Adventist Pioneer
Library
aplib.orgCauk Inn
31 / 31

Dal 28 — Ahohmanh nih an khar khawh lomi innka

John Norton Loughborough

GSAM 462.1“Na hmaiah a ongmi innka ka chiah cang, ahohmanh nih an khar kho lo; zeicahtiah na thazang a tlawm nain ka bia na zulh i ka min kha na el lo.”1

GSAM 462.2Hihi thawngtha khrihfabu i Filadelfia dinhmun ah a ummi hna hnen i chimmi bia a si. Hi khrihfabu cu Khrih a ra naih cang tiah phuannak ruang i a chuakmi, asiloah cui kong ah an theihmi kha fek tein a kai pengmi hna an si; zeicahtiah Sardis khrihfabu (Filadelfia hlan chiah i a ummi) kong ah a chimmi cu, “Cucaah zeitindah na hmuh i na theih kha cingmang uh, fek tein kai uh, na sual sir uh. Na ralring lo ahcun, mifir bantukin na hnenah ka ra lai, zeitik caan ah dah na hnenah ka rat lai kha na hngal lai lo.”2

GSAM 462.3Cucaah Sardis khrihfabu nih Bawipa a rat a nai cang tiah cawnpiaknak kha an thei. An theihmi kha fek tein a kaimi hna cu “meifar thing” kha tthial a si tikah biadik ah hmailei an kal i Filadelfia khrihfabu an si. An hnenah, “Ka dawhtheihnak bia na zulh caah, vawlei cung i a ummi hna hneksak dingah vawlei cung vialte ah a phak lai mi hneksaknak caan in keimah zong nih kan kilven lai. Zoh, khulrang tein ka ra lai; na lukhum kha ahohmanh nih an lakpiak lo nakhnga, na ngeihmi kha fek tein kai.” tiah a ti.3 Hi Filadelfia khrihfabu hnenah hin, “Na hmaiah a ongmi innka ka chiah cang, ahohmanh nih an khar kho lo.” tiah a chim.

GSAM 462.4Cucaah Pathian zohkhenhnak in Bawipa ratnak kong vawlei kha ralrin pek ding le Pathian ton dingah timhcia dingin mipi kha ngen dingah a hruaimi hna nih an rian ah Pathian vel ngeihnak hleice an ngei ti hi Cithiang nih fiang tein a phuanmi a si. Minung nih an kham, an cawlcanghnak tlawlhter, “bia chimnak innka” khar an i zuam lai; asinain au thawng vialte cungah Pathian aw nih, “Na hmaiah a ongmi innka ka chiah cang.” tiah a chim peng.

GSAM 463Kum sawmsarih le pali chung tthanchonak

GSAM 463.1Hi cauk i a hlan ca hna ah, 1831 in 1905 tiang kum sawmsarih le pali chung kong kha a tawinak in kan zoh cang, Khrih ratnak biacah hna, a hleicein Vancungmi pathumnak biacah, an hramthoknak le an tthanchonak kha kan zul. Hi biacah nih hngalh a hlawh lonak le farahnak in kum tinin thazang le huham a karh deuhdeuh in a tthanchonak, atu ah vawlei a vel in thawngtha rian hmun a ngeih tiang a phaknak kha kan langhter cang. Tisa duhning lungthin nih a duhmi biacah a si caah hitihin a tthangcho a si hrimhrim lo; zeicahtiah a hma bikah Bawipa Sabbath a chawi. Cu ni kha ulh cun a ritmi vailam pu a hau, zarh chung vawlei rian an ttuan tam bik ni ah vawlei mi hna he chawlehnak in i tthen a hau. Anmah a dohtu an um lo caah a tthangcho zong a si lo; zeicahtiah a hramthok in lenglei i a fah bikmi ralnak kha a tong cang, cu hlei ah an lakah caan tawite a rak lutmi, Pathian hnen i a i pechan lomi hna nih an chuahtermi buainak zong a tong cang. Lenglei ral hna nih an khuaruahnak le an zuamnak in an chuahtermi dinhmun kong ah, salm hla saktu David bia in, “Bawipa cu kan lei ah a rak um lo ahcun, atu Israel nih hitihin chim hna seh: minung nih kanmah an do tikah Bawipa cu kan lei ah a rak um lo ahcun, kan cungah an thinhun a alh tikah nung chungin an rak kan dolh hna hnga; tidai nih an rak kan khuh hna hnga, tiva nih kan nunnak a rak liam hnga; cule a porhlawmi tidai nih kan nunnak a rak liam hnga. An ha i ei dingah kanmah a kan pe lomi Bawipa cu thangthat a si ko seh. Vate cu vate tlaitu hna thang in a luat bantukin kan nunnak a luat cang; thang a tlek cang i kan luat cang. Kan bawmhnak cu van le vawlei a sertu Bawipa min ah a um.” tiah kan chim kho hrimhrim.4

GSAM 464Bawipa hnen i bawmhnak

GSAM 464.1Bawipa nih a miphun hmaiah “a ongmi innka, ahohmanh nih an khar khawh lomi” a chiah cang tiah a phuan. Cucaah biacah cu a cawl loin hmailei a kal peng hi khuaruahhar ding a si lo. Mipi caah Pathian biacah a si i a tlamtling hrimhrim lai. Biathlam 7:2 ah Pathian thinhunnak ni nganpi a rat tikah a ding kho dingmi miphun timhcia piaknak rian cu “nichuahnak lei in a hung kai” vancungmi pakhat in hmelchunh a si; cun mi cheukhat nih “ni a hung chuah bantukin” tiah an leh. Khua a hung dei kha zoh—pakhatnak ah nichuahnak lei ah ceunak a lang; ceunak hna cu an i fon i a ceu deuhdeuh, a donghnak ah ni hlum nganpi kha fiang tein hmuh a si. “Chun Siangpahrang” cu lu cung a hung kai tikah a ceunak, a linhnak le a huham cu a lang deuhdeuh.

GSAM 464.2Vancungmi pathumnak biacah zong cu a chung i a ummi biadik hna fiang tein langhter an si kum 1848 in hitihin a tthangcho cang. Cu caan in a tthanchonak cu fiang, fek le khuaruahhar a si ti kan langhter cang. Bawipa nih a bia a tlinhter hi lo ahcun zeitindang hmanh in kan fianter kho lo. A khamhnak a rat zik caan ah “Sabbath kha a hnuaih lo in a ulmi,”5 Pathian ni thiang ah an duhning tuah in an ke a mer thannak in, Biathlam 14 i Vancungmi pathumnak biacah nih a phuan bantukin “Jesuh zumhnak” thawngin “Pathian nawlbia hna” vialte a zulmi hna hnenah a bia kha a tlinhter. Cu bantuk mi hna kong ah Bawipa nih profet Isaiah thawngin, “Cutikah na ceunak cu zing ceunak bantukin a hung chuak lai, na ngandamnak cu khulrang tein a hung chuak lai; na dingfelnak nih [“Bawipa cu kan dingfelnak a si.” Jeremiah 23:6] na hmai a hruai lai; Bawipa sunparnak cu na hnunglei a kilventu a si lai.” tiah a ti.6 Hi bantuk biafeknak hna he, rian a tlamtling lai ti lo adang zeidah kan i ruah ding? “Pathian cu kan lei ah a um ahcun aho nih dah kanmah a kan do kho lai?”

GSAM 464Zeitindah hihi an tthangcho khawh lai?

GSAM 464.3Kum 1846 ah Upa Joseph Bates nih a cauk hmasa bik, Ni sarihnak Adventist hna nih Sabbath kong ah an chuahmi cauk hmasa bik, a ttial thok tik i dinhmun kha zoh. Vawlei ah a ngeihmi tangka vialte cu paisa 12½ lawng a si i ca a ttial ni hmasa bik a liam hlanah cui tangka zong hman a hau. Cule Upa James White nih lo ah ram a tan in a hmuhmi tangka he a ca hmete hmasa bik, Atu lio biadik, a namnak, rel a duhmi vialte hnen a lakin a kuatnak, cule cu ca cu vawlei dong tiang a phak dingmi biacah a si tiah a chimnak kha zoh than. Hi a hme ngaimi hramthoknak hna kha zoh cun, Amos chan i mipi hna bia in, “Jakob cu aho nih dah an thawhter lai? Zeicahtiah amah cu a hme.” tiah mi nih an hal kho lai.7 Cu kha 1905 i dinhmun he tahchun tikah, biacah i biadik hna cu vawlei hmun dangdang ah a ummi Ca le cauk chuahnak hmun sawmhnih ah phuan an si, rel ding ca a herhmi khawh nakhnga voi tampi ah an tuah khawh zat vialte in rian an ttuan. Cucaah, zoh, ahohmanh nih atu tiang an khar rih lomi “a ongmi innka” a si, tiah kan chim kho hrimhrim.

GSAM 465.1Hlan caan ah hi rian cu zeitik hmanhah a tlamtling kho lai lo tiah a ruatmi hna kong ah, Jerusalem sak thannak i Pathian rian a kham duhmi hna kha profet Zekhariah nih a cawh tik i a hmanmi bia in, “Thil hme hna ni kha aho nih dah a hmuhsit?” tiah kan chim kho.8 An lam ah harnak tlang hna bantukin a langmi thil hna kong cu Bawipa nih profet thawngin hitihin a chim:—

GSAM 465Tlang cu Phaizawl ah Tuah a Si

GSAM 465.2“Maw tlang nganpi, nang cu aho dah na si? Zerubabel hmaiah phaizawl na si lai; amah nih a lu cung i chiah dingmi lung kha a chuah lai i, ‘Vel, vel cu a cungah um ko seh,’ tiah mipi an au lai.”9 Vancungmi pathumnak biacah rian ah hitihin a si cang, cule “a lu cung i chiah dingmi lung” kha chuah a si tiang, bia dangin chim ahcun rian a dih tiang, hitihin a si lai.

GSAM 465.3Kum 1846 ah Pathian an zumhnak le an ngeihmi biadik tah lo ahcun tangka le zeizong vialte ah a farahmi mi tlawmpal kha zoh, cule an rian cu zeizatdah a tthang cang kha zoh. Atu kan ngeihmi rianttuannak thilri hna kha ruat: vawlei holh dangdang ah cauk hna cu timh, leh le nam dih an si cang, cule Cauk zuar in thawngtha a phuangtu za tampi nih kum khatah $400,000 man cauk kha mipi inn hna ah an phakter. Rian cungah Pathian thluachuah a um peng ahcun, hmailei tlamtlinhnak kan i ruah kho. Hi thilri le rianttuantu hna cu thla tinin an karh deuhdeuh, cule Khrih kan bochan ahcun Pathian khrihfabu cu ramcar dinhmun in “a Duhdawtmi kut cungah a inngai” in a chuah tik kong Solomon nih hla a sakmi bantuk lawng kan i ruah ding a si. Amah nih khrihfabu kha “thlapa bantukin a dawh, ni bantukin a ceu, le a alandar hna a chawi in a kalmi ralkap rual bantukin ttih a nung” in hmailei a zoh tiah a chim.10

GSAM 466Chimchung khawhnak laksawng nih A Bawmh

GSAM 466.1Bawipa zohkhenhnak nih biadik karhternak lam a ongnak le a zohkhenhnak lam in kal dingah zuamnak hna cungah a langsar ngaimi thluachuah a peknak kha kan hmuh lawng a si lo; Vancungmi pathumnak biacah hramthoknak le tthanchonak ah amah nih Chimchung khawhnak laksawng thawngin a miphun hna he bia an i ruah. Hihi cu Baibal ai a rawl dingmi phuannak thar a si lo, Cithiang cawnpiaknak kha a merh dingmi zong a si lo. Hi chan ah Khrih thawngtha a hnok lo i a fiangmi lam in pial sual ding a ttihnungnak a umnak hmun le, a huham tel loin Pathian upatnak a lenglei hmel lawng he lungtling in, hi chan nun ziaza zulhter a si dingah mipi hna ttihnungnak an ngeihnak hmun kha hmuhsak dingah a si.

GSAM 466.2Hi kong cu hlan profet hna zohchun ding11 kha zoh in kan ruah ahcun, Bawipa nih hi bantuk langhnak hna hneksaknak phung pakhat ah anmah kha a kan pek caah, atu hi bantuk langhnak hna a herh bawknak a ruang cu hlan lio bantuk thotho a si ti kan hmu. Cu cu chan kip ah a lar i cui chan hleice cawnpiaknak le tuahsernak hna nih biadik lam in pialter khawh a si ruangah a si. Bawipa nih khrihfabu ah a chiahmi laksawng hna an langhnak kong a chim tikah tirhthlah Paul nih, cu hna cu “mi thiang hna tlamtlingter dingah, Pathian rian ttuan dingah, Khrih taksa sater dingah an si; kan zate kan zumhnak le Pathian Fapa hngalhnak ah pumkhat kan si, a tlamtlingmi minung kan si, Khrih tlamtlinnak taksa cung tahnak tiang kan phak hlan tiang a si. Cucaah atu in kanmah cu ngakchia kan si ti lai lo, minung hna depdernak le hlen dingah an inthup in an timhmi fimkhurnak thawngin cawnpiaknak thli dangdang nih hlan le hnu ah hnin le a kalnak paoh ah hruai kan si ti lai lo. Asinain duhdawtnak in biadik kan chim in, lu a simi Khrih ah zeizong vialte ah kan tthang lai. Amah hnen in taksa vialte cu a pehtu kip nih a pekmi bawmhnak in remcang tein peh le fon a si i, a cheu kip nih an tawlrelnak ning tein rian an ttuan tikah, taksa cu duhdawtnak chungah amah le amah saknak caah a tthangcho.” tiah a ti.12

GSAM 467.1Atu caan i Chimchung khawhnak laksawng langhnak an elnak bia hna kha hlan caan zongah cui thazang thotho in chim khawh a si lai; cu cu, Cithiang kan ngeih cang caah hi bantuk laksawng hna kan herh lo, timi a si. Asinain cu Cithiang thotho nih, “a tlamtlingmi [a tlamtlingmi dinhmun] a rat” hlan tiang an rian ttuan dingah Khrih nih hi laksawng hna kha khrihfabu ah a chiah, cule khrihfabu cu “kan Bawipa Jesuh Khrih ratnak a hngah lioah laksawng zeihmanh ah tlachham lo” ding a si tiah a kan chim.13

GSAM 467Profet hna kan Herhning cu Zeidah a Si?

GSAM 467.2Hlan mipi hna nih lungphek hna cungah Pathian amah kutdong in a ttialmi nuncan lei nawlbia an ngei cang; Pathian amah ka in Moses hnen a chimmi le ralring tein ttialmi phung, biaceihnak le cawnpiaknak hna an ngei cang; cucaah adang zeidah a herh rih? tiah an ruat kho lai. Asinain cu bantuk biadik ttha hna vialte an ngeih cang chung zongah, Pathian cu “caan dangdang ah, lam dangdang in, a profet thiang hna thawngin” an hnenah bia chim kha a lung a tling.

GSAM 467.3Isaiah, Jeremiah, Ezekiel, Daniel, Hosea le midang profet hna nih an phuanmi tehte khannak hna ah Pathian nawlngaihnak kong a nganmi biathupi thotho an cawnpiak ti kan hmu. Asinain profet kip nih amah chan i mipi hna caah amah hleice cawhnak bia a ngei. Zeicahtiah chimchungnak pek a si lio chan i a lar ngaimi nunphung hna nih a thiangmi dingfelnak biathupi hna in anmah an hruai hlo khawh caah a si.

GSAM 468Laksawng hna a Herhnak

GSAM 468.1Biakam Hlun Cithiang i a ttha ngaimi cawnpiaknak lawng kan ngei a si lo, cu hlei ah kan Khamhtu amah bia le tirhthlah hna bia zong kan ngei cang; ceunak dang zeidah kan herh rih? tiah mi nih an chim kho. Asinain cu tirhthlah thiang hna thotho nih ni donghnak hna ah “ttih a nungmi caan hna an ra lai,” cule minung nih “Pathian upatnak a lenglei hmel an ngei lai, asinain cui huham kha an el lai” ti an rak chim cia hi a hmaan peng. Cun “mi cheukhat cu zumhnak in an pial lai, a hlen hmangmi thlarau hna le khuasia cawnpiaknak hna kha an ngai lai” tiah zong an kan chim.

GSAM 468.2Hi vialte kan ruah ahcun, Paul nih Thesalon mi hna hnen a kuatmi ca ah a chimmi, Khrih ni nih mifir bantukin a tlaih dingah muihnak chungah a um lomi, asinain ceunak fale a si dingmi miphun hna cu “chimchungnak hna” kong ah “zeizong vialte kha hneksak” ding le “a tthami kha fek tein kai” dingah forh an si.14 Hihi cu Bawipa Jesuh Khrih ratnak a hngah i a donghnak ah cui ni caah a timhcia in hmuh a si dingmi miphun lakah, Chimchung khawhnak laksawng “a ttha,” a hmaanmi langhnak hna an um lai tiah chim he a khat.

GSAM 468Donghnak Hmelchunhnak hna

GSAM 468.3Bawipa ni a nai cang ti hmelchunhnak hna leicung kip ah tampi a umnak caan ah kan um. Nawlbia vialte a zul i “Jesuh tehte khannak a ngei”15—“Chimchungnak Thlarau”16—a ngei fawnmi miphun a hung chuah ding caan chiah ah kan um. Zeidah kan hmuh? A liam cangmi kum sawmruk chungah cu bantuk miphun an hung chuak cang, cu bantuk biacah thotho an phuan i an lakah Chimchung khawhnak laksawng a lang cang. Pi E. G. White thawngin a langmi laksawng kha Baibal phung hna in hneksak tikah, kong kip ah hneksaknak a phan kho ti kan hmuh cang. A hram in a dong tiang, Pi White cattialmi vialte chungah sualnak tuah dingah tlawmpal hmanh a ongnak, asiloah Pathian bia in pialnak tlawmpal hmanh a tuarnak catluan pakhat hmanh hmuh a si lo. Hi cattialmi hna nih anmah kha Baibal cungah zeitik hmanhah an chiah lo; asinain Pathian bia kha ralring bik in cawn dingah a cawl loin an forhfial, a donghnak biaceihnak ah kan kong ceihnak i a ngan bikmi tahnak a si tiah a bia kha an hmuhsak. A cattialmi hna ah Khrih cu kan zulh ding zohchun ding umsun ah kan hmaiah cawisang a si. Hitawk i teinak kan hmuhnak ruahchannak umsun, a ra lai mi thinhunnak in kan himnak umsun, khamhnak kan hmuh khawhnak min le lam umsun cu amah a si ti fiang bik in phuan a si.

GSAM 469Amah Hngaltu Pakhat Thangthatnak

GSAM 469.1Pi White le a rian sining kong ah a tanglei bia hi pek a si. Amah a hngal i kum tampi chung a rian a zohmi pakhat nih 1877 ah a ttialmi a si; cule kum sawmnga le thum tluk hneksaknak, ralring tein zohnak kum hna hnuah, a chung i chimmi ruahnak kip kha zeihmanh then loin ka cohlan ve:—

GSAM 469.2“Unaunu White a Khrihfa ziaza kong ah ka hngalh cheu tiah ka ruah ti kha chim ka duh. Amah he kan i hngalh cu kum hra le riat a si cang,—kan miphun thuanthu kum a cheu khat nakin a tam. An chungkhar ah voi tampi ka rak um, voi cheukhat ah zarh tampi chung ka um. Anmah zong kan inn le kan chungkhar ah voi tampi an rak um. Hmun zeizong deuh ah anmah he khual ka rak tlawng; mimal tein an um lio le mipi lakah, pumhkhawmhnak chung le a lengah anmah he ka rak um i, Unaupa le Unaunu White nun, ziaza le thinlung hngalh cheu khawh nakhnga caan ttha bik ka rak ngei. Pathian rian ttuan pakhat ka si caah, minung phun kip le ziaza phun kip kha ka rak pehtlai hna; cucaah minung pakhat cu zeibantuk mi dah a si kha a hme bik in kum tampi chung naih tein i hngalh hnuahcun tah khawh tlawmte ka ngei tiah ka ruat.

GSAM 470.1“Unaunu White cu a i porhlaw lo, a ningcang i, zaangfahnak lungthin a ngeimi nunau ttha a si ti ka hngalh. Hi a ziaza ttha hna cu a lenglei lawng i a tuahmi le cawnchommi a si lo; amah a sining lungthin in remcang le fawi tein a chuakmi an si. Zumhnak ah a luarkaimi hna cu amah le amah an i uar, mi dingfel ah an i ruat, mi thupi ah an i chiah zungzal; asinain amah cu cu bantuk a si lo. Zumhnak ah a luarkaimi hna he voi tampi ka i tong cang i, anmah cu a um lo pi i a um bantukin a i langhtermi, a i porhlawmi, an ruahnak chim a manhmi, an thianhnak kong a i uarmi le cu bantuk dangdang in a khatmi an si ti ka hmuh zungzal. Asinain Unaunu White cu hi vialte he a linglet in ka hmuh zungzal.

GSAM 470Mifarah hna Hawikom

GSAM 470.2“A farah bik le a niam bik a simi hmanh, aho paoh nih ruahnak le hnangamhnak hmuh dingah a hnenah zalong tein an kal kho i a hnawl hna lo. A herhmi a ngeimi hna, zeihmanh a ngei lomi hna le a tuarmi hna kha a zohkhenh peng hna, an herhmi a pek hna i an caah a nawl.

GSAM 470.3“Pathian ttihnak amah hmaiah hitlukin a chiah zungzalmi ahohmanh he ka i hngalh bal lo. Pathian hnenah biatak tein thlacam loin zeihmanh a thok lo. Pathian bia kha ralring tein, a cawl loin a cawng. Unaunu White bia chim kha voi za tampi ka thei cang, a tehte khannak vialte kha a hram in a dong tiang ka rel dih cang, a tam deuh kha voi tampi ka rel cang. Cu vialte chungah a ttha lomi nuncan a cawnpiakmi catluan pakhat hmanh, a thiangfai i Khrihfa ning a si lomi zeihmanh ka hmu kho bal lo; Baibal le Khrih in a hruai hlomi zeihmanh ka hmu lo. Asinain cutawk ah Pathian nawl ngaih ding, Jesuh duhdawt ding, Cithiang zumh ding le a cawl loin hawl dingah biatak bik in nawlcheuhnak hna ka hmu. Tehte khannak hna in relcawk lo voi thlarau lei thathnemnak nganpi ka hmuh cang. A ngaingai ah, Pathian ka zumhnak a tlawmnak, ka i pechanhnak a tlawmnak le minung nunnak khamh dingah ka zuamnak a tlawmnak caah cawh ka si tiah ka ruah lo tein cu hna kha ka rel bal lo. Tah khawhnak, thlarau lei thleidannak zeital ka ngeih ahcun, tehte khannak hna cu Cithiang he thlarau thotho le biathupi thotho an ngei tiah ka phuan.

GSAM 470.4“Kum sawmthum chung [atu ah kum sawmruk chung tiah kan chim kho] hi tehte khannak hna cu kan miphun lakah zumh le rel an si cang. Anmah cungah zeitindah hna a ttuan? Pathian nawlbia in a hruai hlo hna maw? Khrih zumhnak hlawt dingah a hruai hna maw? Baibal hlonh dingah a hruai hna maw? A sia i nuncan a ttha lomi miphun si dingah a hruai hna maw? Adang Khrihfa pawlkom aho he pehtah hmanh ah an ziaza cu a ttha tawk lai ti ka hngalh.

GSAM 471.1“Ka hminchihmi thil pakhat cu, Unaunu White a Langhnak hna a do fah bikmi hna hmanh nih amah cu Khrihfa a si tiah an cohlannak hi a si. Zeitindah hitihin an cohlan khawh kha ka hngal lo. Amah cu hlen a si tiah chim in remh an i zuam. A nun vialte chungah a baumi pakhat hmanh, a cattialmi vialte chungah nuncan a ttha lomi catluan pakhat hmanh an hmuhsak kho lo. A cattialmi tam deuh cu a ttha ngaingai, a chimmi vialte ningin a nungmi aho paoh cu Khrihfa ttha a si lai i vancung a phak hrimhrim lai ti an cohlan a hau. Amah cu khuasia hmanmi thilri, Satan nih thinlung a pekmi a si ahcun, asiloah a cattialmi hna cu nuncan a ttha lomi an si, asiloah amah thinlung i ruahnak a khawthangmi an si ahcun, hihi cu a lamdang tuk ko.”

GSAM 471Midang hna nih A Cattialmi kong Tehte An Khan

GSAM 471.2Pi White cattialmi a telmi kan ca hna kuat an si tikah, a niam bikmi, Pathian a ttihmi le amah hnen i a i pechanmi hna nih an hawl hna. An relmi kong an chim tikah, “Pi White a cattialmi hna kha kan ngaihven hleice hna. Nun i hman khawhmi an si ngaingai, minung kha Bawipa hnen a naihter deuh ding, a niamter deuh ding, Pathian a ttihtter deuh ding le amah hnen a i pechanter deuh dingmi cawnpiaknak in an khat. Hi cattialmi hna cu Cithiang bia le a khat tuk caah, kan rel lioah Pi White nih hitihin a ttial khawh nakhnga Pathian in thinlung pek a si ko lai tiah a lang,” an ti. Kan thawngtha rianttuan hna he ca in a i pehtlaimi mi sawmhnih bu tampi nih hi bantuk tehte an khan. Cu hna cu Pi White ruahnak hna cu a thiangmi Langhnak in hmuhmi an si ti tlawmpal hmanh a hngal lomi hna zong an si.

GSAM 471Ralnak A Chuahnak

GSAM 471.3Hi laksawng nih a chuahtermi lungthin umtuning kha kan hmai ah a um tikah, hal ding bia a chuak: hi laksawng langhnak kha ralnak cu zeitawk in, zeiruangah dah a hung chuah? Cule a dohtu hna a donghnak ah zeitindah an cang? Kum 1852 in hi kong hi ralring tein ka zoh cang i, a tlangpi in cu langhnak a dohtu hna cu ziaza tlinlonak, nunphung tthatlonak, asiloah an nuncan lam sualnak pakhat khat caah cawh a rak simi hna lak in an hung chuak ti ka hmu. Cawh a simi tampi nih tehte khannak nih a chim bantuk tukin an ttha lo a si lo tiah an el i, an hnenah pekmi cawhnak he an i do zongah biadik kha an kai peng kho ti langhter an duh. Caan nih cu bantuk mi a tam bik hna cu an zumhnak an hlawt i an pawl kha a zatein an chuah tak ti a langhter cang. Mi cheukhat nih an palhnak kha an hmu i biadik kha a fek deuh in an kai. Hal ding a hung um: hi laksawng a dohtu hna cu Bawipa hruaimi an si ahcun, zeiruangah dah an thlarau lei nun a hlo i Pathian in hnunglei an kir? Kan Khamhtu phung cu thingkung kha a thei in hngalh ding a si. “A sia cangmi thingkung nih thei ttha a tlai kho lo,” tiah fiang bik in a chim.

GSAM 472Ralnak A Tlawlhnak

GSAM 472.1Pi White tehte khannak hna kha bu ser in a rak dohnak hna kan cingmang, tehte khannak hna kha an hlonh tikah an rian cu tlamtlinhnak nganpi a ngei lai tiah an rak phuan. Asinain an i ruahchanmi tlinhnak cu zeihmanh an hmu kho lo. Kum tampi chung an rak do hnuah, kum sawmli le pakua hlan i anmah bantuk mi hna nih an tuahmi nakin Sabbath biadik vawlei ah karhternak tehte tam deuh zeihmanh an langhter kho lo. An rian cu Bawipa rian hleice a si ahcun, zeiruangah dah an biacah he tthanchonak tam deuh a um lo?

GSAM 472Tlamtlinhnak Cu Zeitawk ah Dah a Um?

GSAM 472.2A lehlam ahcun, Pathian nawlbia hna le Jesuh zumhnak kha vawlei ah a phuanmi biacah kan zoh tikah,—Chimchung khawhnak laksawng a langhnak, a ruahnak pekmi, a cawnpiaknak le a cawhnak hna he a i pehmi biacah,—a hramthoknak in atu caan tiang fek le cawl loin hmailei a kal ti kan hmu. Cui laksawng thawngin Bawipa nih a pekmi ruahnak hna kha ngaih in, Bawipa thazang in hmailei kal in, kan langhter cang bantukin biacah cu vawlei a vel dih cang, cule “ram kip, phun kip, holh kip le miphun kip” hnenah khulrang tein a phan lio a si.

GSAM 473.1Hlan i a tthanchonak kong ah, Pathian nih, “Nangmah do dingah ser a simi ral hriam zeihmanh a tlamtling lai lo.” tiah a chimmi a bia cu a hmaan ti langhter a si cang, tiah kan chim kho. Hi Khrih ratthannak cawlcanghnak nganpi hramthoknak le tthanchonak ah atu tiang a ummi tlamtlinhnak chungah Pathian kut a lang ngaingai cang. Hmailei caahcun, “Na hmaiah a ongmi innka ka chiah cang, ahohmanh nih an khar kho lo.” timi a bia a tling hrimhrim lai ti kan bochan. Hi zumngamhnak in lungfek tein hla kan sa kho:—

GSAM 473.2“Zeicahtiah amah cu kan hnenah a rak um cang, Atu zong kan hnenah a um peng, Cule a donghnak tiang kan hnenah Um dingin bia a kan kam cang.”

Notes

  1. Biathlam 3:8. ↩
  2. Biathlam 3:3. ↩
  3. Biathlam 3:10, 11. ↩
  4. Salm 124:1-8. ↩
  5. Isaiah 56:1, 2, ↩
  6. Isaiah 58:8, 13. ↩
  7. Amos 7:2. ↩
  8. Zekhariah 4:10. ↩
  9. Zekhariah 4:7. ↩
  10. Solomon Hla 6:10. ↩
  11. Jeim 5:10 ↩
  12. Efesa 4:12-16. ↩
  13. 1 Korin 1:6, 7. ↩
  14. 1 Thesalon 5:5, 20, 21. ↩
  15. Biathlam 12:17 ↩
  16. Biathlam 19:10 ↩

Note

Back