5. Bölüm — İkinci Geliş Mesajı
GSAM 93.1“İNCİR ağacından ders alın! Dalları filizlenip yaprakları sürünce, yaz mevsiminin yakın olduğunu anlarsınız. Aynı şekilde, bütün bunların gerçekleştiğini gördüğünüzde bilin ki, İnsanoğlu [kenar notu: O] yakındır, kapıdadır. Size doğrusunu söyleyeyim, bütün bunlar olmadan bu kuşak ortadan kalkmayacak. Yer ve gök ortadan kalkacak, ama benim sözlerim asla ortadan kalkmayacaktır.”1
GSAM 93.2Bu ayette dikkatimiz, ilk yumuşak genç yaprakların filizlendiğini gördüğümüzde yazın yaklaştığını bildiğimiz aynı kesinlikte, Mesih’in gelişinin “kapıda” olduğunu öğrenebileceğimiz zamana yöneltilmektedir. Ayrıca, Mesih’in kendisi gelene kadar sahneden inmeyecek olan nesle ulaştığımız da bilinebilir. Bu benzetmeyi anlamanın zamanı geldiğinde, Rab’bin bu benzetmeyi öğretecek öğretmenleri yetiştirme zamanının geldiği kesinlikle doğrudur. Elçinin başka bir vesileyle sorduğu soru burada da aynı şekilde geçerlidir: “Tanrı sözünü yayan olmazsa, nasıl duyacaklar? Sözü yaymaya gönderilmezlerse, sözü nasıl yayacaklar?”2
GSAM 93İşaretlerin Zamanı
GSAM 93.3Önceki bölümde, iki bin üç yüz günlük sürenin sona ermesiyle ilgili bilginin nasıl elde edildiğini ve bunun “O’nun yargı saatine” kadar uzandığını görmüştük. Burada sunulan benzetmede, bu benzetme ve dünyaya duyurulacak “yargı” mesajı için Rab’bin zamanına ulaşıyoruz. Halkının başına gelecek ve “kısaltılması” gereken büyük “sıkıntı”dan bahsettikten sonra, Kurtarıcı şöyle dedi: “O günlerin sıkıntısından hemen sonra, ‘Güneş kararacak, Ay ışık vermez olacak, Yıldızlar gökten düşecek, Göksel güçler sarsılacak.’ O zaman İnsanoğlu'nun belirtisi gökte görünecek.”3
GSAM 94.1Dikkat edin, burada bahsedilen son işaretin, O’nun gelişinin bir işareti olduğu söylenmiyor; aksine, İnsanoğlu’nun orada olduğu ve geldiğinin görüldüğü bir işaret olduğu belirtiliyor. Bu metinde, O’nun yakın gelişine olan imanın dayanağı olarak belirtilen olaylar, güneş, ay ve yıldızlardaki işaretlerdir. Bunu izleyen diğer olaylar ise, O’nun göklerin bulutları içinde fiilen gelişiyle bağlantılı olarak gerçekleşir. Dolayısıyla bu işaretlerin üçüncüsünden —yıldızlardaki işaretten— hemen sonra, Mesih’in gelişinin kapıda olduğunu öğretmek üzere Rab’bin öğretmenlerini ayağa kaldırma zamanı gelir.
GSAM 94.2Şimdi bu işaretlerin ortaya çıkma zamanına gelince: Güneşin kararacağı zaman, sıkıntının hemen ardından olacaktı.4 Markos’un kaydettiği gibi, bu “o günlerde, o sıkıntıdan sonra” olacaktı.5 Kurtarıcı, günlerin kısaltılacağını söylemişti. Maria Theresa’nın fermanı ve 1773 ile 1776 yılları arasındaki Hoşgörü Kanunları sayesinde, kiliseye yönelik şiddetli zulmün süresi kısaltılmıştı. Zulmeden güç, 1798 yılına kadar sivil otorite üzerindeki kontrolünü elinde tutsa da, zulümleri yaklaşık 1773 yılında sona erdi. Kurtarıcı’nın sözlerini karşılaştırdığımızda, bu işaretlerin ilkinin 1773 ile 1798 yılları arasında gerçekleştiği sonucuna varırız.
GSAM 94Karanlık Gün ve Gece
GSAM 94.319 Mayıs 1780’de güneş doğaüstü bir şekilde karardı. Ay bir gün önce dolunayda olduğu için bu bir güneş tutulması değildi. Buna rağmen, sabah saat 11’den gece saat 11’e kadar Amerika Birleşik Devletleri’nin tüm kuzeydoğu kesiminde bir karanlık hüküm sürdü. O olayda sadece güneş kararmadı, aynı zamanda ay da güneşin ışığını yansıtmayı reddetti. Bu, güneşin ayın yüzeyine parlamasını engelleyen bir karanlıktı. Ve yıllar sonra Noah Webster’ın da ifade ettiği gibi, “Bu karanlık için hiçbir zaman tatmin edici bir neden gösterilememiştir.”
GSAM 95.1Astronom Herschel, bu karanlık gün hakkında şöyle demiştir: “Kuzey Amerika’daki Karanlık Gün, her zaman ilgiyle okunacak, ancak felsefenin açıklamakta zorlandığı o muhteşem doğa olaylarından biriydi.”
GSAM 95.219 Mayıs 1780 gecesinin karanlığını anlatanlar, dolunayın olmasına rağmen, “evrendeki tüm ışık saçan cisimler ortadan kalkmış olsaydı bile, karanlık bundan daha tam olamazdı” dediler.
GSAM 95Yıldızların Düşüşü
GSAM 95.3Bu işaretlerin üçüncüsü olan yıldızların düşmesi, 13 Kasım 1833’te gerçekleşti. O gece, daha doğrusu gün ağarmadan beş saat önce başlayarak, bazıları tarafından gökten inen ateş akıntılarına, diğerleri tarafından ise büyük bir havai fişek gösterisinden sıçrayan ateş kıvılcımlarına benzetilen bir meteor yağmuru yaşandı. Bu olay, güneyde Meksika Körfezi’nden kuzeyde Hudson Körfezi’ne, batıda Sandwich Adaları’ndan doğuda Liverpool’a birkaç yüz mil mesafeye kadar tüm Kuzey Amerika’yı kapladı. Nerede gözlemlenirse gözlemlensin, kar fırtınasındaki kar taneleri kadar yoğun bir şekilde düşen, aynı kesintisiz yıldız yağmuru idi.
GSAM 95.41833’teki bu yıldız yağmuru ile ilgili olarak, 25 Kasım 1833 tarihli Connecticut Observer gazetesinden bir alıntı daha yapıyoruz:—
GSAM 95.5“Old Countryman dergisinin editörü, ‘düşen yıldızlar’ konusunu çok ciddiye alıyor. Şöyle diyor: ‘Geçen Çarşamba sabahı gördüğümüz ateş yağmurunu, altıncı mühür açıldığında yeryüzü sakinlerinin tanık olacağı o büyük ve dehşetli günün korkunç bir örneği, kesin bir öncüsü, merhametli bir işareti olarak nitelendiriyoruz. O zaman çok yakındır; bu, sadece Yeni Ahit’te değil, Eski Ahit’te de anlatılmıştır. Güçlü bir rüzgarla meyvelerini döken incir ağacının daha iyi bir tasvirini görmek mümkün değildi.’”
GSAM 96Thomas Burnett’in Kehaneti
GSAM 96.1Eski zamanlardaki kişiler, halka bu işaretin kelimenin tam anlamıyla gerçekleşmesini beklemeleri gerektiğini öğretmişti. Thomas Burnett, M.S. 1697’de Londra’da basılan Theory of the Earth adlı eserinde, Matta 24:29 hakkında şöyle demiştir:—
GSAM 96.2“O zaman her türden ateşli meteorlar olacağına şüphe yoktur; ve bunların arasında düşen yıldızlar olarak adlandırılanlar da olacaktır. Bunlar tek tek dikkate değer olmasa da, peygamberin dediği gibi, asmadan yapraklar ya da incir ağacından incirler gibi büyük sayılarda düşerlerse, şaşırtıcı bir manzara oluştururlar.... Bu olayları abartılı ve şiirsel ifadeler olarak değil, apaçık peygamberlik sözleri ve kelimenin tam anlamıyla gerçekleşecek olaylar olarak görmeliyiz.”
GSAM 96Profesör Olmstead’in İfadesi
GSAM 96.3“Amerika’nın en büyük meteoroloğu” olarak anılan Massachusetts’teki Yale Koleji’nden Profesör Olmstead, 13 Kasım 1833’teki yıldız yağmuru hakkında şöyle demiştir:—
GSAM 96.4“1833’teki meteor yağmurunun kapsamı, doğuda Atlantik’in ortasından batıda Pasifik’e kadar; güneyde Güney Amerika’nın kuzey kıyısından kuzeydeki İngiliz toprakları arasında yer alan belirsiz bölgelere kadar, yeryüzünün hiç de azımsanmayacak bir kısmını kaplayacak derecedeydi. Kayan yıldızlar gösterisi sadece görülebilir olmakla kalmadı, her yerde aynı görüntüyü sergiledi.”
GSAM 96.512 Kasım saat 23:00 civarında başlayan ve 13 Kasım saat 04:00 civarına kadar süren bu gösteri hakkında profesör şöyle diyor:—
GSAM 96.6“13 Kasım 1833 sabahı kayan yıldız gösterisine tanık olma şansına sahip olanlar, muhtemelen dünyanın yaratılışından bu yana, ya da en azından tarih sayfalarında yer alan kayıtlar dahilinde, şimdiye kadar görülen en muhteşem göksel havai fişek gösterisini izlemişlerdir.”
GSAM 97Avrupa’da da Gözlemlenen Yıldız Yağmuru
GSAM 97.11835 yılında Almanya'nın Stuttgart kentinde Leonard Heinrich Kelber tarafından yayınlanan bir kitapta, bu olayın aynı ay içinde, ancak birkaç gün sonra Atlantik'in o tarafında da tekrarlandığını öğreniyoruz. Kelber şöyle diyor:—
GSAM 97.2“25 Kasım 1833’te, Avrupa kıtasında muhteşem bir yıldız yağmuru görüldü” ve “Silezya’nın Minsterburg kentinde yıldızlar ateş yağmuru gibi düştü. Onlarla birlikte ateş topları da düştü; bu da geceyi o kadar aydınlattı ki, insanlar yakınlarındaki evlerin yandığını sandılar.
GSAM 97.3“Aynı zamanda Avusturya’nın Prin kentinde, beş yüz mil kareyi aşan bir alanı kaplayan bir yıldız yağmuru meydana geldi. Bazıları bunu gökten inen ateş akıntıları gibi tanımladı. Bazıları ise buna ateş yağmuru adını verdi. Atlar bundan korkup yere yığıldı. Birçok insan korkudan hastalandı.”
GSAM 97Benzetmenin Uygulanması
GSAM 97.4Bu peygamberlik sözleri dizisinde, üçüncü işaretin —yıldızların düşmesi— gerçekleşmesinden sonra, Kurtarıcımız şöyle der: “Şimdi incir ağacından bir benzetme öğrenin.” Bu sözler, Rabbimiz bu konuşmayı yaptığında yaşayan nesle değil, bu olayların gerçekleşmesini görecek olan nesle yöneliktir —gerçekleşmekte olan değil, gerçekleşmiş olan. Mesih’in kapıda olduğunun işaretleri olarak gerçekleşecek olaylar, O’nun gerçekten geldiğinin görüleceği zaman göklerin sarsılmasını içermez. O’nun yakın gelişinin bu işaretleri, yıldızlarla ilgili olan bu üçüncü işareti de içerir. Rab’bin insanların incir ağacı benzetmesinden ders alması için belirlediği zaman, 1833’ten sonraki döneme denk gelir. İşte Rab’bin dünyanın, O’nun gelişinin kapıda olduğu ve bu benzetmeyi duyan nesil ortadan kalkmadan önce gerçekleşeceği büyük gerçeğine uyanması için belirlediği zaman budur. Böylece, bu peygamberlik sözünde, büyük geliş müjdesinin dünyaya ne zaman duyurulması gerektiğinin nasıl işaretlendiğini görüyoruz.
GSAM 98Dünya Çapında Bir Duyuru
GSAM 98.1Bu kehanetin gerçekleşmesi kapsamında, 1833 yılında tam o anda ve tam o yerde, Rab’bin dünyanın çeşitli yerlerinde elçilerini ya da vaizlerini yetiştirdiğini görüyoruz; bunlar 1833’ten 1844’e kadar Mesih’in “kapılara dayandığını” ve yaklaştığını haykırdılar; ve Rab’bin kendilerine talimat verdiği gibi, O’nun gelişinin bu işaretlerine işaret ederek incir ağacı benzetmesini öğrettiler. Bu mesaj, ister canlı bir öğretmen aracılığıyla ister basılı yayınlar yoluyla olsun, dünyadaki her misyon istasyonuna ve yeryüzündeki her liman kentine ulaştı.
GSAM 98.2Bu mesajın yayılma alanı, New York eyaletinin Rochester kentinde yayınlanan Voice of Truth dergisinin editörü tarafından 1845 yılının Ocak sayısında açıkça ortaya konmuştur:—
GSAM 98.3“Vahiy 14:6, 7’de anlatıldığı gibi, ebedi müjde her ulusa, kabileye, dile ve halka vaaz edildi; yüksek sesle şöyle denildi: ‘Tanrı'dan korkun! O'nu yüceltin! Çünkü O'nun yargılama saati geldi. Göğü, yeri, denizi, su pınarlarını yaratana tapının!’ Bu mesajın, son birkaç yıl içinde, 1843’te [1843, Yahudi takvimine göre — bizim takvimimize göre 1844] ya da çok yakın bir zamanda Mesih’in gelişinin duyurulmasıyla, göklerin altındaki her ulusa ve dile ulaştırıldığı gerçeğinden daha açık bir şekilde olgularla kanıtlanabilecek hiçbir durum yoktur. Konferanslar ve yayınlar aracılığıyla bu ses tüm dünyaya yayıldı ve sözler dünyanın dört bir yanına ulaştı.”
GSAM 98.4Gerçeklerden habersiz bazı kişiler, İkinci Geliş hareketini belirli bir bölgeyle sınırlı olarak görmüşler ve bunu, William Miller ile ABD’nin kuzey kesiminde onunla birlikte çalışan birkaç yüz vaizle bağlantılı bir çalışma olarak varsaymışlardır. Bu tür kişiler için, Miller ve Himes adlı pastörlerin önde gelen liderler olduğu Amerika’daki hareketin, yukarıda belirtildiği gibi “dünyanın dört bir yanına” yayılan büyük bir hareketin sadece küçük bir parçası olduğunu öğrenmek sürpriz olabilir.
GSAM 99HAREKET ÇEŞİTLİ ÜLKELERDE NASIL BAŞLADI
GSAM 99.1Rab’bin bu duyurunun dünyaya yayılması için belirlediği zaman geldi ve dünyanın yirmi ya da daha fazla farklı yerinde, hemen hemen aynı zamanda, birbirlerinin çalışmalarından habersiz olan kişiler ortaya çıktı; bunlar, bu mesajı dünyanın her köşesine duyurmak üzere yola çıktılar. 4. bölümde bahsedilen ve iki bin üç yüz günün sona ermesiyle ilgili ışığı almış olanlar, A. Campbell hariç olmak üzere, Vahiy 14’teki ilk meleğin mesajını duyurmaya yönlendirildiler; bu da birbirlerine ışığı aktararak değil, doğrudan Tanrı’nın Ruhu’nun etkisiyle gerçekleşti.
GSAM 99Reform Hareketi ile Karşılaştırma
GSAM 99.2D’Aubigné’nin on altıncı yüzyıldaki büyük Reformun yükselişine uyguladığı kuralı bu harekete de uygularsak, bu hareketin kesinlikle Rab’bin mesajı olduğu ve Rab’bin zamanında gerçekleştiği kabul edilmelidir. Tarihçi, Reformun bütünü hakkında şöyle demiştir:—
GSAM 99.3“Almanya, gerçeği İsviçre’ye, İsviçre Fransa’ya, Fransa da İngiltere’ye aktarmadı. Tüm bu ülkeler onu Tanrı’dan aldılar; tıpkı dünyanın bir kısmının ışığı başka bir kısmına aktarmaması gibi; ancak aynı parlayan küre, onu tüm dünyaya doğrudan iletir. Yücelerden gelen şafak olan ve tüm insanlığın çok ötesinde yüceltilmiş Mesih, Reform döneminde de, Hristiyanlığın kurulduğu dönemde olduğu gibi, dünyaya hayat veren ilahi ateşti. On altıncı yüzyılda, en uzak ve en farklı ulusların evlerinde ve kiliselerinde aynı doktrin aynı anda yerleşti. Bunun nedeni, aynı Ruh’un her yerde işleyerek aynı imanı yaratmasıdır.
GSAM 99.4“Almanya’daki Reform ile İsviçre’deki Reform bu gerçeği ortaya koymaktadır. Zwingli’nin Luther ile hiçbir teması yoktu. Şüphesiz bu iki adam arasında bir bağ vardı; ancak bunu yeryüzünün ötesinde aramalıyız. Luther’e gerçeği gökten veren, Zwingli’ye de verdi. Tanrı, aralarındaki iletişimin aracısıydı. ‘Müjdeyi vaaz etmeye başladım,’ der Zwingli, ‘1516 lütuf yılında, başka bir deyişle, ülkemizde Luther’in adının hiç duyulmadığı bir zamanda. Mesih’in öğretisini Luther’den değil, Tanrı’nın sözünden öğrendim. Eğer Luther Mesih’i vaaz ediyorsa, o da benim yaptığımı yapıyor; hepsi bu.’”6
GSAM 100.1Tarihçi, Fransa’daki Farel ve Lefèvre’in çalışmalarından bahsederken şöyle der:—
GSAM 100.2“Dolayısıyla Fransa’daki Reform, dışarıdan ithal edilmiş bir hareket değildi. Fransız topraklarında doğdu; Paris’te filizlendi; ilk köklerini, Roma Hristiyan dünyasının ikinci gücü olan üniversitenin kendisinde attı. Tanrı, bu hareketin ilkelerini, başka herhangi bir ülkede başlamadan önce Picardie ve Dauphiné’li insanların dürüst kalplerine yerleştirdi.
GSAM 100.3“İsviçre Reformu’nun Alman Reformu’ndan bağımsız olduğunu gördük. Fransız Reformu da her ikisinden bağımsızdı. Bu farklı ülkelerde çalışma, birbirleriyle hiçbir iletişim kurmadan aynı anda başladı; tıpkı bir savaşta, orduyu oluşturan tüm farklı kuvvetlerin aynı anda harekete geçmesi gibi; zira biri diğerine ilerlemesini söylemese de, aynı Başkomutan’dan gelen tek bir emir herkes tarafından duyulur. Zamanı gelmişti, halk hazırdı ve Tanrı, kilisesinin Reformu’nu tüm ülkelerde aynı anda başlattı. Bu tür gerçekler, on altıncı yüzyılın büyük Reformu’nun ilahi bir eser olduğunu göstermektedir.”7
GSAM 100.4Thos. Bilney, Fryth, Tyndale ve diğerlerinin önderliğindeki İngiltere Reformu hakkında, D’Aubigné şöyle devam eder:—
GSAM 100.5“Dolayısıyla İngiltere’deki Reform, Luther ve Zwingli’den bağımsız olarak, yalnızca Tanrı’dan kaynaklanarak başladı. Hristiyan dünyasının tüm bu ülkelerinde ilahi sözün eşzamanlı bir etkisi vardı. Oxford, Cambridge ve Londra’daki Reform’un kaynağı, Erasmus tarafından yayınlanan Yunanca Yeni Ahit’ti. [Tyndale ve Thomas Bilney, 1519 yılında Cambridge’den ayrıldılar.] Bir gün geldi ki, İngiltere Reform’un bu yüce kökeniyle gurur duymaya başladı.”8
GSAM 101.1Mesih’in gelişine dair duyuru, Reform’da yukarıda izlenen sürece benzer bir şekilde ortaya çıktı. İnsanlar, birbirlerinden habersiz ve aralarında hiçbir fikir alışverişi olmaksızın, dünyanın dört kattan da fazla sayıda bölgesinde eşzamanlı olarak harekete geçtiler ve aynı Kutsal Kitap hakikatlerini, sadece yeryüzündeki dört ulusa değil, tüm medeni dünyaya duyurmaya başladılar.
GSAM 101Joseph Wolff’un Çalışmaları
GSAM 101.2Bu noktada, Mesih’in Gelişi’nin duyurulmasının kapsamına ilişkin gerçeklere dikkat çekmek yerinde olabilir:—
GSAM 101.3“1831 yılında Joseph Wolff, D.D., Büyük Britanya’dan Filistin’deki Yahudiler arasında hizmet vermek üzere misyoner olarak gönderildi. Günlüklerine göre, 1845 yılına kadar Filistin’de, Mısır’da, Kızıldeniz kıyılarında, Mezopotamya’da, Kırım’da, İran, Gürcistan, Osmanlı İmparatorluğu’nun her yerinde, Yunanistan’da, Arabistan’da, Türkiye’de, Buhara’da, Afganistan’da, Keşmir’de, Hindustan’da, Tibet’te, Hollanda’da, İskoçya’da, İrlanda’da, Konstantinopolis’te, Yeruşalim’de, Aziz Helena Adası’nda, ayrıca Akdeniz’deki gemilerde ve New York’ta tüm mezheplere Rab’bin yakında gelişini duyurdu. O, Yahudiler, Türkler, Müslümanlar, Parsiler, Hindular, Keldaniler, Yesediler, Suriyeliler, Sabeanlar arasında, paşalara, şeyhlere, şahlara, Organtsh ve Buhara krallarına, Yunanistan kraliçesine vb. vaaz verdiğini beyan eder.”9
GSAM 101.4Yemen’de, Musa’nın kayınpederi Hobab’ın torunlarının yaşadığı bölgede Joseph Wolff, hakkında şöyle bahsettiği bir kitap görmüştür: “Bu bölgedeki Arapların ‘Seera’ adlı bir kitabı var; bu kitap ‘Mesih’in İkinci Gelişi ve O’nun İhtişamlı Hükümdarlığı’nı ele alıyor!”10
GSAM 102.1Yemen’de Rechabitler ile altı gün geçiren Wolff, onlar hakkında şöyle demiştir: “Şarap içmezler, bağ dikmezler, tohum ekmezler, çadırlarda yaşarlar ve Rekab oğlu Yonadab’ın sözlerini hatırlarlar. Onlarla birlikte, Hatramawt’taki Terim yakınlarında ikamet eden ve Rekab’ın çocuklarıyla ortak olarak Mesih’in göklerin bulutları üzerinde yakında gelmesini bekleyen, Dan kabilesinden İsrailoğulları da vardı.”
GSAM 102.2Yukarıdakilerden anlaşıldığı üzere, o on dört yıl boyunca Wolff, yirmiden fazla farklı ülkede Mesih’in kapılara dayandığını müjdelemişti. Aynı dönemde bu öğreti, Almanya’da, özellikle de güneyde Moravyalılar arasında geniş çapta yayıldı.
GSAM 102Almanya ve Rusya’daki Mesaj
GSAM 102.3İngiliz yazar Mourant Brock, bize “Württemberg’de, Mesih’in yakında geleceğini bekleyen yüzlerce kişiden oluşan bir Hristiyan kolonisi vardı” diye bildirir. Bu öğreti, o dönemde Almanya’nın en yetenekli teoloğu olarak anılan Hengstenberg tarafından Almanya’nın diğer bölgelerinde de duyuruldu.
GSAM 102.413 Aralık 1892 tarihli Review and Herald dergisinde, Almanya’dan Pastör L. R. Conradi şöyle der:—
GSAM 102.5“Almanya’daki Bengel, pek çok kişinin kalbinde Rabbimizin ortaya çıkmasına duyulan sevgiyi alevlendirdi; bu da binlerce kişinin peygamberlik sözlerini daha önce hiç olmadığı kadar derinlemesine incelemesine yol açtı.... Işık Almanya’da parladı ve iki bin üç yüz günün yorumunu gösteren yayınlar orada dolaşıma girdi. Özellikle Württemberg’de dini bir uyanış yaşandı ve zulüm baş gösterince yüzlerce aile Güney Rusya’ya göç etti; orada, yıllar önce oraya yerleşmiş olan kendi vatandaşları arasında bu mesajı yaydılar. Pastörler kiliselerini kapattıkça, çok az istisna dışında ‘stunden’ ya da ‘saat’ adı verilen toplantılarını özel evlerde düzenlediler ve yüzlerce kişi iman etti. O dönemde bile aralarında Sebt konusu tartışılıyordu, ancak kimse bu konuda bir adım atmadığı için konu rafa kaldırıldı. Bir Rus çiftçi ‘stunden’ toplantılarında Hristiyanlığa döndü ve ardından Ruslar arasında aynı çalışmayı başlattı. Bu, nihayetinde bugünün büyük ‘Stundist’ hareketine yol açtı; bu hareketin etkisi, Sibirya ve Transkafkasya’nın en uzak köşelerine kadar uzanmaktadır.”
GSAM 103.131 Temmuz 1891 tarihli Review and Herald gazetesinde, Pastör Conradi’nin Avustralyalı Kardeş Schäche ile ilgili bir açıklaması yer almaktadır. Kardeş Schäche, Conradi’nin bahsettiği dönemde Silezya’da ikamet etmekteydi ve zamanının bir kısmını, tanınmış bir Alman evanjelist ilahiyatçı olan Peder Gosner’in yurt içi misyonu yararına çalışarak geçiriyordu. Conradi, Kardeş Schäche’den Kelber’in kitabıyla ilgili şu bilgileri aktarmaktadır:—
GSAM 103.2“1836’dan sonra, ya da Bengel’in Hesaplaması’nın süresi dolduğunda, Schweidnitz ilçe gazetesinde, oradaki Bay Sommerfeldt’in kitabevinden, L. Henry Kelber’in 1843 ve 1844 yıllarında gerçekleşecek büyük ve sevindirici olayları konu alan bir kitabıyla ilgili bir ilan yayınlandı. Kitabın tam başlığını hatırlamıyorum. Söz konusu kitabı temin ettik ve 1839-40 yıllarında, kapıları kilitleyip ilgilenen bir grup kişiyle birlikte okuduk. Kitap, Daniel Kitabı, Vahiy Kitabı ve Matta 24’ten yola çıkarak sonun yaklaştığını gösteriyordu ve ayrıca yukarıdaki tarihin nasıl hesaplandığını gösteren bir hesap tablosu da içeriyordu.”
GSAM 103Büyük Britanya’daki Mesaj
GSAM 103.3The Millennium başlıklı bir İngiliz yayınında, “İngiltere Kilisesi’ne bağlı yedi yüz vaizin, Kurtarıcı’nın dönüşünü bildiren bir haykırışta bulunduğu” belirtilmektedir. O dönemin en yetenekli vaizlerinden bazıları, 1840’tan 1844’e kadar İngiltere’de Mesih’in geliş doktrinini duyuranlardı. Bunlardan şu isimleri anacağız: Bickersteth, Birks, Brooks, Brock, Habershon, Plyn, Fremantle, Nathan Lord, McNeil, Winters, Cummings, J. A. McCaul, D.D., Dr. Nisbett, Rev. A. Dallas, M.A. [Look to Jerusalem adlı kitabının 114. sayfasında, Matta 24’teki benzetmeyi bu nesle uygular], Burgess, Routon, Gunner, Barker, Bonham, Dealtry vb.
GSAM 104Hollanda’daki Mesaj
GSAM 104.1İkinci Geliş doktrini, o dönemde ülkedeki en yetenekli vaiz olduğu söylenen Hentzepeter tarafından Hollanda’da duyuruldu. Kendisi, kralın atamasıyla Lahey’deki Kraliyet Müzesi’nin müdürüydü. 1844 yılının Haziran ayında Midnight Cry dergisinin editörüne yazdığı bir mektupta, dikkatinin bu konuya ilk olarak çok etkileyici bir rüya sayesinde çekildiğini belirtir. Konuyla ilgili Kutsal Yazıları inceledi ve 1830 yılında bu doktrini ortaya koyan bir broşür yayınladı. 1841’de ise dünyanın sonu hakkında başka bir broşür yayınladı. Aynı mektupta, William Miller ve Mesih’in yakında geleceği öğretisini alenen duyuran diğer kişilerle ilgili ilk bilgiyi, 1842 yılında Amerika’dan Hollanda’ya gelen bir adamla sohbet ederken aldığını belirtir.
GSAM 104Tataristan’daki Mesaj
GSAM 104.21821 gibi erken bir tarihte bile Tataristan’da Rab’bin gelişi doktrini benimsenmiş ve öğretilmişti. Bu sıralarda o ülkeye bir İrlandalı misyoner gönderildi ve bir Tatar rahip ona şu soruyu sordu: “Mesih ikinci kez ne zaman gelecek?” Misyoner bu konuda hiçbir şey bilmediğini söyledi; bunun üzerine rahip, onlara Kutsal Kitap’ın öğretilerini öğretmek için gelen bir misyonerden böyle bir cevap duyunca büyük bir şaşkınlık gösterdi ve “Kutsal Kitap’ı olan herkesin bunu bilebileceğini” düşündüğünü belirtti. Rahip daha sonra kendi görüşlerini dile getirerek, Mesih’in M.S. 1844 civarında geleceğini düşündüğünü ifade etti. Bu olay, 1821 tarihli Irish Magazine dergisinde yer almaktadır.
GSAM 104Amerika, Hindistan ve Avrupa Kıtasındaki Mesaj
GSAM 104.3Advent Tracts, Cilt 2, sayfa 135, 1844’te, İngiltere’den Mourant Brock şöyle der:—
GSAM 105.1“Kurtarıcı’nın yakında geri döneceğine dair beklenti ve uyarı sesleri sadece Büyük Britanya’da değil, Amerika’da, Hindistan’da ve Avrupa kıtasında da duyulmaktadır. Amerika’da yaklaşık üç yüz vaiz ‘bu krallığın müjdesini’ vaaz ederken, bu ülkede ise İngiltere Kilisesi’nden yaklaşık yedi yüz kişi aynı çağrıyı dile getirmektedir.”
GSAM 105Dünyadaki Her Liman Şehrine
GSAM 105.2New York, Seneca Falls’tan, Mesih’in ikinci geliş doktrininin duyurulmasına hayatını adayan sadık bir Baptist vaiz olan E. R. Pinney, Exposition of Matthew 24 adlı eserinde, 8. ve 9. sayfalarda şöyle demiştir:—
GSAM 105.3“1842 gibi erken bir tarihte, İkinci Geliş ile ilgili yayınlar Avrupa, Asya, Afrika ve Amerika’daki, Rocky Dağları’nın her iki yakasındaki tüm misyoner istasyonlarına gönderilmişti... Gemilerimizin kaptanları ve denizciler, bu duyurunun kendilerinden önce ulaşmadığı hiçbir limana uğramadıklarını ve bu konuyla ilgili sık sık sorularla karşılaştıklarını söylüyorlar.”
GSAM 105Mesajı Duyuran Üç Bin Kişi
GSAM 105.4Bu doktrini bizzat duyuran bir başka vaiz olan Ohio, Zanesville’den Pastör G. W. Mitchel, 8 Ağustos 1894 tarihinde Ohio, Newark’ta yazarla yaptığı bir sohbette, Pastör William Miller’ın 1844 yılının Eylül ayında Ohio’nun McConnellsville kentinde yaptıkları bir sohbette kendisine, “Dünyanın çeşitli yerlerinde ‘Tanrı'dan korkun! O'nu yüceltin! Çünkü O'nun yargılama saati geldi’ diye duyuruda bulunan üç bin vaizin isim ve adreslerine sahip olduğunu, bunların büyük çoğunluğunun Kuzey Amerika ve Büyük Britanya’da bulunduğunu” söylediğini aktardı.
GSAM 105.5William Miller, bu “çağrının” geniş çapta yayılmasından bahsederken şöyle demiştir:—
GSAM 105.6“Dünyanın her köşesinde bir veya iki kişi bu haberi duyurmuş ve hepsi zaman konusunda hemfikir: Asya’dan Wolff; İngiltere’den merhum Irving; İskoçya’dan Mason; Güney Carolina’dan Davis; ve bu bölgede de oldukça fazla sayıda kişi bu çağrıyı yapıyor ya da yapmış.”11
GSAM 106Hutchinson’ın Voice of Elijah Adlı Yayınının Her Yere Gönderilmesi
GSAM 106.1Pastör R. Hutchinson, 1837 yılında İngiltere’den Kanada’ya Wesleyan misyoneri olarak gönderildi. Sonunda Montreal’e yerleşti. Yabancı ülkelerde çok geniş bir tanıdık çevresi vardı. 1843 ve 1844 yıllarında Voice of Elijah adlı bir gazete yayınladı ve bu gazetede Mesih’in ikinci gelişiyle ilgili doktrini ele aldı. Yurt dışına giden gemilere kolayca erişimi olan ve gazetesinden büyük miktarlarda kopya gönderirken posta ücreti ödemek zorunda kalmayan Hutchinson, bunları dünyanın dört bir yanına büyük miktarlarda gönderdi. Kendi çalışmaları hakkında, Nova Scotia, New Brunswick, Newfoundland, İngiltere, İrlanda, İskoçya, Galler, Fransa, Almanya, Konstantinopolis, Roma ve Britanya Krallığı ile kolonilerinin her yerine ücretsiz olarak gönderdiğini söyledi.
GSAM 106Sandwich Adaları’nda
GSAM 106.212 Ekim 1843 tarihli Midnight Cry dergisinde, Sandwich Adaları’nın Kaui Adası, Kaloa kasabasından Bayan O. S. Burnham’ın bir mektubu yer aldı. Kendisi ve eşi, o bölgede öğretmenlik yapıyordu. Orada Mesih’in geliş doktrinini benimsemişler ve duyuruyorlardı; adalarda bir grup inanan da onlarla birlikte ibadet ediyordu.
GSAM 106Mesaj, Vaftizci Yahya’nın Mesajıyla Karşılaştırıldığında
GSAM 106.3Böylece, Mesih’in gelişi doktrininin, Kutsal Yazılardaki ilgili kehanetleri yerine getirmek için oldukça yeterli bir ölçüde duyurulduğunu görüyoruz.
GSAM 106.4Mesih’in ilk gelişini müjdeleyecek olan mesaj, peygamber Yeşaya tarafından şu sözlerle ifade edilmişti: “Şöyle haykırıyor bir ses: ‘Çölde RAB'bin yolunu hazırlayın, Bozkırda Tanrımız için düz bir yol açın. Her vadi yükseltilecek, Her dağ, her tepe alçaltılacak. Böylelikle engebeler düzleştirilecek, Sarp yerler ovaya dönüştürülecek. O zaman RAB'bin yüceliği görünecek, Bütün insanlar hep birlikte onu görecek. Bunu söyleyen RAB'dir.’”12 Bu peygamberlik sözü, “Vaftizci Yahya Yahudiye Çölü'nde ortaya çıktı. Şu çağrıyı yapıyordu: ‘Tövbe edin! Göklerin Egemenliği yaklaşmıştır.’” sözleriyle anlatılan çalışmalarla yerine getirildi.13
GSAM 107.1Bu adam, tek başına, sadece Yahudiye ülkesinde altı ay süren çalışmasıyla bu muhteşem kehaneti yerine getirdi. Bu peygamberlik sözü, Yahya’nın çalışmasını zaman ve mekan bakımından sınırlandırmış olsa da, Mesih’in ikinci gelişinin müjdelenmesiyle ilgili peygamberlik sözleri için durum böyle değildir; zira bu iş, kapsamı dünya çapında olacak şekilde “yüksek sesle haykırarak” gerçekleştirilecekti.
GSAM 107.2Böylece, sunulan gerçekler ışığında, Mesih’in gelişiyle ilgili mesaj hakkındaki peygamberliğin ne kadar isabetli bir şekilde yerine getirildiği görülmektedir. İncir ağacı benzetmesinin öğretilmesi, ilk meleğin mesajının ilk kez duyurulması için Tanrı’nın zamanı gelmişti ve O, tüm uluslara, halklara ve dillere bu çağrıyı duyurmak üzere elçilerini görevlendirdi.
Notlar
- Matta 24:32-35. ↩
- Romalılar 10:14, 15. ↩
- Matta 24:29, 30. ↩
- Matta 24:29. ↩
- Markos 13:24. ↩
- History of the Reformation, Kitap 8, bölüm 1, paragraf 2, 3. ↩
- Aynı eser, Kitap 12, bölüm 3, paragraf 10. ↩
- Aynı eser, Kitap 18, bölüm 2, paragraf 12. ↩
- Voice of the Church, s. 343. ↩
- Wolff’s Mission to Bokhara. ↩
- William Miller’s Lectures, s. 238, 1843. ↩
- Yeşaya 40:3-5. ↩
- Matta 3:1, 2. ↩