Dal 9 — Hngahnak caan
GSAM 148.1“Cun Vancung Pennak cu an meiinn an i ken i nupi tthi tlangval don awkah a chuakmi ngaknu thiang pahra he tahchunh a si lai. An lakah panga cu an fim i panga cu an hrut. A hrutmi hna nih cun an meiinn an i ken nain zinan an i ken chih lo; a fimmi hna nih cun an meiinn he an thawl chungah zinan an i ken chih. Nupi tthi tlangval a rauh lioah an zate an mit a liam i an i hngilh.”1
GSAM 148.2Hi bianabia chung i nupi tthi tlangval cu Khrih a si.2 Cucaah nupi tthi tlangval don awkah chuah cu Bawipa minung hna nih Khrih a rat tikah amah don awkah an cawlcanghnak a langhtermi a si hrimhrim lai, zeitindah ti ahcun Matthai dal 24 le 25 chung i biacimnak a kong cu Bawipa ratnak a si. Bawipa bia cu meiinn a si.3 Ngaknu thiang hna nih an meiinn an i ken cio. Ngaknu cheu khat an hrutnak cu biadik cawnpiaknak lawng an cohlang i, a zumtu thinlung chungah Thlarau vel laksawng hna a tthangcho ter dingmi, Bawipa sinah thinlung taktak tein i pekchanhnak an ngeih lo caah a si. Hi rian hi bianabia chungah “an thawl chung i zinan” nih a langhter. Nupi tthi tlangval a rauhnak nih cun an Bawipa don awkah a chuakmi hna i Hnabei donghnak pakhatkhat a langhter hrimhrim lai.
GSAM 148Bianabia a pehtlaimi caan
GSAM 148.3Bianabia a thoknak biafang “cun” nih a pehtlaimi caan kan hngalh khawhnak a kan pek. A hlan dal chungah chimmi a zultu a si. Bawipa voihnih a rat hnu a si lo, theikung bianabia phuan a si hnu, Khrih ratnak cu “innka ah” a si ti le, Khrih amah vancung khawdur lakah a lang hlan tiang a hrawk lai lomi minung chan cu a ra cang ti phuan a si hnu a si. Biacah a phuangmi sal cheu nih an thinlung chungah, “Ka Bawipa cu a rat a tlai; cun an sal hawi hna vel an thok i zurimi hna he ei le din an thok.” an ti lio caan zongah a pehtlai.
GSAM 149An sal hawi hna velnak
GSAM 149.1Hi hna hi Biacah pakhat tein lungrem tein a rak phuangtlangmi “sal hawi” an si. Sihmanhsehlaw atu ahcun an cheu cu an rak cawnpiakmi in an peng i, “a caan ah rawl” a pekmi an sal hawi hna, tawi teah a ra dingmi Bawipa don awkah i timh a herhning a phuangmi hna, cu an “vel” hna. Jeremiah vel an tumning bantukin an “vel” hna. Minung hna nih, “Ra u, kan lei in vel hna usih; a chimmi bia pakhat hmanh ngai hlah usih.” an ti.4 Cuticun hi sal hna nih “a zumhawktlakmi” sal hna rian a dawn khawh dingningin cawnpiak an thok. Hi pawl hna hi hitin chim an si: “Cucaah na rak cohlangmi le na rak theihmi kha philh hlah law, fek tein kai i na sual kha ngaichih. Na ralrin lo ahcun mifir bantukin na sinah ka ra lai i, zeitik caan ah dah na sinah ka rat lai kha na hngal lai lo.”5
GSAM 149.2Ngaknu thiang hna bianabia cu “sal hawi” hna nih Bawipa a rat a nai ti a simi Biacah an kaltak i “vel an thok” lio caan ah a pehtlai. An tuah thokmi a dang zong a um: “zurimi hna he ei le din” a si. An pum duhmi tlinter a duhmi hna he rawldanghnak ah an i tel. Cu bantuk hna kongah Solomon nih, “Zuri hna lakah um hlah, sa a rawlchak tukmi hna lakah um hlah; zeitindah ti ahcun a zurimi le a rawlchak tukmi cu an tlasam lai.” a ti.6
GSAM 149Hnabei donghnak hmasa bik
GSAM 149.3Atu ahcun, “Khrih ratnak a hngahmi hna tonnun chungah hi bia hna he a i tlakmi zeidah a um?” timi biahalnak a chuak lai. Chimchungnak he a i tlak tukmi cawlcanghnak hna an um. 1844 kum April tiang Biacah a phuangmi hna nih khrihfabu hna lakah rian an ttuan i, khrihfabu phunphun i pastor hna zong an rian ah an tel ve. Cuticun “sal hawi” an si.
GSAM 150.1Biacah a phuangmi hna nih Daniel 8:14 chung i Ni 2300 cu Judah mi kum 1843 he a dong lai, cucu kan kum relning ahcun 1844 kum a si lai, tiah an cawnpiak. Cu caan a donghnak ah Pathian biaceihnak caan a thleng lai tiah an phuang. Cu lioah ram chung i khrihfabu phun vialte nih biaceihnak ni cu kan Bawipa Khrih voihnih ratnak in a thok lai tiah an zumh. Cucaah Adventist hna nih cu chimchungmi caan a donghnak ah Bawipa a ra lai tiah an ruahning cu ol tein hngalh khawh a si. “Hi caan hi Judah mi kum relning pangngai i 1843 kum a donghnak, 1844 kum March 21, thla a donghnak ah a dong kho,” tiah an ti. Cucaah 1844 kum March a donghnak asilole April a thoknak cu Khamhtu a rat khawh ding caan ah an zoh.
GSAM 150Sal ttha lo hna an lang
GSAM 150.2March a donghnak a thleng i a liam hnuah Bawipa a ra lo tikah, Bawipa biacah phuangtu hna he rian a rak ttuanmi, sihmanhsehlaw Biacah caah an nunnak cu thinlung taktak tein a pechan lomi hna nih Biacah an doh. Rian doh an thok i, Bawipa ratnak a nai ti le biaceihnak caan Biacah a cawnpiak pehmi hna lam dawn awkah an tuah khawhmi vialte an tuah. “An thinlung chungah,” “Ka Bawipa a rat a tlai,” tiah an ti. Atu ahcun Bawipa a rat hlanah vawlei minung vialte an i piangthar hmasa lai, Messiah a rat hlanah Judah mi vialte Palestine ah an kir i Jerusalem ah an biakinn biaknak rian an dirh than hmasa lai, tiah an hmur in an cawnpiak. Cheu hna nih cun Khrih ratnak cu “thlarau lei ratnak” a si i, minung an i piangthar tikah le a minung hna an thih tik zongah a cang tiah an cawnpiak hmanh.
GSAM 151“A caan ah rawl” peknak
GSAM 151.1Hi hna nih an sal hawi hna an doh lioah, zumhnak a kai fek rihmi hna nih zumtu hna cu inn ngan hna le thingkung lakah an pumhter hna i “a caan ah rawl” an pek hna. Caan hmelchunhnak hna le a tlin cangmi chimchungnak nih, an Hnabei donghnak hlan lio bantuk thothoin, Khrih ratnak cu “a nai, innka ah a si cang” tiah a langhtermi an hmuhsak hna.
GSAM 151Khrihfabu rawldanghnak
GSAM 151.2Cu bantukin rian an ttuan lioah Protestant khrihfabu hna lakah a rak um bal lomi thil a thok: rawldanghnak le “i lentecelhnak” caah minung hna biakinn ah pumhter a si. A ra duhmi vialte cu an rawl thaw he ei tlang awkah an sawm hna.
GSAM 151.3America ah hi bantuk thil kan theih hmasa biknak cu Hnabei donghnak hnu tawi teah, 1844 kum May thla ah a si. Hi bantukin a cang: William Miller nih Rochester, N.Y., i inn ngan pakhat chungah Adventist za tampi a cawnpiak hna i, “Matthai dal 25 chung i Hngahnak caan ah kan um; nan zumhnak cu fek tein kai u; tawi teah hi kong hi ceunak tam deuh kan hmuh lai,” tiah a forhfial hna lioah, Rochester i pumhnak inn ngan bik lak i pakhat a tangtthum chungah “puai” pakhat tuah a si. Khrihfabu chungtel hna le a zum lomi hna an pum. Pathian kong cawnnak sianginn sang pakhat ukbawi nih William Miller hmuhsuam in cu mibu cu a hnihter hna lioah, tifinriat chuk hna, cawhnuk khal thaw, thil thlum hna le hi pa nih a ttialmi cahmai tlawmte a ngeimi cauk cu sent 25 in an zuar hna. Cu cauk hmin cu Miller cawnpiaknak pholhnak a si.
GSAM 151.4Cu ni in zarh hnih hmanh a tlin hlanah, cu khua chungah khrihfabu phun dang nih zapi pumhnak inn ah “puai” pakhat an tuah ve. Luhnak man sent 25 an lak i, a ra duhmi vialte cu an tifinriat chuk hna, cawhnuk khal thaw, sang thaw le thil thlum hna he ei tlang awkah an sawm. Cu hmun le cu caan ah khrihfabu hna chung i atu lio rawldanghnak a thok i, “a thinlung ceu lo bantukin i lentecelhnak,” “thil thuhmi dip chung kut thun i hrawlnak,” “nga tlaih lennak,” “i hnamh lennak” le a dang hna ah a tthangcho. Khrihfabu rawldanghnak cu a tthangcho tuk caah, atu lio biakinn cu rawlchuan inn, rawl chiahnak innkhan le rawleinak innkhan a ngeih lo ahcun a tawk lo tiah ruah a si. Hi umtuning hi bianabia nih a rak chim ciah bantukin “Hngahnak caan” ah a thokmi a si.
GSAM 152.1Rochester ah a cangmi kong cu Wm. Miller amah nih hitin a chim:
GSAM 152.1“Rochester i D.D. pakhat, _____ khrihfabu i Pu _____ nih, Miller cawnpiaknak a dohmi cahmai tlawmte a ngeimi cauk a ttial. A bawi hna le a bawi nupi hna cu Bawipa inn ah a kawl hna i, Belshazzar bantukin, tifinriat chuk le ‘lengah an eimi rawl’ a dang hna in rawldanghnak ngan a tuah. An kawfi le an lahphak an din, man a sungmi an rawl thaw hna an ei i, an cawhnuk khal thaw le an thil thlum hna le, a dawtnak a ummi Khamhtu Khrih voihnih ratnak a dohmi a cauk cu an zuar.
GSAM 152.2“Ka chuah hlan zanah, upatmi pastor pakhat dang nih zapi inn asilole pumhnak inn pakhat ah leng rawl puai a tuah ve i, a cung i chimmi bantukin a luhnak lethmat hna, cawhnuk khal thaw le thil thlum hna a zuar. Khrihfabu phunphun lak i cheu khat nih hi bantuk Babylon rawldanghnak an remhpi lo ti ka theih tikah ka i lawm. Khrih a rat tikah, hi phunphun a si mi khrihfabu vialte cu ‘zurimi hna he ei le din’ lioah hmuh an si dih lai lo ti ka thinlung chungin ka i ruahchan taktak. Hi upatmi pastor hna nih Pathian bia thlalang chungah anmah an i hmuh lo kha ka khuaruah a har; Luka 14:12-14; Matthai 24:48-51; Luka 13:25-28; 2 Peter 2:13; Judas 10-21 hi rel dingin ka fial duh hna. Hi hi donghnak caan a si hrimhrim.”
GSAM 152.3Upa Miller nih, cu hnuah khrihfabu hna nih thawhlawm lakkhawmnak puai ah “zungbuh a umnak sang hngalhchomhnak, sent 10 in i hnamh lennak, laak zohpuai, a thinlung ceu lo bantukin i lentecelhnak, a thiangmi thilawhnak” le a dang bawngmi caan lennak hna an tuahmi kha a rak hmuh ahcun, thianghlimnak in a chuakmi tthihphannak he dung a rak tol lai.
GSAM 152Hngahnak caan
GSAM 152.4Bawipa ratnak a nai ti phuan a si tikah, cu he a pehtlaimi “Hngahnak caan” a um lai timi Ca Thiang chung i biadik nih Adventist hna cu a hnangamter hna. Hi hi kan Khamhtu nih Matthai 25:5, 6 ah a chimmi bia le Habakkuk 2:1-3 ah an hmuh.
GSAM 153.11844 kum thal thawh caan i an umtuning kongah, 1844 kum May 9 ni i Zanttim aunak ca chuahmi chungin hi bia kan lak:—
GSAM 153.2“Chimchungmi caan hna a donghnak a lo mi cu kan liam cang caah, Langhnak a donghnak ah a fale hna an um lai tiah Pathian nih a rak hngalh ciami hmunah kan um. Cu caah a rak timhmi cu profet Habakkuk hmangin a rak pek, hitin a chim tikah: ‘Ka ralvennak ah ka dir lai i, ralvennak inn sang cungah ka um lai. Ka sinah zeidah a chim lai le an ka chimhhrin tikah zeidah ka leh lai ti ka zoh lai,’ asilole cahmai hlei lamah ttialmi bantukin, ‘keimah he bia an i al tikah’ timi a si. ‘Bawipa nih ka bia a leh i, Langhnak cu ttial law, a reltu nih a tli khawh nakhnga ca tleep hna cungah fiang tein langhter. Zeitindah ti ahcun Langhnak cu khiahmi caan caah a si rih, sihmanhsehlaw a donghnak ah [chimchungmi caan hna a donghnak ah] a chim lai i a hlawt lai lo. A rauh hmanh ah [a donghnak a lo mi a liam hmanh ah], hngak ko; a thleng hrimhrim lai caah [chimchungmi caan a tlin tikah, cu caan a liam hnu cu] a tlai lai lo.’7
GSAM 153.3“Hi ralrin peknak hi atu caan he a pehtlai ti cu Paul nih Hebru 10:36-39 ah a lak thanmi bia in a fiang: ‘Pathian duhnak nan tuah hnuah biakammi nan hmuh khawh nakhnga, nan sinah tuar khawhnak a herh. Tawi te lawng a tang rih i, a ra dingmi cu a ra lai, a tlai lai lo. Mi ding cu zumhnak in a nung lai; sihmanhsehlaw ahohmanh dung a tolh ahcun, ka nunnak nih amah ah lungtlinnak a ngei lai lo. Sihmanhsehlaw kanmah cu hrawkralnak lei ah dung a tolmi kan si lo, nunnak khamh a sinak tiang a zummi kan si.’
GSAM 153.4“Kan Khamhtu nih a chimmi, nupi tthi tlangval a rauh caan (Matthai 25:5), Vancung Pennak a tahchunhnak caan, cu atu kan umnak caan a si tiah kan zumh. Cu caan ah ‘cu sal ttha lopa nih [khiahmi caan cu a tlin lo bantukin a rak lang cang caah] a thinlung chungah, Ka Bawipa a rat a tlai, tiah a ti lai i, a sal hawi hna vel le zurimi hna he ei le din a thok lai,’ cun Bawipa cu ‘a hngah lo ni ah a ra lai.’
GSAM 154.1“Peter nih a chimmi caan ah atu kan um tiah kan zumh: ‘hlanpi in an cung i biaceihnak cu a tlai lo i, an hrawkralnak zong a ih lo;’ cucu ‘hrawkralnak a chuahtermi cawnpiaknak hmaan lo cu thli tein an luhter lai’ timi caan a si.8 Ca Thiang ttial a si lioah profet deu hna an rak um bantukin, hi hna hi an um lai tiah Peter nih a ti. Cucaah Israel chungkhar nih, ‘Ni hna cu an sau sinsin i, Langhnak vialte an tlin lo,’9 an rak ti bantukin, khiahmi caan a liam cang a lo mi caan a rak um hrimhrim lai. Cuticun 2 Peter 3:4 chung i hnihsuamhnahtu hna nih, ‘A ratnak biakam cu khuazei ah dah a um?’ tiah hal khawh a si lai i, ‘Sernak a thoknak in thil vialte cu hlan bantuk thothoin an um peh,’ tiah anmah le anmah an i hlawt khawh lai.
GSAM 154.2“Hi bantuk Langhnak a rauhnak cu a ruah caah lamkaltu Jeim nih, ‘Cucaah unau hna, Bawipa a rat tiang tuar khawh tein um u;’ ‘Nanmah zong tuar khawh tein um u; nan thinlung fekter u, Bawipa ratnak a nai cang caah,’ tiah a chimmi a si tiah kan zumh. Cun, ‘Zoh u, Biaceihtu cu innka hmaiah a dir cang.’ a ti.
GSAM 154.3“Cun kan Khamhtu nih, kan i ruahchanmi caan a liam dingmi a rak hmuh caah, Luka dal 12 ah hi bantukin a kan forhfialmi a si tiah kan zumh: ‘Nan tai cu i hreng u law nan meiinn cu alhter u; nupi tthit puai in a ra kir dingmi an bawipa a hngakmi minung bantukin um u, a rat i innka a kingh tikah zamrang tein an hunh khawh nakhnga.’10 Hngah ti cu caan a liamnak a langhter, cu caan a thlen hlan tiangah kan hngak rih lo caah a si. Cucaah kan Bawipa nih, ‘Bawipa a rat tikah ralring tein a hmuhmi sal hna cu thlawsuahmi an si.’ tiah a chap.
GSAM 154.4“Pathian nih a duh ahcun, ‘Zoh u, nupi tthi tlangval a ra; va chuak u law va don u;’ le, ‘A biaceihnak caan a thleng cang,’ tiah kan phuang peh lai. Vawlei le khrihfabu hna sinah, an ‘daihnak’ hla in an i hlau awk le, Pathian nih a zaangfahnak in a sawmnak ngai dingin aw ngan in au peh kan tumin kan tlinh lo lai lo tiah kan i ruahchan. Bawipa ratnak cu kan cungah a thleng cuahmah cang tiah kan zumh i, hngah le ralven peh kan tum.”
GSAM 155An rian a hmaan ti langhternak
GSAM 155.1Adventist hna nih 1844 kum March 21 hlan le cu ni a liam hnu tawi teah an rian cu zeitindah an ruah ti a fiang tein hngalh khawh a si nakhnga, a tang i lakmi bia hi rel khawh a si. J. V. Himes, S. Bliss le A. Hale nih an chuahmi 1844 kum November 13 ni i Khrih ratnak tlangautu chungah “A hmaan ti langhternak” timi ca ttialmi chungin lakmi a si:—
GSAM 155.2“Kan ruahning cohlanhnak ah kan khul a rang tuk lo. Biadik a hawlmi mi hmaan le thinlung taktak a ngeimi kan si tiah kan zumh. Ca Thiang hawl dingin kan Khamhtu nih a kan pekmi nawl kan zulh. Kanmah fimnak kan i bochan lo; hruainak le lamhmuhsaknak caah Pathian kan zoh. Kan ke kar hna cu lam dingah a kan hruai lai tiah kan i bochan i, a biaktteng cungah kanmah le kanmah i pek kan i zuam. Biadik hngalh le sualnak in humhim a si duh thinlung taktak tein, kanmah doh awkah an chuahmi bia alnak vialte kan zohfel. Sihmanhsehlaw kanmah a dohmi hna i ruahnak phunphun cu kan ruahning a fekter chin tu a si ti kan phuang hrimhrim lai. Kanmah kan hmaan siseh kan sual siseh, kanmah a dohmi hna cu an hmaan kho lo ti kan hmuh; anmah le anmah zong an i rem lo. Pakhat cio i an alnak bia cu an der i ngakchia ruahnak bantuk an si tuk caah, anmah nih an rak tuahmi cu an hlonh than lengmang a herh. An i dothmi le an i kalhmi ruahnak hna in, kan ruahnak cu zeitlukin an ruah hmanh ah, anmah pakhat le pakhat i ruahnak cu an i bochan lo ti an langhter. Cu hlei ah, Bawipa cu zamrang tein a ra lai lo ti langhter awkah a ttuanmi hna lak i pakhat asilole tam deuh nih a kan tawn lo nak kan zumhmi a biapi bik pakhat hmanh a um lo. Ca Thiang cu a bia a sining tein hngalhnak nih a kan tawn lioah, kanmah a dohmi hna nih Ca Thiang cu a bia a sining tein hngalh a si lai lo ti langhter awkah a santlai loin an i zuam. Sihmanhsehlaw a tlin cangmi chimchungnak vialte cu an bia a sining ciah tein, an thil hmete bik tiangin an tlin cangmi an si.
GSAM 156Hnabei donghnak fianternak
GSAM 156.1“Sihmanhsehlaw caan cu, Judah mi kum 1843, a liam i, a dawhnak he a ummi Siangpahrang kan hmuh lo caah kan Hnabei donghnak a si. Kanmah a dohmi vialte nih kan zumhnak a dangtertu vialte cu a hmaan lo ti langhter an si cang tiah thinlung hmaan tein an ruah; cucaah mi hmaan kan si ahcun kan zumhmi vialte kan hlonh lai tiah an ruah. Cucaah kan ruahchannak fek tein kan kai rih i, kan Siangpahrang kan hngah rih kha an hmuh tikah an khuaruah a har.
GSAM 156.2“Sihmanhsehlaw kanmah nih cun kan Hnabei donghnak chungah lungtthumnak ding a ruang kan hmuh lo. Ca Thiang nih Hngahnak caan a um hrimhrim lai ti le, Langhnak a rauh lioah kan hngah a herh ti a langhter kan hmuh. Kan kum le ni relning a hmaan tiah ruah hmanh ah, kum a dongnak he cu caan cu tling tein a dong kho rih lo ti le, atu kum chung i caan pakhatkhat ah lawng a tlin khawh ti zong kan hmuh. Sihmanhsehlaw kan i bochan tukmi khiahmi caan ah kan sual ti cu vawlei hmaiah fiang tein le a tling tein kan phuang. Cuticun kan sual hmanh ah, cu kongah Pathian kut kan hmuh khawh. Cu phuannak cu vawlei caah ralringternak le khrihfabu caah hneksaknak ah a hman ti kan hmuh khawh. A minung hna cu i ruahchannak he hngah umtuning ah a chiah hna. A hmin caah tuar a duhmi hna cu a chuahter hna. Bawipa ratnak aunak cu aho caah dah lawmhnak ngan thawng a si le aho hna caah dah an hna nih an duh lomi aw a si ti a langhter. Bawipa ratthannak a lawm tein a cohlang dingmi le, Judah mi nih a voikhatnak a rat tikah an rak hnawl bantukin voihnihnak a rat tikah a hnawl dingmi cu van le vawlei vialte a hmuhsak. Cun hi “a i timhtuahnak ni” chungah, Pathian tinhmi a tlinhnak lam i kar pakhat ah kan ruah. A ratnak caah timh cia tein an um khawh nakhnga, Bawipa duhnak lawng a hawl dingmi minung a hruai chuah khawh nakhnga a si.”
GSAM 1571844 KUM MARCH HNU I CAWLCANGHNAK TUANBIA
GSAM 157.11844 kum March 21 hnu i Khrih ratthannak cawlcanghnak tuanbia tawite cu, 1844 kum October 31 ni i Caan hmelchunhnak hna chungin lakmi a tang i ca ah langhter a si:—
GSAM 157.2“Judah mi kum 1843 a liam hnuah, Adventist a tam bik hna nih, atu in khiahmi caan hna cu fiang tein kan rel kho ti lai lo, timi zumhnak ah an i daih. Kan kum le ni relning nih a langhtermi hmun, chimchungmi caan vialte a donghnak, Khrih ratnak hngah a sinak cu kan umnak a si tiah an zumh. Kan kum le ni relning le Pathian caan an i thlauhnak tawi te lawng hngah a kan herh lai nain, caan fiang kan hngalh khawhnak a dang kan ngei ti lai lo tiah an zumh. An zate nih an meiinn an i ken i nupi tthi tlangval don awkah an rak chuak; sihmanhsehlaw nupi tthi tlangval cu an i ruahchannak caan (1843) a liam tiang a rauh. Langhnak a rauh lioah, a tlai kho ti lo i, zeitik caan hmanh ah hngah khawh a si tiah zumhin, an zate nih hngah an tum bantukin a lang. Sihmanhsehlaw tawi te hnuah mi tampi nih hmailam caah khuakhannak an tuah ti a fiang tuk. Bawipa cu tu kum ah a ra lai tiah an zumh ahcun cu bantuk an tuah lai lo. Bawipa zamrang tein a ratnak hngalhnak lei ahcun an rak i hngilh cang. Bia dangin chim ahcun, zeitik ni hmanh ah a ra kho, asilole tawi te a tlai rih kho i, cu karah hngal loin nuam tein kan i dinh kho, tiah an ruah. Hi cu kan Khamhtu nih a si lai tiah a rak chimmi bantuk a si: ‘Nupi tthi tlangval a rauh lioah an zate an mit a liam i an i hngilh.’
GSAM 1571844 kum thlatang caan ah thinlung pekter a si
GSAM 157.3“1843 kum May in hramthokin, Unaupa Miller nih Khrih voihnih ratnak a rak langhtermi hminsinnak hna tuahnak caan a simi, Judah mi kum thiang thla sarihnak ah thinlung pek dingin a rak kan theihter cang. A liammi thlatang caan ah cu caan cu kan i lawm tukin kan zoh. A liam hnuah, Unaupa S. S. Snow nih, hminsinnak hna ningin ahcun Bawipa ratnak cu a cang tikah, thla sarihnak ni 10 ah a cang hrimhrim lai, timi ruahnak cu a tling tein a cohlang; sihmanhsehlaw a kum cu fiang tein a hngal lo. Cu hnuah, chimchungmi caan hna cu atu kum 1844 a thlen hlanah an dong taktak lo ti a hmuh. Cun October 22 tluk ah, atu kum thla sarihnak ni 10 ah, sunparnak Bawipa a ratnak kan hmuh lai timi zumhnak ah fek tein a dir. A liammi thal thawh caan le thal caan chungah, New York, Philadelphia le hmun dang hna ah hi hi a phuan. Mi tampi nih a ruahnak an cohlan nain, July tluk a thlen hlan tiangah a chuahpimi a hleice thil zianghmanh hmuh a si lo.
GSAM 158Lothlawh chungah thlaici hna an tanh
GSAM 158.1“Cu caan a thoknak lamah, New Hampshire chak lei i kan unau cheu hna nih, khuasik caan a dang a thlen hlanah Bawipa a ra lai, timi zumhnak cu an thinlung ah a luh tuk caah an lo an thlawh lo. July a laifang tluk ah, cucu Judah mi ni-kum i zanttim a thlen hlan zanlei a si (zanlei in zing tiang relning, hi Judah mi kum a thoknak April thlathar in relmi a si). Cu caan ah an lo chungah thlaici a rak tuh i a rak cingmi a dang hna nih, Bawipa zamrang tein a ratnak an hngalhnak cu an thinlung ah a luh tuk caah, an zumhnak he a i tlak tein an thlaici an lak kho lo. Cheu hna cu an lo chungah hram tan awkah an kal tikah, rian peh awkah an tuah kho hrimhrim lo ti an i hngalh. An tuah a herh ti an thinlung nih a chimmi ningin, an zumhnak cu an rian in langhter awk le, cuticun vawlei sualnak langhter awkah, an thlaici cu lo chungah a dir tein an tanh. Hi hi New England chak lei vialte ah khulrang tein a tthang.
GSAM 158Khrih ratnak hlanah biaceihnak a um lai
GSAM 158.2“Cu caan thothoah, Maine i kan unau hna nih Khrih ratnak hlanah biaceihnak a um hrimhrim lai timi ruahnak an cohlang. Biaceihnak cu rawl lak caan he a i tluk i, vawlei a donghnak ah lawng a si lo, a donghnak hlan ciah i caan pakhat a luah timi a si. Hi ruahnak he a i tlak tein, kanmah cu biaceihnak chungah kan um cang, thennak ri cu suai lio a si i, Pathian sal hna an cal ah hmelchunhnak an umter lio a si, tiah an ruah. Cu rian a dih tikah, vawlei thli pali a kai lio mi vancungmi pali (Biathlam 7:1) nih an kaihmi thlah dingin hmelchunhnak a si lai.
GSAM 159Zanttim i i hlauhnak
GSAM 159.1“July a laifang tluk ah, dung a tolmi hna kirter thannak ah Pathian thlawsuahnak cu caan phuannak he a rak umtlang thok. A cung i chimmi ruahnak pahnih lak i pakhatkhat a cohlangmi hna nih, chimchung a rak si bantukin, an umtuning a danglam tuknak le ihnak in zamrang tein i hlauhnak an langhter. ‘Zanttim ah aw a chuak i, Zoh u, nupi tthi tlangval a ra; va chuak u law va don u, an ti. Cun cu ngaknu thiang hna zate cu an tho i, an meiinn an remh cio.’ July in hramthokin hi cawlcanghnak hna hi New England hmun phunphun ah an um i, anmah cio an i dang. Sihmanhsehlaw an meiinn a mit zik cangmi mi tampi kirter thannak le, a mithiang hna thianghlimternak ah, an zate he Pathian thlawsuahnak a um. Exeter i Riahnak hmun i Pathian biak pumhkhawmhnak ah hi thil vialte an i tong i, cawlcanghnak ngan pakhat ah an i komh i, ram chung i Khrih ratnak a hngakmi bu vialte lakah khulrang tein a tthang.”