Adventist Pioneer
Library
aplib.orgCauk Inn
11 / 31

Dal 8 — Tuufa nupi tthitnak puai zanriah

John Norton Loughborough

GSAM 134.1“Mi pakhat nih zanriah puai lian a tuah i mi tampi a ko; zanriah caan ah a siahrem cu a thlah i, an ko mi hna cu, ‘Ra uh; ziangkim a timh cia zo,’ tiin a chim ter.”1

GSAM 134.2“Tuufa nupi tthitnak puai zanriah ah ko mi hna cu thlawsuah an si.”2

GSAM 134.3Zanriah cu ni khat chung i a donghnak ei mi a si. Himi thil tahchunhnak ah zanriah caah ko vawikhat pathum a um. Himi thil tahchunhnak hi Mathai 22:1-7 i “sun cuhnak” caah ko mi hna he ti hna cuaih lo ding a si. “Sun cuhnak” cu ni lai ei mi a si. Sun cuhnak caah ko mi hna he pehtlai in, ko tu hna cu “thinlung tha lo tein an tuah” i that an si, siangpahrang fapa tiang an that ti kan hngalh. Ko tu siangpahrang nih “Mithat tu hna cu a siatsuah i an khuapi a kang ter.”

GSAM 134.4“Sun cuhnak” caah ko mi hna thil tahchunhnak nih, a hmasa bik i ko mi hna nih an hnongnak rah cu a langhter, Khrih thawngtha an hnong i amah le a tirhthlah hna an thahnak he a mil. Bawipa nih cu miphun dodal dingah ralkap hna a thlah i, an nih cu “mithat tu hna a siatsuah i an khuapi a kang ter”—Jerusalem.

GSAM 134Zanriah caah Kawhnak

GSAM 134.5Himi thil tahchunhnak i zanriah caah ko mi cu “Tuufa nupi tthitnak puai zanriah” he pehtlai dih a si. “Nupi tthitnak puai zanriah” ah ko mi hna cu thlawsuah an si. Nupi tthitnak hnu ah nupi tthitnak puai zanriah a um. Tuufa nupi tthitnak cu a rat hlan ah a si; ziangahtile, kan hmuh zo vekin, Khrih a ra dih tikah “nupi tthitnak hmun in a kir ding.”3

GSAM 135.1Curuangah, himi nupi tthitnak puai zanriah caah ko mi cu Thuphuannak 14 i Vancungmi pakhatnak biacah le dal 10 i caan phuannak, a hlan i kan relmi he an thuhla a khat. Luka nih a ngan vekin, zanriah caah ko mi hmasa bik cu “an ko mi hna” an si. Zo hna saw ko mi an si?—Khrih thawngtha a ngaithla i a cohlan tu hna an si. Khrih an duhdawt ti an phuang, le an ruahsan mi a famkimnak vekin Khrih a rat voihnih cu an duhdawt. Ziangah saw ko mi hmasa bik hna cu an si lo ding? Ca thianghlim a ngei tu le Messiah ratnak an hngah ti a phuangtu Judah mi hna cu thawngtha hmasa bik chim a tul vekin,4 Khrih voihnih ratnak biacah cu amah dungthluntu an si ti a phuangtu le a ratnak an duhdawttu hna cu hmasa bik an cohlan ter.

GSAM 135Ko cia mi hna hnenah Kawhnak

GSAM 135.2Zanriah caah a hmasa bik kawhnak cu ko cia mi hna hnenah a si ruangah, Khrihfabu hna hnenah a phan ding a si. A ngaingai tein, 1833 kum in 1844 kum thal caan tiang Khrih a ra hnai ti phuannak cu Khrihfabu hna chungah a si i, Khrihfabu hna i pastor hna nih zummi an tam. William Miller nih Khrih a ra hnai ti a ruahdan a hmasa bik chuah mi cu Brandon, Vt. khuapi Baptist ca zong ah a si. 1844 April tiang amah le a rianttuantu hna rian cu biakinn hna le cu caan i Khrihfabu hna nih an timhmi khawmnak inn hna ah a tam deuh.

GSAM 135.3Upa Himes nih Miller Upa rian a tuahmi cu 1844 kum thal caan tiang hi tiah a chim:

GSAM 135.3“Pawlkom le biaknak pawlkom hmuahhmuah lakah a rian a tuah, an bu sernak le an dan lung lo in; biaknak pawl dangdang i um tu hna nih an pawl chungah an umnak an tlaih peng thei i, cu lio ah an Siangpahrang a ratnak caah an timh aw thei ding ti a zum.”

GSAM 135.4Upa Himes nih amah le Upa Miller rian an thawk hna cu a chim tikah, “Khrih ratnak biacah phuangtu kan unaupa hna le kan caah innka an on tu pastor hna le Khrihfabu hna tampi nih kum donghnak tiang kan he an co sak”—1844 kum ti a chim.

GSAM 136Biacah caah Innka Ong

GSAM 136.1A rian le a zia thuhla ah Wm. Miller nih hi tiah a chim:

GSAM 136.1“Khrih voihnih ratnak biacah hi biaknak pawlkom zapi deuh lakah ka phuang theinak dingah innka hna ka caah an ong, cucaah kawhnak hna lakah a cheu tlawmte lawng ka cohlan khawh. Ka umnak hmun hmuahhmuah ah Khrihfabu i Pathian ngaihtuah, pumpek aw, le nungmi hna nih hi ruahdan phuang mi cu an cohlan duh bik; leitlun duhdawttu zumtu, Pharisee, thinlung tthan lo, mahte uar aw, le mahte duhdawttu hna cu Khrih voihnih ratnak biacah an hmuh sual i an nuihsan le an hmuhsuam.”

GSAM 136.2Ratnak biacah a zia thuhla ah hi thil hi biaknak remhthannak thuhla ah D’Aubigné nih a chimmi vekin chim thei a si—“Thlarau lam hramthawh i min in a tlin; a cawngpiaktu dingah Pathian ca; rundamnak dingah zumhnak; ralthuam dingah Thlarau Thianghlim a phuang; cu hna cu hman in leitlun thil hmuahhmuah a hnong.”

GSAM 136Thlarau Thawhnak Ttha Lian

GSAM 136.3Ratnak biacah phuannak hnu i a thlengmi thlarau thawhnak zia cu Portland, Maine, Casco street Khristian Khrihfabu pastor L. D. Fleming nih hi tiah a rel:

GSAM 136.4“A [Wm. Miller] cawnpiaknak nih a thawhtermi ngaihvennak cu a ruat deuh i a daihnak a lian; ka hmuhmi thlarau thawhnak hmuahhmuah lakah a lian bik si zong sehla, thinlung khawhhranhnak a mal bik. Ngaihvennak nih khua chung i mipa hna cu a tlaih bik. Himi hi ziangin saw a tuah? Unaupa Miller nih a kawng chungin a phawihmi, a lawngmi Thlarau vainam cu a lak men i, a har a teimi cu a lawngmi thinlung cungah a chiah i, vainam nih a tan! Cu hna lawng a si. Himi ralthuam lian hmai ah Pathian zum lohnak cu a tluk, mi zapi rundamnak zumhnak cu a hngawng. Hramthawh dik lo hna cu an reh, Babel zuartu hna cu an mangbang. Tu ah ka ruahdan ah, hi hi caan tu hna nih an hmuhmi dungthluntu hna thlarau thawhnak he a nai bik a si.”

GSAM 137Richmond, Me. Ah A Thil Tthennak

GSAM 137.1Ratnak biacah phuannak he a kalmi thlarau thawhnak rian zohter dingah, himi cawlcanghnak chungah rian a tuahmi pakhat nih a nganmi cu kan rel lai. Richmond, Me. ah Duhsak Baptist Khrihfabu hna 30 zohtertu thla thum khat pumhkhawmnak thuhla ah hi tiah a chim:

GSAM 137.2“Biaknak hmun ka luh tikah, inn zunglei pek i biacahnak hmun kap i to a ummi Upa Rollins cu a ding i, ‘Unaupa White, hi ka kapah to hmun na hmuh lai,’ tiin a chim. Biacah dih hnuah rel ding caah zalenhnak pek a si, cucaah Khristian nun le Khrih voihnih ratnak i dingfel hna neihmi thangthatnak thuhla ah zalen tein ka chim. Pumhkhawm mi tampi nih ‘Amen! amen!’ an ti i, pumhkhawm mi tam deuh cu mitthli an luah. ... Himi pumhkhawmnak a dih hlan deuh ah, ka zuamnak a cohlan hnuah, Upa Rollins a ding i, hi tiah a chim: ‘Ka vawrh lam i to mi Unaupa White nih zan ah Reed khawmnak innah kan Bawipa Jesuh Khrih a rat voihnih thuhla a chim lai. Unaupa hna, ra uh, nanmah tein ngai uh. Nan zapi kan zohkhenh khawh dingin hmun kan ngei. Unaupa hna, ra uh; himi thuhla ngai tuah cu zohhmanh kan siatsuah lo. ... A unaupa tam deuh nih khua chung i an khawmnak an chuahtak i, ka chimmi ngai dingah mile thum an kal ding le an timh cia mi rian khawmnak a tlek ding ti a hngalh tuk. Cuvek in a thleng. Pastor hna i pali chung i pathum le palai hna an zapi tluk cu an chuak, Reed khawmnak inn cu a zirlawng i a khat. Ka thuhla cu Mathai 24 a si. Pathian Thlarau nih zalen tein ka chimter. Ngaihvennak cu a mak tuk.”

GSAM 137.3“Khristian hna cu anmah ten pumpe aw in an um ding i, timh cia in an um ding ti le, sual tu hna cu Khrih an hawl i, Minung Fapa a ratnak caah timh cia an um ding tiin ka forh dih tikah, Pathian thilti cu ka parah a thleng tuk i, kut pahnih in biacahnak hmun ka kaih a tul. Caan thianghlim a si. Khrih tel lo i a hlo mi sual tu hna ka zoh tikah, mitthei in hi tiah ka ko hna: ‘Sual tu, Khrih hnenah ra, amah a sunparnak he a lang tikah rundam na si ding. Sual tu na rethei, caan a dih hlan ra. Sual tu, sual tu rethei, ra.’”

GSAM 138.1“Hmun cu tihnungza tein thianghlim a si. Pastor hna le mi hna an mitthli, a cheu cu aw ring in an tah. Sual tu kawhnak pakhat a dih fatin pumhkhawmnak hmuahhmuah chungah thawhmi aw a thang. Nazi pahnih leng ka dir i dal cu ka fianter le ka forh, ka hmur a rih. Ka chimnak ka dih i, Pathian nih sual tu hna hnenah a dikmi a chim dingah a ko mi cu amah lawng nih a hngalhmi thinlung thuk in cui mi duhdawt cu ka parah mitthei in ka tah. Zan dar kua a si; dangdang cu rel ding zalenhnak pek ahcun zan dar hleihnih tiang khawmnak cu a hngah lai. Atu i a ummi thinlung thuk he dihter cu a tha, sihmanh cu hmuahhmuah nih Bawipa lam an votalnak dingah caan an ngeih hlan in dihter lo ding. Cucaah ka he thlacamnak ah i pehtlaih duh tu hna le, mi tlantu hmai ah pial duh in a ratnak voihnih ah lungawinak he Rundamtu an hmuh ding i timh cia an duh tu hna cu dir uh tiin ka ko. Inn lian chung i ummi mi zapi cu, hmun dangdang i ummi hna nih an chim vekin, an dir dih. Thlacamnak caan tawi hnuah khawmnak cu a dih.”

GSAM 138.2“A tthani in khua ah ka kir; Duhsak Baptist Khrihfabu hna thla thum khat pumhkhawmnak i ummi hna lakah pariat chung i pasarih tal nih an ka zulh. Mi zapi nih zanlei an thlennak khawmnak cu sunpar tuk a si ti an chim.”

GSAM 138Hmun dangdang ah Biacah caah Ko mi hna

GSAM 138.3“Caan lai i, palai hna le pastor hna nih, an Khrihfabu hna i biaknak inn tha ngei tu hna cu khawmpi chungah cawnpiaknak ka pek theinak caan an ruatnak dingah an he i pehtlaih dingin an sawm. Caan cu February laizawl a si i, mi hna nih khawmnak an kal duh theinak dingah sleigh in kalnak caan tha cu zarh ruk nakin tam a tang lo tiah an rel. Hmun pawl i a thupi bik 12 cu zarh ruk chung ka rian dingah an thim. Cawnpiaknak 10 ka pek ding, cui rian nih zarh khat i voi kul ka chim a herh ding. Himi nih zarh khat i ni lai khat lawng ka pek, hmun dangah khawmnak hmun thim mi ah mile 15 asilole 20 ka kal dingah a tul tuk ti ka hmuh.”5

GSAM 139Mi Zali An Zumter

GSAM 139.1Ratnak biacah phuannak hnuah hmun hmuahhmuah ah thlarau thawhnak le mi zali zumtu ah cangnak a thleng, a cungnung bik cu Judah kum 1843 (March 21, 1844) a dih hlan deuh ah a si. Cumi khuasik caan ah nganhtu nih a khua pi—Victor, N.Y.—ah himi thuhla a hmasa bik a ngaithla, kum 12 lawng a si hmanh, a hngalhmi tiang Khrih voihnih ratnak zumhnak a cohlan. Pumhkhawmnak ah lawng siloin hmun hmuahhmuah ah mi parah a thlengmi cu thianghlim tuk a si. Cumi caan ah Victor cu mi 200 hrawng umnak khua te a si; sihmanh, a kiangkap ram cu mi tampi an umnak a si. Khua tawi te chung i pumhkhawmnak an tuahmi cu rah in, zumtu ah cang mi 500 an um ti an ngan.

GSAM 139Methodist Kumca i Tehte khannak

GSAM 139.2Ratnak biacah phuannak zulh in a thlengmi thlarau thawhnak lian thuhla ah Methodist Kumca chungah hi tiah kan hmuh: “1840 kum i 1844 kum tiang kum li chungah America ram ah mi 256,000 zumtu ah an cang.” America ram i a dikmi cu kawhnak a phanmi ram dangdang ah zong a dik. “Phuannak he thilti lian a kal i, hmun hmuahhmuah ah mi hna an zum.” Nupi tthitnak puai zanriah caah ko mi hmasa bik cu Khrihfabu hna hnenah—“an ko mi hna”—a thleng ruangah, Pathian mi hna hnenah a hngahmi rundamnak ah rat i i tel duh tu hna zapi hnenah Khrihfabu hna hmangin a thang. Biacah cu phuang, thlacam, asilole “ratnak hla” in hla si zong, Pathian Thlarau nih a rian a cawlcanghter lianpi.

GSAM 140Sweden ah Fa Tete hna nih Biacah An Phuang

GSAM 140.1Himi thuhla ah, “a bu pi Khrihfabu” dokalh in zianghman phuannak cu dan nih a khamnak ramdang hna i biacah phuannak a hramthokter dingah Bawipa nih a tuahmi cu kan zoh lai. Sweden cu cuvek ram pakhat a si. Cumi hmunah rian hramthokter dingah Bawipa nih fa tete hna a hmang. Himi langhter a hmasa bik cu 1843 kum khuarul caan ah Sweden ram thlanglei Eksjö khua ah a thleng. Kum nga a si mi fahnu, rel le hla sak a cawn dah lo mi nih ni khat ah a thianghlim tuk in Lutheran hla saupi a dik tein a sak i, cui hnuah thilti lian he “A biaceihnak caan a thleng zo” tiin a phuang, le innchungkhar cu Bawipa an hmu dingin timh cia an um dingin a forh; ziangahtile a ra hnai zo. Innchungkhar i zum lo mi hna nih Pathian hnenah zaangfahnak an hal i, ngaihdamnak an hmuh. Himi cawlcanghnak cu khua pakhat hnu pakhat ah a thang, fa dangdang nih biacah an phuang. Fa hna lakah himi cawlcanghnak cu Norway le Germany ah zong a tlawmpal in a lang.

GSAM 140“Awi! Ka phuan a hau!”

GSAM 140.21896 kum ah Sweden ram peng ah hmun dangdang hleisarih i khawmnak ka tuah lai, 1843 kum ah nauhak hna nih thawngtha an phuanmi hmun tampi ah ka kal. Thawngtha phuannak an ngaithlatu hna le nauhak an si lai i phuantu an si mi tlangval hna he bia i ruahnak caan ka ngei. An lakah pakhat hnenah, “Nauhak na si lai i Khrih ratthannak biacah na phuang maw?” ka ti. Amah nih, “Phuang! Awi, ka phuan a hau. Ka ruahnak in ka tuah lomi a si. Thiltikhawhnak pakhat ka cungah a ra, cun cui thiltikhawhnak nih ka phuan awk a fialmi ka phuan,” a ti.

GSAM 140Sweden, Örebro ah Boquist le Walbom

GSAM 140.3Örebro Län (peng) ah rian cu a darh cang, cun upa deuh hna cu biacah phuan dingin thinlung an ngeihter. “Biakinn bulhram” puithiam hna nih an thawntermi ram ukmi rianṭuantu hna cu nauhak tlangval pahnih, kum 18 a ngeimi Walbom le kum 15 a ngeimi Ole Boquist, an tlaih, cun anmah cu zapi hmai ah zohthimnak an si ter ding an ti. An tlangdung lawng cu thingfung hna in an vuak, cun thisen a luanmi an hma hna thawn Örebro thawnginn ah an khum. Cu hna cu a dam tikah thawnginn chungin an chuah, “Himi cawnpiaknak na phuannak cu na ngol lai maw?” tiin an hal. Voihnih an vuak i an hma cu an hun tthan hmanh seh, an dawnnak cu, “Bawipa nih kan phuan ding ti a fialmi biacah kan phuan lai,” ti lawng a si. Örebro Khrihfabu sungmi minthang nunau pakhat nih a dil ruangah, King Oscar I. nih ram ukmi hna cu cui nauhak hna thawnginn chungin chuah le cui minung hna cu zaangfah dingin a fial. Cu ruangah Sweden ah biadik nih teinak a co.

GSAM 141Boquist tehte khannak

GSAM 141.11890 kum October ni 7 ni i Review and Herald ah nauhak hna nih biacah an phuannak thuhla O. Boquist amah rori nih a ttialmi thawngthanhnak lungthin a cawkmi a um. Amah nih hitin a ti:

GSAM 141.2“1843 kum ah Örebro Län i Karlskoga khuam minung hna lakah biaknak cawlcanghnak pakhat a um. Himi cawlcanghnak hruaitu cu nauhak le tlangval hna an si, cun ‘rapare’ tiin an ko. Pathian thiltikhawhnak thawn an phuan, cun minung hna hmai ah, Pathian biaceihnak caan a ra cang tiin lungthin ngeih tein an phuang.

GSAM 141.3“Cumi kum sikpar ah, O. Boquist ka si, cu lai ah kum 15 ka si, tlangval dang Erik Walbom, kum 18 a ngeimi thawn, hmuh theih lomi thiltikhawhnak nih a kan khawh i kan do khawh lo. Vancung in a rami thiltikhawhnak nih a kan tlaih hngal ah, minung hna hnenah kan tong, cun aw thawm sang tein biaceihnak caan a ra cang ti kan phuang, Joel 2:28-32 le Thuphuan 14:6, 7 ah anmah hruaiin.”

GSAM 141Langhnak chung i nauhak hna

GSAM 141.4Vancung in a rami thiltikhawhnak nih a khawhmi hna cu an kiangkap thil zapi an theih ti lo ti minung hna nih ka hnenah an chim. Anmah cu Pathian hnen i langhnak chungah an um rori, cun minung hna thinlung a thleng khawhmi thiltikhawhnak thawn an tong. Cui nauhak tete hna cu cui thiltikhawhnak nih a thawnter lai ah, upa le nunau upa an si bantukin thiltikhawhnak le upatnak thawn an tong ti an ti. Cu ruangah cui thil hmuntu hna nih, himi cu Bawipa nih chimchungnak in anmah hmangin himi thutak hmaan hna a phuanter a si tiin an ruat. Ca ttialtu nih a chim cang:

GSAM 142.1“Minung hna cu kan tongmi an ngai dingin zapi tampi in an pum. Kan khawmnak cu sun le zan ti lo in a kal, cun a thlennak ah biaknak thawhthannak lianngan a um. Tlangval le upa hna cu Pathian Thlarau nih a khawh, cun Bawipa hnenah zangfahnak an dil, Pathian le minung hmai ah an sual an phuang.

GSAM 142.2“Asinain biakinn puithiam nih hi thil a theih tikah, kan ngolter ding le cui biaknak lungthin thawhnak kham dingin voi tampi a zuam. Asinain zuamnak zapi cu a tling lo. Cule ram ukmi rianṭuantu cu kan kaih dingin an fial, cun zarh ruk sung rianṭuantu nih kan tlannak ramlak ah kanmah an hawl nain an kan hmu lo, cu hmun ah kanmah kan himnak caah kan tlan.

GSAM 142.3“A tawp ah, biakinn pastor hmai ah lang dingin thu an kan kuat. Kan zat cu a karh cang i tlangval le nunau hna sawmli an pum, cule pastor inn ah thuthluknak saupi kan tong. Keimah le Walbom tel loin a dang zapi cu an inn ah kir dingin an rem, asinan kanmah cu an tlaih i a thaizing Örebro thawnginn ah an khum. Thawnginn khan 14 ah mifir hna thawn an khum, thil sual lianngan kan tuah bantukin.”

GSAM 142Boquist unau nu tehte khannak

GSAM 142.41896 kum September ni 22 ni ah Boquist unau nu, kum 72 a ngeimi, Örebro i kan khawmnak ah a ra, cun a unaupa a tonmi thuhla kan hnenah a chim; ziangahtile a vuaknak, a khumnak le a chuahnak cu a hmuh. Boquist le Walbom nih thawnginn chungin an chuah i, kum za 16 nak i sakmi le 1843 kum ah thawnginn ah hmanmi kulh inn a kulhnak ti cung i hlei par ah an kal lai i an sakmi hla cu kan caah a sak. Himi hla saknak le tehte khannak chungah 1843 kum cawlcanghnak thiltikhawhnak cu a tel. English holh ah lehlinmi hla cu hitin a si:

GSAM 143Boquist le Walbom nih an sakmi hla

GSAM 143.1“Zungzal cawlhnak hmun cu zokhal nih a thleng khawh lo, A hmaika ah thazang in na feh lo ahcun; A tleunak hmun cu zokhal nih a thleng khawh lo, Thinlung le thlarau zapi thawn na feh lo ahcun. A dohnak cu tawp tiang a um lai; Kan beiseinak zate cu himi lawng ah a i hngatchan lai. Innka cu a tial, lam cu a fate tiin an ko, Asinain zangfahnak le duhhrilnak cu zapi caah a zal; Zapi cu hmaika ah fehnak lawng ah a i hngatchan: hmaika ah feh, hmaika ah feh; Cui lawng nih tilawng dinhnak himnak hmun a kan thlengter lai.”
GSAM 143.2“Ka thinlung, thazang in do, aw, thazang in do! Na tleunak hmun thawn na karlak ah a ra mi zapi do. Na khamtu zapi do; fek tein dir, hngetkhoh tein dir! Hmaika ah fehtu hna caah lukhum cu a tim. Vancung lungawi nak na tak na duh ahcun, Na khamtu zapi liam i hmaika ah feh. Kaltak, kaltak, aw kaltak, vawlei bumnak zapi; Na dohnak puan cu a phah ringring!”
GSAM 143.3“Vawlei nih, ‘Ra, kanmah thawn kal,’ tiah a ko tikah, Ngai hlah; cui lam cu siatnak ah a hruai. Vawlei nih a dilmi zapi, man ziang hmanh seh, al; Na tuah ahcun, ka duhte, na hloh lai. Khrih ka dawtnak ruangah hi ruahnak hi ka in pek: Pathian thazang in zuam; himi cu lukhum man a si. Na khamtu zapi cu thazang in do; Lukhum cu dohnak man khat khawh hmanh seh a tlak.”
GSAM 143.4“Upatnak vancung cu na nun zate, na thlacamnak, na zawhnak le na dohnak zate man a tlak. Cu hmun ah lungretheihnak pakhat hmanh a um khawh lo; Lukhum cu na zawhnak na pek khawhmi zate man a tlak. Curuangah tho, kiangkap zoh dih, biaceihnak tawhte aw caah timhlamh. A thiangmi, a rangmi le a tlamtlingmi nupi tthitnak puan cu a hau lai, Cui khawpi mawi ah lut dingin dilmi thlarau zapi caah. Curuangah tho, le namah timhlam.”
GSAM 144.1“Cui vancung ramri ah na lawng cu thircangai in na hren khawh lo lai, ‘Hlan i timi’ ram ah na lut khawh lo lai, Zumnak nunnak pekmi na ngeih lo ahcun; Ca thianghlim nih cu a fiang tein a chim. Zumhnak lawng nih sual a tuahmi minung a runsuah khawh, Cun zaangfahnak a ngei lomi thlan chungin nangmah a tlanh khawh.”
GSAM 144.2“Cule ngai, ka duhte, na tlaknak lungretheihnak chungin tho; Pathian zangfahnak cu a tam, zapi caah a zal. Zum, ngaihchih, cun Rundamtu nih a chimmi ngai, ‘Himi, himi hi lam a si,’ tiah mawi tein. Vawlei zapi cu ko an si cang; zapi ra seh, Cun cui inn chungah lukhum cu thazang in lak seh.”
GSAM 144.3“Bawipa cu a lam i fehtu zapi hnenah himi laksawng pek dingin a duh le a thinlung a ngei. Na zuamnak cu thlah hlah; hmaika ah feh, Cun a rei lo ah, a rei lo ah, teinak cu na co lai. Pathian kut nih na thlarau a hawl; amah nih na caah cawlhnak a pek lai; Jesuh nih na caah a ṭha bikmi a hawlin innka a kingh. Tho! Na ihnak a buai ter tu cu Pathian Thlarau a si; Cawl lo in zohkhenhtu hna lawng cu an runsuah lai.”

GSAM 144Karlskoga i phuantu nauhak tlangval

GSAM 144.4Örebro i ummi pa pakhat nih 1843 kum ah Karlskoga i a um lai a thil thlengmi pakhat ka hnenah a chim. Amah nih hitin a ti:

GSAM 144.5“Kum 8 a ngeimi nauhak tlangval pakhat, ca siar dingin a ca hmanh a cawn dah lomi, biacah phuan a thok, cun Ca Thianghlim ca hna tampi a chim. Minung hna nih, ‘Cui nauhak cu Baibal zapi in a khat,’ an ti. King Oscar nih hremmi hna caah a chim hnuah hi thil cu a thleng, cu ruangah cui hmun puithiam nih rian a kham dingin nauhak cu thuthluknak hmai ah a hruai khawh lo. Asinain minung hna cu nauhak cu a hmaiah an hruai dingin a fial, cun amah nih nauhak cu a langhter lai i Baibal thuhla nauhak nih a theih lo ti minung hna a hmuhter hna lai ti a ti.

GSAM 144.6“Minung zapi hmaiah puithiam nih hla cauk a hawng i nauhak cu a caah siar dingin a fial. Nauhak nih, ‘Ka siar khawh lo,’ a ti; asinan puithiam lei ah a tlangdung a mer i hla cu hramthok in tawp tiang a dik tein a sak, cu lai ah puithiam nih cauk a zoh i khuaruahhar tein a um. Puithiam nih nauhak hnenah, ‘Zapi na theih bang na si,’ a ti. Nauhak nih, ‘Si lo. Kan theihmi zapi chimnak nawl kan hmu ringring lo,’ a ti.”

GSAM 145.1“Cule puithiam nih Thuthlung Thar a hawng i nauhak hnenah, ‘Himi chungah ka caah siar,’ a ti. Nauhak nih, ‘Ka siar khawh lo,’ a ti. Puithiam nih, ‘Baibal thuhla ah ziang na theih?’ tiin a hal. A dawnnak cu, ‘Ca pakhat ah “le” timi tongfang voi 14 a um ti ka theih,’ a si. Puithiam nih, ‘A um lo! Baibal ah cu bantuk ca pakhat a um lo,’ a ti. Nauhak nih, ‘Thuphuan 18:13 ka caah siar khawh maw?’ a ti. ‘Awi,’ tiah puithiam nih a ti. A siar tikah minung hna nih an rel, cun “le” timi tongfang cu voi 14 a um rori, cui voi 14 lakah ‘minung hna thlarau khihnak’ timi a tel. Minung hna nih, ‘Cua! Cua! Nauhak nih puithiam hnakin Baibal a theih deuh!’ tiin an au. Puithiam cu a zak i, thu cu a thlah, cule cu hnuah minung hna cu buai lo tein a um ter.”

GSAM 145.2Curuangah nauhak hna kaa in Bawipa nih a thu a fehter, cun himi thilmak lamdang in a biadik cu “biaknak dinhmun” cawnpiaknak lawng phuan a siangmi le a dang phuan a khammi ram dan ngeimi minung hna hnenah a theihter.

GSAM 145Biacah thawn pehtlai in Thlarau laksawng hna

GSAM 145.3Sweden ram lawng ah a si lo, Khrih ratthannak cawlcanghnak thawn pehtlai in Bawipa nih a Thlarau laksawng hna hmangin a minung hna hnenah a tong. Scotland, England le America ram hna ah zong Bawipa nih thuphuan hleice hna hmangin a minung hna a cawnpi.

GSAM 145William Foy i langhnak hna

GSAM 145.41842 kum ah Boston, Mass. ah William Foy ti mi ca cawnnak tha a ngeimi pa pakhat a um, cun a tongnak cu a mawi. Baptist a si, asinan Episcopal pastor si dingin fehternak a co dingin a timhlam. Bawipa nih 1842 kum ah langhnak pahnih, pakhat January ni 18 ni ah le pakhat February ni 4 ni ah, zangfahnak in a pek. Himi langhnak hna cu Pathian Thlarau a taktak in a langtermi an si ti a fiang. Episcopal hna lawng si loin Baptist le biaknak pawl dangdang hna zong nih an biakinn hmun sang ah tong dingin hmun dangdang in an ko. A tong tikah, cui biakinn pastor hna nih biaknak ah an hmanmi pastor puan a hruk ringring.

GSAM 146.1Pu Foy i langhnak hna cu Khrih a nai tein a ratnak, Pathian minung hna nih vancung khawpi an kalnak, lei thar le tlanmi hna dinhmun upatnak thuhla an si. Holh hman thiamnak le thil langhter thiamnak tha a ngei ruangah a kalnak hmun zapi ah minung thinlung a cawk. Khawpi pakhat hna in pakhat hna ah ko in a kal i a hmuhmi thilmak hna a chim; cun a ngai dingin minung tampi an pum ruangah inn lian hna an timhlam, cu hmun ah vancung ram, Jerusalem thar mawinak le vancungmi hna zapi thuhla a hmuhmi kha minung thawng tampi hnenah a chim. Sualtu rethei hna caah Khrih duhnak le zaangfahnak a chim lai ah, Pathian hawl dingin rundamnak lak lomi hna a fial, cun a zaangfahnak thunetnak hnenah minung tampi an dawn.

GSAM 146Hmun ding pathum langhnak

GSAM 146.2A rian cu 1844 kum tiang, Ni 2300 tawp a nai tiang, a kal. Cule Thlarau Thianghlim nih thil a langhter na sal, a langhnak pathumnak a pek, asinan amah nih a theih lo. Himi chungah Pathian minung hna nih vancung khawpi an thleng tiang an fehnak lam a langhter. Minung tampi an pumhkhawmnak hmun lian, hmun ding asilole lamhbak pakhat a hmuh. Zei hmanh ah pakhat cu cui hmun ding chungin a tlu i hmuh awk a si lo; cule cu minung thuhla ah, “A zumhnak a kaltak,” tiin an chim. Cule minung hna cu hmun ding pahnihnak ah an hung thang, cui hmun zong ah minung hna cu an tlu i hmuh awk an si lo. A tawp ah, hmun ding pathumnak a lang, cun cucu khawpi thianghlim innka tiang a phan. A hmun ding ah thleng cangmi hna thawn minung tampi an pum. Bawipa Jesuh cu a rei lo ah a ra lai tiin a beisei ruangah, Thuphuan 14 i Vancungmi pakhatnak le Vancungmi pahnihnak biacah hnuah Vancungmi pathumnak biacah a thlun lai ti a thei khawh lo. Curuangah himi langhnak cu a theih khawh lomi a si i zapi hmai ah a tongnak a thlah. Chimchungnak caan a dih hnuah, 1845 kum ah, midang pakhat nih langhnak cu a chim, “Vancungmi pakhatnak le Vancungmi pahnihnak biacah cu pek an si cang, cun Vancungmi pathumnak biacah a thlun lai,” tiin a fiangter. Cu hnu reilo ah Pu Foy cu a zaw i a thi.

GSAM 147.1A ra ding “innka ah” a um tiin biacah phuannak thawn pehtlai in Pathian thiltikhawhnak langhnak hna le sualnak an thlah i Bawipa rian an tuan dingin le a ratnak an hngah dingin an lungawi mi thawng tampi hna thawn, himi cu vawlei caah Bawipa biacah a si rori tiin minung hna cu a let hnih in an zumhnak a fek deuh.

GSAM 147.2Asinan 1844 kum March ni 21 ni a ra i a liam, cun Bawipa a ra lo. Asinain Pathian hnenah i pekawmi le ruat thiammi hna lungthin nih, Bawipa ruahnak thawn an rem tein an cawlcang ti an ngeih, cun a caan ah zapi a fiang dih lai ti a si.

Notes

  1. Luka 14:16, 17. ↩
  2. Thuphuannak 19:9. ↩
  3. Luka 12:36. ↩
  4. Tirhthlah 13:45, ↩
  5. James le Ellen G. White Nunnak Ca, pp. 61-64. ↩

Note

Back