Dal 20 — Rian hramthok lio i i pekchanhnak hna
GSAM 311.1“Ka mi thiang hna kha ka sinah pumh hna u; raithawinak in ka he biakamnak a tuahtu hna kha. Vancung nih a dingfelnak a phuang lai, zeicahtiah Pathian amah rori cu biaceihtu a si.”1
GSAM 311.21902 kum, June thla 3 ni i Zohtthannak le tlangautu ah hitihin kan rel:
GSAM 311.2“Atu caan ah rian a lutmi hna nih Bawipa nih a rian hramthoknak ah a phorhmi hna cungah rianvo a chiahpiak hna lio i anmah le anmah an duhning hnawhnak le an i pekchanhnak kha tlawmte lawng an hngalh. Hlan lio i an tonmi hna kha voikhat hnu voikhat chimh an hau; zeicahtiah hlan lio i a dikmi rianttuan hna nih an ngeihmi tangdornak le i pekchanhnak bantuk in rian cu hmailei an kalpi lai a si.”
GSAM 311.3Cun Khrihfabu caah tehte khannak hna, Bu 7 ah hin te bia hna hi hmuh an si:
GSAM 311.3“Hi vawlei thuanthu donghnak cu kan naih deuhdeuh, cun Pathian rian phun dangdang hna cu atu tiang langhter a rak simi nakin a tam deuhmi i pekchanhnak he hmailei kalpi an hau.”2
GSAM 311.41846 kum ah Upa Bates nih Sabbath kong a cauk hmasa bik tial le chuah dingin thinnak a hmuh lio i a umtuning kha chim a rak si cang. Cun 1849 kum ah Atu lio biadik tiah a hmin a simi cazeem chuah a thok lio i Upa James White nih a tonmi harnak kong zong chim a rak si cang.
GSAM 311A Hungmi Vancung kong Cauk Hmete
GSAM 311.51846 kum, thinghnah tthlak caan ah Topsham, Maine i Pi White sinah langhnak pek a si i arsi cheukhat a hmuh hnuah, Upa Bates nih A Hungmi Vancung kong cauk hmete caah catial a timh. Sihmanhsehlaw chuahnak caah tangka a herh tuk. Hi herhnak phuh dingah Massachusetts i a ummi unaunu pakhat nih a tuah dih i a phah hnaihmi puan hlun them in tahmi phahpuan thar kha a thoter i a zuar, cun a hmuhmi tangka cu Upa Bates sinah a pek. Cu nih a cauk pahnihnak chuah khawhnak a pek.
GSAM 312Hmelchunhnak Rian kong Cauk Hmete
GSAM 312.11848 kum, November thla 18 ni ah Dorchester, Massachusetts i hmelchunhnak rian kong langhnak pek a si hnuah, Upa Bates nih A Nungmi Pathian Hmelchunhnak tiin a hmin a simi cauk hmete pathumnak a tial. Hikhin zong ca namhnak tangka ngeih lo harnak a tong tthan. Nu hmeithai mino pakhat nih cu kong a theih ah ram chung i a ngeihmi inn hmete kha a zuar i a hmuhmi tangka cheu hnih cheu khat cu Upa Bates sinah a pek. Cu bantukin cauk namhnak man pek khawhnak a ngei tthan.
GSAM 312Ca le Cauk Chuahnak Rian i Herhmi hna
GSAM 312.21851–52 kum ah Khrih ratthannak zohtthannak le Sabbath tlangautu cu Saratoga Springs, New York ah namh a si. Hika ah Pu Thompson nih Upa White le a nupi cu man loin innkhan a pek hna; cun an hlanmi innchung thilri he an innchungkhar umnak an thok khawh tthan.
GSAM 312.3Hi caan ah Atu lio biadik a zummi hna an karh deuhdeuh, cun cu an karhnak he Upa White le Pi White nih anmah pum in rianttuan an hau deuhdeuh. Hi rian le ca remh rian nih cazung ah bawmtu herhnak a chuahter. Cu caan rori ah midang hna zong catial rian bawm dingin thinlung thawnter an si. Bawipa nih a mi hna zumhnak a sawhsawh in a rian a ttuan ning le herhnak caan ah rianttuantu a chuahter ning tahchunhnak caah West Wilton, New Hampshire i a pumpekmi unaunu Pi Rebecca Smith nih a tonmi kong kan chim lai:—
GSAM 312.4Ruahchanmi caan a liam hnuah, a fapa Uriah le a fanu Annie R. nih saya an si khawh nakhnga anmah le anmah timh dingin sianginn kai an duh tuk. An nu nih a fa hna cu vawlei lei ah an kal hlo deuhdeuh ti a phang, cun a phannak cu a ruang um lo a si hlah. A nu nih a fa hna a dawt bantukin a fa hna nih zong an nu an dawt.
GSAM 313Phillips Sianginn i Uriah Smith
GSAM 313.11848 kum in 1851 kum tiang a fapa nih Exeter, New Hampshire i Phillips Sianginn a kai. Hika i siangngakchia hna cu kawleih kum khatnak cawnmi a cawnter hna i kawleih an luh tikah kum khat an hmaisa khawh. Hi cawnnak cu a dihter. 1851 kum ah kawleih kai nakhnga tangka hmuh dingin rian a ttuan, sihmanhsehlaw a rian petu nih a chawleh a sung ruangah a tangka a hlo i caan sau a rak ruahchanmi kawleih kainak khuakhannak cu a ngol.
GSAM 313Nungak Smith cu Nungak Sianginn ah
GSAM 313.2Uriah nih sianginn a kai lio ah a far nu cu Charlestown, Massachusetts i nungak hna cawnnak sianginn a kai. Hika i a cawnnak cu a dih zik cang i sianginn a chuah zik caah, amah le a unaupa cu Mt. Vernon, New Hampshire i sianginn pakhat ah kum thum chung ca chim dingin sawm an si. Kum khat ah $1,000 le rawl le umnak khan pek ding a si.
GSAM 313.3Hi caan hrawngah an nu nih “Atu lio biadik” a cohlan. Atu ah a fa hna caah a thlacamnak cu a si khawh ah hlan nakin a taktak deuh le a lungthin a tho deuh. Upa Bates cu West Wilton ah a leng i Pi Smith nih a fa hna kong cu a hmaiah a chiah, cun an lungthlengnak cu thlacamnak ah an telh. Upa Bates nih ni tlawmte hnuah Somerville, Massachusetts i Paul Folsom inn ah pumhkhawmhnak tuah a tum, cun Pi Smith nih a fanu cu pumhkhawmhnak ah tel ve dingin sawmnak ca a kuat lai. Cu kar ah Upa Bates le a nu nih pumhkhawmhnak ah kal dingin Pathian nih a thinlung a thawnter nakhnga thla an cam lai a si.
GSAM 313Mang Pahnih an Tlin
GSAM 313.4Upa Bates cu pumhkhawmhnak tuah dingmi khan ah a rak um dah lo, cucu a si caah a umtuning zeihmanh a hngal lo. Pumhkhawm hlan zan ah cu khan chungah a um i innka pawng i tokham pakhat siarlo cu a dang vialte mi nih an to dih tiin mang a man. Cun a chim dingin a timhmi kong cu a thleng i Hmun thiang kong a chim ti zong mang a man. Hla hmasa bik an sak dih, thla an cam, hla pahnihnak an sak dih hnuah a Baibal a hunh i hmanthlak chung i Hmun thiang hman a khih lioah “Ni 2300 a tlin tiang; cu hnuah Hmun thiang cu thenh a si lai,” tiin a rel lio rori ah innka a ong i nungak pakhat a lut, cun a lawngmi tokham ah a to. Cu nu cu Annie R. Smith a si i a lungthin a lut colh i biadik a cohlan ti zong mang a man.
GSAM 314.1Upa Bates pumhkhawmhnak cu Sabbath (Zarhte ni) ah a si, cun cu ni ah sianginn a um lo caah Annie nih “Ka nu lungtlinter du men ah ka kal lai” a ti. Cu Sabbath hlan zan ah pumhkhawmhnak ah a kal i a tlai tiin mang a man. Innka a phak ah hla hmasa bik an sak dih cang, thla an cam dih cang i hla pahnihnak an sak dih zik tiin a hmuh. A lut tikah innka pawng i tokham pakhat siarlo cu tokham vialte mi nih an to dih ti a hmuh; a sang, a upat tlak i a lungnemmi bia chimtu nih a hmuh dah lomi hmanthlak pakhat a khih i “Ni 2300 a tlin tiang; cu hnuah Hmun thiang cu thenh a si lai.” tiin a chim tthan ti a hmuh. A chimmi nih a lungthin a lak tuk i biadik a si tiin mang a man.
GSAM 314.2Pumhkhawmhnak caah caan tam te he a chuak, sihmanhsehlaw lam a hlo caah hla pahnihnak a donghnak an sak lio tiang a phan kho lo. A lut tikah zeizong vialte cu a mang i a hmuh bantuk tein an si, cun a mang chung i mipa rori nih Daniel 8:14 i cang cu cu bantuk ning tein a chim tthan. Cu nih a thinlung ah zumhnak a chuahter colh.
GSAM 314.3Upa Bates nih innka in a lut i a to hlan tiang a mang kha a ruat lo. Kong dang chim dingin a rak timh, sihmanhsehlaw a ruahnak cu Hmun thiang kong ah a kir tawn. Cu cang a chim tthan lioah a mang kha a thinlung ah a lang colh i a ngaithlatu hna thinlung a tong khawh nakhnga aw chuah loin bomhnak caah thla a cam. Annie nih a rak hngalhmi ruahchanmi caan a liamnak kong kha a fianter ah luatnak tampi a ngei. Cu hnuah Vancungmi pathumnak biacah le Sabbath kong biadik a chim.
GSAM 315Annie Smith nih Biadik a Cohlannak
GSAM 315.1Pumhkhawmhnak a donghter ah Annie sinah a kal i “Nang cu West Wilton i Unaunu Smith fanu na si tiah ka zumh. Hlan ah nangmah ka rak hmu dah lo, sihmanhsehlaw na hmel cu ka hngalh bantuk a si. Zan ah nangmah ka hmuh tiin mang ka man” a ti. Cu hnuah Annie nih a mang zong a chim. A thinlung le a duhnak vialte an thleng dih in pumhkhawmhnak a chuah, zeicahtiah cu hmun le cu caan rori ah Sabbath biadik a cohlan cang.
GSAM 315.2Nungak sianginn ah a kir i a thilri cu a thingkuang chungah a fun i inn ah a kir. Upa White nih ca le cauk chuahnak ah a phorhmi rianvo le phungchim rian kong a theih tikah cazung rian ah amah bawm dingin Pathian nih a kawh tiah a ruat. 1851 kum, August thla ah cazeem chuahnak cu Paris in Saratoga Springs, New York ah an tthial tikah Nungak Smith cu rianttuantu pakhat bantukin hika ah a kal.
GSAM 315I Pekchanhnak le Pumpekhnak
GSAM 315.3Zohtthannak, Bu 2, Nambar 7 ah a hlan khuakhannak hna hnawh i a tangdormi, a i porhlaw lomi rian a thim hnuah a thinlung umtuning langhtertu, a kut in a tialmi bia tlawmte an um. Hitihin a ti:
GSAM 315.3“Tuufa nih a hruainak paoh zulh dingin zeizong vialte ka hnawh cang tiah ka zumh. Vawlei cu ka thinlung lak khawhnak a ngei ti lo. Ka ruahchanhnak, ka lunglawmhnak le ka dawtnak vialte cu atu ah cunglei le Pathian he a pehtlaimi thil hna ah an um dih. Jesuh kehram ah to i amah sin in cawn nakin hmun dang ka duh lo; ka vancung Pa rian ttuan nakin rian dang ka duh lo; hngalh khawhmi vialte nakin a lian deuhmi Pathian daihnak nakin lunglawmhnak dang ka duh lo.”
GSAM 315.4Cachuah hlan ca dik lo hna zohfelh le rian dangdang ah Unaunu Annie nih cazung a bawhnak cu a herh caan te ah a si. Kum thum chung ah rinum tein le a ttha tein rian a ttuan i rawl le puan lawng a hmuh. Cu caan a dih ah cuap ttaunak zawtnak nih amah cu a thih dingmi ah a ser cang. A sau i thihnak a thlentu hi zawtnak nih amah a hrawh lioah, a dawhmi biazai cheukhat a tial. A tha bik cu “Hika i Inn le Vancung i Inn” a si. Cu biazai caah a thih ni (1855 kum, July thla 26 ni) hlan ni ah a tialmi biahmaitthi nih a nunning ah a tam tukmi thian tein umnak le tangdornak thatnak cu a langhter ttha tuk caah a dihlak in chuah lo tein kan um kho lo:
GSAM 316Harnak lak i Innchungkhar Umnak
GSAM 316.31852 kum, April thla ah Upa White cu Saratoga Springs in Rochester, New York ah a tthial. Hi khua i 124 Mt. Hope Avenue ah a si, hlanmi thilri hman loin cawkmi thilri he an innchungkhar umnak voikhatnak an thok. Sihmanhsehlaw cazeem kha caan hmanhman in chuah a si khawh i biadik cu hmun dang ah karh a si khawh nakhnga ca le cauk chuahnak rian hlawhtlin dingah an lungthin a thawh tuk caah nunnak ah a tlangpi in mi nih an ngeihmi nomhchanhnak tampi cu an i hnawh.
GSAM 316.4Hi caan ah an innchungkhar umnak an thok ning cu Pi White nih S. Howland chungkhar sinah 1852 kum, April thla 16 ni i a tialmi pum ca tanglei ah na rel khawh:—
GSAM 316.5“Rochester ah hin kan i fuan lio a si. Inn hlun pakhat cu kum khat ah $175 in kan hlan. Ca namhnak cet cu inn chungah kan chiah. Cu bantuk a si lo ah cazung khan caah kum khat ah $50 kan pek a hau lai. Kan sin na lut i kan innchung thilri na hmuh ah na nui lai. Ihkhun hlun pahnih cu pakhat ah sent 25 in kan cawk. Ka va nih tokham hlun paruk ka sinah a rak keng; pakhat le pakhat a khatmi an um lo, a dihlak in dollar khat a pek. Cu hnu tlawmte ah tonak a ngei lomi tokham hlun pali dang ka sinah a rak pek i a dihlak in sent 62 a pek. An thingruang cu an ttha, cun an tonak ah puan sah ka tah lio. Cawhnawi thaw cu a man a fak tuk caah kan cawk lo, alu zong kan cawk khawh lo. Cawhnawi thaw ai ah thingthei hminmi kan hman i alu ai ah monhbaw kan hman. Kan rawl ei hmasa hna cu sangvut pung lawng pahnih cungah kan chiahmi meidung khuhnak thingpheng cungah kan ei. Pathian rian hmailei a kal khawh ah tlinnak ngeih loin um cu kan lung a tling. Hi hmun ah kan ratnak ah Bawipa kut a um tiah kan zumh. Rianttuannak hmun cu a kau i rianttuantu hna cu an tlawm. A liammi Sabbath ah kan pumhkhawmhnak cu a ttha tuk. Bawipa nih a umpinak in kan thazang a tharhter.”
GSAM 317Zumtu hna Pek Siannak
GSAM 317.1Rochester ah 1852 kum, May thla 6 ni i namhmi Zohtthannak nambar hmasa bik ah, Saratoga in Rochester ah an tthialnak kong chim in Upa White nih hitihin a ti:
GSAM 317.2“Unau hna nih cazeem caah kan ruahchanmi nakin a tam deuhmi tangka an thawh. Cun Saratoga Springs in kan tthialnak le hi khua ah cazeem kan thoknak caah kan dihmi a tam ko nain, leiba kan ngei lo.”
GSAM 317Rianttuantu hna I Pekchanhnak
GSAM 317.3October thla 14 ni, Nambar 12 i chawleh kong ca chungah hitihin kan rel:
GSAM 317.3“Cazung cu leiba a ngei lo, sihmanhsehlaw a ruang cu hi a si: a liammi thla ruk chung cazung i rian a ttuantu Unaupa Belden le Unaupa Stowell nih an rawl man nakin tlawmte tam deuh lawng an hmuh. Hi rian thotho a ttuantu midang hna nih zong anmah nakin tam deuh an hmu lo. Zohtthannak le tlangautu chuahnak rian ah, a hleikhun in kan um lo lioah zawtnak lak in rian fak a ttuantu hna nih an nunnak caah a tawkmi bomhnak an hmuh nakhnga, a tlawmmi tangka hmuhnak phuh dingin bawm cu Atu lio biadik a dawttu vialte caah lunglawmhnak a si hrimhrim lai.”
GSAM 317Rochester, New York i A Karhmi hna
GSAM 317.41852 kum nipi ah, Rochester i ca le cauk chuahnak rian a thok ttha cang tikah, Upa White le a nupi nih thla thum chung rang le rangleng he nisuahnak lei Bangor, Maine tiang khual an tlawng. Lam ah pumhkhawmhnak an tuah i a darhmi Sabbath a ultu hna an leng. An kir hlanah September thla 26 ni in thok in Upa J. N. Andrews nih 124 Mt. Hope Avenue ah bia voipi a chim. Hi caan ah zarh chung ni hmasa bik a ultu Adventist pariat nih Atu lio biadik an cohlan, cun hi ca a tialtu zong cu an lak i pakhat a si.
GSAM 318Oswald Stowell Damter a Si
GSAM 318.1October thla chung Zirtawp tlai pakhat ah Upa White le a nupi cu nisuahnak lei khualtlawnnak in inn ah an kir. A thaizing (Sabbath) ah Sabbath pumhkhawmhnak chungah anmah voikhatnak kan hmu hna. Hi pumhkhawmhnak caan ah ca namhtu Oswald Stowell cu cuap tuamtu a pawhnak zawtnak nih a na tuk, cun a siibawi nih a thi ding cang tiah a ruat. Siibawi nih amah caah “zeihmanh ka tuah kho ti lo” a ti. Pathian biaknak lioah Oswald cu a pawng khan chungah a um i a taksa a na tuk. Pumhkhawmhnak a dih ah amah caah thlacam piak dingin a hal. Midang hna he kei zong thlacamnak ah tel ve dingin sawm ka si. A ihkhun pawng ah kan khuk kan bil, cun thla cam a si lioah Upa White nih “Bawipa hmin in” amah cu hriak a thuh. Pathian Thlarau umpinak cu a langh taktak i a dam colh. Thlacamnak in kan thawh ah ihkhun cungah a to cang, a rak na tukmi a hnak hna cu a beng i “Ka dam dih cang. Thaizing ah kut in namhmi ca namhnak cet cu ka hman khawh lai” a ti. Cu hnu ni hnih ah cu cet cu a hman taktak.
GSAM 318Rochester Phu Hmaiah Pi White Langhnak
GSAM 318.2Unaupa Stowell a damtertu thluachuahnak cu Pi White cungah a tam deuh in a tlung. Upa White nih amah zoh dingin a mer tikah “Ellen cu langhnak chungah a um; hi umtuning ah hin thaw a chuah lo. Nanmah lak i ahohmanh nih hi kong hngalhfiang nan duh ah amah nan zohfiah khawh” a ti. Cu bantukin suimilam khat le minit 20 hrawng langhnak chungah a um. Cu umtuning ah bia hna a chim i khuazei caan ah cun a fiangmi catlang zong a chim; sihmanhsehlaw a fiang bik in zohfiah ko seh a taksa ah thawchuahnak hmuh khawh a si lo.
GSAM 319A Um Lomi Mibu Pakhat Nunning kong Langhnak
GSAM 319.1Pi White cu hi langhnak chung in a chuah hnuah a hmuhmi kong tehte a khan. Upa White le a nupi cu nisuahnak lei khualtlawnnak in an kir hlanah kan lak i pakhat cu khua in a chuak i Michigan peng ah chawleh caah khual a tlawng lio. Cucu a si caah hi pumhkhawmhnak ah a tel lo i Upa White asiloah a nupi kha a hmu dah lo. Pi White nih a langhnak kong a chim ah, thil dang hna lakah, inn in a hlat i khual a tlawng lioah Pathian nawlbia le Sabbath kong tampi a chim nain cu caan thotho ah nawlbia pakhat a buarmi mipa pakhat kong a hmuhmi kan chimh. Cu pa cu a hmuh dah lomi mi a si, sihmanhsehlaw a kong amah sinah langhter a si caah nikhatkhat ah amah a hmuh lai tiah a zumh ti a chim. Sihmanhsehlaw kan lak i ahohmanh nih kan hngalhmi mi pakhatkhat a si lai ti kan ruat lo.
GSAM 319.2Cung i langhnak pek a si hnu zarh ruk hrawng ah, hmailei i chimmi unaupa cu Michigan in a kir. Pi White nih a hmel a hmuh colh ah unaunu pakhat sin “Cu pa cu langhnak chungah ka hmuh i nan sin ka chimmi pa kha a si” a ti. A nupi le midang tlawmte hmaiah hi unaupa sin langhnak kong chim a si lioah Pi White nih a sin “Nathan nih David a chimh bantukin, ‘Cu pa cu nangmah na si’” a ti. Cu hnuah chimchung khawhnak laksawng in an sualnak caah kawk an si tikah mi cheukhat nih an tuah lai tiah Paul nih a chimmi bantuk tein a tuah: “Sihmanhsehlaw nan dihlak in chimchung bia nan chim i a zum lomi pakhat asiloah a hngal lomi pakhat a lut ah, nan dihlak nih a sualnak nan langhter i nan dihlak nih bia nan cei lai; cu bantukin a thinlung thuhmi thil hna cu phuan an si lai. Cucu a si caah a hmai in a bawk i Pathian a biak lai, cun nan lakah Pathian a um taktak ti a chim lai.”3 Pi White nih a sualnak hna a chim tthannak a ngaih hnuah, hi unaupa cu a nupi hmaiah a khuk a bil i mitthli he amah le a ummi mi tlawmte sin “Pathian cu nan he a um taktak,” a ti. Cu hnuah Michigan ah a um lio i nawlbia sarihnak a buarnak kong vialte a phuan dih. Cu sual a tuah caan rori ah, a hlatnak khan 500 nakin a tam deuhnak in cu kong cu langhter a rak si.
GSAM 320.1Cu bantukin zarh tlawmte chungah tehte khannak hna a hmaan ti kan zumhnak cu a hnget kho. Thilti khawhnak hleice pakhat nih a chuahtermi an si tiah kan chim lawng a si lo, misual hna an sualnak caah fiang tein a kawktu sin in a rami an si tiah zong kan chim.
GSAM 320Uriah Smith cu Zohtthannak Cazung he a Pehtlai
GSAM 320.2Zohtthannak Bu 3 chuah a si lioah Uriah Smith nih Sabbath ulh a thok i Zohtthannak cazung he a pehtlai. Hika ah kum saupi catialtu le ca remhtu a si. Cazeem chungah chuahmi a catial hmasa bik cu “Caan le Chimchungnak Ralrin peknak Aw” tiin a hmin a simi biazai a si i 1853 kum, March thla 17 ni ah a chuak.
GSAM 320.3Upa Smith nih Vancungmi pathumnak biacah cu 1852 kum, September thla 10 ni in 12 ni tiang Washington, New Hampshire i tuahmi khawmpi ah voikhatnak a theih. West Wilton i inn ah a kir hnuah a theihmi kha ralring tein a zohthli i 1852 kum, December thla chung Sabbath hmasa bik in ni sarihnak ulh a thok. 1853 kum, May thla 3 ni ah Rochester, New York i Zohtthannak cazung he a pehtlai. Amah le a far nu Annie nih kum khat ah $1,000 le rawl hmuh in sianginn ah ca chim ai ah hika ah rawl le puan caah rian an ttuan. Vancungmi pathumnak biacah rian hramthok ni hna ah rian hnget kho dingin tuahmi i pekchanhnak cheukhat cu hi bantuk hna hi an si.
GSAM 320Fehternak a Hmumi Pastor a Si
GSAM 320.41863 kum hrawngah Upa Smith nih mitampi hmaiah bia chim khawhnak a laksawng hman a thok. 1866 kum ah thawngtha caah Fehternak a hmumi pastor a si. Cu hnuah Atlantic in Pacific tiang peng dangdang chung i Riahnak hmun i Pathian biak pumhkhawmhnak hna le khawmpi hna ah tampi rian a ttuan, cun a inn khrihfabu a simi Battle Creek khrihfabu ah zong pastor rian a ttuan. Battle Creek Kawleih hunh a si hnuah, cu sianginn Baibal cawnnak lei ah caan cheukhat ca a chim. Zohtthannak le tlangautu caah 1894 kum ah Atlantic tifinriat a tan i Europe ram dangdang hna a leng. Syria ah a um lioah khawsik zawtnak a ngei i cu nih a tlintermi in a dam dih tthan dah lo.
GSAM 321Banh Lo Rianttuannak Kum 50
GSAM 321.11853 kum in 1903 kum tiang, kum zabu cheu khat chung, Upa Smith cu Khrih ratthannak zohtthannak le Sabbath tlangautu ca remh rian he a pehtlai tawn. Cu caan a tam deuh chungah cazeem ca remh rian dihlak a uktu a si. A thih ni rori ah zong, zennak zawtnak ruangah a tlu lioah, namh dingin a timhmi ca he cazung lei ah a kal lio a si. Khrihfabu cauk hna caah a biapi a simi cauk tampi zong a tial. Cu cauk hna lakah Daniel le Phuannak cung Ruahnak hna, Minung Sining le A Donghnak, Hmun thiang le Ni 2300 kong a kauhtermi cauk, Miphun hna Khuaruahharnak, Atu Caan i Mithi Thlarau he Pehtlai Zumhnak hna an tel. Cu cauk hna lak i hmasa bik cu a tam deuh zanlei suimilam 9 in zanttim tiang, ni khat ca remh le cazung rian a dih hnuah tialmi a si.
GSAM 321Upa Smith Thihnak
GSAM 321.2A nunnak cu a ttha tein a hmanmi, mi caah a tthatnak a ngeimi nunnak a si. 1903 kum, March thla 6 ni ah Jesuh chungah a itthat i a rian hna in a cawl. Sihmanhsehlaw a kong ah “A rian hna nih an zulh” ti cu dik tein chim khawh a si, cun thi cang nain bia a chim rih.