6. Bölüm — Mesaj ve Elçiler

GSAM 108.1“Göreceklerini taş levhalara oyarak yaz. Öyle ki, herkes bir çırpıda okusun. Bu olayların zamanı gelmedi henüz. Sonun belirtileridir bunlar ve yalan değildir. Gecikiyormuş gibi görünse de bekle olacakları, Kesinlikle olacak, gecikmeyecek.”¹

GSAM 108.2“Bundan sonra göğün ortasında uçan başka bir melek gördüm. Yeryüzünde yaşayanlara -her ulusa, her oymağa, her dile, her halka- iletmek üzere sonsuza dek kalıcı olan Müjde'yi getiriyordu. Yüksek sesle şöyle diyordu: ‘Tanrı'dan korkun! O'nu yüceltin! Çünkü O'nun yargılama saati geldi. Göğü, yeri, denizi, su pınarlarını yaratana tapının!’”²

GSAM 108.3Mesih’in gelişini müjdeleyenler, peygamber Habakkuk’un bahsettiği bu “görüm”ün, “belirlenmiş” zamanıyla birlikte, Daniel ve Vahiy kitabındaki peygamberlik görümlerini de içerdiğini iddia ettiler. Bunları peygamberlik çizelgelerinde o kadar açık bir şekilde ortaya koydular ki, yorumu okuyan kişi gerçekten de “koşarak” bu bilgiyi başkalarına aktarabilirdi.

GSAM 108Kesin Bir Mesaj

GSAM 108.4Adventistlerin duyurusu, yalnızca Pavlus’un Feliks’in huzurunda yaptığı “doğruluk, özdenetim ve gelecek olan yargı” açıklaması değildi; ne de Martin Luther’in, Kutsal Kitap’ın çevirisini tamamladıktan sonra, ölümünden kısa bir süre önce “Yargının çok uzak olmadığına ikna oldum; evet, Rab’bin kendisinin de üç yüz yıldan fazla bir süre daha uzak kalmayacağına” dediği bildirilen ifadesiydi. Bu, John Wesley’in “bin yıllık krallığın yaklaşık yüz yıl sonra başlayabileceğini düşündüğünü” söylediği ifadesi de değildi. Adventistler, Vahiy 14:6, 7’de sembolize edilen “O'nun yargılama saati geldi” mesajını ve Vahiy 10:6’daki “Artık zaman olmayacak” haykırışını ilettiklerini iddia ettiler. Böyle bir peygamberlik sözü, “gelecek”, “üç yüz yıl sonra” ya da “yüz yıl sonra” gerçekleşecek bir olayın duyurulmasıyla değil, kesin bir zamanda “geldi” denmesiyle yerine getirilebilirdi. İşte tam da yukarıdaki peygamberlik sözlerinin gerektirdiği kesinlikte böyle bir mesaj, Adventistler tarafından tüm dünyaya duyuruldu.

GSAM 109Mesih’in Gelişi Sırasındaki Yargı

GSAM 109.1Bu mesaj ilk kez duyurulduğunda, her Hristiyan mezhebi, yargılamanın Mesih’in ikinci gelişinde gerçekleşeceğini savunuyordu. Dolayısıyla, bu koşullar altında, yargı saatinin geldiği mesajını veren bir halk, bu görüşü savunurken kaçınılmaz olarak Mesih’in ikinci gelişini ilan etmiş olurdu. Aslında, mesaja güç katan ve insanları en derinden etkileyen şey, kesin bir zamanın ilan edilmesiydi. İlk olarak, dünyanın sonunun 1843 “Yahudi yılı” içinde bir zamanda geleceğini ve bunun 21 Mart 1843 ile 21 Mart 1844 arasındaki süreyi kapsadığını iddia ettiler. Bu süre geçtikten sonra, 1844 tarihli Midnight Cry’da, peygamberlik sürelerinin sona ermesi için kesin bir günün belirlendiğini öğreniyoruz. Bu, 22 Ekim 1844’e denk gelen, Yahudi takviminin yedinci ayının onuncu günüydü.

GSAM 1092300 Günün Hesaplanması

GSAM 109.21843 tarihinin dayanağı, Daniel 8’deki iki bin üç yüz gündü. Bu “günlerin”, krallıkları temsil etmek üzere canavarların seçildiği peygamberliklerle bağlantılı olduğu için, Sayılar 14:34 ve Hezekiel 4:5, 6’da verilen Rab’bin sembolik zaman yorumuna göre, “günlerin” yılları temsil etmek üzere sembolik olarak kullanılması gerektiği iddia edildi; Daniel 9’daki yetmiş haftanın —490 gün— iki bin üç yüz günün ilk kısmı olması ve bu iki dönemin aynı anda başlaması gerektiği iddia edildi. Daniel 9’da belirtilen ve yetmiş haftanın başlangıcını işaret eden olay, “Yeruşalim'i yeniden kurmak için buyruğun verilmesinden” ibaretti. Bu buyruk, Ezra 7’de kaydedildiği üzere, MÖ 457’de Artahşasta Longimanus’un yedinci yılında verildi.

GSAM 110.1Bunun yetmiş haftanın başlangıcı için doğru tarih olduğu, MÖ 457’den itibaren tam olarak altmış dokuz hafta (483 yıl) sonra, yani MS 27’de Mesih’in Yahya tarafından vaftiz edilip hizmetine başlaması ve “Zaman doldu”³ demesiyle kanıtlanmıştır. Mesih’in hizmetinin M.S. 27’de başlaması, o tarihten üç buçuk yıl sonra, “[yetmişinci] haftanın [ortasında]” çarmıha gerilmesi, Yahudiler arasındaki özel hizmetin M.S. 34’te sona ermesi ve Yahudi olmayanlara gönderilen elçi Saul’un hızlı dönüşümü, yetmiş haftanın o tarihte sona erdiğini ve dolayısıyla M.Ö. 457’de başladığını kanıtladı. Konuyu şu şekilde hesapladılar: 2300’den 457’yi çıkarırsanız geriye 1843 kalır. Ve 457 yıl Mesih’ten önce olduğu için, 2300 günün sonu bizi 1843 yılının sonuna götürür.

GSAM 110Muhaliflerin İtirafları

GSAM 110.2“Gerçeğin aleyhindekilerin saflarından gelen, gerçeği destekleyen itiraflar en üstün kanıtı oluşturur” denmesi haklıdır. Mesih’in gelişi mesajının muhaliflerinden hiçbiri, Rab’bin halkına yönelik araştırma yargısının Mesih’in gelişinden önce gerçekleşecek bir olay olduğunu ima etmemiş; aksine bu konuda Adventistlerle aynı görüşte bulunmuştur. Bu ifadenin kanıtı olarak iki önde gelen muhaliften alıntı yapıyoruz.

GSAM 110.31842 yılında Boston’daki Marlboro Street Şapeli’nde vaaz veren ve Adventistlere karşı çıkan Bay N. Colver şöyle demiştir:—

GSAM 111.1“Eğer bu günler yıl olarak kabul edilirse, dünyanın sonu 1843’te gelecek; bunu herhangi bir okul çocuğu bile anlayabilir; zira 490 gün, Mesih’in vefatıyla sona erdiyse, 2300 gün de 1843’te sona erecektir; ve başka bir olayın gerçekleşeceği kanıtlanmadıkça dünyanın sonu gelmek zorundadır; bunun nasıl kanıtlanabileceğini ise ben göremiyorum.”

GSAM 111.2Profesör Stuart da yaklaşık aynı dönemde şöyle demiştir:

GSAM 111.2“İngiliz ve Amerikan dünyasındaki yorumcuların büyük çoğunluğunun, uzun yıllardır Daniel ve Vahiy Kitabı’nda belirtilen günleri yılların temsili veya sembolleri olarak yorumlama alışkanlığına sahip olması ilginç bir gerçektir. Bu yaygın, hatta neredeyse evrensel denilebilecek geleneğin kökenini tespit etmekte zorlandım.”

GSAM 111Profesör Bush’un İfadesi

GSAM 111.3Profesör Bush şöyle dedi: “Miller’ın zaman konusunu eleştirenler, onun en güçlü noktasını hedef alırlar. Zamanı doğrudur; ancak gerçekleşecek olay konusunda yanılmaktadır.” Bush, Mesih’in gelişinden önce tüm dünyanın iman edeceğine inanıyordu. Onun teorisine göre, bin yıllık krallık 1844’te başlayacaktı.

GSAM 111.4Mesih’in gelişine inanan vaizler, halka açık konuşmalarında, dünya tarihinin, çeşitli ulusların tam da Daniel 2’deki heykelin sembolize ettiği durumda olduğunu gösterdiğini öğrettiler; o durumda taş, heykelin ayaklarına vuracak ve göklerin Tanrısı kendi krallığını kuracaktı; ayrıca 7. bölümde, “Göklerin altındaki krallıklara özgü krallık, egemenlik ve büyüklük kutsallara, Yüceler Yücesi'nin halkına verilecek” deniyordu. Ayrıca, fiziksel, siyasi ve ahlaki işaretlerin, Kutsal Yazıların Rab’bin ortaya çıkmak üzere olduğu zaman görüleceğini önceden bildirdiği işaretlerle tam olarak örtüştüğü gerçeğine de dikkat çektiler.

GSAM 111Gökteki Mucizeler

GSAM 111.5Rab, peygamber Yoel aracılığıyla şöyle der: “Göklerde ve yeryüzünde, Kan, ateş ve duman sütunlarından belirtiler göstereceğim. RAB'bin büyük ve korkunç günü gelmeden önce Güneş kararacak, ay kan rengine dönecek.”⁴ Adventistler, son yüzyıllarda görülen aurora borealis’in (yaygın olarak kuzey ışıkları olarak adlandırılır) peygamberin tarifine uyan “ateş ve duman sütunları” olduğuna inanıyor ve bunu öğretiyorlardı; tarihten elde edilebilecek en güvenilir bilgilere göre (kanıt olarak Edinburg Encyclopedia’ya atıfta bulunuyoruz), bu olay bu dönemden önce nadiren görülmüştü.

GSAM 112.1Böylece, Rab’bin yakında geleceği mesajı yeryüzünün en ücra köşelerine yayılırken, göklerde bu gerçeğe ağırlık katan ve insanların dikkatini çeken işaretler belirdi.

GSAM 112.225 Ocak 1837’de, ateşli kuzey ışıklarının son derece muhteşem bir gösterisi yaşandı; bu olay, pek çok kişinin zihnini doğrudan peygamber Yoel’in, Rabbin büyük gününden önce gerçekleşecek olaylara dair kehanetine yönlendirdi. Aşağıdaki olay tanımı, 22 Ekim 1839 tarihli New York Commercial Advertiser gazetesinden alınmıştır. Bu tanım, yazarın New York eyaletinin Ontario İlçesi’ndeki Victor kasabasında şahit olduğu olayla tam olarak örtüşmektedir.

GSAM 1121837’nin Ateşli Kuzey Işığı

GSAM 112.3“25 Ocak 1837 akşamı, okuyucularımızın şüphesiz hatırlayacağı üzere, ülkenin çeşitli bölgelerinde aynı fenomenin [yani kuzey ışıklarının] olağanüstü bir gösterisi yaşandı. Zeminin karla kaplı olduğu yerlerde manzara, eşi benzeri görülmemiş bir şekilde muhteşem ve ‘korkutucu’ idi. Bir dağın yakınında bulunan bir yerde, bu manzaraya tanık olan insanlar bize bunun ‘dağdan aşağı yuvarlanan ateş dalgalarına’ benzediğini söylediler ve genel olarak, öğrendiğimiz kadarıyla, zemini kaplayan kar, kanla karışmış ateş gibi görünürken, yukarıda (havarinin dediği gibi) ‘gökler alevler içinde’ydi; bu manzara, son günle ilgili peygamberlik tasvirine o kadar çok benziyordu ki birçok kişi hayrete düştü; bunu gören çocuklar korkuya kapıldı ve bunun kıyametin gelişi olup olmadığını sordu; hatta hayvanlar bile bariz bir endişeyle titriyordu.”

GSAM 113.1Peygamber Yoel’in bu işareti yalnızca Amerika’da görülmedi; Rab’bin gelişiyle ilgili öğreti Büyük Britanya’da da yaygınlaşırken, aynı işaret o ülkede de gökyüzünde belirdi. 22 Ekim 1839 tarihli New York Commercial Advertiser gazetesi, 3 Eylül gecesi o ülkede tanık olunan olağanüstü bir olaya ilişkin Londra gazetelerinden şu alıntıyı aktarmaktadır:—

GSAM 1131839’daki Aurora

GSAM 113.2“LONDRA, 5 EYLÜL.—Perşembe gecesi saat 10 ile dün sabah saat 3 arasında, gökyüzünde son yıllarda tanık olunan bu olağanüstü olayların, yani kayan yıldızların ve kuzey ışıklarının en muhteşem örneklerinden biri gözlemlendi. Bu olağanüstü olgunun ilk belirtisi saat 10’dan on dakika önce görüldü; o sırada, açık kırmızı renkli, görünüşte buhar gibi bir ışık yarımkürenin kuzey kısmından yükseldi ve yavaş yavaş gökyüzünün merkezine doğru yayıldı; saat 10’da ya da 10’u çeyrek geçe, doğudan batıya kadar her yer tek bir devasa ışık tabakası haline gelmişti. Bu manzara son derece ürkütücüydü ve tam da korkunç bir yangının yol açtığı manzaraya benziyordu. Işığın yoğunluğu önemli ölçüde değişiyordu; bir an düşüyor gibi görünürken, hemen ardından yoğun bir parlaklıkla yükseliyordu. Işıkla iç içe geçmiş, defalarca yuvarlanan duman bulutları da görülüyordu ve her izleyici bunun ‘muazzam bir yangın’ olduğuna ikna olmuş gibiydi.

GSAM 113.3“Başkentte büyük bir panik yaşandı; binlerce kişi, sözde korkunç felaketin olduğu yöne doğru koşuyordu. Baker Street, Farringdon Street, Watling Street, Waterloo Road’daki itfaiye istasyonlarına ait itfaiye araçları ve aynı şekilde Londra’nın batısındaki istasyonlara ait olanlar — aslında Londra’daki her itfaiye aracı — atlara koşulup, olağanüstü bir enerjiyle sözde ‘yıkım sahnesine’ doğru dörtnala koştu; arkalarından arabalar, atlılar ve büyük kalabalıklar geliyordu. Hata fark edilene kadar bazı itfaiye araçları High Gate ve Halloway’e [yaklaşık dört mil] kadar ilerledi. Bu durum iki saatten fazla sürdü ve sabaha doğru manzara muhteşem bir hal aldı.

GSAM 114.1“Sabah saat ikide bu fenomen, tarif edilmesi çok zor olan muhteşem bir manzara sergiledi. Tüm Londra, öğle vakti kadar aydınlıktı ve hava olağanüstü berraktı. Bahsedilen saatte güney yarımküre, bulutsuz olmasına rağmen oldukça karanlıktı; ancak sayısız yıldız muhteşem bir şekilde parlıyordu. Gökyüzünün karşı tarafı ise tuhaf ama muhteşem bir kontrast sergiliyordu; son derece berraktı ve ışık çok canlıydı; parlaklıkları değişen meteorlar aralıksız bir şekilde geçiyordu — gökyüzünün merkezinde oluşuyor gibi görünüyor ve patlayacakmış gibi yayılıyorlardı. Etkisi elektrikseldi. Sayısız küçük yıldız ufuk çizgisinin ötesinden fırladı ve yeryüzüne o kadar hızlı bir şekilde süzüldü ki, göz izlerini zar zor takip edebiliyordu; onlar da patlıyor gibi görünüyordu ve tüm yarımküreye koyu kırmızı bir duman yayıyorlardı. Renkler son derece muhteşemdi.

GSAM 114.2“Saat iki buçukta bu manzara karanlığa dönüştü; karanlık dağıldığında ise gökyüzünün zirvesinde ve ülkenin güney kısmını kaplayan karanlık şeridin çevresinde parlak bir gökkuşağı ortaya çıktı. Kısa bir süre sonra, oradan gümüş rengi ışık sütunları yayıldı. Bu ışıklar olağanüstü bir şekilde güçlendi, aynı anda oluşan kıpkırmızı buharla iç içe geçti ve tam yüksekliğe ulaştıklarında manzara hayal gücünün ötesine geçti. Yıldızlar her yöne doğru fırlıyordu ve saat dörde kadar devam etti, sonra her şey sönüp gitti.”

GSAM 114Güneşte Görülen Garip Olaylar

GSAM 114.3Yaşayan vaizler Rab’bin gelişinin gerçeğini ortaya koyarken, dünyanın çeşitli yerlerinde gökyüzünde çok sayıda ve çeşitli mucizeler görüldü. Bunlardan, yerimizin elverdiği ölçüde sadece 1843 yılının Aralık ayında İngiltere’nin Norwich kentinde güneşte görülen olayı aktarabileceğiz. Benzer bir olay, 9 Eylül 1844’te Connecticut eyaletinin New Haven kentinde öğleden önce ve sonra ikişer saat boyunca meydana geldi ve binlerce kişi tarafından gözlemlendi.

GSAM 115Güneşin Garip Görünümü

GSAM 115.1Küçük iç daire güneşi temsil ediyordu. Açık turuncu bir renk tonundaydı. Güneşten eşit olmayan mesafelerde bulunan ve onu çevreleyen iki dairenin dış kısmı aynı renk tonunda görünüyordu; ancak bu dairelerin iç kısmı koyu sarıydı, bu dairelerin içindeki gökyüzü koyu kahverengi bir renkte görünüyordu ve güneşin içinden ve altından geçen üç büyük daire, belirgin bir parlak ışık gibi görünüyordu.

GSAM 115.2İngiltere’deki olayla ilgili olarak, 3 Ocak 1844 tarihinde Londra’dan E. Lloyd tarafından gönderilen bir mektupta şu ifadeler yer almaktadır:—

GSAM 115.3“Norwich ve çevresindeki bölgenin önde gelen vatandaşları tarafından, İngiltere’de daha önce hiç görülmemiş türden olağanüstü bir ‘güneşte bir işaret’ gözlemlendi. Bu olay geçen Aralık ayında, öğlen saat 12 civarında görüldü ve iki saat sürdü. Olay, bölge sakinlerini oldukça endişelendirdi. Bu olay, Winter, Burgess ve Routon kardeşlerin o şehirde misyonlarını açmalarından hemen önce meydana geldi. Bu olay, gerçeğin yolunu hazırlıyor gibi görünüyordu; öyle ki, onlar orada büyük bir başarı elde ettiler.”

GSAM 116.1Bu fenomenin Connecticut eyaletinin New Haven kentinde meydana gelmesiyle ilgili anlatım, 10 Ekim 1844 tarihli Midnight Cry dergisinde yer almaktadır ve 10 Eylül 1844 tarihli New Haven Palladium gazetesinden alınmıştır. Cry dergisindeki anlatımda editör şöyle demektedir: “Hiçbir filozof, bu fenomenin nedenine dair kendisini tatmin edecek bir açıklama getiremedi.”

GSAM 116.29 Eylül 1844 tarihinde Connecticut eyaletinin New Haven kentinde Güneş ile bağlantılı olarak görülen bu olayla ilgili bir haber, 12 Eylül 1844 tarihli Hartford Courant gazetesinde de yayınlanmış olup, metni şu şekildedir:—

GSAM 116.3“9 Eylül 1844 Pazartesi günü, öğleden önce ve sonra ikişer saat boyunca güneşin etrafında görülen halkalar, vatandaşlarımız tarafından genel olarak büyük bir ilgiyle gözlemlenmiş gibi görünüyor ve bu tür olayların ortaya çıkışı ve nedenleri hakkında daha fazla bilgi edinme konusunda akıllı bir merak uyandırmıştır.

GSAM 116.4“Bu halo, süresi bakımından dikkat çekiciydi ve gözlem için elverişli fırsatlar sundu. Öğle saatlerinde, esas olarak iki tam halkadan oluşuyordu; bunlardan biri yaklaşık kırk beş derece genişliğindeydi ve merkezindeki Güneş’i çevreliyordu; diğeri ise yaklaşık yetmiş iki derece genişliğindeydi, merkezi zenitte yer alırken çevresi Güneş’in içinden geçiyordu. Daha küçük daireye, büyük eksenli ve küçük eksantrikli bir elips eşlik ediyordu. Güneşin tam karşısında ve zenitin otuz altı derece kuzeyinde, büyük halka, çapı neredeyse ya da tamamen aynı olan diğer iki halka ile kesişiyordu; bu kesişme noktasında, üç ışıklı halkanın birleşen ışığından doğal olarak ortaya çıkacak türden parlak bir nokta oluşuyordu. Güneşi çevreleyen halka, sık sık oldukça canlı ve güzel bir şekilde gökkuşağının renklerini sergiliyordu. Diğer halkalar, Güneş’ten daha uzakta oldukları için beyaz ve daha soluktu. Bununla birlikte, hem doğuda hem de batıda, farklı zamanlarda prizmatik [gökkuşağı] tonlarına sahip küçük daire parçaları ortaya çıktı.... Bu tür bir yapısal tekdüzelik, halelerin oluşumunu düzenleyen bir yasaya bağlı olmalıdır; ancak bu yasanın doğası tam olarak aydınlatılamamıştır.... Güneşi çevreleyen halenin oluşumunu açıklamakta pek zorluk yaşanmamıştır, zira nedeni gökkuşağını oluşturan nedene bir ölçüde benzemektedir; ancak çevresi güneşin merkezinde bulunan halenin kökenini açıklamak daha zor bulunmuştur.”

GSAM 117Kutsal Yazıların Kehanetlerini Gerçekleştiren Mucizeler

GSAM 117.1İngiltere’de ve Amerika’da gökyüzünde görülen bu mucizelerden nasıl yararlanıldığına dair bilgiyi, 1843 yılında Boston’da yayınlanan Sylvester Bliss’in Exposition of the Twenty-fourth of Matthew adlı eserinden edinebiliriz. Yukarıdaki anlatımlardan bazılarını alıntıladıktan sonra, şöyle der:—

GSAM 117.2“Böylece, Kutsal Yazılarda öngörülen ‘büyük işaretler’ ve ‘korku verici manzaralar’, Kurtarıcı’nın gelişinden önce gerçekleşeceğini bildirdiği işaretler gibi, hepsi yerine gelmiş gibi görünmektedir.

GSAM 117.3“Ağaçların yapraklanmasının yazın geldiğinin bir işareti olması ne kadar kesinse, Hristiyanlar da bu işaretler gerçekleştiğinde Mesih’in gelişinin yakın olduğunu, hatta kapıda olduğunu o kadar kesin olarak bilmelidirler. Bunu bilmek sadece bir izin değil, Kurtarıcımızın onlara bunu bilmelerini emretmesidir.”⁵

GSAM 117ELÇİLER

GSAM 117.4İlk kez duyurulduğu şekliyle ikinci geliş mesajının bazı temel özelliklerine dikkat çektikten sonra, bu büyük duyuruda önemli bir rol oynayan birkaç kişiden bahsetmek ilginç olabilir. Yurtdışında bu çağrıyı yapan ve o dönemin en yetenekli vaizleri arasında yer alan birçok kişinin adını daha önce vermiştik. Şimdi, Rab’bin bu işin yükünü omuzlarına yüklediği ve Amerika’da öncülük eden bazı kişilere dikkat çekerek, bu hareketin arkasında gerçekten de Rab’bin elinin olduğunu daha da net bir şekilde ortaya koyacağız.

GSAM 118William Miller

GSAM 118.1Öncelikle, Amerika Birleşik Devletleri’ndeki Mesih’in Gelişi hareketinde o kadar öne çıkan William Miller’dan bahsedeceğiz ki, birçok kişi için bu hareket sadece “Millerizm” olarak bilinir.

GSAM 118.2William Miller, Şubat 1782’de Massachusetts’in Pittsfield kasabasında doğdu. Erken çocukluk döneminde, olağanüstü bir zeka ve zihinsel etkinliğin belirtileri ortaya çıktı. Birkaç yıl içinde bu belirtiler, çevresindeki herkes için giderek daha belirgin hale geldi. Güçlü bir fiziksel yapıya, aktif ve doğuştan iyi gelişmiş bir zekâya ve kusursuz bir ahlaki karaktere sahipti. Bölge okulunun sınırlı imkânlarından yararlanmıştı, ancak birkaç yıl geçmeden, başarılarının genellikle istihdam edilen öğretmenlerinkini aştığı genel olarak kabul edildi.

GSAM 118.3Bay Miller 1802’de evlendi ve Vermont eyaletinin Poultney kasabasına yerleşti. Poultney’e taşındığı andan itibaren ilişki kurduğu ve dünyevi iyilikleri için büyük ölçüde minnettar olduğu kişiler, şüpheci ilkeler ve deist teorilerden derinden etkilenmişlerdi. Ahlaksız insanlar değillerdi; aksine, bir grup olarak iyi vatandaşlardı ve genel olarak ciddi tavırlı, insancıl ve hayırseverdiler. Ancak, dini gerçeğin ölçütü olarak Kutsal Kitap’ı reddettiler ve Voltaire, Hume, Volney, Paine, Ethan Allen ve diğerlerinin yazılarından elde edilebilecek destekle bu reddi makul kılmaya çalıştılar. Bay Miller bu eserleri yakından inceledi ve sonunda kendini bir deist olarak ilan etti. Kendisi, deist yaşamının 1804 civarında başlayıp on iki yıllık bir dönemi kapsadığını belirtmiştir.

GSAM 118.4Yüzbaşı rütbesini alarak 1810’da orduya katıldı. Ordudan döndükten sonra, 1812’de çiftçiliğe başlamak üzere ailesiyle birlikte New York’un Low Hampton kasabasına taşındı. Bir çiftçi olarak okumaya daha fazla vakti oldu. Deist görüşlerinin kendisine şimdiki yaşamın ötesinde bir mutluluk garantisi vermediğini fark etti. Mezarın ötesinde her şey karanlık ve kasvetliydi. Kendi sözleriyle ifade etmek gerekirse:

GSAM 118.4“Yok oluş soğuk ve ürpertici bir düşünceydi, sorumluluk ise herkes için kesin yıkım anlamına geliyordu. Gök başımın üzerinde tunç, yer ise ayaklarımın altında demir gibiydi. Sonsuzluk - o neydi? Ve ölüm - nedendi? Ne kadar akıl yürüttüysem, açıklamadan o kadar uzaklaştım. Ne kadar düşündüysem, ulaştığım sonuçlar o kadar dağınık oldu. Düşünmekten vazgeçmeye çalıştım, fakat düşüncelerimi kontrol edemiyordum. Gerçekten perişan haldeydim fakat nedenini anlayamıyordum.... Kısa bir süre sonra, Birdenbire bir Kurtarıcı’nın karakteri zihnimde canlı bir şekilde belirdi. Bizim günahlarımıza kendisi kefaret edecek, böylece bizi günahın cezasını ödemekten kurtaracak kadar iyi ve merhametli bir varlık olabilirdi. Böyle bir varlığın ne kadar harika olabileceğini o anda hissettim, kendimi onun kollarına atabileceğimi ve onun merhametine güvenebileceğimi hayal ettim.”

GSAM 119William Miller’ın Dönüşümü

GSAM 119.1Ayrıca şöyle dedi:

GSAM 119.1“Kutsal Kitap’ın gerçekten de ihtiyaç duyduğum böyle bir Kurtarıcı’yı gözler önüne serdiğini gördüm; ilham ile yazılmamış olan bir kitabın nasıl olup da düşkün bir dünyanın ihtiyaçlarına bu kadar mükemmel biçimde uygun ilkeler geliştirebildiğine hayret ettim. Kutsal Yazılar’ın Allah’tan vahyedilmiş olması gerektiğini kabul etmek zorunda kaldım. Zevkim haline geldiler; İsa’da ise bir dost buldum.... Kutsal Kitap artık başlıca araştırma konum haline gelmişti ve şunu kesinlikle söyleyebilirim ki, onu büyük bir zevkle araştırıyordum. Bana öğrenileceklerin daha yarısının bile anlatılmamış olduğunu gördüm. Onun güzelliğini ve görkemini daha önce nasıl göremediğime şaştım ve onu reddedebilmiş olduğuma hayret ettim.”

GSAM 119.2William Miller’ın Kutsal Kitabı inceleme tarzı, kendisi tarafından şöyle anlatılır:

GSAM 119.2“Tüm önyargılarımı bir kenara bırakmaya, Kutsal Yazıları birbiriyle kapsamlı bir şekilde karşılaştırmaya ve düzenli, metodik bir şekilde incelemeye karar verdim.... Ne zaman belirsiz bir şey bulsam, onu ilgili tüm ayetlerle karşılaştırırdım; ve Cruden’in yardımıyla, belirsiz kısımlarda geçen önemli kelimelerin herhangi birinin bulunduğu tüm Kutsal Kitap metinlerini inceledim.... Bu şekilde, Kutsal Kitap’ı ilk kez okuduğumda yaklaşık iki yıl boyunca çalışmaya devam ettim ve Kutsal Kitap’ın kendi kendisinin yorumcusu olduğu konusunda tam olarak ikna oldum.

GSAM 120.1“Bu şekilde çalışırken, geçmişte gerçekleşmiş peygamberlik sözlerinin, henüz gerçekleşmemiş olanların nasıl gerçekleşeceğini yargılamak için bir kriter olduğu varsayılırsa, Mesih’in ruhani hükümdarlığına dair yaygın görüşlerin —dünyanın sonundan önce dünyevi bir bin yıllık dönem ve Yahudilerin geri dönüşü— Tanrı’nın sözü tarafından desteklenmediğine ikna oldum.... Kutsal Yazılarda, İsa Mesih’in, Babasının tüm ihtişamıyla, göklerin bulutları içinde bu dünyaya tekrar ineceğinin açıkça öğretildiğini gördüm.

GSAM 120.2“Kutsal Yazıları incelerken, daha önce öğretilerinden elde edilebileceğini hiç düşünmediğim bir zevk hissettim. Kurtarıcı’nın geliş zamanını bulma beklentisi olmadan bu incelemeye başladım ve ilk başta ulaştığım sonuca neredeyse inanamıyordum; ancak kanıtlar beni o kadar güçlü bir şekilde etkiledi ki, inançlarıma karşı koyamadım. Sonuçlarım konusunda neredeyse kesin bir kanaate vardım ve Kurtarıcı’nın gelişini beklemeye, gözetmeye ve dua etmeye başladım.”

GSAM 120.3Yine şöyle der:

GSAM 120.3“İnanmıştım; ve hemen ardından, dünyanın da inanıp Kurtarıcı’nın gelişinde Yargıç ve Damat’la karşılaşmaya hazır olabilmesi için bu öğretiyi duyurma görevi zihnime kazındı. Burada uzun ve zorlu sınavlarımın ayrıntılı bir anlatımına girmeme gerek yok. Şunu söylemek yeterlidir ki, birkaç yıl sonra Tanrı’nın Ruhu, gerçeğin gücü ve ruhlara duyduğum sevgi beni, haçımı yüklenip bu gerçekleri ölmekte ve yok olmakta olan bir dünyaya duyurmaya mecbur kıldı.”

GSAM 120.4Bay Miller, diğer ülkelerdeki bu mesajdan etkilenenler gibi, görevini yerine getirmek için ilk olarak kamuya açık dergilerde ve broşürlerde yazılar yazıp yayınlamayı düşündü. Görüşlerini ilk olarak Vermont eyaletinin Brandon kasabasında basılan Baptist gazetesi Vermont Telegraph’ta yayınladı. Bu, 1831 yılındaydı. Bu konu hakkında ilk kez 1832 yılında halka açık bir konuşma yaptı. Bu toplantı hakkında şöyle dedi: “Rab, cemaate lütfunu yağdırdı ve pek çok kişi iman ederek ruhlarının kurtuluşuna kavuştu.”

GSAM 121.11836 yılında, konferansları o dönemin bazı dergilerinde basıldı. 1837-38 kışında ise konferansları bir broşür halinde yayınlandı. 1838’de 204 sayfalık ikinci bir broşür basıldı ve bu broşürde Bay Miller, Osmanlı İmparatorluğu’nun 1839 veya 1840 yılında çökebileceğini belirtti. Büyük şehirlerdeki ilk konferanslarını 1836 yılında verdi. Ardından Massachusetts eyaletindeki Randolph, Lowell, Groton ve Lynn şehirlerinde konuşmalar yaptı.

GSAM 121.21840 yılına kadar Bay Miller, Mesih’in yakında geleceği konusunu ele alan neredeyse tek konuşmacıydı. O yıl, aniden yüzlerce kişi bu mesajı duyurmak için ona katıldı. Bu büyük değişimi neyin tetiklediği, bir sonraki bölümde ele alınacaktır. 1839-40 kışında Bay Miller, New Hampshire eyaletinin Exeter kentinde bir dizi konferans verdi. Orada, o dönemde bu imanı benimseyen Pastör J. V. Himes ile ilk kez tanıştı ve o günden itibaren Himes, büyük ikinci geliş mesajının yayıncısı ve ateşli vaizi olarak Pastör Miller’ın yanında yer aldı.

GSAM 121Joshua V. Himes

GSAM 121.3Bu büyük hareketteki bu gayretli çalışana ilişkin olarak, biyografi yazarı tarafından söylenen şu sözleri aktarmaktan daha iyisini yapamayız:—

GSAM 121.4“Joshua V. Himes, 19 Mayıs 1805 tarihinde Rhode Island eyaletinin Wickford kasabasında doğdu. Babası, Batı Hint Adaları’nda ticaret yapan tanınmış bir tüccardı ve Wickford’daki St. Paul Episkopal Kilisesi’nin önde gelen üyelerinden biriydi. Annesi ise sevimli bir mizaca sahipti ve Kurtarıcı’ya duyduğu sevgiyi, oğlunun istekli kulaklarına aktarıyordu.

GSAM 121.5“Babanın niyeti, oğlu Joshua’yı kendisinin de üyesi olduğu kilisenin vaizliğine yetiştirmekti, ancak koşullar buna engel oldu. Tanrı’nın bu oğula yaptıracağı başka bir işi vardı ve istenen sonucu doğuracak şekilde işleri o yönde yönlendiriyordu. 1817’de baba, Kaptan Carter’ın komutasında ve Alexander Stewart’ın süperkargo olarak görev yaptığı değerli bir yükü yola çıkardı. Bu adamlar güvenilmez olduklarını kanıtladılar; Batı Hint Adaları’ndaki bir limana vardıklarında hem gemiyi hem de yükü satıp kaçtılar. Bu olay, Rhode Island eyaletinin Providence kentindeki Brown Üniversitesi’ne gönderilmesi planlanan genç Joshua’nın geleceği için yapılmış tüm planları değiştirdi. Bunun yerine, 1821 yılının Nisan ayında, Massachusetts eyaletinin New Bedford kentine götürüldü ve marangozluk mesleğini öğrenmek üzere William Knights’ın yanına çırak olarak verildi.

GSAM 122.1“Yeni evine vardığında, kendisine verilen işe ciddiyetle başladı ve bu meslekte usta olmaya kararlıydı. Ancak kısa süre sonra, dini çevresinin tam olarak kendi zevkine uygun olmadığını fark etti. Şöyle diyor: ‘Ustam bir Unitarian’dı ve beni kilisesine götürdü. Rahip Orville Dewey o kilisenin pastörüydü. Kendisi, ortodoks inançtan yeni dönmüş biriydi. Piskopos Griswold ve Wickford’daki St. Paul Kilisesi’nin papazı Rahip William Burge’nin yanında aldığım eğitim ve Rhode Island, Providence’daki St. Yuhanna Kilisesi’nden, hitabet yeteneği yüksek Dr. Crocker’ı sık sık dinlemem, Bay Dewey’in Mesih ve havarilerinin öğretilerini reddetme konusundaki ikna edici sözlerini kabul etmemi tamamen imkansız hale getirdi.’

GSAM 122.2“O dönemde New Bedford’da Episkopal kilise bulunmadığından, First Christian Kilisesi’ne [Disciple değil] gitmeye karar verdi ve daha sonra bu cemaate katıldı. ‘Burada,’ diyor, ‘açık Kutsal Kitap’ı ve düşünce özgürlüğünü buldum ve her ikisinden de iyi bir şekilde yararlandım.’ Bu kilise, Rahip Moses Howe’un ruhani önderliği altındaydı. Rahip Clough, 2 Şubat 1823’te Joshua V. Himes’i vaftiz etti. Efendisi için coşkuyla yanan bir yürekle, on sekiz yaşında hemen haçın hikâyesini anlatmaya ve insanları tövbe etmeye çağırmaya başladı. Kendisi hakkında şöyle diyor:—

GSAM 122.3“‘Kısa sürede bir vaazcı oldum ve yeteneğimi geliştirmem için bana izin verildi.... Çıraklık dönemimi memnuniyetle tamamladım ve övgü aldım. Ancak beş ya da altı yıl boyunca fazladan çalışma alışkanlığım vardı ve böylece haftada bir ya da iki günümü, yoksul mahallelerde çalışma ve misyonerlik faaliyetlerine ayırabildim; bunun meyvelerini de pastörüme verdim.’

GSAM 123.1“1825’te güney Massachusetts’teki Hristiyan kiliseleri konferansının misyoneri olarak görevlendirildi. ‘Misyonerleri destekleyecek bir plan ya da imkân yoktu,’ diyor Pastör Himes, ‘bu yüzden geçimimi sağlamak için ticarete atılmaya ve elimden geldiğince vaaz vermeye karar verdim.’

GSAM 123.2“1828’de New Bedford’dan ayrıldı; bu, tereddüt ya da enerji eksikliğinden değil, mutlaka kazanacağına dair bir kararlılıkla oldu. Plymouth’a giderek okul binalarında, derme çatma odalarda ve dinleyiciler bulabildiği her yerde Tanrı’nın sözünü vaaz etti. 1829’da Fall River’da aynı türden çalışmalarına devam etti; 1830’da ise First ve Second Christian Kiliseleri’nin pastörü olarak Boston’a taşındı; ve burada otuz üç yıl kaldı. 1839’da, ünlü Pastör William Miller’ın ortaya koyduğu Advent hareketine katıldı. Sahip olduğu tüm coşkuyla bu yeni harekete katıldı ve vaazları ateş ve güç doluydu. 1840 yılında, tüm kalbini adadığı bu hareketi savunmak amacıyla Signs of the Times dergisinin yayınlanmasına başladı. Tüm parası, tüm emeği, tüm enerjisi bu harekete adandı ve binlerce kişi bu harekete katıldı.”

GSAM 123Miller ve Himes’in Ortak Çalışmaları

GSAM 123.31840’tan 1844 sonbaharına kadar, Pastör Miller ve Himes’in çalışmaları büyük ölçüde birleşti; yazın devasa çadırlarıyla, kışın ise kiliselerde ve halka açık salonlarda şehir şehir dolaştılar. Pastör Himes’in muazzam fiziksel gücü, onu doksan ikinci yaşına kadar ayakta tuttu. Zihinsel yetenekleri son ana kadar canlı kaldı. 1894 yılının 28 Eylülünde, Michigan’ın Lansing kentindeki kamp alanında üç binden fazla Yedinci Gün Adventist’inden oluşan bir cemaate son derece heyecan verici bir vaaz verdi. Sanki eski günlerindeki ciddiyet ve canlılıkla konuşuyor gibiydi. Bu, doksan birinci yaşına gireli üç ay olmuş ve ertesi yıl hayatını kaybetmesine neden olan tedavi edilemez bir hastalıktan muzdarip olan bir adam için gerçekten hayret vericiydi.

GSAM 124.1Miller ve Himes adlı pastörler, Amerika’daki İkinci Geliş hareketinde adeta “savaşın ön saflarında” yer aldılar ve Mesih’in gelişi doktrinini duyurmak için onlarla birlikte emek veren onlarca kişiden sadece ikisiydi; bu kişilerin en belirgin özellikleri, kararlılık ve kusursuz dürüstlüktü. Bu adamlar, büyük ölçüde dünyanın “kendi kendini yetiştirmiş adamlar” olarak adlandırdığı sınıfa aitti; hayatın sert gerçekleriyle yüzleşerek gelişmiş, bir davanın değerini politikadan değil ilkelerden yola çıkarak değerlendirmeyi öğrenmiş kişilerdi. Onlar, Pastör Miller’ın kilise üyeleri arasından genellikle mesajı kabul edenler olarak tanımladığı “en dindar, en adanmış ve en canlı üyeler”in karakterine sahiptiler. Bu gerçek, Adventistlerin kendilerinden kesin olarak ayrılmasının ardından, “Bu [doktrin] cemaatimizin en iyilerini alıp götürdü” diyen çeşitli kiliselerin vaizleri tarafından da doğrulandı.

GSAM 124Diğer Önemli Adventist Vaizler

GSAM 124.2O ilk dönemlerdeki harekette Miller ve Himes adlı pastörlerle birlikte öne çıkan bazı kişilerin isimlerini belirtmek ilginç olabilir. Listenin başında, 1842’de Daniel ve Vahiy kitaplarındaki görümleri göstermek için şemalar hazırlama fikrini ortaya atan, Ohio, Cleveland’dan Charles Fitch yer almaktadır. Bu düşüncenin kaynağı Habakkuk 2:2, 3 ayetlerine dayanıyordu. Charles Fitch, 10 Ekim 1844 tarihinde vefat etti.

GSAM 124.3Philadelphia’dan Dr. Josiah Litch, bir sonraki bölümde göreceğimiz gibi, Rab tarafından, gerçekleştiğinde Mesih’in geliş mesajına olan ilginin ani ve hızlı bir şekilde artmasına neden olan bir gerçeği duyurmaya yönlendirilmişti.

GSAM 124.4New York, Lockport’tan Elon Galusha, tanınmış bir Baptist vaizdi; Rab’bin yakında geleceği konusundaki yazıları ve vaazları, bu mezhepte büyük yankı uyandırdı.

GSAM 125.1New York, Seneca Falls’tan E. R. Pinney; Baptist kilisesinin bir başka adanmış vaizi olup, vaazları ve yazıları bu işin itici gücü olmuştur. O, haklı olarak “Yeryüzünün tuzu” olarak adlandırılabilir.

GSAM 125.2New York Şehri’nden Geo. Storrs, Mesih’in geliş doktrinine dönmeden önce önde gelen bir canlanma vaiziydi. Yazıları, insanları bu işe kendilerini ve mal varlıklarını daha fazla adamaya yöneltmede güçlü bir etki yarattı; bu durum özellikle iki bin üç yüz günün son haftalarında belirgindi. Hayal kırıklığının ardından, insanın doğası, ölülerin durumu ve gelecekteki ceza üzerine yazdığı altı vaazını Adventist halkının ve dünyanın dikkatine sunan kişi oydu.

GSAM 125.3Maine eyaletinin Portland kentinden Pastör Stockman, o şehirde William Miller’ın canlanma hareketlerinde görev alan bir başka gayretli çalışandı. Ölümü, Yahudi takvimine göre 1843 yılının sona ermesinden birkaç hafta önce gerçekleşti; o sırada Adventist halk, Rab’bin o zamanda geleceğini umuyor ve bekliyordu.⁶

GSAM 125.4Yer darlığı nedeniyle sadece adlarını anacağımız başka önemli şahsiyetler de vardı; örneğin, Yeni Ahit’i İngilizceye çeviren ve bu çeviriye Whiting’s Translation adı verilen N. N. Whiting; S. S. Snow, F. G. Brown, Apollos Hale, L. D. Mansfield, Geo. Needham, O. R. Fassett; George, Wesley ve Edwin Burnham (üç kardeş), hepsi de mesajın verimli çalışanlarıydı.