Adventist Pioneer
Library
aplib.orgCauk Inn
28 / 31

Dal 25 — Fimcawnnak hmun hna

John Norton Loughborough

GSAM 391.1“Fimnak kha hawl, hngalhthiamnak kha hawl; hngilh hlah, ka kaa in a chuakmi bia hna kha pialtaak hlah. Fimnak kha chuahtak hlah, cun nangmah a kilven lai; amah kha dawt, cun nangmah a hum lai. Fimnak cu a biapi bikmi a si; cuah a si ruangah fimnak kha hawl; na hmuhmi vialte he hngalhthiamnak kha hawl.”1

GSAM 391Saya G. H. Bell Sianginn

GSAM 391.2Kan Khrihfabu fimcawnnak rian cu atu ah a lianngan kho tuk cang. A hlan i kan chimmi Pathian rian cheu dang hna bantuk in, a hramthoknak cu a hme tuk. 1868 kum ah Saya G. H. Bell nih Battle Creek khua, Kalamazoo le Washington lam hna an i tonnak nichuah-chak kil i zung inn hlun chungah sianginn a ong. Cumi lengah, 1871 kum pangpar par caan, Vawlei huap Khrihfabu khawmpi a dih tikah, pastor hna caah zarh 4 chung biacawnnak tuah a si. Cucu pastor rian le Khrihfabu rian a ttuanmi hna bawmhnak caah a si.

GSAM 391Khrihfabu Sianginn Ong Dingin Ngenhnak

GSAM 391.31872 kum, thla 4 ni 16 Zohtthannak le tlangautu chungah, “Khrihfabu Sianginn Kan Ngei Lai Maw?” tiin min a phuahmi catlang a chuak. Cumi chungah cu bantuk sianginn herhnak cu fiang tein tial a si. Thla 7 ni 16 Zohtthannak le tlangautu chungah sianginn cu sianghngakchia 12 he on a si ti thanh a si; zarh 2 hnuah an zat cu 25 an si cang, cun tlai lei holh ningcang cawnnak ah mi 50 he thok a si. Sianginn cawnnak caan pahnihnak cu 1872 kum, thla 9 ni 16 ah sianghngakchia 40 he thok a si. Thla 12 ni 16 a phak ahcun sianginn cu a karh tuk cang ruangah biakinn ah thial a si; cutawkah khawh khawhmi cabuai hna cu biakinn tonak dunglei ah benh an si. Biakinn chung i tlunlei tonak ahcun sianghngakchia 63 a ummi hramthoknak cawnnak zong tuah a si.

GSAM 392Sianginn Sang Caah Tangphaw Khonhnak

GSAM 392.11873 kum, thla 3 Vawlei huap Khrihfabu khawmpi nih Khrihfabu sianginn tuahnak caah a tlakmi inn hna sak dingin tangphaw khon a ttha lai maw ti kha caan saupi an ruat. Cumi sianginn ah rian hmun phunphun ah a lut dingmi rianttuan hna timhcia an si lai. Ttha tiin biakhiahnak an tuah hnuah, a herhmi tangphaw khonhnak rian lak dingin komiti thim a si. Cumi caan chungah Upa Butler, Upa White le mi dang hna nih hi kong ah a ttha i a biapimi catlang hna cu Zohtthannak le tlangautu chungah a caan caan ah an tial. Upa Butler le Upa Haskell nih Riahnak hmun i Pathian biak pumhkhawmhnak hmun phunphun ah an zuamnak ruangah a tuah dingmi sianginn caah tangphaw tampi khon a si.

GSAM 392.2Khawmpi dang cu 1873 kum, thla 11 ni 16 ah tuah a si. Cumi ahcun Ni sarihnak Adventist fimcawnnak tangphaw caah $52,000 pek dingin biakam a si cang tiin thanhnak tuah a si. Cumi cu a ra dingmi kum caan ah vawlei lei le a tlakmi inn saknak caah hman ding a si. Cumi khawmpi ahcun me peknak in mi 7 komiti thim an si; an rian cu fimcawnnak pawlkom ser le inn saknak hmun lei ding a si.

GSAM 392.3A cung i kan chimmi khawmpi ah George I. Butler cu Vawlei huap Khrihfabu khawmpi hruaitu bik ah thim a si, cun Sidney Brownsberger cu cazipi ah thim a si. Vawlei huap Khrihfabu khawmpi nih an thimmi komiti cu George I. Butler, S. N. Haskell le Harmon Lindsay an si. James White, Ira Abbey, J. N. Andrews le Uriah Smith hna zong chap an si, Vawlei huap Khrihfabu khawmpi komiti he mi 7 komiti ah an ttuan tti ding caah a si. Anmah cu “Ni sarihnak Adventist hna Fimcawnnak Pawlkom” tiin upadi ningin pawlkom an i ser. Cumi caan in Saya Brownsberger cu Battle Creek Sianginn Sang he a pehtlai, California, Healdsburg ah ong dingmi sianginn sang a zohkhenh dingin kawh a si tiang.

GSAM 393Sianginn Sang Caah Vawlei Eka 12 Lei a Si

GSAM 393.11873 kum, thla 12 ni 31 ah hi komiti nih Battle Creek nitlak lei i vawlei eka 12 an lei; cumi lak i eka 7 cu Battle Creek Sianginn Sang vawlei a si.

GSAM 393.2Battle Creek Khrihfabu sianginn nih 1873 kum, thla 12 ni 15 ah zung inn pathumnak chung i khaan hna ah khua sik caan cawnnak a thok; min a petu sianghngakchia 110 an um.

GSAM 393Khrihfabu Sianginn Hna Herhnak

GSAM 393.3Khrihfabu kan si bantuk in a tlakmi fimcawnnak sianginn hna kan herh kong ah Pi White nih 1873 kum ah hitin a tial:—

GSAM 393.4“Mipa le nunau hna nih a lei kipin a tlingmi ruahnak an ngeih khawh nakhnga thinlung thazang vialte cu hman le tthanchoter an si awk a si. Vawlei cu lei khat lawng i a tthangchomi mipa le nunau hna in a khat. An khawhnak cheu khat lawng tthanchoter a si i a dang hna cu hman lo a si ruangah an tthangcho lo caah cubantuk an si. Mino a tam deuh fimcawnnak cu a hlawhtling lo. Ca cu an cawn tuk, nain nihin nihin rian ttuan in nunnak he a pehtlaimi cu an hnawtchih....

GSAM 393A Lei Kipin A Tlingmi Fimcawnnak Herh a Si

GSAM 393.5“Atu sianginn hna an kalpi ning bantuk in ca lawng cawn lengmangnak nih mino hna cu nihin nihin rian ttuan in nun dingin a tlak lomi ah a ser hna. Minung thinlung cu rianttuan a herh. A dingmi lei ah a cawlcang lo ahcun a palhmi lei ah a cawlcang lai. Ruahnak a lei kipin a tlin khawh nakhnga sianginn hna ah rian ttuan le ca cawn cu fonh an si awk a si.

GSAM 393.6“A liam cangmi san hna ah fimcawnnak cu a lian deuhmi in tuah khawh dingin timhlamh a si awk a si. Sianginn hna he lo rian le thil sernak rian hmun hna an i pehtlai awk a si. Innchung rian cawnpiaktu saya hna an um awk a si, cun taksa thazang le thinlung thazang cu bangrep tein hman khawh an si nakhnga ni fatin caan cheu cu rian ttuan caah pek a si awk a si. Kan chimmi khuakhannak ningin sianginn hna dirh an si ahcun atu ah a lei kipin a tling lomi ruahnak ngeitu cu hi tluk in an tam lai lo.”2

GSAM 394Battle Creek Sianginn Sang

GSAM 394.11874 kum thal le favang caan ah Battle Creek Sianginn Sang inn sak a si. Cucu rawlei rawhmi in sakmi inn a si i tanginn cungah inn dot 3 a ngei, a sau le a kau cu pe 75 x 75 a si, cun Grik thingtlamtah pian a ngei. 1875 kum, thla 1 ni 4 ah sak dih a si i a tlakmi biaknak tuah in Pathian hnenah hlan a si. Hi inn chungah sianghngakchia 100 leng le cawnnak cheu phunphun caah a thiammi saya 7 he sianginn on a si. 1877 kum cawnnak kum caah sianginn sang an on tikah sianghngakchia 200 an kai tiin thanh a si. 1880 kum, thla 10 Vawlei huap Khrihfabu khawmpi ah Fimcawnnak Pawlkom nih a tuahmi thanhnak nih 1873 kum in 1880 kum, thla 12 tiang Battle Creek Sianginn Sang ah sianghngakchia 1400 nih min an pek ti a langhter.

GSAM 394Sianginn Pahnih Chapin On a Si

GSAM 394.21882 kum, thla 12 Vawlei huap Khrihfabu khawmpi ah cumi kum chungah khawmpi zohkhenhnak tangah Khrihfabu sianginn 2 on an si tiin thanh a si. Pakhat cu California, Healdsburg i Healdsburg Sianginn Sang a si, thla 4 ni 11 ah on a si; a dang cu Massachusetts, South Lancaster i South Lancaster Sianginn a si, thla 4 ni 19 ah on a si.

GSAM 394Healdsburg Sianginn Sang

GSAM 394.31884 kum, thla 1 ni 15 Zohtthannak le tlangautu chungah Pacific tipi kam i Khrihfabu sianginn kong ah hi a ngaihnuammi thanhnak a chuak:—

GSAM 394.4“1881 kum, thla 9 ah California Peng chung Khrihfabu hna pawlkom nih Khrihfabu sianginn ong dingin biakhiahnak a tuah i hi rian tlinter dingin komiti a thim. 1882 kum, thla 4 a phak ahcun a kau tawkmi vawlei le a tlakmi khaan 10 a ngeimi inn cu lei an si cang, cawnpiaktu 2 zong rian pek an si cang, cun sianghngakchia 33 he sianginn thok a si cang. Cawnnak kum chungah (1882 kum, thla 7 ni 29 ah a thokmi), sianginn cu upadi ningin sianginn sang a si dingin nawl pek a si, vawlei eka 5 chapin lei a si, a kau tawkmi inn [sianghngakchia umnak caah] sak a si, saya 6 lak an si, cun sianghngakchia 152 nih min an pe. A on thok in hi rian caah $27,000 tluk pek dingin biakam a si cang, cumi a tam deuh cu California mi hna nih an pe cang.”

GSAM 395South Lancaster Sianginn

GSAM 395.1New England mi hna nih an sianginn cu Massachusetts, South Lancaster i biakinn chungah an thok. Upa S. N. Haskell a zuamnak a cawl lomi le New England i kan mi hna an i pekchanhnak ruangah, 1884 kum favang caan ah sianginn inn hna cu Pathian hnenah hlan dingin an dih cang. Cumi caan ah South Lancaster Sianginn Pawlkom nih a ngeihmi inn cu 5 an si, cumi lak i 2 cu a thar dih an si. Sianginn inn cu pe 60 x 65 a si, cun a thar in sakmi inn dang, sianghngakchia umnak inn cu pe 36 x 88 a si. Hi inn hna cu 1884 kum, thla 10 ni 19 ah Pathian hnenah hlan an si.

GSAM 395.2Hi fimcawnnak hmun nih kum 21 chung ttha tein rian a ttuan hnuah, atu zongah a tthangcho rih i Bawipa rian a ttuan dingmi zuamnak a ngeimi rianttuan hna cu vawlei hmun phunphun ah a kuat hna cang. Atu sianginn upa cu Frederick Griggs a si; anih cu Vawlei huap Khrihfabu khawmpi Fimcawnnak Rian Cheu caah cazipi rian zong a ttuan.

GSAM 395London (England) Rian Cawnnak Sianginn

GSAM 395.3England, London i rian cu a kal ttha chin i a thazang a karh chin lioah, 1887 kum thal caan ah Baibal rianttuan hna caah rian cawnnak sianginn ong cu a ttha lai tiin ruah a si. Cumi sianginn he Baibal rian taktak ttuan cu fonh ding a si. Hi sianginn in rianttuan hna cu United Kingdom le a ukmi ram hmun dang hna ah rian ttuan dingin kuat an si cang. Atu ahcun London saklei, Duncombe Hall ah a tthangchomi sianginn kalpi a si; Michigan, Battle Creek i sianginn sang ah a hramthok fimcawnnak a hmumi Saya H. R. Salisbury nih a zohkhenh.

GSAM 396Battle Creek Sianginn Sang Kauhter a Si

GSAM 396.1Battle Creek Sianginn Sang ah hmun herhnak a karh tuk ruangah 1886 kum thal caan ah sianginn inn cu tampi chapin sak a herh cang. A hnu kum (1887) ahcun nunau sianghngakchia hna caah umnak inn (Nitlak Lei Inn tiin min pekmi) sak a herh. Nitlak Lei Inn ah sianghngakchia 150 umnak khaan a um, cun rawl eiinn ah mi 225 an i khum khawh; sianginn vawlei thlanglei ah 1884 kum i sakmi Thlang Lei Inn cu mipa sianghngakchia umnak a si. 1886-87 khua sik caan cawnnak caah sianginn sang an on tikah sianghngakchia 568 an kai.

GSAM 396.21885 kum ah Saya W. W. Prescott cu Battle Creek Sianginn Sang hruaitu bik ah chia a si, cun caan tawite hnuah Khrihfabu Fimcawnnak Cazipi rian ah thim a si. Hi thimnak cu fimnak a ngeimi thil a si ti a lang. Battle Creek Sianginn Sang nih a tthatnak a hmuh hlei ah, cu bantuk cazipi rianttuan hnathawhnak le Pathian thluachuahnak ruangah kan Khrihfabu sianginn vialte an rian ah pumkhat sinak a karh deuh i hlawhtlinnak zong a tam deuh.

GSAM 396Emmanuel Thawngtha Phuannak Sianginn Sang

GSAM 396.3Battle Creek Sianginn Sang nih 1901 kum tiang hlawhtling tein rian a ttuan. Cumi kum ah vawlei le inn hna cu America Siibawi Thawngtha Phuannak Sianginn Sang Pawlkom hnenah zuar an si i fimcawnnak pawlkom cu dihter a si. Upadi ningin sianginn sang pawlkom thar cu a rangin ser a si, Emmanuel Thawngtha Phuannak Sianginn Sang tiin min pek a si. Michigan thlangnitlak lei, Berrien Springs pawngah lo vawlei lei a si. Cutawkah sianghngakchia hna nih inn hna an sak i a tthangchomi sianginn kalpi a si. Hi sianginn nih a fek tein a tinhmi cu “a lei kipin a tlingmi fimcawnnak” pek a si; hi dal hmailei i kan lakmi cawnpiaknak he a i tlak. Pathian hruainak in rian ttuan dingin kawh an si ahcun vawlei zeihmanh hmun ah rian ttuan dingin a tling tein timhcia a simi rianttuan hna chuah cu Emmanuel Thawngtha Phuannak Sianginn Sang saya hna nih an duh bikmi le an tinhmi a si.

GSAM 397A Laihak Baibal Sianginn, Chicago, Illinois

GSAM 397.11887 kum, thla 3 Zohtthannak le tlangautu chungah Upa George I. Butler nih Illinois, Chicago ah thawngtha rian inn sak dingin ruahnak a chuah. Cumi cu Baibal rianttuan hna cawnpiaknak caah a laihak Baibal sianginn a si ding, cun cumi he khua chung i kan mi hna caah biakinn le thawngtha rian inn ah hman khawh a si ding a si. 1888-89 favang le khua sik caan ah inn sak a si. Vawlei, inn, innchung thil hna le a dang vialte he a man cu $28,000 tluk a si. 1889 kum, thla 4 ni 4 ah Cauk zuar in thawngtha a phuangtu hna cawnnak he a ning tein on a si. Pathian hnenah hlan a si caan ahcun, Baibal rianttuan hna an zuamnak ruangah ram hmun phunphun ah Atu lio biadik a cohlang cangmi mi 1,000 tal an um ti kan mi hna nih an hngalh tiin chim a si.

GSAM 397.2Hi sianginn cu Upa Geo. B. Starr nih 1891 kum pangpar par caan tiang thiam tein a kalpi. Cumi hnuah Vawlei huap Khrihfabu khawmpi komiti nih a thimmi saya hna he 1893 kum tiang rian a peh. Cumi kum ahcun a karh chinmi Baibal cawn duhnak caah inn a daih ti lo ti hmuh a si. Battle Creek Sianginn Sang he Baibal sianginn pehtlaih dingin timhlamh a si ruangah Chicago inn cu Siibawi Thawngtha Phuannak le Mi Bawmhnak Pawlkom hnenah zuar a si. Inn cu kauhter a si i a hmemi ngandamnak inn caah thil hna he timh a si, cun atu ah Battle Creek Ngandamnak Inn Chicago Rian Cheu tiin kawh a si.

GSAM 397Union Sianginn Sang, Nebraska

GSAM 397.31889 kum Vawlei huap Khrihfabu khawmpi nih a tanglei peng 9 chung Khrihfabu hna pawlkom caah a remcangmi hmun khat ah sianginn sang sak ding ruahnak cu a ruat: Iowa, Minnesota, Kansas, Missouri, Nebraska, Dakota, Texas, Colorado le Arkansas an si. Cucaah khawmpi nih komiti a thim i an rian cu sianginn caah a tthami hmun thim a si. Iowa i Des Moines, Nebraska i Fremont le Lincoln, le hmun dang hna i khuasami hna nih kan tuah dingmi an theih tikah, hi rian caah thawhlawm pek dingin an i zuam. Hmun kip i mi hna nih anmah khua ah inn hna sak a si ding cu an duh tuk ruangah a si. Nebraska, Lincoln nih a tam bik pek dingin bia a kam, cun a remcang bikmi hmun a si tiin ruah a si caah sianginn cu cutawkah chia a si.

GSAM 398.1A biapi bikmi inn, Union Sianginn Sang taktak cu pe 141 x 84 a si. Vawlei in a zum cung bik tiang a san cu pe 100 a si. Hi inn lengah umnak inn 2 an um, pakhat cio cu pe 104 x 104 an si i inn dot 3 cio an ngei. Laksawng in pekmi vawlei zuar in hmuhmi tangphaw nih Khrihfabu laihak sianginn sang timhlamhnak man a cheu tal a liam khawh lai tiin ruah a si. Hi sianginn ah rianttuan hna cu cawnnak cheu hrang cio ah Mirang, Scandinavia le Germany holh in anmah nuhrin holh a simi saya hna nih an cawnpiak ding a si.

GSAM 398.2Inn hna cu 1891 kum, thla 9 ni 24 ah Pathian hnenah hlan an si i sianginn cu thla 9 ni 30 ah on a si. A hmasa bikmi kum ah min a petu cu 301 an si. 1892 kum ah sianginn on a si tikah a kai mi 222 an um, cun cumi kum chung i min a petu cu 553 an si. Cumi lak i 71 cu Germany holh cawnnak cheu ah an um i 85 cu Scandinavia holh cawnnak cheu ah an um.

GSAM 398.3Sianginn sang he lo vawlei a i pehtlai, lo rian a ttuan duhmi sianghngakchia hna caah rian a pe hna. Sianginn sang nih changreu urhnak inn zong a ngei, cutawkah ngandamnak caah a tthami rawl cheukhat ser an si. 1903 kum chungah Germany, Sweden le Denmark–Norway holh in ca le cauk chuahnak caah pawlkom ser a si. Hi pawlkom nih anmah ca namnak inn le hi miphun hna caah Khrihfabu nih America i a ngeihmi ca namnak rian vialte cu a ngei. Hi rian cu sianghngakchia hna nih a biapi bik in an ttuan. Ca namnak rian cawnpiak an si hlei ah, hitawkah thawngtha rian taktak ttuan in rian tonnun an hmuh.

GSAM 398.4Hi sianginn sang he pehtlai in siibawi rian zong a um. Khaan hna ttha tein tawih hnuah sianginn nih a lianmi umnak inn pakhat cu sianghngakchia umnak caah a herh ti lo ti hmuh a si. Cucaah a man tlawmte lawng hman in ngandamnak inn ong a si i rian ttha zet a ttuan lio.

GSAM 399Walla Walla Sianginn Sang

GSAM 399.1Hi sianginn cu Washington peng, Walla Walla pawngah a um i 1892 kum, thla 12 ni 8 ah Pathian hnenah hlan a si. Cumi hlan ni ah sianghngakchia 101 he sianginn on a si. Cumi kum chungah an zat cu 185 tiang a karh. Lo hmete le thil sernak rian dang hna cu hi sianginn he an i pehtlai. Sianginn cu a tthangcho i rian ttha a ttuan lio. Atu saya bu hruaitu bik cu Saya J. L. Kay a si.

GSAM 399Australia Sianginn

GSAM 399.21892 kum, thla 8 ni 24 ah Australia, Melbourne i hlanmi inn chungah saya 5 he sianginn on a si. Michigan, Battle Creek Sianginn Sang in a rami L. J. Rousseau cu hi sianginn hruaitu bik hmasa a si. 1894 kum ah hi sianginn ah min a petu sianghngakchia 89 an um.

GSAM 399Avondale Ah Thialnak

GSAM 399.3Sianginn a dirhtu hna nih rian ttuan le ca cawn fonh an duh ruangah hmun thial cu a ttha lai tiin ruah a si. Cucaah Melbourne khua lian in khua leng ram a simi New South Wales, Cooranbong, Avondale ah thial a si. Cutawkah lo vawlei lei a si i a tlakmi inn hna sak an si. Atu ah hi sianginn cu rian ttuan cawnnak khuakhannak ningin hlawhtling tein kalpi a si.

GSAM 399Avondale Kong Chimchungmi A Tlin

GSAM 399.4Sianginn dirh le kalpinak ah komiti nih an tinhmi cu rian ttuan cawnnak sianginn kong i pekmi cawnpiaknak he a si khawh chungin i tlak ding a si. Hi cu “zohchun awk sianginn” a si ding a si. A caan caan ah, ttha tein kalpi a si ahcun sianginn lei ah a hlawhtling lai lawng si loin, a man a ngei lo tiin ruahmi vawlei hrimhrim zong rawl a chuah lai tiin biakam pek a si. Bawipa thluachuahnak he caan nih chimchungmi a hmaan ti a langhter cang. An pawngkam vialte i kum cheukhat pehzul in khawchar a roh tuknak nih lo rian a rawk i rawl a hlawhter lo nain, Avondale lo cu a hring i rawl a chuah. Cucu a danglam tukmi thil a si ruangah uknak rian a ngeimi hna nih hi tluk khuaruahhar in a hlawhtlinnak caah lo rian zeidah ningin an ttuan ti hal dingin an ra.

GSAM 400.11903 kum sianginn rianttuan kong thanhnak nih a kai mi cu za ah 50 in an karh ti a langhter. Tangphaw lei zong a ttha—hmanmi tangphaw vialte liam an si, cun sianginn tthatnak caah hman dingin tangphaw retnak ah $1,500 a tang. Saya C. W. Irwin cu kum 4 tluk hi sianginn kalpitu le sianginn upa a si cang.

GSAM 400Mt. Vernon Sianginn

GSAM 400.2Vawlei huap Khrihfabu khawmpi nih 1893 kum ah Ohio, Mt. Vernon ah sianginn ong dingin a cohlangmi biakhiahnak a tuah. Hi sianginn he rian ttuan cawnnak cheukhat an i pehtlai, cun rian ttha a ttuan tiin thanh a si. 1894 kum ah min a petu 140 an um. Saya J. W. Loughhead nih hi sianginn upa rian cu kum cheukhat a ttuan, Washington, D.C. ah kawh a si tiang. Hi sianginn umnak cu Academia, Ohio a si.

GSAM 400Keene Rian Ttuan Cawnnak Sianginn

GSAM 400.31893 kum Vawlei huap Khrihfabu khawmpi nih Texas, Keene ah rian ttuan cawnnak sianginn ong cu a cohlang. Eka 130 leng a kau lo vawlei lei a si, inn hna sak an si, cun Saya C. B. Hughes le a bawmtu hna hruainak tangah sianginn on a si. Rian ttuan le ca cawn fonhnak khuakhannak ningin kalpi a si. 1894 kum ah sianghngakchia 160 nih min an pe. Hi sianginn zong cu a fiang tein hlawhtlinnak a hmumi a si.

GSAM 400Claremont Union Sianginn Sang

GSAM 400.4Hi sianginn cu Africa Thlanglei, Cape Town pawng, Kenilworth ah a um. A saya hna cu a tam deuh Battle Creek Sianginn Sang in thim an si. 1894 kum ah on a si, sianghngakchia 90 nih min an pe. A hmasa bikmi cawnnak kum a dih tikah sianghngakchia cu an karh tuk cang caah hmun karhter dingin sianginn inn kauhter a herh cang. Atu hi sianginn sang cu Saya C. H. Hayton zohkhenhnak tangah a um.

GSAM 401.1Ni sarihnak Adventist hna nih Claremont ah sianghngakchia 70 a ummi khua sianginn (hramthoknak) zong an kalpi, cun Beaconsfield ah Khrihfabu sianginn zong an kalpi. Cumi ahcun 1894 kum ah sianghngakchia 30 nih min an pe.

GSAM 401Fimcawnnak Rian A Tawi In Chimmi, 1895

GSAM 401.21895 kum, thla 2 ah fimcawnnak cazipi nih Vawlei huap Khrihfabu khawmpi hnenah hi thanhnak a tuah:—

GSAM 401.3“Khrihfabu fimcawnnak hmun hna cu hitin a tawi in chim khawh an si: A tanglei hmun hna ah sianginn sang 5 an um: Michigan i Battle Creek; Nebraska i College View; California i Healdsburg; Washington i College Place; le Africa Thlanglei i Kenilworth. Hi ram chungah sianginn lai 4, asiloah sianginn lai cawnnak rian a ttuanmi sianginn hna an um: Massachusetts i South Lancaster; Ohio i Mt. Vernon; Texas i Keene; le Tennessee i Graysville.... Hi hna lengah Australia Baibal Sianginn; siibawi thawngtha rian he a pehtlaimi Mexico sianginn; Pitcairn Tikulh i ramchungmi ngakchia hna caah sianginn; Pacific Tipi Thlanglei i Society tikulh bu chung, Raiatea i sianginn; Caribbean Tipi i Bay tikulh hna chung, Bonacca i sianginn; hi ram chung le ramdang i Khrihfabu sianginn 15 tluk; Vawlei huap Khrihfabu khawmpi Baibal sianginn 2; cun ningcang tein bu ser lomi Cauk zuar in thawngtha a phuangtu hna sianginn le peng chung Khrihfabu hna pawlkom sianginn tampi an um.”

GSAM 401.4Khrihfabu nih ningcang tein a kalpimi sianginn sang le sianginn hna i a kai mi zat cu a tawi in a chim tikah cazipi nih hitin a ti: “A felfai tein tuahmi relnak ningin, atu ah Ni sarihnak Adventist sianginn hna ah kum phunphun sianghngakchia 3,000 leng nih min an pe.”

GSAM 402Fimcawnnak Hmun Hna A Tawi In Chimmi, 1903

GSAM 402.1Ni sarihnak Adventist hna lak i fimcawnnak rian le fimcawnnak hmun hna cu Biacah rian cheu dang hna he bangrep tein an tthangcho. 1904 kum Vawlei huap Khrihfabu khawmpi Kum Cauk chung i langhtermi bantuk in, atu ah America ah sianginn sang le sianginn lai 9 an um, cun ramdang ah 5 an um. Ramdang i a ummi hna cu hi hmun hna ah an um: New South Wales i Avondale; Africa Thlanglei, Cape Town pawng, Claremont i Kenilworth; England, London saklei i Holloway; Sweden, Järnboås i Nyhyttan; Germany, Magdeburg pawng i Friedensau.

GSAM 402.2America ah a karlak cawnnak sianginn 14 an um; ramdang ah 5 an um. Ramdang i a ummi hna cu Denmark i Copenhagen; Hawaii ram i Honolulu; America Thlanglei, Argentina ram, Entre Rios i Diamante; America Thlanglei, Brazil i Curityba; America Thlanglei, Brazil i Brusque ah an um.

GSAM 402.3A cung i kan chimmi fimcawnnak hmun hna lengah, Khrihfabu nih khua chung Khrihfabu sianginn 357 a kalpi. Cumi lak i 317 cu United States ah an um, cun 40 cu ramdang ah an um. Atu tiang a dikmi relnak kan ngei ahcun hi nambar hna cu tampi in an karh lai. 1902 kum dih hnu in sianginn tampi on an si cang. Tahchunhnak ah, Nebraska Peng chung Khrihfabu hna pawlkom nih Khrihfabu sianginn 10 a ngei tiin a thanh. 1904 kum, thla 2 ni 1 ahcun an thanhnak nih “Khrihfabu sianginn 24” a langhter; peng chung Khrihfabu hna pawlkom pakhat ah sianginn 14 in an karh.

GSAM 402.4A ngaingai tein Bawipa hruaitu kut nih hi mi hna lak i fimcawnnak rian cu khuaruahhar in a hruai i a lam a ong cang. A rian cheu hi kalpi dingin kawhmi hna cu fimnak a pe hna ko seh, sianginn phunphun cu Amah nih a langhtermi khuakhannak he i tlak tein kalpi an si khawh nakhnga. Cun Bawipa caah a thiammi, a lei kipin a tling tein a tthangchomi rianttuan tampi an um lai, fimcawnnak le ziaza ah “lei khat lawng i a tthangchomi” mipa le nunau hna an si lai lo. Hla phuahtu nih, “Bawipa nih bia a pe,” a ti, cun “cumi a phuangtu rual [ralkap, cauk kam i tialmi] cu an tam tuk.”

Notes

  1. Thufim 4:5-7. ↩
  2. Khrihfabu caah tehte khannak hna, Cauk 3, cahmai 152, 153. ↩

Note

Back