2. Bölüm — Kurtuluş Tasarısının Açıklanması

GSAM 38.1“Ertelenen umut hayal kırıklığına uğratır, Yerine gelen dilekse yaşam verir.”¹ “Her Şeye Egemen RAB diyor ki, ‘Kısa zamanda bir kez daha yeri, göğü, denizi, karayı sarsacağım. Bütün ulusları sarsacağım, bütün ulusların Arzusu gelecek (KJV’nin birebir çevirisi). Ben de bu tapınağı görkemle dolduracağım.’ Böyle diyor Her Şeye Egemen RAB.”²

GSAM 38.2Adem’in Aden bahçesinden ve yaşam ağacından kovulduğu andan itibaren, kadının soyuna ilişkin Şeytan’a yöneltilen sözler —“O senin başını ezecek”— İblis’in nihai yenilgisi, kurnaz planlarının bozulması ve yaşam ağacına geri dönüş umudu vermiştir. Beklenen Kişi —vaat edilen Soy— böylece “bütün ulusların Arzusu” haline gelmiştir.

GSAM 38.3Haggay’dan alınan yukarıdaki alıntıda, bu Arzu Edilen Kişi’nin gelişinin, Rab’bin hem gökleri hem de yeri sarsacağı zamanla bağlantılı olduğu görülmektedir. Pavlus, İbranilere yazdığı mektupta bu sarsıntıyı geleceğe yerleştirerek şöyle demiştir: “Bir kez daha yalnız yeri değil, göğü de sarsacağım. ‘Bir kez daha’ sözü, sarsılanların, yani yaratılmış olan şeylerin ortadan kaldırılacağını, böylelikle sarsılmayanların kalacağını anlatıyor. Böylece sarsılmaz bir egemenliğe kavuştuğumuz için minnettar olalım. Öyle ki, Tanrı'yı hoşnut edecek biçimde saygı ve korkuyla tapınalım.”³ Henüz gerçekleşmemiş olan bu tek sarsıntıya ilişkin bu ifadeler, onu, vaat edilen Soy olan Mesih’in, “bütün ulusların Arzusu”nun önderliğinde Tanrı’nın krallığının nihai kuruluşuyla yakından bağlantılı kılıyor gibi görünmektedir.

GSAM 39.1Mesih aracılığıyla gerçekleştirilecek olan yenilenme, Kutsal Kitap’ın tamamını önlerinde açmış olan herkes tarafından bu son günlerde açıkça görülebilir. Eski çağlarda yaşayanlar için durum böyle değildi. Rab’bin sözü onlara “Buyruk üstüne buyruk, buyruk üstüne buyruk, kural üstüne kural, kural üstüne kural, biraz şurdan, biraz burdan” şeklinde geldi.⁴ Dolayısıyla, onlara kurtuluş tasarısının vahyedilişi, “doğruların yolu şafak ışığı gibidir, Giderek öğle güneşinin parlaklığına erişir” sözündeki gibiydi.⁵ Bu nedenle, o planın eski halkına kademeli olarak açığa çıkmasını kısaca izlemek büyük ilgi uyandıran bir konu haline gelir.

GSAM 39Gecikme İlk Başta Açıklanmadı

GSAM 39.2Rab, vaat edilen Tohum’da umutlarının tam anlamıyla gerçekleşmesinin yüzlerce yıl alacağı gerçeğini onlara açıklayarak, umutlarını bir anda ertelemedi ve kalplerini üzmedi. Kaydedilen gerçeklerden, ilk doğan çocuğun o Tohum olacağını ve çok yakında, bir şekilde, Aden’in yeniden kurulacağını ve yaşam ağacına tekrar erişebileceklerini düşünmelerine izin verildiğini anlıyoruz. Kayin doğduğunda Havva, “RAB'den bir adam edindim” (KJV’nin birebir çevirisi) diye haykırdı.⁶ Bazı İbranice alimleri, metnin kelimesi kelimesine ve tam anlamıyla çevrildiğinde “Bir adam edindim, RAB” (birebir çeviri) şeklinde okunduğuna tanıklık ederler. Yani, İşte Şeytan’ı yenmek gibi bu yüce görevi yerine getirecek Tohum budur. Havva’nın, Habil doğduğunda böyle bir ifade kullandığına dair hiçbir kayıt yoktur. Havva, ilk doğanın vaadi yerine getirecek kişi olduğunu varsayabilirdi ve doğal olarak da öyle varsaymış olmalıydı. Kayin’in karakteri geliştikçe ve sonunda kardeşini öldürmesine yol açan kötü gidişatına tanık oldukça, umutları ne kadar sarsılmış, hatta tamamen yok olmuş olmalıdır. Habil öldürülmeden önce, kendileri adına gelecekte sunulacak kurbanla ilgili bir miktar ışık ve bilgi almış olmalılar; zira Habil, ilahi talimat uyarınca kurban olarak kuzusunu getirirken, kendisine kardeşi ile aynı şey öğretilmiş olan Kayin ise toprağın ürünlerinden bir kurban getirdi ve bu kurban, öfke ve kıskançlık ruhuyla bile karışmıştı. Habil’in kurbanı, Kayin’inkinden daha kabul edilebilirdi; çünkü “imanla” sunulmuştu ve Pavlus bununla ilgili şöyle yazmıştır: “Habil ölmüş olduğu halde, iman sayesinde hâlâ konuşmaktadır.”⁷

GSAM 40Şit, O Tohum mu?

GSAM 40.1Habil’in ölümünden sonra Şit doğdu ve umut yeniden canlandı; çünkü “Tanrı,” dedi Havva, “Kayin'in öldürdüğü Habil'in yerine bana başka bir soy bağışladı (KJV’nin birebir çevirisi).”⁸ Daha sonra Şit, Adem’in soyuna dahil edildi. (Bkz. Yaratılış 5:3.) Gerçek ilk doğan olan Kayin, soy ağacında yer almaz. Büyük olasılıkla Havva, Şit’in artık vaat edilen Soy olduğunu düşünmüştü. Kayıtlardan anlaşıldığı kadarıyla, Şit’in doğumundan sonra insanlar kendilerini Rab’bin adıyla anmaya başladılar. (Yaratılış 4:26’nın kenar notuna bakınız.) Belki de bunu, Şit’in nihai hükümdar, yani Rab olacak ve Şeytan’ın gasp ettiği egemenliği devirecek kişi olduğu varsayımıyla yaptılar.

GSAM 40Nuh’a Odaklanan Umut

GSAM 40.2Adem’den Nuh’un doğumuna kadar geçen döneme ait kısa kayıtta, insan ırkının soy ağacından biraz daha fazlası verilmiştir. Nuh’un (“doğru kişi”, kenar notu) doğumuyla umut yeniden yeşerdi ve insanlar şöyle dediler: “RAB'bin lanetlediği bu toprak yüzünden çektiğimiz eziyeti, harcadığımız emeği bu çocuk hafifletip bizi rahatlatacak.”⁹ İlahi söz, onların nasıl ya da ne şekilde teselli bekledikleri konusunda sessiz kalır; ancak yeryüzü üzerindeki lanetin bir şekilde hafifletileceğine dair bir umut besleniyordu. İnsanların dünyayı günah ve şiddetle o kadar dolduracakları ve insan ırkının bir tufanla yeryüzünden silineceği, yalnızca Nuh ve ailesinin bu yıkımdan kurtulacağı Nuh’un zamanında var olan kötülük hakkında bilgi; ve onun yaklaşan yıkım konusunda dünyayı yüz yirmi yıl boyunca uyarması gerektiği gerçeği, hepsi onlardan gizlendi.

GSAM 41Babil’in İnşası

GSAM 41.1Tufandan sonra, insanlara Nuh aracılığıyla yeryüzünü yeniden doldurmaları emredildi; ancak çoğalmaya başladıkça, Rab’bin kendilerini yönetme planını reddettiler. Nemrut, Babil krallığını kurdu (daha sonra Babil olarak anılan, yeryüzündeki ilk hükümet).¹⁰ Kısa bir süre sonra insanlar, Rab’bin Nuh aracılığıyla kendilerine öğrettiklerinin tam tersine, kendilerine bir şöhret kazanmak ve dört bir yana dağılmalarını önlemek amacıyla Babil Kulesi’nin inşasına başladılar. Rab’bin amaçlarını gerçekleştirmesini sabırla beklemek yerine, işi kendi ellerine aldılar; bunun üzerine Tanrı dillerini karıştırdı ve böylece dağıldılar.

GSAM 41Dünyanın Mirasçısı İbrahim

GSAM 41.2Kısa kaydı Nuh’un onuncu nesline kadar takip ettiğimizde, İbrahim’in çağrısına rastlarız; Rab ona şöyle dedi: “Gördüğün bütün toprakları sonsuza dek sana ve soyuna vereceğim. Soyunu toprağın tozu kadar çoğaltacağım. Öyle ki, biri çıkıp da toprağın tozunu sayabilirse, senin soyunu da sayabilecek. Kalk, sana vereceğim toprakları boydan boya dolaş.”¹¹ İbrahim’e bu toprağa sahip olacağına dair verilen bu vaatlere rağmen, Rab ona öleceğini de temin etti. Pavlus, İbrahim’in “miras alacağı yere” gittiğini söyler.¹² Vaadin yerine getirilmesi meselesi, şüphesiz Tanrı’dan gelen bir görümde İbrahim’e açıkça gösterilmişti; zira o, “mimarı ve kurucusu Tanrı olan temelli kenti bekliyordu.”¹³ Romalılar 4:13’te vaadin, “dünyanın mirasçısı” olacağı şeklinde olduğu belirtilir; dünyanın şu anki haliyle değil, er ya da geç, yeniden dirildikten sonra.

GSAM 42.1İnsani bir bakış açısıyla İbrahim, vaat edilen tohumun nasıl kendi soyundan çıkabileceğini anlayamamıştı. Bu nedenle, kâhyası Eliezer’in bu tohum olarak kabul edilmesini önerdi. Rab ise, “Öyle değil; o, ‘öz çocuğun’ olacaktır” dedi. Şimdi Rab, soyunun nihai görevinin hemen gerçekleşmeyeceğini ona açıklamaya başlar. İbrahim’e şöyle der: “senin soyun yabancı bir ülkede, gurbette yaşayacak. Dört yüz yıl kölelik edip baskı görecek … Sen de esenlik içinde atalarına kavuşacaksın. İleri yaşta ölüp gömüleceksin.”¹⁴

GSAM 42.2İbrahim’in karısı, vaadin gerçekleşmesini hızlandırmak için akılsız bir plan önerdi; ancak İbrahim’in ve yasal eşi Sara’nın gerçek oğlu İshak doğduktan sonra, Rab İsmail ve annesi Hacer hakkında şöyle dedi: “Bu köle kadını ve oğlunu kov.”

GSAM 42.3İbrahim’in İshak’ı sunakta kurban etme olayında imanının sınandığı sırada, ölülerin dirilişi konusunda bir ders aldı. Onun hakkında şöyle denir: “Tanrı'nın ölüleri bile diriltebileceğini düşündü; nitekim [İshak'ı] simgesel şekilde ölümden geri aldı.”¹⁵

GSAM 42Gerçek Tohum

GSAM 42.4İbrahim bir zamanlar, tüm ulusların onun aracılığıyla kutsanacağı gerçek Soy’un, her ne kadar bedensel olarak onun soyundan gelse de, gerçekte Tanrı’nın Mesih’i olacağı konusunda bilgilendirildi; zira “Tanrı birçok kişiden söz ediyormuş gibi, ‘Ve soyundan olanlara’ demiyor; ‘Soyundan olana’ demekle tek bir kişiden, yani Mesih'ten söz ediyor”.¹⁶ Elçi Pavlus bu konuda şöyle demiştir: “Kutsal Yazı, Tanrı'nın öteki ulusları imanlarına göre aklayacağını önceden görerek İbrahim'e, ‘Bütün uluslar senin aracılığınla kutsanacak’ müjdesini önceden verdi.”¹⁷ İbrahim’e verilen vaat, İshak ve onun soyuna¹⁸ ve ayrıca Yakup’a da yenilendi.¹⁹

GSAM 42.5Yakup’un on iki oğlu olduğu için, şimdi doğal olarak şu soru ortaya çıkacaktır: Gerçek Soy’un izi hangisinden takip edilecektir? Yakup’un oğulları hakkında verdiği ilhamla yazılmış tanıklıkta bu mesele çözüme kavuşturulmuştur: “Şilo gelene kadar (KJV’nin birebir çevirisi) Krallık asası Yahuda'nın elinden çıkmayacak, Yönetim hep onun soyunda kalacak, Uluslar onun sözünü dinleyecek.”²⁰ Bunun yerine getirilmesi bağlamında, burada şunu belirtmek yerinde olacaktır: İsrailoğullarının, çeşitli ulusların egemenliği altında olsalar da, kendi Sanhedrin’lerine sahip olmalarına izin verilmişti. Böylece Yahuda — adını Yahuda’dan alan Yahudilerin kabilesi — Şilo (Mesih) gerçekten gelene kadar yönetimlerinde bir söz hakkına sahipti.

GSAM 43Gizli Zaman

GSAM 43.1Atalar, yeniden kurulma ve vaat edilen Soy hakkında bir miktar bilgiye sahiptiler; ancak O’nun ne zaman geleceği ya da gelmesine ne kadar zaman kaldığı, onlar için hâlâ gizliydi. Yakup’un soyu Mısır’da çoğaldıkça ve “Yusuf hakkında bilgisi olmayan” Asurlu Firavun (Yeşaya 52:4)²¹ onları ezip sömürdükçe, zihinleri doğal olarak İbrahim’e, çilelerini ve yabancı olarak kalış sürelerini kapsayan dönem olarak bahsedilen 400 (aslında 430) yıla yöneldi; bu sıkıntılardan kurtuluşun vaat edilen mirası getireceğini umuyorlardı.

GSAM 43.2Musa doğduğunda, anne babası “çocuğun güzel olduğunu” gördüler.²² Tanrı’nın izniyle onun, İsrail’i acımasız esaretinden kurtaracak kişi olacağına dair bir ışık onlara verilmiş olmalıydı. Kuşkusuz bu bilgi Musa’ya da aktarıldı; zira kırk yaşındayken, Firavun’un kızının oğlu ve Mısır tahtının varisi olarak anılmaktansa, ezilen İsrailoğulları’nın yanına tam anlamıyla katılmaya ve onlarla birlikte sıkıntı çekmeye karar verdiğinde,²³ halkının davasını savunmaya başladığında ve onları korumak için bir Mısırlıyı öldürdüğünde, halkının onun yaptıklarını fark edememesine çok şaşırdı; çünkü “‘Kardeşlerim Tanrı'nın benim aracılığımla kendilerini kurtaracağını anlarlar’ diye düşünüyordu.”²⁴

GSAM 44.1Rab’bin İsraillilerin Mısır’dan ayrılmaları için belirlediği zaman geldiğinde, onlar tam da öngörülen günde ayrıldılar. Çıkış 12:40, 41. Musa’yı nihai hükümdarları ve vaadin verildiği soy olarak göremezlerdi; çünkü o Levi kabilesindendi ve ilhamla yapılan kehanette Yakup, Şilo gelene kadar Yahuda’nın onların hükümdarı olacağını açıklamamış mıydı?

GSAM 44“Onu göreceğim, ama şimdi değil.”

GSAM 44.2İsrailoğulları Kenan’a doğru yol alırken, Moav Kralı Balak (Lut’un soyundan gelen biri), Balam’ı çağırarak İsrail’i lanetlemesini istedi. Rab, onun lanetini bir bereket haline çevirdi; bu sayede İsrailoğulları, Şeytan’ın gaspından nihai kurtuluşun Kenan’a girmeleriyle birlikte hemen gerçekleşeceği düşüncesini ortadan kaldıracak ek bir aydınlanma elde ettiler. Kutsal Yazılardaki anlatıma göre, Balam, Tanrı’dan gelen bir görümde şöyle dedi: “Onu görüyorum, ama şimdilik değil, Ona bakıyorum, ama yakından değil. Yakup soyundan bir yıldız çıkacak, İsrail'den bir önder yükselecek. Moavlılar'ın alınlarını, Şetoğulları'nın başlarını ezecek.”²⁵

GSAM 44.3İbrahim’den çıkan bu sayısız soy hakkında Pavlus şöyle söz eder: “Böylece tek bir adamdan, üstelik ölüden farksız birinden gökteki yıldızlar, deniz kıyısındaki kum kadar sayısız torun meydana geldi. Bu kişilerin hepsi imanlı olarak öldüler. Vaat edilenlere kavuşamadılarsa da bunları uzaktan görüp selamladılar, yeryüzünde yabancı ve konuk olduklarını açıkça kabul ettiler.”²⁶

GSAM 44.4İsrail’in yüreği, Balam’ın, İsrail’in umudunun gerçekleşmesinin “şimdilik değil” ve “yakında değil” olduğu yönündeki kehaneti yüzünden yılmamalı ya da cesaretsiz kalmamalıydı; zira Rab, bu peygamberlik sözünden kısa bir süre önce, o görkemli durumun nihayetinde gerçekleşeceğine dair kendi canını rehin vermişti. Musa aracılığıyla şöyle demişti: “Ne var ki, varlığım hakkı için, bütün yeryüzü RAB'bin yüceliğiyle dolacak” (KJV’nin birebir çevirisi).²⁷ 863 yıl sonra, peygamber Habakkuk’un zamanında aynı gerçek tekrarlanmış, ancak bu, henüz gelecekte gerçekleşecek bir olay olarak ifade edilmiştir: “Çünkü sular denizi nasıl dolduruyorsa, Dünya da RAB'bin yüceliğinin bilgisiyle dolacak.”²⁸

GSAM 45Tapınak Hizmeti, Gerçeğin Bir Tipidir

GSAM 45.1Rab, İsrail’i Mısır’dan çıkardığında, tüm ordugahın huzurunda ahlaki kurallardan oluşan yasasını ilan etti ve onlara, kendi parmağıyla taşa kazınmış bu yasanın bir kopyasını verdi; böylece onlar, sonunda kendileri için kendini feda edecek olan Kurtarıcı’ya sürekli olarak yönlendirilsinler; ve O’nun değerli kanı sayesinde günahları temizlensin diye, çölde bir tapınak inşa ettirdi. Musa’ya, bu çadırın ya da tapınağın tüm yapımında, Rab’bin dağda kendisine gösterdiği örneğe tam olarak uyması için talimat verildi.²⁹ Bu tapınakta yapılan ibadet, göksel tapınakta Mesih’in gerçek hizmetinin bir gölgesiydi.³⁰ Kutsal tapınakta sunular ve kurbanlarda Tanrı’nın amacı, insanların gözü önünde “gelecek iyi şeylerin” bir gölgesini tutmak iken,³¹ Şeytan’ın çabası ise, halkı, bunun sadece bir örneği olduğu Mesih’e ve O’nun gerçek hizmetine değil, sununun kendisine yöneltmeye çalışmaktı. Böylece onları, kurtuluş için kendi işlerine güvenmeye yöneltmeye çalıştı.

GSAM 45.2Rab’bin amacı, halkının —İsraillilerin— hükümdarı olmak, onların savaşlarını yürütmek ve uluslara boyun eğdirmekti. Aşağıdaki metinde de görüldüğü gibi, O’nun kendi yönetim yöntemi vardı: “Kenan ülkesinde yenilgiye uğrattığı yedi ulusun topraklarını İsrail halkına miras olarak verdi. Bütün bunlar aşağı yukarı dört yüz elli yıl sürdü. Sonra Tanrı, Peygamber Samuel'in zamanına kadar onlar için hakimler yetiştirdi.”³²

GSAM 45İsrail Bir Kral İster

GSAM 45.3İsrailliler, Rab’bin kendilerini yönetme tarzından açıkça hoşlanmıyorlardı. Oysa onların, çevrelerindeki diğer tüm halklardan farklı, ayrıcalıklı bir halk olmaları, Rab’bin amacı ve iradesiydi. Eğer O’nun talimatlarına sıkı sıkıya uysalardı, uluslar bile onlar hakkında şöyle derdi: “Bu büyük ulus gerçekten bilge ve anlayışlı bir halk! Tanrımız RAB her çağırdığımızda bize yakın olur. Tanrısı kendisine böylesine yakın olan başka bir büyük ulus var mı?”³³

GSAM 46.1Memnuniyetsizlikleri içinde Samuel’den kendilerine bir kral atamasını istediler; Rab da Samuel’e şöyle dedi: “kralları olarak beni reddettiler.”³⁴ Yine Samuel’e, bu kez biraz daha emredici bir şekilde şöyle dediler: “Şimdi, öteki uluslarda olduğu gibi, bizi yönetecek bir kral ata.”³⁵ Samuel, bir kralları olması durumunda başlarına gelecek zulmü onlara dikkatle anlattı; ancak “Ne var ki, halk Samuel'in sözünü dinlemek istemedi. ‘Hayır, bizi yönetecek bir kral olsun’ dediler, ‘Böylece biz de bütün uluslar gibi olacağız. Kralımız bizi yönetecek, önümüzden gidip savaşlarımızı sürdürecek.’”³⁶

GSAM 46.2Böylece yaklaşık beş yüz yıl boyunca kendilerini yönetecek krallara sahip oldular; önce Saul, Davut ve Süleyman yönetimindeki tek bir krallık olarak; ardından İsrail ve Yahuda olmak üzere iki krallığa bölünmüş olarak. Krallarından çok azı iyi ve adildi, ancak çoğu kötüydü ve halkı putperestliğe ve ağır günahlara sürükledi. Böylece halk, sadece bir krala sahip olmak bakımından çevrelerindeki uluslara benzemekle kalmadı, aynı zamanda kötülükte, atalarının Tanrısını terk etmede ve putlara ve gök cisimlerine tapınmada da onlara benzedi.

GSAM 46.3Rab, peygamber Hoşea’nın ağzından bu krallık yönetimi hakkında şöyle dedi: “Ey İsrail, bana, yardımcına karşı çıkman Yıkıma uğratıyor seni. Nerede seni bütün kentlerinde Kurtaracak kralın? Yöneticilerin nerede? Hani, onlar için: ‘Bana bir kral ve önderler ver! demiştin. Öfkelendiğimde bir kral verdim sana, Gazaba gelince alıp götürdüm onu.”³⁷

GSAM 47Devrilen Krallık

GSAM 47.1Bu krallık yönetimi, Kildaniler Yeruşalim’i yakıp tapınağın eşyalarını alana ve Yahuda’yı Babil’e sürgüne götürene kadar devam etti; onlar, kendilerine karşı öngörüldüğü gibi yetmiş yıl boyunca orada kaldılar. Bu monarşik yönetimin sona ermesiyle birlikte, Rab, peygamber Hezekiel aracılığıyla son kralları Sidkiya’ya şöyle dedi: “Sen, ey saygısız, kötü İsrail önderi, günün yaklaştı, sonunda yargı günün geldi. Egemen RAB şöyle diyor: Sarığı çıkar, tacı kaldır. Artık eskisi gibi olmayacak. Alçak olan [Babil hükümdarı] yükseltilecek, yüksek olan [Yahuda kabilesinin bu son derece kendini yücelten hükümdarı] alçaltılacak. Onu altüst edeceğim, altüst edeceğim, altüst edeceğim; hak sahibi gelinceye dek o da olmayacak. Onu ona vereceğim (KJV’nin birebir çevirisi).”³⁸

GSAM 47.2Bu hak sahibi hükümdar, gerçek Soy, Mesih’tir. Peygamber Mika onun hakkında şöyle yazmıştır: “sen, sürünün gözcü kulesi olan ey Siyon Kenti'nin doruğu, Eski egemenliğine [Mesih’te yeniden kurulan yeryüzü üzerindeki egemenlik] kavuşacaksın. Ey Yeruşalim, krallığını yeniden elde edeceksin.”³⁹

GSAM 47.3İsrail asasını kaybettiğinde, o asa Babil kralının eline geçti. İsrailoğulları art arda Med-Pers, Yunanistan ve Roma egemenliği altında kaldıkça, krallık üç kez devrildi. Roma İmparatoru Sezar Augustus’un hükümdarlığı döneminde, Davut’un tahtının hak sahibi varisi olan Mesih —kadının, İbrahim’in ve Davut’un gerçek Soyu— doğdu ve bu, önceden bildirildiği şekilde gerçekleşti.

GSAM 47.4Halkın, hak sahibi Hükümdar’ın, yani gerçek Soy’un, kısa ömürlü bir krallığa sahip sıradan bir ölümlüden daha fazlası olduğunu bilmesi için Rab, mezmur yazarını şöyle yazmaya yönlendirdi: “onu ilk oğlum, Dünyadaki kralların en yücesi kılacağım. Sonsuza dek ona sevgi göstereceğim, Onunla yaptığım antlaşma hiç bozulmayacak. Soyunu sonsuza dek, Tahtını gökler durduğu sürece sürdüreceğim.” “Onun soyu sonsuza dek sürecek, Tahtı karşımda güneş gibi duracak, Göklerde güvenilir bir tanık olan ay gibi Sonsuza dek kalacak.”⁴⁰

GSAM 48.1Yeşaya’nın peygamberlik sözlerinde bu Hükümdar hakkında şu şekilde devam eder: “bize bir çocuk doğacak, Bize bir oğul verilecek. Yönetim onun omuzlarında olacak. Onun adı Harika Öğütçü, Güçlü Tanrı, Ebedi Baba, Esenlik Önderi olacak. Davut'un tahtı ve ülkesi üzerinde egemenlik sürecek. Egemenliğinin ve esenliğinin büyümesi son bulmayacak. Egemenliğini adaletle, doğrulukla kuracak Ve sonsuza dek sürdürecek. Her Şeye Egemen RAB'bin gayreti bunu sağlayacak.”⁴¹

GSAM 48Hanok ve İlyas’ın Göğe Alınması

GSAM 48.2Eski zamanlarda, ölümü tatmadan göğe yükseltilen kişilerin örnekleri kaydedilmiştir. Adem’den yedinci kuşak olan Hanok hakkında şöyle denir: “Tanrı yolunda yürüdü, sonra ortadan kayboldu; çünkü Tanrı onu yanına almıştı.”⁴² “İman sayesinde Hanok ölümü tatmamak üzere yukarı alındı. Kimse onu bulamadı, çünkü Tanrı onu yukarı almıştı. Yukarı alınmadan önce Tanrı'yı hoşnut eden biri olduğuna tanıklık edildi.”⁴³

GSAM 48.3Yine, İlyas ve Elişa birlikte yürürken, “Onlar yürüyüp konuşurlarken, ansızın ateşten bir atlı araba göründü, onları birbirinden ayırdı. İlyas kasırgayla göklere alındı. Olanları gören Elişa şöyle bağırdı: ‘Baba, baba, İsrail'in arabası ve atlıları!’ İlyas'ı bir daha göremedi.”⁴⁴

GSAM 48.4Hanok, Mesih’in tüm dünyanın yargıcı olarak geleceğini şu sözlerle peygamberlik etti: “İşte Rab herkesi yargılamak üzere onbinlerce kutsalıyla geliyor. Tanrı yoluna aykırı, tanrısızca yapılan bütün işlerden ve tanrısız günahkârların kendisine karşı söylediği bütün ağır sözlerden ötürü Rab, bütün insanlara suçluluklarını gösterecektir.”⁴⁵

GSAM 49Eyüp, Rab’bin Gelişini Anlattı

GSAM 49.1Musa’nın zamanında yaşadığı sanılan Eyüp, Mesih’in gelişi ve diriliş hakkında bazı bilgilere sahipti; zira şöyle dedi: “Keşke şimdi sözlerim yazılsa, Kitaba geçseydi, Demir kalemle, kurşunla Sonsuza dek kalsın diye kayaya kazılsaydı! Oysa ben kurtarıcımın yaşadığını, Sonunda yeryüzüne geleceğini biliyorum. Derim yok olduktan sonra, Yeni bedenimle Tanrı'yı göreceğim. O'nu kendim göreceğim, Kendi gözlerimle, başkası değil.”⁴⁶

GSAM 49Davut’un Tahtı, Rab’bin Tahtı

GSAM 49.2Davut’un tahtı, Rab’bin tahtı olarak adlandırılırdı. “Süleyman babası Davut'un yerine RAB'bin tahtına oturdu.”⁴⁷ Rab, “ona [Davut’a] yemin etmişti ki, bedenen onun soyundan Mesih’i diriltip tahtına oturtacaktı: O, bunu önceden görerek Mesih’in dirilişinden söz etmişti; ruhu cehennemde bırakılmadı, bedeni de çürümeye maruz kalmadı.”⁴⁸ Mesih’in gelecekteki hükümdarlığı hakkında ayrıca şöyle denmektedir: O, Davut’un tahtına oturacaktır. (Bkz. Yeşaya 9:7.) Yine, “Dünyanın kralları saf bağlıyor, Hükümdarlar birleşiyor RAB'be ve meshettiği krala karşı … Ben kralımı Kutsal dağım Siyon'a oturttum. RAB'bin bildirisini ilan edeceğim: Bana, ‘Sen benim oğlumsun’ dedi, ‘Bugün ben sana baba oldum.”⁴⁹ Yine şöyle denir: “RAB efendime: ‘Ben düşmanlarını ayaklarının altına serinceye dek Sağımda otur’ diyor.”⁵⁰

GSAM 49Şaşkına Dönen Yahudiler

GSAM 49.3Bu metinler Yahudileri şaşkına çevirdi. İşte çözemedikleri bir sorun vardı: Eğer Davut O’na Rab diyorsa, O nasıl onun oğlu olabilirdi? Nasıl hem Davut’un soyundan doğan bir çocuk, hem de İmmanuel — Tanrı bizimle — olabilirdi? Oysa kendi peygamberleri Yeşaya şöyle ilan etmişti: “kız gebe kalıp bir oğul doğuracak; adını İmmanuel koyacak.”⁵¹

GSAM 50.1Mesih, kusur arayan Ferisileri susturacak soruyu çok iyi biliyordu; bu yüzden onlara şöyle sordu: “Mesih'le ilgili olarak ne düşünüyorsunuz? O kimin oğludur?” Onlar da, “Davut'un Oğlu” dediler. İsa şöyle dedi: “O halde nasıl oluyor da Davut, Ruh'tan esinlenerek O'ndan ‘Rab’ diye söz ediyor? Şöyle diyor Davut: ‘Rab Rabbim'e dedi ki, Ben düşmanlarını Ayaklarının altına serinceye dek Sağımda otur.’ Davut O'ndan Rab diye söz ettiğine göre, O nasıl Davut'un Oğlu olur?”⁵²

GSAM 50.2Bu konuya Mezmur 45:6, 7’de de yine atıfta bulunulur: “Ey Tanrı, tahtın sonsuzluklar boyunca kalıcıdır, Krallığının asası adalet asasıdır. Doğruluğu sever, kötülükten nefret edersin. Bunun için Tanrı, senin Tanrın, Seni sevinç yağıyla Arkadaşlarından daha çok meshetti.”⁵³ Bu Kutsal Yazıları akılda tutarak, Yahudi halkının gelecekteki Hükümdar ve Yenileyicinin karakteri hakkında yüce bir algısı olması gerekirdi. Başka türlü olamazdı.

GSAM 50İlahi Kökenli Tohum

GSAM 50.3Mesih ve onun doğumu hakkında ayrıntılı talimatlar verildi; zira Rab, peygamber Mika aracılığıyla onun ilahi kökenini ve hatta doğacağı küçük köyü bile belirlemişti: “Ama sen, ey Beytlehem Efrata, Yahuda boyları arasında önemsiz olduğun halde, İsrail'i benim adıma yönetecek olan senden çıkacak. Onun kökeni öncesizliğe, zamanın başlangıcına dayanır” (kenar notu, İbranice, “sonsuzluk günlerinden”).⁵⁴

GSAM 50Şekina ve Bulut’ta Tezahür Eden Tanrı’nın Varlığı

GSAM 50.4İsrailoğullarının tarihinin ilerleyen dönemlerinde, Süleyman’ın “olağanüstü görkemli” olması gerektiğini söylediği tapınağın inşasını tamamladığında, Tanrı’nın ihtişamının Şekina’sı, bağışlanma kapağının üzerindeki kerubların arasına yerleşti. Kayıtlara göre, tapınağın adanma töreninde rahipler Kutsal Yerden çıktıklarında, “RAB'bin Tapınağı'nı bir bulut doldurdu. Bu bulut yüzünden kâhinler görevlerini sürdüremediler. Çünkü RAB'bin görkemi tapınağı doldurmuştu.”⁵⁵ Rab’bin bu tapınaktaki varlığı, halkın gözleri önünde görkemli bulutla açıkça ortaya çıktı. Rab bu vesileyle Süleyman’ın duasına cevap verdi ve ona şöyle dedi: “Duanı duydum. Burayı kendime kurban sunulan tapınak olarak seçtim.”⁵⁶

GSAM 51.1Halk günah işledi, putperestliğe kapıldı ve bunun sonucunda şehirleri ile tapınakları yetmiş yıl boyunca harabe halinde kaldı. Esaret döneminden sonra tapınak, Zerubbabil’in önderliğinde yeniden inşa edildi. Her ne kadar görkem açısından Süleyman’ın inşa ettirdiği tapınağa göre daha mütevazı olsa da, Rab peygamberi aracılığıyla bu tapınak hakkında şöyle dedi: “Yeni tapınağın görkemi, öncekinden daha büyük olacak.”⁵⁷ Bu tapınak Hirodes tarafından güzelleştirildi ve Kurtarıcı onun avlularında öğütler verdi. Eski tapınakta Rab’bi temsil eden bir ihtişam bulutu vardı, ancak ikinci tapınağa her şeyin Yaratıcısı olan Kurtarıcı’nın kendisi geldi.

GSAM 51İşay’ın Soyunun Görkemli Hükümdarlığı

GSAM 51.2Yeşaya’nın zamanında umutla bekleyenler için, nihai kurtuluşla ilgili görkemli olayların onun peygamberliği aracılığıyla betimlenmesi, bir güç ve cesaret kaynağı olmuş olmalıdır. Bu peygamberlik sözleri, beklenen Kurtarıcı’nın hangi soydan geleceğini şu şekilde son derece açık bir şekilde ortaya koymaktadır: “İşay'ın kütüğünden yeni bir filiz çıkacak, Kökünden bir fidan meyve verecek. RAB'bin Ruhu, bilgelik ve anlayış ruhu, Öğüt ve güç ruhu, bilgi ve RAB korkusu ruhu Onun üzerinde olacak. RAB korkusu hoşuna gidecek. Gözüyle gördüğüne göre yargılamayacak, Kulağıyla işittiğine göre karar vermeyecek. Yoksulları adaletle yargılayacak, Yeryüzünde ezilenler için dürüstçe karar verecek. Dünyayı ağzının değneğiyle cezalandıracak, Kötüleri soluğuyla öldürecek.”⁵⁸

GSAM 52Peygamberlerin Öğrettiği Diriliş

GSAM 52.1Peygamber Yeşaya da şu teselli verici sözlerle ölülerin dirilişi öğretisini aktarmıştır: “Her Şeye Egemen RAB bu dağda Bütün uluslara yağlı yemeklerin Ve dinlendirilmiş seçkin şarapların sunulduğu Zengin bir şölen verecek. Bütün halkların üzerindeki örtüyü, Bütün ulusların üzerine örülmüş olan örtüyü Bu dağda kaldıracak. Ölümü sonsuza dek yutacak. Egemen RAB bütün yüzlerden gözyaşlarını silecek. Halkının utancını bütün yeryüzünden kaldıracak. Çünkü RAB böyle diyor. O gün diyecekler ki, ‘İşte Tanrımız budur; O'na umut bağlamıştık, bizi kurtardı, RAB O'dur, O'na umut bağlamıştık, O'nun kurtarışıyla sevinip coşalım.’”⁵⁹

GSAM 52Yenilenmiş Dünya Krallığı

GSAM 52.2Aynı peygamber, nihai egemenliğin kurulacağı yerin yenilenmiş bir yeryüzü olacağını şöyle söyler: “Çünkü bakın, yeni bir yeryüzü, Yeni bir gök [atmosferik gökler] yaratmak üzereyim; Geçmiştekiler anılmayacak, akla bile gelmeyecek [kenar notu, İbranice, ‘kalbe gelmeyecek’, yani bir daha arzulanmayacak]. Yaratacaklarımla sonsuza dek sevinip coşun; Çünkü Yeruşalim'i coşku, Halkını sevinç kaynağı olarak yaratacağım. Yeruşalim için sevinecek, Halkım için coşacağım. Orada ağlayış ve feryat duyulmayacak artık. Orada [yeni yeryüzünün yaratıldığı andan itibaren] birkaç gün yaşayıp ölen bebekler [kısa ömürlü bir çocuk] olmayacak, Yaşını başını almadan kimse ölümü tatmayacak [erken yaşlanmış bir kişi]. Çünkü çocuk yüz yaşında ölecek [insanların dokuz yüz yıllık ömre ulaştığı günlerde çocuklar yüz yaşında olabilirdi]; ama günahkâr yüz yaşında [yüz yıllık yaşam süresinin ilerleyen yıllarında] lanetli sayılacak. [Yeni yeryüzünün kurulduğu sırada ölenler, ‘tanrısızların yargılanarak mahvolacağı’ günde yok olanlar olacaktır. 2. Petrus 3:7.] Evler yapıp içlerinde yaşayacak, Bağlar dikip meyvesini yiyecekler. Yaptıkları evlerde başkası oturmayacak, Diktikleri bağın meyvesini başkası yemeyecek. Çünkü halkım ağaçlar [yaşam ağacı, Septuagint] gibi uzun yaşayacak, Seçtiklerim, elleriyle ürettiklerinin tadını çıkaracaklar.”⁶⁰

GSAM 53.1Hezekiel, zamanın uzun ufkundan ölenlerin dirilişine bakmaktadır. Rab, onun aracılığıyla şöyle der: “Ey halkım, mezarlarınızı açıp sizi oradan çıkaracak, İsrail ülkesine geri getireceğim.”⁶¹

GSAM 53“O, Acılarımızı Üstlendi”

GSAM 53.2Müjde peygamberi Yeşaya’ya, Kurtarıcı’nın insanlar uğruna geçireceği yargılama, acılar ve ölüm daha ayrıntılı bir şekilde vahyolunmuştur. Peygamber şöyle der: “Verdiğimiz habere kim inandı? RAB'bin gücü kime açıklandı? O RAB'bin önünde bir fidan gibi, Kurak yerdeki kök gibi büyüdü. Bakılacak biçimden, güzellikten yoksundu. Gönlümüzü çeken bir görünüşü de yoktu. İnsanlarca hor görüldü, Yapayalnız bırakıldı. Acılar adamıydı, hastalığı yakından tanıdı. İnsanların yüz çevirdiği biri gibi hor görüldü, Ona değer vermedik. Aslında hastalıklarımızı o üstlendi, Acılarımızı o yüklendi. Bizse Tanrı tarafından cezalandırıldığını, Vurulup ezildiğini sandık. Oysa, bizim isyanlarımız yüzünden onun bedeni deşildi, Bizim suçlarımız yüzünden o eziyet çekti. Esenliğimiz için gerekli olan ceza Ona verildi. Bizler onun yaralarıyla şifa bulduk.”⁶²

GSAM 53.3Bu olağanüstü olaylar benim zamanımda mı gerçekleşecek? diye sormuş olabilir hem halk hem de peygamber. Cevap şöyle olurdu: Şimdi gerçekleşmeyecek; bu büyük Kurtarıcı’nın gelişi için henüz zaman gelmedi; ama peygamber şöyle der: “Kralı bütün güzelliğiyle görecek, Uçsuz bucaksız ülkeyi seyredeceksin.”⁶³

GSAM 54Daniel’in Peygamberlik Sözleri Geleceği Açıklıyor

GSAM 54.1Ancak Rab, peygamber Daniel aracılığıyla halkına, kendi ebedi krallığının kurulmasına kadar ortaya çıkıp hüküm sürecek ardışık krallıklar hakkında talimat vermeye başladı; ve o zamanlar henüz gerçekleşmemiş bir olaydan, Mesih’in fiilen ortaya çıkmasına ve ortadan kaldırılmasına kadar uzanan özel bir zaman dilimini ortaya koydu. Nebukadnessar’ın rüyasının yorumu, dünyaya hükmedecek dört krallığın, altın, gümüş, tunç ve demirin değerindeki azalmaya paralel olarak güç ve ihtişamlarında azalacağını; ve nihayetinde bu krallıkların parçalanmış, bölünmüş durumunun, çamurla karışmış demirin kırılganlığına benzeyeceğini ortaya koydu. Ardından, yazın harman yerindeki saman gibi olacak ve kendilerine yer kalmayacak olan bu krallıkların çöküşünün ardından, Tanrı’nın krallığı tüm yeryüzünü dolduracak şekilde göklerin krallığı gelecekti.

GSAM 54.2Ardından, yedinci bölümdeki görümde, dört büyük canavarın sembolleri altında aynı konu tekrar ele alınır ve bu krallıkların diğer özellikleri sunulur. Bu bölümde, dördüncü krallığın on parçaya bölünmesinden sonra ortaya çıkacak olan “küçük boynuz” gücünün seyri ve işi izlenir; bu güç, hepsinin üzerinde ruhani bir hükümdar olarak kendini kurmak için on parçadan üçünü devirecek ya da boyun eğdirecektir. Bu papalık gücü, dördüncü krallığın bölünmüş ve kırılgan hali içinde, hatta 1260 yıl boyunca varlığını sürdürecektir. Böylece, Mesih’in Babasından krallığı alıp onu Yüce Olan’ın kutsallarına vereceği zamana kadar uzanan olaylar açığa çıkmıştır; bu krallık nihayetinde tüm yeryüzüne hükmedecek ve sonsuza dek var olacaktır.

GSAM 55İki Bin Üç Yüz Gün

GSAM 55.1Daniel kitabının sekizinci bölümünde, koç, keçi ve “çok güçlendi” denen “küçük boynuz” görümünün altında, peygamber yine zamanın sonuna götürülür. 13. ve 14. ayetlerde dikkati, yargıya kadar uzanan bir zaman dilimine —2300 gün— çekilir. Bu uzun bir zaman dilimiydi ve peygamber de bunu öyle anladı; zira melek ona, bu görümün henüz çok günler sonra gerçekleşeceğini bildirmişti. O günlerin başlangıcı için henüz bir tarih verilmemişti ve bu nedenle peygamber, “Bu anlaşılması güç görümden ötürü şaşkındım” diyerek bölümü bitirir.

GSAM 55Mesih’e Kadar Olan Yetmiş Hafta

GSAM 55.2Dokuzuncu bölüm, Daniel’in duasına yanıt olarak meleğin ona yetenek ve anlayış vermek üzere geldiğini anlatır. Melek, ona yetmiş haftalık bir süreden bahseder. Bu yıl haftalarından altmış dokuzu [bize söylendiğine göre, “haftalar” olarak çevrilen shevooim kelimesinin anlamı budur] Mesih’e kadar uzanacaktı. Dönemin başlayacağı nokta, yani “Yeruşalim'i yeniden kurmak için buyruğun” verilmesi, henüz gerçekleşmemişti. Şu soru ortaya çıkar: Daniel, altmış dokuz haftanın nerede sona ereceğini nasıl bilebilirdi? On ikinci bölümde zaman meselesi yeniden ele alınır ve “bunların sonu ne olacak?” sorusuna karşılık, “bilgeler anlayacakları” “son zaman” gelene kadar sözlerin “kapalı ve mühürlü” olduğu için yoluna devam etmesi söylenir.

GSAM 55.3Kuşkusuz bu zaman meselesi, elçi Petrus’un “Size bağışlanacak lütuftan söz etmiş olan peygamberler, bu kurtuluşla ilgili dikkatli incelemeler, araştırmalar yaptılar. İçlerinde olan Mesih Ruhu, Mesih'in çekeceği acılara ve bu acıların ardından gelecek yüceliklere tanıklık ettiğinde, Ruh'un hangi zamanı ya da nasıl bir dönemi belirttiğini araştırdılar” dediği zaman atıfta bulunduğu örneklerden biridir.⁶⁴

GSAM 56Kâfirlerin Kaderi

GSAM 56.1Eski Ahit peygamberlerinin sonuncusu olan Malaki, günahkarların nihai yok oluşuna dair heyecan verici bir tasvir sunar: “Her Şeye Egemen RAB diyor ki, ‘İşte o gün geliyor, fırın gibi yanıyor. Kendini beğenmişlerle kötülük yapanlar samandan farksız olacak; o gün hepsini yakacak. Onlarda ne kök, ne dal bırakılacak. Ama siz, adıma saygı gösterenler için ışınlarıyla şifa getiren doğruluk güneşi doğacak. Ve çıkıp ahırdan salınmış buzağılar gibi sıçrayacaksınız. Kötüleri ezeceksiniz. Çünkü bunları yaptığım gün, ayağınızın altında kül olacaklar.’ Böyle diyor Her Şeye Egemen RAB.”⁶⁵

GSAM 56.2Eski Ahit’te kayıtlı olan ve İsrailoğullarının elinde bulunan tüm bu gerçekler, kurtuluş tasarısının pek çok yönünü onlara ortaya koyarken, sözü özenle inceleyenlerin, vaat edilen Soy’un geleceği zamana yaklaştıklarını görüp fark ettiklerinde ne kadar büyük bir ilgi duymuş olmaları gerekir. Halk kitleleri ve hatta her Sebt günü sinagoglarda Kutsal Yazıları okuyanlar bile sözü anlamamışken (Elçilerin İşleri 13:27), Ruh’un rehberliğinde Kutsal Yazıları sadakatle inceleyen dindar ve çalışkan kişiler, şüphesiz bu dönemdeki elçi Yuhanna gibi “Gel, Rab İsa, çabuk gel” diye içtenlikle dua etmişlerdir.