahayag ng mga Adventista sa buong mundo.

GSAM 109Ang Paghuhukom sa Pagparito ni Kristo

GSAM 109.1Nang unang ipahayag ang mensaheng ito, pinaniniwalaan ng bawat denominasyong Kristiyano na magaganap ang paghuhukom sa ikalawang pagdating ni Kristo. Kaya ang isang bayan na nasa ganoong kalagayan, na ipinapahayag ang mensahe na dumating na ang oras ng paghuhukom, habang pinananatili ang pananaw na iyon, ay hindi maiiwasang magpahayag ng ikalawang pagdating ni Kristo. Sa katunayan, ang nagbigay-lakas sa mensahe, at ang pinakamakapagpagalaw sa mga tao, ay ang pagpapahayag ng tiyak na panahon. Una, inangkin nila na darating ang katapusan ng mundo sa loob ng “taong Hudyo” 1843, at kasama rito ang panahong mula Marso 21, 1843, hanggang Marso 21, 1844. Pagkalipas ng panahong ito, nalaman natin sa Midnight Cry noong taong 1844 na ang tiyak na araw ay itinakda para sa pagtatapos ng mga panahong propetiko. Ito ay ang ika-sampung araw ng ikapitong buwan ng mga Hudyo, na katumbas ng Oktubre 22, 1844.

GSAM 109Pagkukuwenta ng 2300 Araw

GSAM 109.2Ang batayan ng panahon—1843—ay ang dalawang libong tatlong daang araw ng Daniel 8. Inangkin na dahil ang mga “araw” na ito ay kaugnay ng mga hula kung saan pinili ang mga hayop upang kumatawan sa mga kaharian, ang “araw” ay dapat gamitin nang simboliko upang kumatawan sa mga taon, ayon sa interpretasyon ng Panginoon sa simbolikong panahon, na ibinigay sa Bilang 14:34 at Ezekiel 4:5, 6; na ang pitumpung linggo—490 araw—ng Daniel 9 ay magiging unang bahagi ng dalawang libong tatlong daang araw, at na sabay na nagsimula ang dalawang panahon. Ang pangyayaring nakasaad sa Daniel 9, na siyang nagmarka ng pagsisimula ng pitumpung linggo, ay ang “pagpapalaganap ng utos na panunumbalikin at itatayong muli ang Jerusalem.” Ang kautusang iyon ay inilabas sa ikapitong taon ni Artaxerxes Longimanus, 457 B.C., ayon sa nakatala sa Ezra 7.

GSAM 110.1Naipakita na ito ang tunay na petsa para sa pagsisimula ng pitumpung linggo sa katotohanang sa loob lamang ng animnapu't siyam na linggo—483 taon—mula 457 B.C., o noong A.D. 27, nabinyagan si Kristo ni Juan at sinimulan ang kaniyang ministeryo, na nagsasabing, “Ang panahon ay naganap na,”³ atbp. Ang pagsisimula ng ministeryo ni Kristo noong A.D. 27, ang kanyang pagpapako sa krus tatlong taon at kalahati mula sa petsang iyon, “sa kalagitnaan [gitna] ng [ikapitumpung] linggo,” ang pagtatapos ng espesyal na gawain sa mga Hudyo, A.D. 34, at ang mabilis na pagkahikayat ni Saulo, ang apostol sa mga Hentil, ay nagpapatunay na ang pitumpung linggo ay nagtapos sa petsang iyon, at samakatuwid ay nagsimula ito noong B.C. 457. Ganito nila ito tinantiya: Mula sa 2300, ibawas ang 457, at ang natitira ay 1843. At dahil ang 457 taon ay bago si Kristo, nadadala tayo sa pagtatapos ng 2300 araw sa pagtatapos ng 1843.

GSAM 110Pag-amin ng mga Kalaban

GSAM 110.2Totoong nasabi na “ang mga pag-amin na pabor sa katotohanan mula sa hanay ng mga kalaban nito ang nagbibigay ng pinakamataas na uri ng ebidensya.” Wala sa mga kalaban ng mensahe ng pagdating ang kailanman nagpahiwatig na ang imbestigatibong paghatol ng bayan ng Panginoon ay isang pangyayaring magaganap bago ang pagparito ni Kristo; kundi nag-isip sila sa puntong ito nang kaayon sa mga Adventista. Bilang patunay sa pahayag na ito, sumisipi kami mula sa dalawang kilalang kalaban.

GSAM 110.3Si G. N. Colver, na nangangaral sa Marlboro Street Chapel sa Boston noong 1842 bilang pagtutol sa mga Adventista, ay nagsabi:—

GSAM 111.1“Kung ang mga araw na ito ay taon, magwawakas ang mundo sa taong 1843; nakikita ito ng kahit sinong batang-paaralan; sapagkat kung ang 490 ay nagtapos sa kamatayan ni Kristo, ang 2300 araw ay magtatapos sa taong 1843; at kailangang magwakas ang mundo, maliban kung maipapakita na may ibang pangyayari na dapat maganap, at hindi ko nakikita kung paano iyon magagawa.”

GSAM 111.2Si Propesor Stuart, sa halos parehong panahon, ay nagsabi:

GSAM 111.2“Isang kakaibang katotohanan na ang malaking karamihan ng mga tagapagpaliwanag sa mundo ng Ingles at Amerika ay, sa loob ng maraming taon, sanay na intindihin ang mga araw na itinakda sa Daniel at Pahayag bilang representasyon, o simbolo, ng mga taon. Nahirapan akong subaybayan ang pinagmulan ng pangkalahatang, masasabi kong halos unibersal, kaugalyang ito.”

GSAM 111Patotoo ni Propesor Bush

GSAM 111.3Sinabi ni Propesor Bush: “Sinumang aatake kay G. Miller sa kanyang punto ng panahon, ay inaatake siya sa kanyang pinakamalakas na punto. Tama ang kanyang panahon; ngunit siya ay nagkakamali tungkol sa pangyayaring mangyayari.” Si Bush ay naniniwala sa pagkahikayat ng buong mundo bago ang pagdating ni Kristo. Ang kanyang teorya ay magsisimula ang milenyo noong 1844.

GSAM 111.4Ang mga ministro ng pananampalatayang adventista ay nagturo sa kanilang mga pampublikong talumpati na ipinapakita ng kasaysayan ng mundo na ang iba't ibang bansa ay nasa eksaktong kalagayang sinasagisag ng imahe sa Daniel 2, nang ang bato ay tatama sa imahe sa mga paa, at itatag ng Diyos ng langit ang kaniyang kaharian; at sa kabanata 7, nang “Maibibigay sa mga taong kabilang sa mga banal na tao ng Kataas-taasan ang kaharian, at ang kapangyarihan, ang mga kadakilaan ng mga kaharian sa ibaba ng buong kalangitan.” Binigyang-diin din nila na ang mga tanda—pisikal, pampulitika, at moral—ay yaong inihula ng Kasulatan na makikita kapag malapit nang lumitaw ang Panginoon.

GSAM 111Mga Kababalaghan sa Langit

GSAM 111.5Ang Panginoon, sa pamamagitan ni propeta Joel, ay nagsabi: “Ipapakita ko ang mga kababalaghan sa kalangitan at sa lupa, dugo, at apoy, at mga haligi ng usok. Ang araw ay magiging kadiliman, at ang buwan ay magiging dugo, bago dumating ang dakila at kakila-kilabot na araw ng Panginoon.”⁴ Naniniwala at itinuro ng mga Adventista na ang aurora borealis ng mga nakaraang siglo (karaniwang tinatawag na northern lights) ang “apoy at haligi ng usok” na tumutugma sa inilarawan ng propeta; at ayon sa pinakamahusay na impormasyong makukuha mula sa kasaysayan (ginagamit namin ang Edinburg Encyclopedia bilang patotoo), bihira itong makita bago ang panahong ito.

GSAM 112.1Kaya, habang ang mensahe ng mabilis na pagdating ng Panginoon ay dumarating sa pinakamalalayong bahagi ng mundo, may mga palatandaan na inilagay sa kalangitan na nagbigay-diin sa katotohanan at nakahikayat ng pansin ng mga tao.

GSAM 112.2Noong Enero 25, 1837, nagkaroon ng isang napakagandang pagtatanghal ng nag-aapoy na aurora borealis, na tila nagdala sa isipan ng marami nang direkta sa hula ni propeta Joel tungkol sa mga mangunguna bago ang dakilang araw ng Panginoon. Ang sumusunod na paglalarawan ng tagpo ay mula sa New York Commercial Advertiser noong Okt. 22, 1839. Ito ay eksaktong tumutugma sa tagpo na nasaksihan ng manunulat sa Victor, Ontario County, N.Y.

GSAM 112Ang Nag-aapoy na Aurora ng 1837

GSAM 112.3“Noong gabi ng Enero 25, 1837, nagkaroon ng kahanga-hangang pagpapakita ng parehong penomena [ang aurora borealis] sa iba't ibang bahagi ng bansa, na tiyak na naaalala ng aming mga mambabasa. Sa mga lugar na natabunan ng niyebe, ang tanawin ay kamangha-mangha at ‘nakakatakot’ sa paraang hindi pa kailanman naranasan. Sa isang lugar, na matatagpuan malapit sa isang bundok, sinabi sa amin ng mga taong nakasaksi sa tagpo na ito ay kahawig ng ‘alon ng apoy na gumugulong pababa ng bundok,’ at sa pangkalahatan, ayon sa aming nalalaman, ang niyebe na bumabalot sa lupa ay nagmumukhang apoy na halo sa dugo, habang sa itaas (tulad ng sinasabi ng apostol), ‘ang langit ay nasusunog,’ ay labis na kahawig ng propetikong paglalarawan ng huling araw na maraming tao ang namangha; ang mga batang nakakita rito ay natakot, at nagtanong kung ito na ang pagdating ng paghuhukom; at ang mga hayop pa nga ay nanginig sa matinding takot.”

GSAM 113.1Hindi lamang sa Amerika ipinakita ang tanda ni propeta Joel, kundi habang kumakalat ang doktrina ng pagparito ng Panginoon sa Britanya, ang parehong tanda ay ipinakita rin sa kalangitan ng bansang iyon. Inilathala ng New York Commercial Advertiser noong Oktubre 22, 1839, ang sumusunod mula sa mga pahayagan sa London tungkol sa isang kahanga-hangang pangyayari na nasaksihan sa bansang iyon noong gabi ng Setyembre 3:—

GSAM 113Ang Aurora ng 1839

GSAM 113.2“LONDON, SET. 5.—Sa pagitan ng alas-diyes ng Huwebes ng gabi at alas-tres kahapon ng umaga, sa kalangitan ay naobserbahan ang isa sa pinakamagarbong halimbawa ng mga pambihirang penomenon na ito, ang mga bumabagsak na bituin at hilagang ilaw, na nasaksihan sa nakalipas na maraming taon. Ang unang palatandaan ng kakaibang penomenon na ito ay sampung minuto bago mag-alas-diyes ng gabi, nang isang mapusyaw na kulay-crimson na tila singaw ang umakyat mula sa hilagang bahagi ng hemisperyo, at unti-unting lumawak hanggang sa gitna ng kalangitan, at pagsapit ng alas-diyes o alas-diyes y kuwarto, ang buong kalangitan mula silangan hanggang kanluran ay naging isang napakalawak na tabing ng liwanag. Lubhang nakakatakot ang itsura nito, at katulad ng dulot ng isang nakakatakot na sunog. Nag-iba-iba nang malaki ang liwanag; sa isang sandali ay tila bumabagsak ito, at kaagad pagkatapos ay umangat nang may matinding liwanag. Nakita ring halo rito ang mga ulap ng usok na paikot-ikot, at kumbinsido ang bawat nakamasid na ito ay ‘isang napakalaking sunog.’

GSAM 113.3“Labis ang pagkagulat ng kabiserang lungsod; libu-libong tao ang tumatakbo patungo sa tinatayang kinaroroonan ng kakila-kilabot na sakuna. Ang mga sasakyang pamatay-sunog mula sa mga istasyon sa Baker Street, Farringdon Street, Watling Street, Waterloo Road, gayundin ang mga mula sa mga istasyon sa kanlurang London—sa katunayan, bawat sasakyang pamatay-sunog sa London—ay kinabitan ng mga kabayo at pinatakbo nang mabilis patungo sa pinaghihinalaang ‘pinangyarihan ng pagkawasak’ nang may higit sa karaniwang sigla, sinundan ng mga karwahe, mga nakasakay sa kabayo, at napakalaking pulutong. Ang ilan sa mga sasakyang pamatay-sunog ay umabot pa hanggang High Gate at Halloway [mga apat na milya] bago natuklasan ang pagkakamali. Tumagal ang mga pangitain na ito nang mahigit dalawang oras, at pagsapit ng madaling-araw ay naging isang tanawing kahanga-hanga ang eksena.

GSAM 114.1“Bandang alas-dos ng madaling araw, ang penomenon ay nagpakita ng isang napakagandang tanawin, at napakahirap ilarawan. Ang buong London ay naliwanagan na parang tanghali, at ang himpapawid ay napakalinaw. Ang katimugang hemisperyo, sa nabanggit na oras, bagaman walang ulap, ay napakadilim; ngunit ang mga bituin, na hindi mabilang, ay nagniningning nang maganda. Ang kabilang bahagi ng kalangitan ay nagpakita ng kakaiba ngunit kamangha-manghang kaibahan; ito ay napakalinaw, at ang liwanag ay napakatalas; may tuloy-tuloy na paglitaw ng mga bulalakaw, na nag-iiba-iba sa ningning—lumilitaw silang nabuo sa gitna ng kalangitan, at kumakalat hanggang sa tila sumabog. Ang epekto ay nakakakilabot. Libu-libong maliliit na bituin ang sumirit sa abot-tanaw, at bumulusok nang napakabilis patungo sa lupa na halos hindi na masundan ng mata ang bakas; tila sumabog din ang mga ito, at nagbuga ng madilim na kulay-crimson na singaw sa buong kalahating globo. Ang mga kulay ay tunay na kahanga-hanga.

GSAM 114.2“Nang alas dos y medya ng madaling araw, nagbago ang tanawin tungo sa kadiliman, na nang maghiwa-hiwalay, nagpakita ng isang maningning na bahaghari sa tuktok ng kalangitan, at sa paligid ng gilid ng kadiliman na bumababa sa katimugang bahagi ng bansa. Sandaling pagkatapos noon, may sumirit na mga haligi ng maputing-pilak na liwanag mula rito. Lalong lumaki ang mga ito nang kahanga-hanga, at naghalo sa kulay-crimson na singaw na nabuo rin nang sabay, at nang umabot na sa pinakamataas na antas, ang tanawin ay higit pa sa anumang imahinasyon. May mga bituin na nagkakakalat sa lahat ng direksyon, at nagpatuloy ito hanggang alas-kwatro, nang tuluyang mawala ang lahat.”

GSAM 114Kakaibang Pagpapakita sa Araw

GSAM 114.3Habang ipinapahayag ng mga nabubuhay na mangangaral ang katotohanan ng pagparito ng Panginoon, maraming iba't ibang kababalaghan sa kalangitan ang nakita sa iba't ibang bahagi ng mundo. Sa mga ito, ang tanging maipapakita ng aming puwang ay ang paglalarawan ng anyo ng araw sa Norwich, Inglatera, noong Disyembre 1843. Nagkaroon ng katulad na pangyayari sa New Haven, Conn., noong Setyembre 9, 1844, sa loob ng dalawang oras bago at pagkatapos ng tanghali, at nasaksihan ito ng libu-libong tao.

GSAM 115Kakaibang Hitsura ng Araw

GSAM 115.1Ang maliit na panloob na bilog ay kumakatawan sa araw. Ito ay may mapusyaw na kulay kahel. Ang panlabas na bahagi ng dalawang bilog na nasa hindi pantay na distansya mula sa araw at nakapalibot dito ay mukhang pareho ang kulay; ngunit ang panloob na bahagi ng mga bilog na ito ay malalim na dilaw, ang kalangitan sa loob ng mga bilog na iyon ay mukhang kulay-kape na medyo madilim, at ang tatlong malalaking bilog na dumaraan sa loob at sa ilalim ng araw ay mukhang hiwalay na maliwanag na liwanag.

GSAM 115.2Tungkol sa pangyayari sa Inglatera, nababasa natin sa isang liham mula kay E. Lloyd, London, Enero 3, 1844, ang mga sumusunod:—

GSAM 115.3“Nagkaroon ng isang kahanga-hangang ‘palatandaan sa araw,’ na nakita ng mga pangunahing mamamayan ng Norwich at ng mga karatig-lugar, na hindi pa kailanman nakita sa Inglatera. Nakita ito noong nakaraang Disyembre, bandang alas-dose ng tanghali, at tumagal ng dalawang oras. Lubos itong nagdulot ng pangamba sa mga naninirahan. Nangyari ito bago pa man binuksan nina Brethren Winter, Burgess, at Routon ang kanilang misyon sa lungsod na iyon. Parang inihanda nito ang daan para sa katotohanan, kaya't nagtamo sila ng magandang tagumpay doon.”

GSAM 116.1Ang salaysay ng penomenon na naganap sa New Haven, Conn., ay makikita sa Midnight Cry ng Oktubre 10, 1844, at kinuha mula sa New Haven Palladium ng Setyembre 10, 1844. Sa salaysay sa Cry, sinasabi ng editor, “Walang pilosopo ang nakapagbigay ng paliwanag tungkol sa sanhi ng penomenon na ito na nakakuntento sa kaniya.”

GSAM 116.2Isang salaysay tungkol sa tanawing ito na lumitaw kaugnay ng araw sa New Haven, Conn., noong Setyembre 9, 1844, ay inilathala rin sa Hartford Courant noong Setyembre 12, 1844, at ganito ang nakasaad:—

GSAM 116.3“Ang mga singsing sa paligid ng araw noong Lunes, Setyembre 9, 1844, sa loob ng dalawang oras bago at pagkatapos ng tanghali, ay tila napansin ng ating mga mamamayan nang may malaking interes, at nagising ang isang matalinong kuryosidad upang matuto pa tungkol sa mga katulad na pangyayari at sa kanilang sanhi.

GSAM 116.4“Ang kasalukuyang halo ay kahanga-hanga sa tagal nito, at nagbigay ng kanais-nais na pagkakataon para sa pagmamasid. Mga tanghali, binubuo ito pangunahin ng dalawang buong singsing, ang isa ay humigit-kumulang apatnapu't limang degree ang lapad na bumabalot sa araw sa gitna nito, at ang isa naman ay humigit-kumulang pitumpu't dalawang degree ang lapad, na ang sentro ay nasa zenith, habang ang circumference nito ay dumaraan sa araw. Ang mas maliit na bilog ay sinamahan ng isang elipse na may mahabang axis at maliit na eksentrisidad. Sa tapat mismo ng araw, at tatlumpu't anim na degree sa hilaga ng zenith, hinati ng dalawang bilog pa ang malaking bilog na halos o eksaktong kapareho ang diyametro, na bumubuo sa pinagtagpo ng isang maliwanag na bahagi, na likas na magmumula sa pinagsamang liwanag ng tatlong maningning na singsing. Ang singsing na nakapalibot sa araw ay nagpakita ng mga kulay ng bahaghari, na madalas na may matinding kislap at ganda. Ang ibang mga singsing ay puti at mas malabo, dahil mas malayo ang mga ito sa araw. Gayunpaman, may maliliit na bahagi ng bilog na may makulay na [bahagharing] kulay na lumilitaw sa iba't ibang oras, sa silangan at kanluran.... Ang ganoong pagkakapareho ng estruktura ay dapat nakasalalay sa isang batas na namamahala sa pagbuo ng mga halo; ngunit ang kalikasan ng batas na ito ay hindi pa ganap na naunawaan.... Hindi gaanong nahirapan ipaliwanag ang pagbuo ng singsing na nakapalibot sa araw, dahil ang sanhi nito ay medyo katulad ng sa bahaghari, ngunit ang ipaliwanag ang pinagmulan ng singsing na ang circumference ay nasa sentro ng araw ay napatunayang mas mahirap.”

GSAM 117Mga Kababalaghang Tumatupad sa mga Hula ng Kasulatan

GSAM 117.1Tungkol sa paggamit na ginawa, kapwa sa Inglatera at Amerika, ng mga kababalaghang ito na nakita sa kalangitan, malalaman natin sa pamamagitan ng pagbabasa mula sa Exposition of the Twenty-fourth of Matthew ni Sylvester Bliss, na inilathala sa Boston noong 1843. Matapos banggitin ang ilan sa mga nabanggit na salaysay sa itaas, sinasabi niya:—

GSAM 117.2“Kaya't ang ‘mga dakilang tanda’ at ‘nakakatakot na mga tanawin’ na hinulaan sa mga Kasulatan ng katotohanan ay tila lubos nang natupad, gayundin ang mga inihayag ng Tagapagligtas na mangyayari bago ang kanyang pagdating.

GSAM 117.3“Kung kasing-tiyak na ang pag-usbong ng mga dahon ng mga puno ay palatandaan ng tag-init, ganoon din naman, sa katuparan ng mga tanda na ito, malalaman ng mga Kristiyano na malapit na ang pagdating ni Kristo, nga, nasa pintuan na. Hindi ito basta pahintulot lamang para malaman ito, kundi inuutusan sila ng ating Tagapagligtas na malaman ito.”⁵

GSAM 117ANG MGA SUGO

GSAM 117.4Matapos ituro ang ilang pangunahing katangian ng mensahe ng ikalawang pagdating, gaya ng unang ipinangaral, maaaring maging kawili-wili na pansinin ang ilan sa mga gumanap ng mahalagang papel sa dakilang proklamasyon. Ibinigay na natin ang mga pangalan ng marami sa mga pinaka-talentadong ministro noong panahong iyon sa mga banyagang lupain na nagpatunog ng sigaw. Habang binibigyang-pansin natin ang ilan sa mga nanguna sa Amerika, na pinagkalooban ng Panginoon ng pasanin ng gawain, magsisilbi itong karagdagang patunay na ang kamay ng Panginoon ay tunay na nasa kilusan.

GSAM 118William Miller

GSAM 118.1Una nating tatalakayin ang kaso ni William Miller, na naging napakahalaga sa kilusang pagdating sa Estados Unidos kaya sa marami, ang kilusang ito ay kilala lamang bilang “Millerismo.”

GSAM 118.2Si William Miller ay ipinanganak sa Pittsfield, Massachusetts, noong Pebrero 1782. Sa kanyang maagang pagkabata, lumitaw ang mga palatandaan ng higit sa karaniwang lakas at sigla ng isip. Sa loob ng ilang taon, lalong naging kapansin-pansin ang mga katangiang ito sa lahat ng nakakasalamuha niya. Taglay niya ang matibay na pangangatawan, isang masigla at likas na mahusay na talino, at isang walang kapintasang moral na pagkatao. Nagkaroon siya ng limitadong benepisyo mula sa paaralan sa distrito, ngunit makalipas lamang ang ilang taon ay kinilala nang malawakan na ang kanyang mga natutunan ay higit pa sa kaalaman ng mga gurong karaniwang kinukuha.

GSAM 118.3Nag-asawa si G. Miller noong 1802, at nanirahan sa Poultney, Vt. Ang mga taong nakisalamuha niya mula nang lumipat siya sa Poultney, at sa kanino siya lubos na may utang para sa kanyang mga biyayang pangmundo, ay labis na naimpluwensyahan ng mga prinsipyong skeptikal at mga teoryang deistik. Hindi sila mga taong walang moralidad, ngunit bilang isang pangkat ay mabubuting mamamayan, at karaniwang may seryosong pag-uugali, makatao, at mapagkawanggawa. Gayunpaman, itinakwil nila ang Biblia bilang pamantayan ng katotohanang panrelihiyon, at sinikap nilang gawing kapanipaniwala ang pagtanggi rito sa pamamagitan ng tulong na makukuha mula sa mga sinulat nina Voltaire, Hume, Volney, Paine, Ethan Allen, at iba pa. Masusing pinag-aralan ni G. Miller ang mga akdang ito, at sa huli ay inamin niyang siya ay isang deista. Ipinahayag niya mismo na ang kanyang pamumuhay bilang deista ay tumagal ng labindalawang taon, na nagsimula noong mga 1804.

GSAM 118.4Matapos makatanggap ng komisyon bilang kapitan, pumasok siya sa hukbo noong 1810. Nang siya ay bumalik mula sa hukbo, inilipat niya ang kanyang pamilya sa Low Hampton, N.Y., upang doon ay magsimula sa pagsasaka noong 1812. Bilang isang magsasaka, mas marami siyang libreng oras para sa pagbabasa. Nalaman niya na ang kanyang mga pananaw na deista ay hindi nagbigay sa kanya ng katiyakan ng kaligayahan lampas sa kasalukuyang buhay. Sa kabila ng libingan, ang lahat ay madilim at malungkot. Gamit ang kanyang sariling mga salita:

GSAM 118.4“Ang pagkawasak ay isang malamig at nakakakilabot na kaisipan, at ang pananagutan ay tiyak na pagkawasak sa lahat. Ang kalangitan ay parang tanso sa ibabaw ng aking ulo, at ang lupa ay parang bakal sa ilalim ng aking mga paa. Ang walang hanggan!—ano nga ba ito? At ang kamatayan!—bakit nga ba ito? Habang mas pinag-iisipan ko, mas lumalayo ako sa pagkakaroon ng patunay. Habang mas iniisip ko, mas nagkakalat ang aking mga konklusyon. Sinubukan kong tigilan ang pag-iisip, ngunit hindi ko mapigilan ang aking mga iniisip. Ako'y tunay na aba, ngunit hindi ko naintindihan ang sanhi.... Hindi naglaon, Biglang-bigla, na ang likas ng isang Tagapagligtas ay buhay na buhay na nakintal sa aking pag-isip. Wari mandi’y may isang gaya Niya na napakabuti at napakamaibigin, na tumubos sa ating mga pagsalansang, at sa gayo’y mailigtas tayo sa kaparusahan sa kasalanan. Naramdaman ko na Siya’y totoong kaibig-ibig, ipinalagay kong maaari ko nang ilagak ang aking sarili sa Kanyang mga kamay at sa Kanyang kaawaan.”

GSAM 119Pagkahikayat ni William Miller

GSAM 119.1Dagdag pa niya:

GSAM 119.1“Nakita kong mayroon ngang isang ganyang Tagapagligtas na inihayag ng Kasulatan na siya kong kailangan; at ako’y nagulumihanan sa aking pagsisiyasat kung paano kayang ang isang aklat na hindi kinasihan ng Banal na Espritu ay makagagawa ng mga simulaing agpangna-agpang sa mga pangangailangan ng isang sanlibutarg nagkasala. Napilitan akong umamin na ang Banal na Kasulatan ay isang pahayag na mula sa Diyos. Ang mga ito ay naging aking kaluguran; at kay Jesus ay natuklasang ko ang isang kaibigan.... Ang Banal na Kasulatan ay siya ngayong lagi kong pinag-aaralan, at tapat kong masasabi, na sinaliksik ko itong may malaking pagkalugod. Nasumpungan kong ang kalahati ay hindi nasabi sa akin kailan man. Pinagtakhan ko kung bakit hindi ko nakita ang kagandahan at kaluwalhatian nito noong una, at namangha ako kung bakit ito’y aking natanggihan.”

GSAM 119.2Ang paraan ng pag-aaral ni William Miller sa Biblia ay inilarawan niya mismo nang ganito:

GSAM 119.2“Nagpasya akong itabi ang lahat ng aking mga naunang pagkiling, na masusing ihambing ang kasulatan sa kasulatan, at ituloy ang pag-aaral nito sa isang regular at maayos na paraan.... Sa tuwing may makita akong malabong bagay, ang gawi ko ay ihambing ito sa lahat ng kaugnay na talata; at, sa tulong ni Cruden, sinuri ko ang lahat ng mga teksto ng kasulatan na naglalaman ng alinman sa mga pangunahing salita na matatagpuan sa anumang malabong bahagi.... Sa ganitong paraan ko pinag-aralan ang Biblia, sa aking unang pagbabasa nito, sa loob ng halos dalawang taon, at lubos akong napaniwala na ito mismo ang tagapagpaliwanag nito.

GSAM 120.1“Habang pinag-aaralan ko ito, naniwala ako na kung ang mga hula na natupad na noon ay anumang pamantayan upang husgahan ang paraan ng katuparan ng mga darating pa, ang mga karaniwang pananaw tungkol sa espiritwal na paghahari ni Kristo—isang panlupang milenyo bago ang katapusan ng mundo, at ang pagbabalik ng mga Hudyo—ay hindi sinusuportahan ng salita ng Diyos.... Natuklasan kong malinaw na itinuturo sa mga Kasulatan na si Jesu-Kristo ay muling bababa sa mundong ito, darating sa mga ulap ng langit, sa buong kaluwalhatian ng kanyang Ama.

GSAM 120.2“Naramdaman ko ang isang kagalakan sa pag-aaral ng mga Kasulatan na hindi ko dati inakala na maaaring makuha mula sa mga aral nito. Sinimulan ko ang pag-aaral nito nang walang inaasahang makita ang panahon ng pagdating ng Tagapagligtas, at sa una ay halos hindi ko mapaniwalaan ang kinalabasan na aking narating; ngunit ang ebidensya ay tumama sa akin nang napakalakas kaya hindi ko mapigil ang aking mga paniniwala. Halos tuluyan akong napaniwala sa aking mga konklusyon, at nagsimula akong maghintay, magbantay, at manalangin para sa pagdating ng Tagapagligtas.”

GSAM 120.3Muli niyang sinabi:

GSAM 120.3“Naniwala ako; at agad na naimprenta sa isip ko ang tungkuling ipahayag ang doktrinang ito, upang ang mundo ay maniwala at maghanda na salubungin ang Hukom at Nobyo sa pagdating Niya, Hindi ko na kailangang ilahad nang detalyado rito ang aking mahaba at mabibigat na pagsubok. Sapat nang sabihin na pagkatapos ng ilang taon ay pinilit ako ng Espiritu ng Diyos, ng kapangyarihan ng katotohanan, at ng pag-ibig sa mga kaluluwa, na pasanin ang aking krus at ipahayag ang mga bagay na ito sa isang mundong naghihingalo at nasasawi.”

GSAM 120.4Si G. Miller, tulad ng mga naudyok ng mensaheng ito sa ibang bansa, ay unang inisip na tuparin ang kanyang komisyon sa pamamagitan ng pagsusulat at paglalathala sa mga pampublikong pahayagan at mga polyeto. Una niyang inilathala ang kanyang mga pananaw sa Vermont Telegraph, isang pahayagang Baptist na inililimbag sa Brandon, Vt. Ito ay noong taong 1831. Unang nagsalita siya sa publiko tungkol sa paksang ito noong taong 1832. Sinabi niya tungkol sa pulong na ito, “Ibinuhos ng Panginoon ang kanyang biyaya sa kongregasyon, at marami ang naniwala tungo sa kaligtasan ng kanilang mga kaluluwa.”

GSAM 121.1Noong 1836, naimprenta ang kanyang mga lektura sa ilang pampublikong pahayagan ng panahong iyon. Noong taglamig ng 1837–38, inilabas ang kanyang mga lektura sa isang polyeto. Noong 1838, isang ikalawang polyeto na may 204 na pahina ang naimprenta, at sa polyetong ito ay sinabi ni G. Miller na maaaring bumagsak ang kapangyarihang Ottoman noong taong 1839 o 1840. Ang kanyang mga unang lektura sa alinmang malalaking lungsod ay noong taong 1836. Pagkatapos ay nagsalita siya sa mga lungsod ng Randolph, Lowell, Groton, at Lynn, Mass.

GSAM 121.2Hanggang 1840, halos mag-isa si G. Miller bilang tagapagsalita sa tema ng malapit na pagdating ni Kristo. Noong taong iyon, bigla, daan-daang tao ang sumali sa kanya sa pagpapahayag ng mensahe. Ang nagdulot ng malaking pagbabagong ito ay tatalakayin sa susunod na kabanata. Noong taglamig ng 1839-40, nagbigay si G. Miller ng serye ng mga lektura sa Exeter, N.H. Doon niya unang nakilala si Pastor J. V. Himes, na noon ay tinanggap ang pananampalataya, at mula noon ay nakatayo sa tabi ni Pastor Miller bilang tagapaglathala at masigasig na mangangaral ng dakilang mensahe ng ikalawang pagdating.

GSAM 121Joshua V. Himes

GSAM 121.3Tungkol sa masigasig na manggagawa sa dakilang kilusang ito, wala nang mas mabuting gawin kundi kunin ang sinasabi ng kaniyang biyograpo, na nagsasaad:—

GSAM 121.4“Ipinanganak si Joshua V. Himes sa Wickford, R.I., noong Mayo 19, 1805. Kilala ang kanyang ama bilang isang mangangalakal sa West Indies, at kilala rin bilang miyembro ng Simbahan Episcopal ni St. Paul sa Wickford. Ang kanyang ina ay may mabait na ugali, at pagmamahal sa Tagapagligtas, na ibinahagi niya sa kanyang anak na handang makinig.

GSAM 121.5“Nilayon ng ama na ipag-aral ang kanyang anak na si Joshua para sa ministeryo ng simbahan na siya mismo ay kabilang, ngunit napigilan ito ng mga pangyayari. May ibang gawain ang Diyos para sa anak na iyon, at inihanda Niya ang mga pangyayari upang makamit ang nais na resulta. Noong 1817, nagpadala ang ama ng isang mahalagang kargamento sa pangangalaga ni Kapitan Carter, kasama si Alexander Stewart bilang superkargo. Napatunayan na hindi tapat ang mga lalaking ito, at nang makarating sila sa isang pantalan sa West Indies, ipinagbili nila ang parehong barko at kargamento, at tumakas. Binago ng pangyayaring ito ang lahat ng mga planong ginawa para sa hinaharap ng batang si Joshua, na sana'y ipapadala sa Unibersidad ng Brown sa Providence, R.I. Sa halip, noong Abril 1821, dinala siya sa New Bedford, Mass., at inilagay bilang aprentis kay William Knights upang matutuhan ang hanapbuhay ng paggawa ng muwebles.

GSAM 122.1“Pagkarating sa kanyang bagong tahanan, masigasig niyang sinimulan ang ipinagkatiwalang gawain, na may determinasyong maging dalubhasa sa kanyang hanapbuhay. Ngunit hindi nagtagal ay napagtanto niya na ang kanyang kapaligirang panrelihiyon ay hindi lubos na nakaayon sa kanyang panlasa. Ani niya, ‘Ang aking amo ay isang Unitarian, at dinala niya ako sa kanyang simbahan. Si Rev. Orville Dewey ang pastor. Siya ay isang bagong-convert mula sa ortodoksiya. Ang aking pagsasanay sa ilalim ni Obispo Griswold at ni Rev. William Burge, rektor ng St. Paul's sa Wickford, at ang madalas kong pakikinig sa mahusay magsalitang si Dr. Crocker ng St. John's sa Providence, R.I., ay lubos na humadlang sa aking pagtanggap sa mahusay na pagpapahayag ng pagtanggi ni G. Dewey sa mga katuruan ni Kristo at ng kaniyang mga apostol.’

GSAM 122.2“Dahil noong panahong iyon ay walang Simbahang Episcopal sa New Bedford, nagpasya siyang dumalo sa Unang Simbahang Kristiyano [hindi Disciple] at kalaunan ay sumapi sa samahang iyon. ‘Dito,’ sabi niya, ‘natagpuan ko ang bukas na Biblia at kalayaan ng pag-iisip, at mahusay kong nagamit ang pareho.’ Ang iglesiang ito ay nasa pangangalaga ni Rev. Moses Howe. Bininyagan ni Rev. G. Clough si Joshua V. Himes noong Pebrero 2, 1823. Sa pusong nagliliyab sa sigasig para sa kanyang Guro, agad siyang nagsimulang, sa edad na labing-walong taon, ikuwento ang kuwento ng krus at hikayatin ang mga tao na magsisi. Sinabi niya tungkol sa kanyang sarili:—

GSAM 122.3“‘Hindi nagtagal ay naging tagapaghikayat ako, at binigyan ako ng lisensya upang paunlarin ang aking kaloob.... Tinapos ko nang may kasiyahan ang aking pagiging aprentis at nakatanggap ako ng papuri. Ngunit sa loob ng lima o anim na taon ay nakasanayan kong magtrabaho nang sobra at sa gayon ay nakakuha ako ng isa o dalawang araw sa isang linggo para sa pag-aaral at gawain ng misyon sa mga dukhang pamayanan, na ang bunga ay ibinibigay ko sa aking pastor.’

GSAM 123.1“Noong 1825 ay siya'y inatasang misyonero ng komperensya ng mga Kristiyanong iglesia sa timog Massachusetts. ‘Walang plano o paraan para sa suporta ng mga misyonero,’ sabi ni Pastor Himes, ‘at nagpasya akong magnegosyo para sa aking kabuhayan, at mangaral hangga't aking makakaya.’

GSAM 123.2“Noong 1828, iniwan niya ang New Bedford, hindi dahil sa pag-aalinlangan o kakulangan ng sigla, kundi dala ang determinasyong tiyak na magwawagi, at lumipat sa Plymouth, kung saan ipinangaral niya ang salita ng Diyos sa mga paaralan, sa mga pansamantalang silid, at saan man siya mapakinggan. Noong 1829, ipinagpatuloy niya ang parehong uri ng gawain sa Fall River hanggang 1830, nang lumipat siya sa Boston bilang pastor ng Unang at Ikalawang Kristiyanong Simbahan; at dito siya nanatili nang tatlumpu't tatlong taon. Noong 1839, naging tagasunod siya ng adhikain ng pagdating, ayon sa ipinaliwanag ng tanyag na Pastor William Miller. Pumasok siya sa bagong adhikaing ito nang may buong sigla, at ang kanyang ministeryo ay puno ng apoy at kapangyarihan. Noong 1840, sinimulan niyang ilathala ang Signs of the Times, na ipinagtataguyod ang adhikaing buong puso niyang sinuportahan. Lahat ng pera niya, lahat ng pagsisikap, at lahat ng enerhiya ay inilaan niya para sa adhikaing ito, at libu-libong mga mananampalataya ang naakit.”

GSAM 123Ang Pinag-isang Paglilingkod nina Miller at Himes

GSAM 123.3Mula 1840 hanggang taglagas ng 1844, ang mga gawain nina Pastor Miller at Himes ay pinagsama sa malaking bahagi habang sila'y naglilibot mula sa isang lungsod patungo sa iba, tuwing tag-init ay dala ang kanilang napakalaking tolda, at tuwing taglamig ay sa mga simbahan at pampublikong bulwagan. Ang malaking pisikal na lakas ni Pastor Himes ang nagpanatili sa kanya hanggang siya'y pumasok sa kanyang ika-siyamnapu't dalawang taon. Ang kanyang mga kakayahan sa pag-iisip ay nananatiling matatag hanggang sa huli. Noong taong 1894, Setyembre 28, nagbigay siya ng isang lubos na nakapupukaw na talumpati sa isang kongregasyon na may mahigit tatlong libong Adventista ng Ikapitong Araw sa camp-ground sa Lansing, Michigan. Tila siya ay nagsalita nang may matinding kasigasigan at sigla na gaya ng sa mga nakaraang araw. Tunay na kahanga-hanga ito para sa isang lalaking tatlong buwan pa lamang sa kanyang ika-siyamnapu't unang taon, at na naghihirap dahil sa isang hindi gumagaling na karamdaman na naging sanhi ng kanyang kamatayan noong sumunod na taon.

GSAM 124.1Sina Pastor Miller at Himes ay tila nakatayo sa “unang linya ng labanan” sa kilusang ikalawang pagdating sa Amerika, at sila ay dalawa lamang sa napakaraming nagsikap kasama nila sa pagpapahayag ng doktrina ng pagdating ni Kristo, na ang mga pangunahing katangian ay katatagan ng layunin at tapat na integridad. Ang mga lalaking ito ay karamihan sa uri na tinatawag ng mundo na “sariling sikap,”—mga lalaking nahubog sa pamamagitan ng pakikipag-ugnayan sa mabibigat na realidad ng buhay, na natutong magpasya tungkol sa halaga ng isang adhikain batay sa prinsipyo at hindi sa kapakinabangan. Sila ay kabilang sa uri ng mga taong ayon kay Pastor Miller ay karaniwang tumatanggap ng mensahe mula sa mga simbahan, “ang pinakabanal, deboto, at aktibong mga miyembro.” Kinumpirma ang katotohanang ito ng mga ministro ng iba't ibang simbahan, na nagsabi, pagkatapos ng huling paghihiwalay ng mga Adventista mula sa kanila, “Kinuha nito [ang doktrina] ang pinakamahuhusay sa aming kawan.”

GSAM 124Iba pang Kilalang Manggagawa ng Ebanghelyo ng Adventista

GSAM 124.2Maaaring maging kawili-wili na banggitin nang paisa-isa ang ilan sa mga lalaking gumanap ng mahalagang papel kasama sina Pastor Miller at Himes sa kilusang noong mga unang panahon. Nangunguna sa listahan si Charles Fitch, mula sa Cleveland, Ohio, na noong 1842 ay iminungkahi ang ideya ng paggawa ng mga tsart upang ilarawan ang mga pangitain ni Daniel at ng Pahayag. Ang pinagmulan ng kaisipang ito ay nakabatay sa Habacuc 2:2, 3. Ang kamatayan ni Charles Fitch ay naganap noong Oktubre 10, 1844.

GSAM 124.3Si Dr. Josiah Litch, mula sa Philadelphia, na, gaya ng makikita natin sa susunod na kabanata, ay pinukaw ng Panginoon upang ipahayag ang isang katotohanan na sa katuparan nito ay nagdulot ng biglaan at mabilis na paglago ng interes sa mensahe ng pagdating.

GSAM 124.4Si Elon Galusha, mula sa Lockport, N.Y., isang kilalang ministrong Baptist, na ang mga sinulat at ministeryo tungkol sa malapit na pagdating ng Panginoon ay nagdulot ng malaking kaguluhan sa denominasyong iyon.

GSAM 125.1E. R. Pinney, mula sa Seneca Falls, N.Y., isa pang debotong ministro ng Simbahan ng mga Baptist na ang ministeryo at mga sinulat ay naging malaking puwersa sa gawain. Maaaring matawag siyang “Asin ng daigdig.”

GSAM 125.2Si Geo. Storrs, mula sa Lungsod ng New York, na bago ang kanyang pagkahikayat sa doktrinang adventista ay isang kilalang mangangaral ng espirituwal na pagpapanibago. Ang kanyang mga sinulat ay nagkaroon ng malaking impluwensya sa paghihikayat sa mga tao na mas italaga ang kanilang sarili at ang kanilang mga ari-arian sa gawain; lalo na ito nangyari sa mga huling linggo ng dalawang libong tatlong daang araw. Siya ang nagdala, pagkatapos ng kabiguan, sa pag-iisip ng mga Adventista at ng buong mundo, ng kanyang anim na sermon tungkol sa kalikasan ng tao, ang kalagayan ng mga patay, at ang hinaharap na parusa.

GSAM 125.3Si Pastor Stockman, mula sa Portland, Maine, ay isa pang masigasig na manggagawa sa mga muling pagbabangon ni William Miller sa lungsod na iyon. Nangyari ang kanyang kamatayan ilang linggo bago magtapos ang taong Hudyo noong 1843, habang ang mga Adventista ay umaasa at naghihintay na darating ang Panginoon sa panahong iyon.⁶

GSAM 125.4May iba pang mga kilalang lalaki na dahil sa kakulangan ng puwang ay babanggitin na lamang namin, gaya nina N. N. Whiting, na nagsalin ng Bagong Tipan sa Ingles, na kilala bilang Whiting’s Translation; S. S. Snow, F. G. Brown, Apollos Hale, L. D. Mansfield, Geo. Needham, O. R. Fassett; George, Wesley, at Edwin Burnham (tatlong magkapatid), na lahat ay mahusay na manggagawa sa mensahe.