Kabanata 3 — Ang Pagparito ng Ipinangakong Binhi

GSAM 57.1“NANG dumating na ang katuparan ng panahon, ipinadala ng Diyos ang kaniyang Anak, ... na ipinanganak sa ilalim ng batas, upang tubusin ang mga nasa ilalim ng batas, upang tayo'y tumanggap ng pag-aampon bilang mga anak.”¹

GSAM 57.2“Ngayon sa kaniya na may kapangyarihan na magpatatag sa inyo ayon sa aking ebanghelyo, at sa pangangaral ni Jesu-Kristo, ayon sa pahayag ng hiwaga, na pinatago mula sa panimulang panahon, ngunit ngayo'y ipinahayag na, at sa pamamagitan ng mga kasulatan ng mga propeta, ayon sa utos ng walang hanggang Diyos, na ipinabatid sa lahat ng mga bansa para sa pagsunod ng pananampalataya: sa Diyos na bukod-tangi ang karunungan, ang kaluwalhatian sa pamamagitan ni Jesu-Kristo magpakailanman.”²

GSAM 57.3“Sa pamamagitan ng pahayag ay ipinabatid niya sa akin ang hiwaga; gaya ng aking isinulat kanina sa ilang salita, ... na sa mga nakaraang panahon ay hindi ipinahayag sa mga anak ng tao, gaya ng ngayo'y ipinahayag sa kaniyang mga banal na apostol at propeta sa pamamagitan ng Espiritu.... Sa akin, na mas mababa pa sa pinakamaliit sa lahat ng mga banal, ay ipinagkaloob ang biyayang ito, na ipangaral ko sa mga Hentil ang hindi matutuklasang kayamanan ni Kristo; at upang ipakita sa lahat ng tao kung ano ang pakikipag-isa sa hiwaga, na mula pa sa simula ng sanlibutan ay nakatago sa Diyos, na lumalang ng lahat ng bagay sa pamamagitan ni Jesu-Kristo.”³

GSAM 57.4Sinabi na sa Lumang Tipan ay nakatago ang ebanghelyo; sa Bagong Tipan naman ay nahahayag ito. Tulad ng ipinahayag ng iba, “Dahil sa paghiwalay ng mga Hudyo sa Diyos, ay marami ang nalimutan nila sa aral na itinuturo ng mga paghahandog. Ang paghahandog na iyon ay si Kristo na rin ang nagtatag. Bawa’t bahagi niyon ay sumasagisag sa Kaniya; at iyon ay nalipos ng buhay at ng kagandahang espirituwal. Nguni’t ang kabuhayang espirituwal na ito ay siyang nawala sa mga Hudyo sa kanilang mga seremonya, at sila’y nagkasiya sa mga patay na anyo ng mga paghahandog. Ang pinagtiwalaan nila ay ang mga handog at mga palatuntunan, at hindi Siya na siyang itinuturo ng inihahandog.

GSAM 58Pag-aasam ng Makalupang Paghahari

GSAM 58.1“Bagama’t inasam ng mga Hudyo ang pagdating ng Mesiyas, ay wala silang tunay na pagkakilala sa Kaniyang layunin. Hindi nila hinanap ang maligtas sa kasalanan, kundi ang makawala sa pamamahala ng mga Romano. Hinintay nilang ang Mesiyas na darating ay isang mananagumpay, na dudurog sa kapangyarihan ng maniniil, at ibubunyi ang Israel bilang kahariang dinadakila sa sanlibutan. Ito ang naghanda ng daan upang itakwil nila ang Tagapagligtas.

GSAM 58.2“Ang bayang namamahay sa kadiliman at pagkasiil, at ang mga pinunong uhaw sa kapangyarihan, ay kapwa nanabik sa pagdating ng Isang lilipol sa kanilang mga kaaway at magsasauli ng kaharian sa Israel. Pinag-aralan nila ang mga hula, nguni’t hindi kinasihan ng Espiritu ang kanilang mga pag-iisip. Dahil dito’y hindi nila nakita ang mga kasulatang nakaturo sa paghihirap at pagpapakababa ni Kristo sa una Niyang pagparito, kundi ang nakita nila ay yaong mga hulang ang sinasabi ay ang kaluwalhatian ng Kanyang ikalawang pagdating. Kapalaluan ang nagpadilim sa kanilang pg-iisip. Ipinaliwanag nila ang hula ng ayon sa makasarili nilang mga hangarin.

GSAM 58.3“Mahigit na sanlibong taong hinintay-hintay ng mga Hudyo ang pagdating ng Tagapagligtas. Sa pagdating na ito isinalig nila ang maririlag nilang pag-asa. Ang pangalan Niya ay sinambit-sambit nila sa mga awit at sa mga hula, sa mga rito sa templo at sa pananalanging pansambahayan. Datapwa’t nang dumating Siya ay hindi nila Siya nakilala. Ang Pinakamamahal ng langit ay itinuring nilang ‘ugat sa tuyong lupa;’ Siya’y ‘walang anyo o kagandahan man;’ at wala silang nakita sa Kaniyang anumang kagandahang mananasa nila. ‘Siya’y naparito sa sariling kaniya, at Siya’y hindi tinanggap ng mga sariling kaniya.’”⁴

GSAM 58Mula sa Angkan ni David

GSAM 58.4Nang papalapit na ang panahon na hinulaan ni Daniel, kung kailan lilitaw ang “Prinsipe na si Mesiyas”—ang Pinahiran—maaaring nakapangatuwiran ang mga taong Hudyo, at walang duda na ginawa nga nila, sa ganitong paraan: Ang Mesiyas ayon sa laman ay dapat mula sa sambahayan at lahi ni David, kaya ang kanyang kapanganakan ay dapat sa linyang iyon; at ayon sa mga tuntunin ng batas at kaugalian ng mga Hudyo, siya ay dapat pahiran ng langis para sa pampublikong paglilingkod sa edad na tatlumpung taon; at kung siya ay lilitaw bilang ang pinahiran sa edad na iyon, kung gayon ang kanyang kapanganakan ay dapat tatlumpung taon bago ang pagtatapos ng animnapu't siyam na linggo ng taon, na magtatagal hanggang sa pagdating ng Mesiyas.

GSAM 59Mga Hula ni Simeon at Ana

GSAM 59.1Noong panahong ito, ang buong Israel ay nasa paghihintay. Ang mga masigasig at debotong mag-aaral ng mga Kasulatan ay naghihintay sa pagsilang ng magiging kanilang Pinuno at Gobernador. Kay matanda at maka-Diyos na Simeon ay ipinahayag “ng Espiritu Santo na hindi siya mamamatay bago niya makita ang Kristo ng Panginoon.”⁵

GSAM 59.2Nang dinala ang sanggol na Tagapagligtas sa templo, nalaman ni Simeon na ang batang ito ang tinutukoy—ang Kristo. “Nang itaas niya ang bata sa kanyang mga bisig, pinagpala niya ang Diyos at sinabi, Panginoon, ngayo'y papayagan mo nang lisanin ng iyong lingkod ang buhay sa kapayapaan, ayon sa iyong salita; sapagkat nakita ng aking mga mata ang iyong kaligtasan, na inihanda mo sa harap ng lahat ng tao: isang liwanag upang liwanagan ang mga Hentil, at kaluwalhatian ng iyong bayan na Israel....

GSAM 59.3“At pinagpala sila [sina Jose at Maria] ni Simeon, at sinabi kay Maria na kanyang ina, Narito, ang batang ito ay itinakda para sa pagkahulog at pagbangon muli ng marami sa Israel; at bilang isang tanda na tututulan (oo, isang tabak ang tutusok din sa iyong sariling kaluluwa), upang mahayag ang mga kaisipan ng maraming puso.

GSAM 59.4“Naroon din ang isang babaeng propeta na ang pangalan ay Ana. Siya ay anak ni Fanuel na nagmula sa tribo ni Aser.... Sa oras ding iyon, lumapit siya sa kanila at nagsimulang magpasalamat sa Diyos. Siya ay nagsalita tungkol sa bata sa lahat ng naghihintay para sa katubusan ng Jerusalem.”⁶

GSAM 59Pagdalaw ng mga Anghel sa mga Pastol

GSAM 59.5Bago ito, ipinahayag ng mga anghel sa mga pastol sa kapatagan ng Betlehem ang masayang balita ng kapanganakan ng Tagapagligtas. Sa nakikinig na tenga ng mga pastol, inawit ng mga anghel ang mga malamyos na himig na ito:—

GSAM 60Ang Pagdalaw ng mga Pantas sa Betlehem

GSAM 60.2Dumating naman ang mga pantas mula sa Silangan na nakakita sa “bituin na sumibol,” ayon sa hula ni Balaam. Sinundan nila ang patnubay nito hanggang sa makarating sila sa Jerusalem, kung saan kinailangan nilang magtanong tungkol sa bagong silang na Hari. Nang malaman nila na ang Betlehem ang magiging lugar ng kapanganakan ng Hinahangad, nagpatuloy sila sa kanilang paglalakbay; at ginabayan sila roon ng bituin na muling lumitaw, at dinala sila sa payak na lugar kung saan nakahiga ang Tagapagligtas. Dito sinamba nila ang banal na Sanggol, inihandog sa Kanya ang mga handog na ginto, kamangyan, at mira, at pagkatapos ay sinimulan nila ang kanilang mahabang paglalakbay pauwi.

GSAM 60Ang Tagapagligtas sa Labindalawang Taong Gulang

GSAM 60.3Mula pagkabata hanggang labindalawang taong gulang, kakaunti ang naitala tungkol kay Kristo na Tagapagligtas, maliban sa kanyang paglago sa karunungan at tangkad, at sa kanyang masunuring pagsunod sa kanyang mga magulang. Ngunit nang siya ay labindalawang taong gulang, nang samahan niya sina Jose at Maria papuntang Jerusalem upang dumalo sa taunang pista, doon niya pinahanga ang mga saserdote sa kaalamang ipinakita sa kanyang mga tanong, at sa mga sagot na ibinigay niya sa kanilang mga masalimuot na tanong. Mula noon hanggang sa pinasimulan niya ang kanyang pampublikong ministeryo, pinahalagahan niya ang payak na hanapbuhay ng isang karpintero habang siya ay nagtatrabaho kasama si Jose, asawa ni Maria.

GSAM 60Ang Misyon ni Juan Bautista

GSAM 60.4Sa loob ng anim na buwan bago ang kanyang pampublikong ministeryo, ipinahayag ni Juan Bautista ang misyon ni Kristo. Dumagsa ang mga tao upang pakinggan si Juan, at upang mabinyagan niya. Habang sila ay “nasa paghihintay [inaasahang darating ang Mesiyas] at lahat ng tao ay nag-iisip [‘nag-iisip o nagtatalo,’ ayon sa margin] sa kanilang mga puso tungkol kay Juan, kung siya nga ba ang Kristo o hindi; Sumagot si Juan, at sinabi sa kanilang lahat, Tunay ngang binabinyagan ko kayo ng tubig; ngunit may parating na mas makapangyarihan kaysa sa akin, na ang tali ng kanyang panyapak ay hindi ako karapat-dapat na magkalag; siya ang magbinyag sa inyo ng Espiritu Santo at ng apoy. May kalaykay sa kanyang kamay, at lilinisin niyang lubos ang kanyang giikan, at titipunin ang trigo sa kanyang kamalig; ngunit ang ipa ay kanyang susunugin sa apoy na hindi mapapatay.”⁷

GSAM 61Si Jesus ay Bininyagan

GSAM 61.1Habang isinasagawa ni Juan ang ritwal ng binyag, nakita niya si Jesus na lumalapit sa kanya upang mabinyagan, at sinabi, “Narito ang Kordero ng Diyos, na siyang nag-aalis ng kasalanan ng mundo.... At nagpatotoo si Juan, na nagsasabi, Nakita ko ang Espiritu na bumababa mula sa langit na parang kalapati, at nanatili sa ibabaw niya. At hindi ko siya kilala: ngunit ang siyang nagpadala sa akin upang magbinyag sa tubig, siya ang nagsabi sa akin, Ang siyang iyong makikita na bumababa ang Espiritu at nananatili sa ibabaw niya, siya ang magbinyag sa pamamagitan ng Espiritu Santo. At nakita ko, at nagpatotoo ako na ito ang Anak ng Diyos.”⁸

GSAM 61Ang Boses Mula sa Langit

GSAM 61.2Hindi lamang pinatunayan ang pagka-Mesiyas ni Kristo sa pamamagitan ng nakikitang pagbaba ng Espiritu Santo sa anyong kalapati, kundi pati na rin ng isang tinig mula sa langit. Sa Ebanghelyo ni Mateo mababasa natin, “Si Jesus, nang mabinyagan, ay agad na bumangon mula sa tubig: at, narito, nabuksan ang langit para sa kaniya, at nakita niya ang Espiritu ng Diyos na bumababa na parang kalapati, at lumapag sa kaniya: at narito, isang tinig mula sa langit, na nagsasabi, Ito ang minamahal kong Anak, na sa kaniya ako'y nalulugod.”⁹

GSAM 61.3Bagaman “si Juan ay hindi gumawa ng himala,” ang mga tao, nang makita nila ang makapangyarihang kapangyarihan na sumabay sa ministeryo ni Kristo, ay napilitang sabihin, “Ang lahat ng sinabi ni Juan tungkol sa taong ito ay totoo.”¹⁰

GSAM 61Si Kristo na Pinahiran Ayon sa Batas

GSAM 61.4Kaugnay ng salaysay ni Lucas tungkol sa binyag at sa gayunding pagpapahid sa pamamagitan ng Espiritu Santo sa anyo ng isang kalapati, mababasa natin, “si Jesus mismo ay nasa edad na humigit-kumulang tatlumpung taon.”¹¹

GSAM 62.1Pagkatapos ng mahabang pag-aayuno ng ating Panginoon nang apatnapung araw, at ng matinding tukso ng diyablo sa ilang, na naganap kaagad pagkatapos ng kanyang binyag, siya ay “dumating sa Nazaret, kung saan siya pinalaki; at ayon sa kanyang nakagawiang gawi, pumasok siya sa sinagoga noong araw ng Sabbath, at tumindig upang magbasa.... Ang Espiritu ng Panginoon ay sumasa akin, sapagkat pinahiran Niya ako ng langis upang ipangaral ang ebanghelyo sa mga dukha.... At sinimulan Niyang sabihin sa kanila, Ngayong araw na ito ay natupad ang kasulatang ito sa inyong mga pakinig.”¹²

GSAM 62Natupad na ang Panahon

GSAM 62.2Sinabi ni Marcos, sa pagtatala ng parehong pangyayari, “Natupad na ang panahon, at malapit na ang kaharian ng Diyos: magsisi kayo, at maniwala sa ebanghelyo.”¹³ Dumating na ang panahon na hinulaan para lumitaw ang Pinahiran. Naganap ang pagpapahid sa kanya sa pamamagitan ng Espiritu Santo sa kanyang binyag, at ngayon ay sinimulan na niya ang kanyang ministeryo, sa takdang oras at paraan na hinulaan ng mga banal na propeta noong unang panahon.

GSAM 62Nakikitang Patunay ng Pagiging Mesiyas ni Kristo

GSAM 62.3Ang ministeryo ni Kristo ay sinamahan ng patuloy na paggawa ng mga himala, na para sa mga tao, kahit na hindi nila lubos na naunawaan ang kanyang mga parabula at salita, ay isang nakikitang patunay na siya ang Immanuel, o na “ang Diyos ay sumasakaniya.”¹⁴ Sa mga himalang ito ay ibinibigay ni Kristo sa mundo hindi lamang ang ebidensya ng kapangyarihan ng Diyos sa kaniya, kundi pati na rin ang praktikal na pagpapakita ng pagkatao ng Diyos at ng kaniyang mapagmahal na kabaitan. Nang si Felipe, matapos ang tatlong taong tuloy-tuloy na pakikisama kay Kristo at nasaksihan ang kaniyang makapangyarihang mga himala, ay nagsabi, “Panginoon, ipakita mo sa amin ang Ama, at sapat na iyon sa amin,” sinabi ni Jesus sa kaniya, “Makatagal na akong kasama ninyo, at hindi mo pa rin ako nakikilala, Felipe? Ang nakakita sa akin ay nakakita sa Ama: paano mo nga masasabi, Ipakita mo sa amin ang Ama? ... Maniwala kayo sa akin na ako'y nasa Ama, at ang Ama naman ay nasa akin; o kung hindi, maniwala kayo sa akin dahil sa mga gawa.”¹⁵

GSAM 63Si Juan na Nalilito

GSAM 63.1Bagaman sa binyag ni Kristo, nasaksihan ni Juan ang nakikitang pagbaba ng Espiritu Santo, at narinig ang tinig mula sa langit na nagpahayag sa Kanya bilang Anak ng Diyos, at siya mismo ang nagpatotoo na siya ang “Kordero ng Diyos na siyang nag-aalis ng kasalanan ng sanlibutan,” ang mga pangyayari ay ibang-iba sa kanyang inaasahan kaya siya, sa kanyang malungkot na bilangguan, ay nabahala at nalito.

GSAM 63.2“Gaya ng mga alagad ng Tagapagligtas, ay hindi rin naunawaan ni Juan Bautista ang likas ng kaharian ni Kristo. Inasahan niyang kukunin ni Jesus ang trono ni David; nguni’t lumipas ang panahon, at ang Tagapagligtas ay wala pang ginagawang pag-angkin sa kapangyarihan ng hari, ay nagulumihanan at nabagabag si Juan.”¹⁶ “Tinawag niya ang dalawa sa kanyang mga alagad, at sinugo [niya] sila kay Jesus, na nagsasabing, Ikaw ba ang siyang darating? O maghihintay pa kami sa iba?” “Sa oras ding iyon ay pinagaling niya [ni Jesus] ang marami sa kanilang mga karamdaman at salot, at pinalaya sila sa masasamang espiritu; at sa marami namang bulag ay binigyan niya ng paningin. Pagkatapos ay sumagot si Jesus at sinabi sa kanila, Pumunta kayo at ipabatid kay Juan ang mga bagay na inyong nakita at narinig.”¹⁷

GSAM 63.3Mahirap para sa mga Hudyo at maging sa mga disipulo na malinaw na makita ang maraming katotohanang binigkas ng Tagapagligtas, sapagkat matibay ang kanilang paniniwala na kapag dumating ang Mesiyas ay wawasakin niya ang gapos ng mga Romano, na labis nilang pinapasan, at agad na maibabalik ang kaharian ni David, at maghahari bilang isang makalupang hari.

GSAM 63.4Sinimulan ni Jesus ang kaniyang pangangaral sa pamamagitan ng pagsasabing, “Magsisi kayo, sapagkat malapit na ang kaharian ng langit.”¹⁸ Nang ipadala ang kaniyang labindalawang apostol, kanilang dinala ang parehong mensahe, “Ang kaharian ng langit ay nalalapit na.”¹⁹ Sa kalaunan ng kaniyang ministeryo, nang ipadala ang pitumpu, ito ay may kasamang mga salitang, “Ang kaharian ng Diyos ay malapit na sa inyo.”²⁰

GSAM 64Ang mga tao ay namangha sa mga gawa ni Kristo

GSAM 64.1Ang mga kahanga-hangang salita at aral ni Kristo ang nag-udyok sa mga tao na sabihin, “Walang pang tao ang nagsalita kailanman ng katulad nito.”²¹ At nang pagalingin niya ang bulag at pipi, “Ang lahat ng napakaraming tao ay namangha, at sinabi, Anak kaya ni David ang lalaking ito?”²² o sa ibang salita, hindi ba siya ang binhi ni David, ang ipinangakong Tagapagligtas? “Nang siya'y dumating sa sariling bayan, nagturo siya sa kanilang sinagoga, hanggang sa namangha sila at nagsabi, Saan ba nanggaling sa taong ito ang ganitong karunungan at ang mga makapangyarihang gawa? Hindi ba siya ang anak ng karpintero? Hindi ba si Maria ang kanyang ina? at ang kanyang mga kapatid, sina Santiago, Jose, Simon, at Judas?”²³

GSAM 64.2Bandang ikatlong taon ng ministeryo ni Kristo, nang siya ay nasa templo para sa kapistahan ng dedikasyon, lumapit sa kanya ang mga Hudyo at sinabi sa kanya, “Hanggang kailan mo kami pananatilihing bitin? Kung ikaw ang Cristo, sabihin mo nang maliwanag.”²⁴ Noong nakaraang taon, nang ginawa niya ang makapangyarihang himala ng pagpapakain sa limang libo gamit ang “limang sebadang tinapay at dalawang maliliit na isda,” “napagtanto ni Jesus na sila ay papunta at sapilitan siyang gagawing hari, [kaya] muli siyang lumayo at umakyat sa bundok.”²⁵

GSAM 64Si Kristo Nagtuturo sa Kaniyang mga Alagad Tungkol sa Kaniyang Kamatayan

GSAM 64.3Sa pagtuturo sa kaniyang mga alagad, ginawa ni Kristo na mahalagang punto ang pagtanggal sa ideya ng isang paghahari sa lupa na magsisimula kaagad, at ipinakita sa kanila na kailangan siyang mamatay at muling mabuhay, umalis at bumalik muli. Kaya tinanong niya sila, “Ano kung makita ninyo ang Anak ng Tao na umaakyat sa kinaroroonan niya noon?”²⁶ Pagkatapos niyang utusan sila “na huwag nilang sabihin sa iba na siya si Jesus, ang Cristo,” mababasa natin: “Magmula sa oras na iyon sinimulang sabihin ni Jesus sa kaniyang mga alagad na kailangan niyang pumunta sa Jerusalem, magdurusa ng maraming bagay sa kamay ng mga nakatatanda at sa mga punong pari at sa mga eskriba, papatayin at mabubuhay muli sa ikatlong araw. Pagkatapos ay hinila siya ni Pedro sa tabi at pinagsabihan siya, na sinasabi, Mailayo sana ito sa iyo, Panginoon, hindi sana ito mangyari sa iyo.”²⁷

GSAM 65.1Kasabay nito sinabi niya sa kanila na may ilan sa kanila na hindi mamamatay hangga't hindi nila nakikita ang Anak ng Tao na dumarating sa kaniyang kaharian.²⁸ Mga walong araw pagkatapos, natupad ang hulang ito; at tinutukoy ni apostol Pedro ang “pangitain” na iyon ng pagdating ni Kristo sa kaniyang kaharian bilang patunay ng tunay na ikalawang pagdating ni Kristo na darating pa sa hinaharap.²⁹

GSAM 65.2Noong isang pagkakataon nang si Kristo at ang kaniyang mga alagad ay nasa Galilea, sinabi ni Jesus sa kanila, “Ang Anak ng tao ay ipagkakanulo sa mga kamay ng mga tao; papatayin nila siya, at sa ikatlong araw ay muling mabubuhay siya. At sila'y lubhang nalungkot.”³⁰ At gayon pa man ay hindi pa rin nila naintindihan ang kanyang ibig sabihin, sapagkat habang sinisikap niyang ipaunawa sa kanila ang malubhang katotohanan ng kanyang kamatayan at muling pagkabuhay, nagdedebate sila sa kanilang sarili kung sino ang magiging pinakadakila sa kaharian ng langit.³¹

GSAM 65.3Sa ibang pagkakataon sinabi ni Pedro kay Jesus, “Iniwan namin ang lahat at sinundan ka; ano kaya ang magiging gantimpala namin? At sinabi sa kanila ni Jesus, Tunay ngang sinasabi ko sa inyo, kayong sumunod sa akin, sa muling pagsilang ng sanlibutan, kapag ang Anak ng Tao ay umupo sa trono ng kanyang kaluwalhatian, kayo rin ay uupo sa labindalawang trono upang husgahan ang labindalawang lipi ng Israel.”³² Nanatiling nangingibabaw sa kanilang isipan ang ideya ng isang kaharian na malapit nang itatag, at sila, bilang mga tao, ay nagsimulang maghanap ng pinakamataas na puwesto sa kaharian.

GSAM 65.4Pagkatapos ay dumating ang ambisyosang ina nina Santiago at Juan, mga anak ni Zebedeo, na humiling kay Kristo na mabigyan ng mataas na katungkulan ang kanyang mga anak—isa sa kanan at isa sa kaliwa ng kanyang trono; o marahil isa bilang Punong Ministro ng pamahalaan at ang isa naman bilang Kalihim ng Estado. Ngunit malinaw na sinabi ni Kristo, “Hindi ninyo alam ang inyong hinihiling.”³³

GSAM 66Matagumpay na Pagpasok sa Jerusalem

GSAM 66.1Hindi nagtagal mula noon ay naganap ang isang dakila at nakakagulat na pangyayari. Ito ang pagkabuhay ni Lazaro mula sa libingan, siya na patay nang apat na araw. Ang gayong makapangyarihang himala ay labis na nagpukaw at nagpamangha sa mga tao, kaya nabahala ang mga Pariseo, na kasama ang mga saserdote, at agad na nagdaos ng isang konseho; at sa kanilang pagtitipon ay nagtanong, “Ano ang ating gagawin? Ang taong ito ay maraming ginagawang mga tanda. Kung hahayaan natin siyang mag-isa katulad ng ganito, lahat ay maniniwala sa kaniya; ang mga Romano ay paparito at kukunin ang ating lugar at gayon din ang ating bansa.”³⁴ Habang ang isang makasatanas na kapangyarihan mula sa ibaba ay humahawak sa mga naghahangad na sirain si Kristo, ang isang kapangyarihan mula sa itaas ay gumagalaw sa mga masa upang luwalhatiin siya, at tuparin ang mga hinulaan tungkol sa kanya.

GSAM 66.2Sa okasyong nabanggit sa itaas, lumabas nang maramihan ang mga tao, hindi lamang upang makita si Jesus, kundi pati na rin si Lazaro, na binuhay Niya mula sa mga patay. Ngayon, sa kanila ay tila tiyak na si Jesus ang kanilang matagal nang inaabangang hari, at nang salubungin nila Siya na papalapit sa Jerusalem, na nakasakay sa isang batang asno, malinaw na sumagi sa kanilang isipan ang mga salita ng Kasulatan, “Huwag kang matakot, anak na babae ng Sion: narito, ang iyong hari ay dumarating, na nakasakay sa isang batang asno.”³⁵ Isang malakas na hiyaw ng tagumpay ang umalingawngaw mula sa napakalaking pulutong, na labis na gumambala sa mga Pariseong malamig ang puso at mapagkalkula. Sa kanilang pagitan ay sinabi nila, “Tingnan ninyo, wala kayong magagawa; tingnan ninyo, ang sanlibutan ay sumusunod sa kaniya.”³⁶ Sa kanilang pakiusap na patigilin ni Kristo ang hiyawan, sumagot siya, “Sinasabi ko sa inyo, kung tatahimik sila, ang mga bato ay sisigaw.”³⁷ Sinabi ng Panginoon tungkol sa okasyong ito, “Sumigaw,” at kung hindi tuparin ng mga tao ang kaniyang salita, ilalagay niya ang tinig sa mga bato sa lansangan, at sisigaw ang mga ito; sapagkat dapat matupad ang kaniyang salita.

GSAM 66Si Kristo ay Aalis at Babalik Muli

GSAM 66.3Hindi lamang hinangad ng ating Tagapagligtas na ituon ang isipan ng mga alagad sa katotohanang siya'y mamamatay at muling mabubuhay, kundi nais din niyang ituro sa kanila na hindi darating ang kaharian hangga't hindi siya lumalayo at muling bumabalik. Tungkol sa kanyang pagkapako sa krus, sinabi niya, “Ako, kung itataas mula sa lupa, ay hihilahin ko ang lahat ng tao patungo sa akin. Sinabi niya ito upang ipahiwatig kung anong kamatayan ang kanyang sasalubungin. Sumagot sa kanya ang mga tao, Narinig namin mula sa Kautusan na ang Kristo ay mananatili magpakailanman; at paano mo nasasabi, Ang Anak ng Tao ay kailangang itataas? Sino itong Anak ng Tao?”³⁸

GSAM 67.1Upang mas lalo pang maimprenta sa isipan ng mga alagad ang katotohanang siya'y aalis at babalik bago matatag ang kaniyang kaharian sa lupa, sinabi niya, “Mga munting anak, sandali pa'y kasama ko kayo. Hahanapin ninyo ako; at gaya ng sinabi ko sa mga Hudyo, Saan ako papunta, hindi ninyo makakayang pumunta, gayon din ngayon sinasabi ko sa inyo.... Sinabi ni Simon Pedro sa kaniya, Panginoon, saan ka pupunta? Sumagot si Jesus sa kaniya, Saan ako pupunta, hindi mo ako masusundan ngayon; ngunit susundan mo rin ako pagkatapos.”³⁹ Pagkatapos ay pinatibay niya ang kanilang mga nag-aalala at nagdadalamhating puso sa mga salitang ito: “Huwag mag-alala ang inyong puso: naniniwala kayo sa Diyos, maniwala rin kayo sa akin. Sa bahay ng aking Ama ay maraming tahanan: kung hindi nga, sinabi ko na sana sa inyo. Pupunta ako upang ihanda ang isang lugar para sa inyo. At kung ako'y pupunta at ihanda ang isang lugar para sa inyo, babalik ako, at tatanggapin ko kayo sa aking sarili; upang kung nasaan ako, doon kayo naroroon din.”⁴⁰

GSAM 67Parabula ng Maharlika

GSAM 67.2Muli, sinikap ng Tagapagligtas na itama ang maling akala na ang kaharian ay agad na lilitaw, sa pamamagitan ng sumusunod na parabula habang siya at ang mga disipulo ay papunta sa Jerusalem: “May isang maharlika na umalis sa malayong bansa upang tanggapin ang kaharian para sa kaniya, at bumalik. At tinawag niya ang kaniyang sampung alipin, at ibinigay sa kanila ang sampung libra, at sinabi sa kanila, Ipangalakal ninyo ito hanggang sa pagbalik ko.... At nangyari, nang siya'y bumalik, at matanggap na ang kaharian, ay inutusan niyang tawagin sa kaniya ang mga lingkod na kaniyang pinagkalooban ng salapi, upang malaman kung magkano ang naipundar ng bawat isa sa pamamagitan ng pakikipagkalakalan.”⁴¹ Sa parabula na ito, inilalarawan ng Panginoon ang kaniyang sarili bilang ang maharlika. Siya ay papunta sa isang malayong bansa—sa kaniyang Ama—at doon tatanggap ng kaharian, bago bumalik upang maghari.

GSAM 68.1Bilang tugon sa tanong ng mga alagad, “Ano ang magiging palatandaan sa inyong pagparito at ang katapusan ng mundo?”⁴² binigyan sila ng Tagapagligtas ng talaan ng mga pangyayaring magaganap sa paglipas ng panahon hanggang sa malaking kapighatian na darating sa simbahan, at ng tiyak na mga tanda na mangyayari. Kapag lumitaw ang mga ito, malalaman nila na malapit na ang pagdating Niya, nasa pintuan na, at ang henerasyong makakakita sa mga ito ay hindi aalis sa entablado ng aksyon hanggang sa pagdating Niya.⁴³

GSAM 68Pinabayaan ng Lahat ng Alagad

GSAM 68.2Ngunit sa kabila ng lahat ng pagtuturo ni Kristo sa mga apostol tungkol sa kanyang kamatayan at pagpapakumbaba, lubos silang nabigo na maunawaan ang katotohanang itinuro niya sa kanila hinggil sa kanyang paglilitis at pagpapako sa krus. Napakahina ng kanilang pagkaunawa sa katotohanan kaya nang dumating ang paglilitis, namatay ang kanilang pag-asa, at “iniwan at tumakas” silang lahat.⁴⁴ Kahit si Pedro, ang masigasig na si Pedro, na buong kumpiyansang iginiit na kahit iwan siya ng lahat, hindi siya kailanman aalis, ay ilang oras lang ang lumipas ay itinanggi na ang kanyang Panginoon at sumumpa pa na hindi niya kilala ang taong iyon. Napakabagal ng kanilang pagkaunawa sa pahayag ng Panginoon na sa ikatlong araw matapos siyang ipako sa krus ay muling mabubuhay siya, kaya nagtanong at nagdebate sila sa kanilang sarili “kung ano ang ibig sabihin ng muling pagkabuhay.”⁴⁵ Sa katunayan, napaka-walang pananampalataya nila na pagkatapos siyang mamatay at mailagay ang kaniyang katawan sa bagong libingan ni Jose, naghanda sila para embalsamahin siya. Wala nang pag-asa—nakalibing kasama ni Kristo sa libingan—anong Sabbath iyon para sa mga alagad! Sa mga pusong mabigat sa dalamhati at pagkadismaya, at walang maawain at mahabaging Tagapagligtas na ang buhay ay puno ng mga gawa ng lambing at awa na malapit upang magbigay-aliw at lakas, gaano kalungkot ang kanilang kalagayan!

GSAM 69Mga Nakakagising na Pangyayari ng Umaga ng Pagkabuhay

GSAM 69.1Sumapit ang umaga ng unang araw ng linggo! Anong kaguluhan sa langit at sa lupa! Isang makapangyarihang anghel ang bumaba mula sa kaharian ng kaluwalhatian patungo sa libingan ni Jose, dala ang mensaheng nag-uutos sa Anak ng Diyos na bumangon. “Masdan ito, may malakas na lindol, dahil bumaba mula langit ang anghel ng Panginoon, dumating at ginulong ang bato at naupo sa ibabaw nito. Ang kaniyang anyo ay katulad ng kidlat at ang kaniyang kasuotan ay kasing puti ng niyebe. At nayanig ng takot ang mga tagapagbantay at naging tulad ng patay na mga tao.”⁴⁶ “Maraming katawan ng mga banal na natulog ang nabuhay, at lumabas mula sa mga libingan pagkatapos ng kanyang pagkabuhay, at pumasok sa banal na lungsod, at nagpakita sa marami.”⁴⁷ Isipin ang mga tagapaghatid ng balita na ito sa Jerusalem, sa pintuan ng kanilang mga kaibigan, na may mensaheng ang ipinako sa krus na si Kristo ay nabuhay mula sa mga patay, at na sila rin ay nabuhay sa pamamagitan ng kanyang kapangyarihan, upang magpatotoo tungkol sa kanyang pagkabuhay. Anong sigla sa mga alagad at sa mga banal na babae—tumakbo rito't roon upang ipahayag ang masayang balita, “Siya'y nabuhay mula sa mga patay, sapagkat nakita at nakausap namin siya!”

GSAM 69Si Jesus ay Pumasok sa Kanayunan

GSAM 69.2“At, narito, dalawa sa kanila ang umalis noong araw ding iyon patungo sa isang maliit na nayon na tinatawag na Emmaus, na mga animnapung furlong [pito at kalahating milya] ang layo mula sa Jerusalem. At pinag-usapan nila ang lahat ng mga bagay na ito na nangyari. At nangyari na, habang sila'y nag-uusap at nagtatalakayan, si Jesus mismo ang lumapit, at sumabay sa kanila. Ngunit napigil ang kanilang mga mata upang hindi nila siya makilala. At sinabi niya sa kanila, Anong klaseng usapan ito na pinag-uusapan ninyo habang naglalakad kayo at malungkot? At ang isa sa kanila, na ang pangalan ay Cleopas, ay sumagot at sinabi sa kaniya, Ikaw lang ba ang dayuhan sa Jerusalem at hindi mo alam ang mga nangyari roon nitong mga araw na ito? At sinabi niya sa kanila, Anong mga bagay? At sinabi nila sa kaniya, Tungkol kay Jesus na taga-Nazareth, na isang propeta na makapangyarihan sa gawa at salita sa harap ng Diyos at ng buong bayan; at kung paanong ipinasuko siya ng mga punong saserdote at ng aming mga pinuno upang hatulan ng kamatayan, at ipinako sa krus. Ngunit kami ay umaasa na siya ang dapat magtubos sa Israel; at bukod pa rito, ngayon ay ikatlong araw na mula nang mangyari ang mga bagay na ito. Oo, at may ilang babae rin sa aming samahan ang nagpahanga sa amin, na maaga nang nasa sepulkro; at nang hindi nila makita ang katawan niya, sila'y dumating, na nagsasabing nakakita rin sila ng isang pangitain ng mga anghel, na nagsabing siya'y buhay. At ang ilan sa kanila na kasama namin ay napunta sa sepulkro, at kanilang nasumpungan na gayon nga, gaya ng sinabi ng mga babae; datapuwat siya'y hindi nila nakita.

GSAM 70.1“Nang magsalita siya sa kanila, Kayong mga hangal at mabagal ng puso sa pagsisampalataya sa lahat ng sinabi ng mga propeta! Hindi ba't kailangang magdusa ang Kristo sa mga bagay na ito at pumasok sa kaniyang kaluwalhatian? At sinimulan niya kay Moises at sa lahat ng mga propeta, at ipinaliwanag sa kanila sa lahat ng Kasulatan ang mga bagay na tungkol sa kaniya.”⁴⁸ Nang siya'y magsisimulang kumain kasama nila, pinagputol niya ang tinapay at nagpasalamat, “at nabuksan ang kanilang mga mata, at nakilala nila siya.... At nagsabi sila sa isa't isa, Hindi baga nagliyab ang aming puso sa loob namin, samantalang kinakausap niya kami sa daan, at samantalang binubuksan niya sa amin ang mga Kasulatan?”⁴⁹

GSAM 70.2Ngayon, sa wakas, nakita ng mga disipulo, nang ganap nang maipakita sa kanila ang katotohanan, na may kamatayan at muling pagkabuhay na kaugnay ng misyon ng Tagapagligtas. Ngunit paano nila titingnan ang usapin ng kaniyang kaharian?

GSAM 70.2“Ipinakita niyang buhay siya pagkatapos ng paghihirap niya sa pamamagitan ng maraming di-mapag-aalinlanganang patunay, na nakita nila sa loob ng apatnapung araw, at nagsasalita tungkol sa mga bagay na may kinalaman sa kaharian ng Diyos; at nang magtipun-tipun sila, inutusan niya silang huwag umalis ng Jerusalem, kundi maghintay sa pangako ng Ama, na sinasabi niya, na inyong narinig mula sa akin. Sapagkat si Juan ay tunay na nagbinyag ng tubig; ngunit kayo ay bibinyagan ng Espiritu Santo sa di-malalawig na panahon.

GSAM 71Ibabalik Mo na ba Ngayon ang Kaharian?

GSAM 71.1Nang sila'y magkatipon, tinanong nila siya, “Panginoon, ibabalik mo na ba ngayon ang kaharian sa Israel? [na para bang sinasabi, Nalaman namin na kailangang ikaw ay ipako sa krus at muling mabuhay ayon sa mga Kasulatan, ngunit hindi mo ba ibabalik ang kaharian ngayon?] At sinabi niya sa kanila, Hindi sa inyo ang makaalam ng mga panaun o ng mga panahon na itinakda ng Ama sa kaniyang sariling kapangyarihan. Ngunit kayo'y makakatanggap ng kapangyarihan, pagkatapos na dumating sa inyo ang Espiritu Santo; at kayo'y magiging mga saksi ko sa Jerusalem, at sa buong Judea, at sa Samaria, at hanggang sa kadulu-duluhan ng lupa. At nang masabi na niya ang mga bagay na ito, habang pinagmamasdan nila, siya'y inakyat; at isang ulap ang sumalubong sa kaniya at tinakpan siya sa kanilang paningin. At habang nakatitig sila sa langit habang siya'y umaakyat, narito, may dalawang lalaki na nakatayo sa kanilang piling na nakasuot ng maputing damit; na nagsabi rin, Kayo nga, mga lalaking taga-Galilea, bakit kayo nakatayo at nakatingin sa langit? Ang Jesus na ito nga, na inakyat mula sa inyo papunta sa langit, ay darating sa paraang gaya ng pagkakita ninyo sa kanya na umaakyat sa langit.”⁵⁰

GSAM 71Si Jesus ay Mananatili sa Langit hanggang sa Panahon ng Pagpapanumbalik

GSAM 71.2Ngayon na iniwan na sila ng Tagapagligtas, at tunay nga nilang nakita siyang “umaakyat kung saan siya dati,” nagkaroon sila ng katiyakan na tuturuan sila ng Espiritu Santo tungkol sa panahon kung kailan darating ang kaharian. Kaya, si Pedro sa kanyang mga tagubilin sa mga tao, pagkatapos matanggap ang Espiritu, ay nagsabi, “Ipapadala niya si Jesu-Kristo, na ipinangaral sa inyo noon; na kailangang tanggapin ng langit hanggang sa mga panahon ng pagpapanumbalik ng lahat ng bagay, na sinalita ng Diyos sa pamamagitan ng bibig ng lahat ng kaniyang banal na propeta mula pa noong pasimula ng mundo.”⁵¹

GSAM 71.3Sa apostol na si Pedro ay ipinagkaloob din ng Espiritu Santo ang mga katotohanan tungkol sa tatlong mundo: Una, ang isa bago ang baha, na winasak ng tubig; ikalawa, ang kasalukuyang sanlibutan na nakalaan sa apoy,—apoy na nakatago sa lupa, ayon sa Revised Version,—ang apoy na magiging kapahamakan, pagkawasak, at pagkalipol ng mga taong walang Diyos; ikatlo ang bagong lupa, “na tinitirhan ng katuwiran;” o, gaya ng pagsasalin ng iba, “na titirhan ng mga matuwid.”⁵²

GSAM 72.1Ipinahayag ni apostol Pablo ang pagkabuhay na mag-uli ng bayan ng Diyos, at ang pagbabago ng lahat ng kaniyang mga banal mula sa mortal tungo sa imortal, “sa isang iglap ng mata, sa huling trumpeta.” Sinabi niya sa mga taga-Corinto na si Kristo ay ngayon nasa trono ng kaniyang Ama, at mananatili doon hanggang ang lahat ng kaniyang mga kaaway ay mapasailalim sa kaniya. Ibig sabihin, hanggang sa maipagkaloob sa kaniya ang kaharian—ang kaniyang kaharian—ng Ama, gaya ng ipinropesiya sa Daniel 7:13, 14; Awit 2:8, 9. Sa iglesia sa Tesalonica, iniharap niya ang pagparito ni Kristo at ang muling pagkabuhay bilang kanilang tanging pag-asa, at bilang naglalaman ng tunay na aliw nang ang kanilang mga minamahal ay nahihiwalay sa kanila ng kamay ng kamatayan.⁵³

GSAM 72Hindi Tiyak na Pagbabalik ng Panginoon

GSAM 72.2Noong panahong iyon, wala pang tiyak na kaalaman ang simbahan tungkol sa oras ng pagbabalik ng Guro. Nang sinabi ng apostol sa kanyang unang liham sa mga taga-Tesalonica, “tayong mga buhay, na naiwan, ay aagawin paitaas,” naunawaan ng mga kapatid na ang ibig niyang sabihin ay darating si Kristo habang may ilan pa sa kanila ang nabubuhay. Sa kanyang ikalawang epistola, itinama niya ang kanilang maling pagkaunawa sa kanyang liham, at sinabi sa kanila na “hindi ito darating hanggang sa mangyari ang pagbagsak at ang taong suwail ay maihayag, ang anak ng pagkawasak. Siya ang kakalaban at itataas ang kaniyang sarili laban sa lahat ng tinatawag na Diyos o sa mga sinasamba.”⁵⁴

GSAM 72Ang Apostasiya

GSAM 72.3At gayon pa man, iniwan ang simbahan upang maghanap ng daan sa kadiliman tungkol sa panahon ng ikalawang pagdating ni Kristo. Nalaman ng mga kapatid na magkakaroon ng apostasiya; ngunit ang tanong ay kung gaano ito katagal. Pagkatapos ay binigyan ng sagot si Juan habang nasa pangitain sa isla ng Patmos, sa pamamagitan ng mga simbolong makikita sa kabanata labing-dalawa at labing-tatlo ng Pahayag—ang “isang panahon, dalawang panahon, at kalahati ng panahon,” ang “apatnapu't dalawang buwan,” ang “isang libo dalawang daan at animnapung araw” (taon); ngunit noon ay hindi pa nangyayari ang pangyayaring magmamarka sa pagsisimula ng mahabang panahong iyon. Kaya't ang iglesia ay nagpapatuloy na umaasa at naghihintay sa pagparito ni Kristo nang hindi tiyak na nalalaman ang eksaktong oras ng kaniyang pagpapakita; sapagkat kapag lumipas na ang panahong iyon ng paghihirap, may matitira pang kaunting panahon ng pakikipaglaban at tagumpay para sa iglesia ng “nalabi.”⁵⁵

GSAM 73.1Sa pagtatapos ng mga talaan ng Bagong Tipan, malinaw na inilalantad sa atin ang tema ng ikalawang pagdating ni Kristo. Halos isang talata sa bawat tatlumpung talata ang nagbanggit sa isang paraan o iba pa ng ikalawang pagdating ng ating Panginoong Jesu-Kristo. Tungkol dito, at sa kalagayan ng simbahan kaugnay ng pag-asang iyon sa paglipas ng mga kapanahunan hanggang sa makabagong panahon, si Robert Patterson, D.D., ay nagsalita sa isang pahayagan na pinamagatang Interior, sa ilalim ng pamagat na “The Blessed Hope,” sa ganitong paraan:—

GSAM 73Ang Makalupang Milenyo—Patterson

GSAM 73.2“Nang iwan ng ating Panginoon ang kaniyang simbahan sa lupa upang pumunta sa Ama, iniwan niya ito sa isang kalagayang mapanglaw. Ang kaniyang limang daang alagad ay napalilibutan ng buong sanlibutan ng kaniyang mga kaaway, na naorganisa sa mga anti-Kristiyanong relihiyon at pamahalaan ng isa sa mga pinakamataas na talino, pinapagana ng pinakamapaminsalang malisya, at pinalago ng karanasan ng mga panahon sa pinakaepektibong paraan ng pagkawasak. Hindi man lang naging ignorante ang Panginoon sa ating panganib; ni sa kaniyang huling mga talumpati ay hindi niya ito pinagaan, o nangako ng anumang pagbawas sa poot ng mundo at sa pagsubok ng simbahan. Ngunit nangako siya na babalik siya upang pabagsakin ang kaniyang mga kaaway, at susuportahan niya tayo hanggang sa araw na iyon na pinagpala. ‘Kinamumuhian kayo ng mundo. Sa mundo, kayo ay mayroong mga kabalisahan. kayo ay mananangis at mananaghoy, subalit ang mundo ay magagalak; kayo ay magdadalamhati subalit ang inyong dalamhati ay magiging kagalakan.... Kayo rin, may dalamhati kayo ngayon, ngunit makikita ko kayong muli; at ang inyong puso ay magagalak, at walang sinumang makapag-aalis ng kagalakang ito mula sa inyo. Kung ako'y umalis, babalik ako, at tatanggapin ko kayo sa aking sarili, upang kung nasaan ako, kayo naman ay maparoon din.’

GSAM 74.1“Ganito ang pinagpalang pag-asa ng kaniyang personal na pagbabalik na ginamit niya upang aliwin ang kaniyang simbahan sa kaniyang personal na pag-alis. Sa buong panahon ng kaniyang pagkawala, sinabi niya na dapat tayong magdusa ng kapighatian; at gayon nga ang nangyari. Kung tayo ay mag-eenjoy ng anumang panahon ng panlabas na kapayapaan sa kanyang kawalan, kung ang kanyang simbahan ay ililigtas mula sa mga pag-atake ng mundo, kung magkakaroon ng anumang kapanahunan ng kadalisayan kung kailan ang mga masasamang damo ay hindi tutubo sa gitna ng trigo, o kung, sa kanyang pagdating, ay sasalubungin siya ng populasyon ng isang lupa na puno ng kaluwalhatian ng Panginoon, o kung tutuusin ay makakita pa siya ng pananampalataya sa lupa, ito ay magiging isang lubos na hindi inaasahang sorpresa para sa kanya. Hindi alam ni Jesus ang milenyo na ito. Sinasabi naming hindi niya ito alam dahil hindi niya ito sinabi sa atin; at sinasabi niya, ‘Tinawag ko kayong mga kaibigan, sapagkat ang lahat ng mga bagay na narinig ko mula sa aking Ama ay ipinahayag ko sa inyo.’ Ngunit sa lahat ng kaniyang mga talumpati at parabula, wala ni kaunting pahiwatig na dapat tayong umasa sa anumang panahon ng kapayapaan o kaluwalhatian bago ang kaniyang pagdating. Ang mga apostol ay pantay na walang alam tungkol sa isang milenyo na walang Kristo. Sa loob ng tatlong daang taon matapos ang pag-alis ng ating Panginoon, ang pinagpalang pag-asa ng simbahan ay ang pag-asa ng kaniyang pagbabalik.

GSAM 74.2“Ngunit nang, sa pag-usad ng kanyang hinulaang apostasiya, ang nobya ni Kristo ay nagsimulang magpakaligaya sa kanyang kawalan sa pamamagitan ng pakikipagkaibigan sa mga hari ng lupa, likas lamang na iniiwas niya ang kanyang paningin mula sa silangang langit, at mula sa pagbabalik ng kanyang Panginoon, na magwawakas sa kanyang makamundong kadakilaan. Nang inilapat ng mga Repormador ang trumpeta ng ebanghelyo sa kanilang mga bibig ... ang mga pangarap ng isang milenyo na walang Kristo ay agad na nawala, ... at muling nagsimulang hintayin ng simbahan ang pagparito ng Panginoon upang lipulin ang antikristo.... Sa kanilang mga liham, sermon, at pag-amin ng pananampalataya, ipinahayag ng mga Repormador ang kanilang mga pag-asang premilenyal.

GSAM 74.3“Inilagay ng Westminster Assembly ang kanilang pagpapahayag ng pananampalataya sa pagtatapos ng kanilang pag-amin sa pamamagitan ng isang deklarasyon ng kanilang pananampalataya sa ikalawang pagdating ng Panginoon sa mga salitang ganap na nagpapahayag ng pananampalataya ng mga premilenyalista. Ipinahayag nila sa mga mabibigat na salitang ito: ‘Tulad ng nais ni Kristo na tayo'y lubos na kumbinsido na magkakaroon ng araw ng paghuhukom, upang pigilan ang lahat ng tao sa kasalanan, at para sa mas malaking kaaliwan ng mga banal sa kanilang paghihirap, gayon din ay nais Niya na ang araw na iyon ay hindi malaman ng mga tao, upang kanilang maalis ang lahat ng makalupang kapanatagan, at maging laging mapagbantay, sapagkat hindi nila alam kung saang oras darating ang Panginoon: at upang sila'y laging handang magsabi, Halika, Panginoong Jesus; at halika nang madali!’⁵⁶

GSAM 75.1“Pinagtibay ng ating mga ninuno na nagsagawa ng reporma ang kanilang mga puso sa pamamagitan ng paghihintay sa pagparito ng Panginoon, at pinagkalooban ng lakas ang isa't isa sa pamamagitan ng sigaw na, ‘Panindigan ang larangan! sapagkat siya'y darating na may mga hukbo ng katulong,’ isang kaisipang isinabuhay kamakailan sa isang tanyag na himno ng espirituwal na pagpapanibago, ngunit pamilyar sa mga sinaunang Tagapagtipan ng Scotland.

GSAM 75.2“Ngunit di nagtagal, isang ikalawang apostasiya mula sa pananampalataya ang sumapit sa mga repormadong simbahan. Kilala ito sa Scotland bilang Moderatism; sa Inglatera, bilang Arianismo, at kamakailan lamang, bilang Broad Churchism; at sa Amerika tinawag itong Unitarianismo; at sa Alemanya, Rasyonalismo. Sa pagtatakda ng pangangatwiran ng tao bilang hukom, at ng ating napakaliit na makabagong obserbasyon bilang ebidensya, at sa pagtanggi na ang anumang pangyayari ay maaaring mangyari maliban kung ayon sa takbo ng mga nasusubaybayang batas ng kalikasan, ibinaba nito si Jesus sa ranggo ng isang rabino ng mga Hudyo, na medyo maunlad para sa kanyang panahon, ngunit lubos na hindi pamilyar sa makabagong agham. Siyempre, ang kaisipan ng pagbabalik ng ganoong tao mula sa hindi nakikitang mundo upang maghari sa lupa ay itinuring na mitolohiyang Hebreo.

GSAM 75Daniel Whitby tungkol sa Milenyo

GSAM 75.3“Ang mga pangako ng kanyang ikalawang pagdating at paghahari sa lupa ay ininterpretang nangangahulugang simpleng paglaganap ng kanyang ebanghelyo, at ang pagsuko ng malaking bahagi ng mundo sa Kristiyanismo sa loob ng isang libong taon, o, ayon sa iniisip ng iba, 360,000 taon; sa panahong ito ay uunlad ang sangkatauhan sa mga sining ng sibilisasyon, at magtatamasa ng walang kapantay na kapayapaan at kasaganaan. At sa pagtatapos ng mahabang siklong iyon, na napakalawak para sa karaniwang isipan na maabot, maaaring maganap ang isang malaking pagyanig ng kalikasan, at masasabi na darating ang Panginoon upang wasakin ang mundo, at tawagin ang sangkatauhan sa paghuhukom. Ang teoryang ito ay pinalawak at pinalaganap ng isang komentarista na Ingles na si Whitby [namatay si Daniel Whitby noong 1726], na sa pamamagitan ng kaniyang inilathalang liham ay napatunayang isang Ariano, ngunit ang kaniyang mga komentaryo ay patok sa kaniyang sariling uri, at ang kaniyang kathang-isip na milenyo ay tinanggap nang may pabor ng marami sa mga ortodoksong pensiyonado at kaibigan ng mga simbahan ng estado sa Europa, na sa kanila ay nangako ito ng mahabang panahon ng pangongolekta ng ikapu at karangalan. Sa pamamagitan ng kanilang impluwensya, naipasok ito sa Amerika, kung saan agad itong ginamit bilang materyal para sa mga paulit-ulit na pahayag at pangwakas na talumpati sa entablado.”

GSAM 76.1Ganito ang mga teorya sa iba't ibang bahagi ng mundo habang papalapit tayo sa panahon nang ipinadala ng Panginoon ang taimtim na babala ng kaniyang pagdating, na “nasa pintuan na.”