Adventist Pioneer
Library
aplib.orgCauk Inn
30 / 31

Dal 27 — Tehte khannak dang hna an hmaan ti langhter a si

John Norton Loughborough

GSAM 442.1“Jehoshafat cu a dir i hitin a chim: Maw Judah mi le Jerusalem i a ummi hna, ka bia ngai u; nan Pathian Bawipa kha zum u, cuticun fek tein dir nan si lai; a profet hna zong kha zum hna u, cuticun hlawhtlinnak nan hmuh lai.”1

GSAM 442.2Kum tampi liam cia ah Chimchung khawhnak laksawng thawngin Tehte khannak pakhat pek a si i, donghnak caan a phak hlanah hi biadik chuahnak cahmai hna cu “thinghna tla caan i thinghna hna bantukin thekdarh an si lai” tiah chim a si. Biadik a zumtu hna cu hi rian ttuan awkah lam zeimaw in bu ser le i timhnak an ngeih lo ahcun, hi thil hi zeitindah a tlin khawh lai, ti hi mi tampi thinlung chung i a chuakmi biahalnak a si. Pathian zohkhenhnak chungah cun a niam bikmi hramthoknak in a liannganmi hlawhtlinnak hmuh a si tawn; kan lakah a chuakmi rianttuan ningcang tthanchonak zong cu cuti a si.

GSAM 442Cauk hmete samhnak le thawngtha phuannak pawlkom

GSAM 442.3Kum 1870 hrawngah Massachusetts peng, South Lancaster i Bawipa caah aa pechanmi unaunu tlawmpal hna nih an tuahmi thawngin cauk hmete samhnak le thawngtha phuannak pawlkom sernak ruahnak cu a hmasa bik ah a chuak. Hi unaunu hna nih caan zeimaw chung kan zumhnak chung i a um lomi mi phunphun sinah kan Khrihfabu thawngpangca le cauk hmete hna kha ca kuatnak in an kuat hna i, a hnuah ca an ttialh hna. Hi nih mi tlawmpal cu biadik cohlan ah a hruai hna i, Upa S. N. Haskell thinlung chungah “Unaunu tlawmpal nih an tuahmi hi kan mi vialte nih zeicaahdah kan tuah ve khawh lai lo?” ti biahalnak a chuahter. A hleice in kum 1871 chungah hi kong hi Zohtthannak le tlangautu cahmai hna chungin tam deuh tlawm deuh in chim le ruah a si. Kum 1871, thla 12 ni 29 i tuahmi Vawlei huap Khrihfabu khawmpi a hleice pumhkhawmhnak ah Upa Haskell cu a tel i hi cawlcanghnak santlaining a chim. Cucaah cauk hmete samhnak pawlkom hna ser dingah forhfialnak biakhiahnak tuah a si. Cu bantuk pawlkom hna sernak caah khuakhannak tlamtling tein tuah dingah Upa S. N. Haskell, W. H. Littlejohn, J. N. Andrews, J. H. Waggoner le I. D. Van Horn hna cu komiti ah thim an si.

GSAM 443.1Hi cawlcanghnak nih Biacah rian ttuan hna i caan thar pakhat a thokter. Cu hlanah cun biadik cawnpiaknak cu a nungmi phungchimtu nih a zuamnak ah lawng deuh aa inngat. Kum ziangmaw chung Upa Haskell nih cauk hmete samhnak le thawngtha phuannak pawlkom hlawhtlingter dingah khuakhannak cawn le hmanter ah a taima tuk. Cu lei ah cun amah cu lam hmasa bik a phawntu a si tiah chim cu a cungah a dingmi upatnak pek a si. Hi cu peng chung i cauk hmete samhnak le thawngtha phuannak pawlkom hna kongah lawng a si lo; kum 1878 ah Battle Creek i aa pummi Vawlei huap Khrihfabu khawmpi hmaiah vawlei huap Cauk hmete Samhnak Pawlkom, a hnuah Ram kip huap tiah auhmi, sernak khuakhannak a chuahpi zong cu amah a si. Cu pawlkom rianttuan hmun cu kan Khrihfabu konferens hna ram lenglei hmun hna a si i, America ah lawng si loin ramdang hna zongah a si.

GSAM 443Rian a thiammi cazi hna—Maria Huntley

GSAM 443.2Bawipa nih a zohkhenhnak in rian a thiammi cazi hna a chuahter hna i, annih nih hi cawlcanghnak ah Upa Haskell cu nasa takin an bawmh. Unaunu Maria Huntley cu a hnu kum hna ah taksa zawtnak nasa pi a in chung hmanh rian a ttuan lo in a um lomi pakhat a si i, kum 14 hrawng liam cia ah a rianttuan hmun ah a thi. Atu ramdang i rian ttuan khawhnak lam tampi cu amah zuamnak thawngin a hmasa bik ah hmuh an si. Cazi dang hna zong hi rian ah an ra tel i, rianttuan hmun a kau deuhdeuh caah holh phunphun caah cazi hna an herh cang.

GSAM 444Khuachung Khrihfabu hna cung i a tluntermi

GSAM 444.1Sihmanhsehlaw kan lakah cauk hmete samhnak pawlkom rian sernak nih a chuahtermi a biapi bik cu khuachung Khrihfabu bu sernak hna lakah thawngtha phuan duhnak thinlung a chuahter i a tthanchoter kha a si. Mi kip nih ca i kuatnak le rel dingmi ca samnak in rian zeimaw an ttuan khawh hnga caan ttha a pek hna i, thlarau hna khamhnak caah anmah tein rian an ttuan ruang i thazang ngahnak cu an theihter.

GSAM 444Cauk hmete samhnak rian he aa pehtlaimi Tehte khannak

GSAM 444.2Cauk hmete samhnak le thawngtha phuannak rian kongah Chimchungnak Thlarau thawngin pekmi cawnpiaknak umtuning langhter awkah Tehte khannak hna nambat 29 le 30 chungin kan lakchuah:—

GSAM 444.3“Rian pakhat cu a dang nakin a biapi deuh ahcun, cucu kan chuahmi ca le cauk hna mizapi kut chung phakter i, cuticun Ca Thiang an kawl khawh hnga hruai kha a si. Thawngtha phuannak rian—kan chuahmi ca le cauk hna innchungkhar hna lakah luhter, anmah he i bia le anmah he le anmah caah thlacamnak—cu rian ttha a si i, mipa le minu hna cu tuukhal rian ttuan thiam dingah a cawnpiaktu rian zong a si.

GSAM 444.4“Mi kip cu hi rian caah aa tlak dih lo. Hngalhnak le thiamnak a ttha bik a ngeimi, rian cu a sullam hngalh in ningcang tein a ttuan lai i, temhinnak le thazang he hmailei a kalpiter lai dingmi hna kha thim awk an si. Tlamtling takin bu ser ciami khuakhannak a um awk a si i, cucu rinum tein zulh awk a si. Hmun kip i Khrihfabu hna nih cauk hmete samhnak le thawngtha phuannak rian cu lungthin dihlak in an ngaih awk a si.”

GSAM 444.5“Cauk hmete samhnak le thawngtha phuannak rian cu rian ttha a si. Pathian rian a si. Zeibantuk lam hmanh in nautat awk a si lo; sihmanhsehlaw a tinhmi taktak in pialter a si sual lai ti tihnung cu a um zungzal. Thawngtha phuannak hmun i rian ttuan dingah Cauk zuar in thawngtha a phuangtu hna an herh. Ziaza ttha a ngei lomi hna cu hi rian caah an tlak lo. Mi he i pehtlai thiamnak, bia chim thiamnak, hmailei a hmuh khawhmi mit le thleidang thiamnak thinlung a ngeimi, cun thlarau man a hngalmi mipa le minu hna kha hlawhtling khawhtu an si.”

GSAM 445.1Kum 12 chungah kan Khrihfabu hna le Cauk zuar in thawngtha a phuangtu hna nih $8,000,000 nakin a tammi man a ngei cauk, ca tawi le cauk hmete hna an zuar le an samnak nih Cauk hmete samhnak le thawngtha phuannak pawlkom rian santlainak cu ttha tein a langhter.

GSAM 445Chimchungnak le vawlei fimnak

GSAM 445.2Europe ram i rianttuan hmun he aa pehtlaimi chimchungnak bia pakhat pek a si i, a chimmi bantuk tein a tlin lio caah hika ah theih awk a tlak. Rianttuanmi le mizapi hna nih khika ah, a hleice in Scandinavia ah, America i an ttuan ningin rian ttuan khawh a si lo tiah an chim. An khuaruah a har ko dingin Pi White nih rian cu hlawhtling tein ttuan khawh a si lawng si loin America i a si ning bantuk in zohkhenh zong a si khawh tiah a chim. An hmuhmi hlawhman a tlawm hmanh Cheu hra cheu khat pek an thok ahcun, Pathian nih an ruahbanh lo tiangin a hlawhtlingter hna lai ti Bawipa nih a hmuhsak tiah zong a chimh hna. Cauk zuar in thawngtha a phuangtu hna nih Scandinavia ah cauk cawk dingin a hlankhan biakamternak in cauk an zuar khawh lai i hlawhtlinnak an hmuh lai tiah zong a chimh hna. Cu ram hna i Ca le cauk chuahnak hmun uktu hna nih “Tuah khawh a si lo; cu ningin cauk kan rak zuar bal lo” tiah an ti. A hnu i a cangmi nih hi kongah Bawipa vancungmi nih Pi White a hmuhsakmi cu vawlei cauk zuartu le cachuahtu hna fimnak nakin a sang deuh tuk ti a langhter. Khika cauk zuar in thawngtha phuannak rian cu a hramthok tein a hlawh a tling. An hmuhmi tangka tlawmpal chungin rian caah cheu 10 cheu 1 pek a thoktu tlawmpal hna cu Cauk zuar in thawngtha a phuangtu an ra si i, anmah le anmah zohkhenh khawh lawng si loin a hlan nakin tangka tam deuh an hmuh cang. Cucaah Cheu hra cheu khat zong tam deuh tuk an pe khawh cang.

GSAM 445.3Kum 1895 ah Norway ram, Christiana i kan Ca le cauk chuahnak hmun nih a chuahmi cauk hna cu Cauk zuar in thawngtha a phuangtu hna nih $40,000 nakin a tammi man tiang an zuar. Hi cu chimchungnak dang pakhat a tlinmi a si ti i hngalh u; cun Khrihfabu chung le a lenglei i mi kip nih tuah khawh a si lo tiah an al chungah a tlinmi zong a si.

GSAM 445.4Kum 1871 le cu hnuah ser a simi cauk hmete samhnak pawlkom hna rian kongah cun, cu rianttuanmi hna zuamnak thawngin biadik sin i hruaimi mi zat cu phungchimtu hna anmah te zuamnak thawngin hruaimi mi zat he aa tluk deuh tiah chim khawh a si. Hi rianttuan ning thawngin Biacah cu vawlei cung miphun le holh vialte sinah phuan a si lio.

GSAM 446Sui le ngun thilthuam le cauk hmete samhnak rian

GSAM 446.1Kum 1873, thla 4 ah California i Cauk hmete samhnak le thawngtha phuannak pawlkom nih ngaihnuammi kong pakhat an thanh. Cu ni tiang cu peng chung i biadik a cohlangtu hna nih pawlkom sinah an hlanmi sui le ngun thilthuam hna cu tit, a phun ttha ning hniksak le a sui le ngun man taktak ningin zuar an si i, $200 hmuh a si tiah an thanh. Cu tangka vialte in cauk hmete, ca tawi le caan hmanhman chuahmi thawngpangca hna cawk an si i, cu hna cu sam an si cang. Thilthuam zuarnak tangka in cawkmi ca le cauk thawngin biadik a cohlangtu mi 20 an um ti pawlkom nih fiang tein an hngalh cang tiah zong an thanh. Ca relnak thawngin biadik hngalhnak a hmumi hna lakah Oakland, California i John I. Tay zong a tel.

GSAM 446San Francisco cu thawngtha phuannak hmun a si

GSAM 446.2Kum 1875 ah San Francisco Khrihfabu sinah a biapimi Tehte khannak pakhat pek a si. Cucu fiang takin a tlin caah atu ah hin a kong kan chim. Hi Khrihfabu nih a hramthok tein Pathian biaknak caah innkhan ngan hna hlan an herh. A man zong a tam i a rem lo deuh fawn, zeicahtiah caan tam deuh ah cu innkhan hna cu rian dang caah hman an herh caah pumhkhawmhnak pehzulh tein tuah khawh a si lo.

GSAM 446.3Kum 1875, thla 4 ni 14 le ni 20 zanlei ah San Francisco Khrihfabu i a hruaitu bu chungtel hna cu Market lam he a naimi Fifth lam i Pi J. L. James inn ah pumhkhawm dingin kawh an si. Khika ah Pi White nih hi umtuning kongah Langhnak chungin a hmuhsakmi cu a kan chimh: San Francisco cu thawngtha phuannak rian ttuan khawhnak hmun a si zungzal lai i, rian cu fimkhur tein hruai a si ahcun, biadik a cohlangtu mi hna an um peh lai. Mi hna sawm khawhnak le rian ttuan khawhnak Pathian biaknak inn sak a si ahcun, an zat a karh lai; a ra tel thar hna nih zong pumhkhawmhnak inn saktuahnak caah hmanmi tangka le a um awk a herhmi leiba hna tlawm deuhter awkah an bawmh ve hna lai.

GSAM 447.1Pi White nih pehzulh in hitin a chim: San Francisco Khrihfabu sinah Pathian biaknak inn sak a biapitnak a forhfial tikah, cu sifahmi Khrihfabu caah cun mui lak i ke kar bantuk a si lai ti a hmuh cang. Sihmanhsehlaw rian an thok tikah Pathian zohkhenhnak nih ke kar khat hnu ke kar khat an hmaiah lam a onhpiak hna cu an hmuh lai i, lam tluan ah bawmtu hawi hna chuahter an si lai tiangin, a donghnakah leiba vialte rulh dih a si lai, tiah chim dingin nawl pek a si.

GSAM 447.2A cung i chimmi pumhkhawmhnak hna i a telmi mi tlawmpal lakah kei zong ka tel caah hitin ka chim khawh: cu pawl i an dihlak deuh cu hi vawlei i a sifahmi an si i, pe 35 x 80 a ngeimi pumhkhawmhnak inn saknak rian an thok ding, cun ram hmun man a tlawm bik hmanh $6,000 tal a herh bantuk a simi khua chungah an sak ding ti ruahnak cu “mui lak i ke kar” bantuk taktak a si. Pi White nih a chimhmi hna Tehte khannak cu Bawipa sinin a rami a si i, a tlin hrimhrim lai ti an zumhnak a tlamtlin caah lawng cu rian cu thok dingin thazang an ngah.

GSAM 447.3Hi rian hramthoknak in atu tiang tam deuh tlawm deuh in ka tel ve caah, a cung i Tehte khannak cu a kong pakhat cio in a tlin dih cang ti hika ah chim ka duh. Ram hmun kawl kan thok tikah $6,000 man a ngeimi ram hmun cu $4,000 in kan cawk khawh. Unaunu pakhat nih a inn le ram a zuar khawh ahcun $1,000 a pe lai tiah a ti. A thilchuah cu ram le inn zuarpiaktu kut ah zamrang tein a chiah i, anih nih a khiahmi man cu a tlawm tuk tiah a chimh. Zarh 2 chungah a inn le ram cu a hmasa i a ruahmi man nakin $1,000 tam deuh in zuar a si i, a kammi tangka cu a pek. A dang pakhat cu a sifahmi unaupa a si i, Khrihfabu inn zeitin sak khawh a si lai ti a hmuh khawh lo. Sihmanhsehlaw “Bawipa nih tuah hrimhrim awk a si a ti ahcun, lam zeimaw in a onhpiak lai” tiah a ti. A sungkhat pakhat ro thilri kong cu remh dih a si i, a khuaruah a har ko dingin, cu thawngin $20,000 a ngeitu a si ti a hngalh. Inn saknak caah $1,000 a pek i, amah umnak inn sak dingah Khrihfabu ram hmun cheu 3 cheu 1 a cawk fawn. Cuticun lam 2 in pawlkom cu a bawmh.

GSAM 448San Francisco caah a biapimi bawmhnak pakhat

GSAM 448.1Cu bantukin inn saknak an pehzulh lioah komiti nih an hmuhmi thawhlawm le bawmhnak tampi kan chim khawh. Khrihfabu inn cu ram hmun man he $14,000 hrawng in sak a si i, cu man cheu 2 cheu 1 nakin a tam deuh cu inn sak dih a si hlanin thawhlawm in rulh a si ti chim cu a za. Inn an saknak Laguna lam cu sianginn caah inn a tlin lomi khuachung pakhat a si caah, inn cung i a khuh an chiah hlanin sianginn uknak bu cu a tanglei innkhan hna ah sianginn tuah dingah hlan awkah an ra. Thla khat ah hlan man $75 cu kum 2 tluk deuh hmuh a si i, cucu pung le hmanhman hman a herhmi man hna a tlinh. Cuticun pawlkom nih an hmuh khawhmi tangka cu a tangmi leiba rulhnak ah an hman khawh.

GSAM 448Ti in zawtnak damternak siizung

GSAM 448.2Cu lio i a ummi leiba cu atu ah a tlawmpal a tang rih. Khrihfabu inn a tangbik chungah thilri tlamtling tein a ngeimi ti in zawtnak damternak siizung pakhat a um. Cu siizung cu tangka harnak zeihmanh a ngei lo i, rei lo teah a dih dingmi leiba tangmi nakin a man a tam deuh tuk.

GSAM 448.3Mi hna nih biadik an cohlan ding kong i Tehte khannak cheu cu khuaruahhar takin a tlin cang. Cu khua ah biadik ceunak a hmumi cu sawm tampi lawng an si lo, za tampi an si i, atu ah vawlei hmun phunphun ah an thekdarh cang. Caan caan ah San Francisco ka tlawn tikah, anmah he kan i hmuhnak a hmanung bik hnuah biadik a cohlangmi mi 2 in mi 10 tiang ka hmuh hna; cun a dong rih lo.

GSAM 449Upa White thihnak

GSAM 449.1Kum 1880 hrawngah Pi White cu Chimchungnak Thlarau thawngin, a va Upa James White sinah, a rak phorhmi lungretheihnak le tuanvo tampi cu a chiah tak hna awk a si i, a dang le amah nakin a no deuhmi hna kut ah a pek hna awk a si tiah chim dingin cawnpiak a si. Amah cu “a hmanung bik thlennak caah aa tim awk a si”—a sullam cu a vawlei rian tlanhnak cu a dong zik cang ti a si. Hi cawnpiaknak cu a ngaih thok i, a caan zong a rang tuk lo, zeicahtiah kum 1881 ah a rianttuan a dong i Jesuh ah a itthat. Thla 7 ni 31 ah thosi in a chuakmi khawsik zawtnak nih a tlun. Thla 8 ni 3 ah a inn in Battle Creek Ngandamnak Zohkhenhnak Inn ah tthial a si i, khika ah pek khawhmi zohkhenhnak le ngaihpiaknak vialte pek a si, sihmanhsehlaw santlai a si lo. A zawtnak cu a chhe deuhdeuh. A zawtnak a thok tein a “hmanung bik thlennak” cu a phak cang ti a thinlung chungin a thei cia.

GSAM 449Upa Smith chimmi

GSAM 449.2Hi thil a cangmi kong chim in Upa Uriah Smith nih hitin a ti: “A thihnak velchum umtuning cu cu nakin a ttha deuh ding a har. A zawtnak a hmanung bik ni 3 chungah a hngalhnak a ngeih chung cu faknak zeihmanh a in lo tiah a chim. Cu a nuammi Sabbath zanlei ah a nunnak a cham deuhdeuh lioah, a thinlung taktak in a dawttu i mitti he a ummi hawi tampi cu inn chung le a velah an dir. Dai tein itthah bantukin thihnak chungah a kal; a dih hnuah cun a hmai umtuning vialte cungah daihnak nuam cu fek tein a um bantuk a si. Hi thlacamnak hi leh a si bantuk a si:

GSAM 449.3“‘Na pekmi it a herh ti lomi lunglawmhnak ka hmuh hlanah, Hi caan chung cu ka it khawh hnga ka siang; Vancung rian ka ttuan hlanah, Vawlei cungah dinhnak ni khat ka pe.’”

GSAM 449.4A thih tikah a kum cu kum 60 le ni 2 a si. Battle Creek ah a cung i an ngeihmi upatnak cu thla 8 ni 13 i a vuihnak ah mi 2,500 tal an tel ti nih a langhter. Oak Hill Thlanmual i a hmanung bik dinhnak hmun tiang rangleng 95 a ngeimi mibu le ke in a kalmi mibupi nih an zulh.

GSAM 450.1A thih hnuah pekmi le Zohtthannak le tlangautu chung i chuahmi upatnak bia tampi lakin Upa S. N. Haskell nih a ttialmi cu a tang i bantukin kan lakchuah:—

GSAM 450.2“Harnak a chuah caan vialte deuh ah a ngeihmi bia thleidang thiamnak ttha, a palhmi hna cungah le amah a rak nautatmi hna hmanh cungah, an i ngaichihnak tehte a hmuh tik paoh i a langhtermi thinlung nemnak le thinlung sunlawinak, cun a dik tiah a zumhmi a dawtnak cu ka ruah tikah, Israel lak i pa pakhat cu a tlu cang tiah biatak tein ka chim khawh. Amah cu a dinh lio ah, rian zong le mi tampi zong nih a hmailei hmuh thiamnak le pa bantuk zohkhenhnak an ngei ti lo ti an hngalh lai.”

GSAM 450.3A thih tikah kan ral hna nih Biacah cu atu ah a cawl hrimhrim lai tiah an chim. Sihmanhsehlaw a cawl lo; Pathian kut hnuai ah amah nih a rak dirhmi rianttuannak bu hna cu a lian deuhdeuh ding an si i, “Bawipa nih a cinmi thingkung hna” bantukin thei a tammi a peng tampi an chuahter ding a si.

GSAM 450Biaknak lei upadi sernak chimchung a si

GSAM 450.4Vancungmi pathumnak biacah a phuangtu hna nih, Biathlam 13 i chimchungnak ningin, Pathian nawlbia hna an zulh ruangah United States le hmun dang hna ah mi hna hrem an si lai caan a ra lai tiah an chimnak in kum 58 a liam cang. Pi White nih a ttialmi A hramthok i canganmi hna timi cauk chungah hi cawnpiaknak kong cu a tang i bantukin kan rel:—

GSAM 450.5“Vancungmi nih ‘Zoh u!’ tiah a ti. Ka zoh cu mi sual, asilole a zum lomi hna lei ah merh a si. An dihlak in an cawlcang lio. Pathian mi hna he a ummi thathawhnak le thilti khawhnak nih anmah cu a cawlcanghter hna i a thinhungter hna. Hmun kip ah buainak le buainak a um. Pathian ceunak le thilti khawhnak a ngeimi pawl do awkah lam an tuahmi ka hmuh. An velah muinak a sah deuhdeuh; sihmanhsehlaw anmah cu fek tein an dir, Pathian nih a cohlang hna i, amah an rinsan. An thinlung a buaimi cu ka hmuh; cu hnuah Pathian sinah nasa takin an auhmi ka theih. Chun le zan an auh cu a cawl lo: ‘Maw Pathian, na duhnak cu tlin ko seh! Na min sunparter khawhnak a si ahcun, na mi hna caah luatnak lam tuah! Kan vel i a ummi Pathian a hngal lomi hna kut in kan khamh. Annih nih thih dingah an kan khiah cang; sihmanhsehlaw na ban nih khamhnak a chuahpi khawh.’”2

GSAM 451.1“Cu hnuah vawlei hruaitu hna cu ruahnak an i cheuhmi ka hmuh i, Satan le a vancungmi hna cu an velah rian an ttuan tuk. Canganmi pakhat ka hmuh i, a kapi hna cu ram hmun phunphun ah sam an si. Cu ca nih mithiang hna cu a hleice a simi an zumhnak an hlawt i, Sabbath an nuse, cun Zarh chung ni hmasa bik an ulh lo ahcun, caan khiahmi a liam hnuah mizapi nih an thah hna khawh lai tiah nawl a pek.”3

GSAM 451Amerika ram i hremnak

GSAM 451.2Kanmah a doh hna mi nih, Amerika Ram Pawlkom ram uknak upadi hrampi ah, ‘Ram nawlser pawl nih biaknak pakhat dirhnak kong ah siseh, mah biaknak zalong tein biaknak khamnak kong ah siseh, upadi zeihmanh an ser lai lo,’ tiah a ti caah, hi ram ah hremnak a chuak kho lai lo tiah an chim. Cu leng ah, peng tam deuh i ‘Covo hna kong upadi’ nih biaknak lei upadi sernak a kham. Hivek in an chim nain, kan miphun nih ralrin peknak Biacah le dohkalhnak tonnak caah a herhmi timhlamh ciahnak kong cu an phuang pehzulh ko.

GSAM 451.3Kum 1863 ah, Amerika Ram Pawlkom ram uknak upadi hrampi le ram chung upadi hna thlen i, biaknak zulh dingah mi hramhram in tuahternak caah hman khawh a si lai tiah a tinhmi pawlkom pakhat an dirh. Hi ruahnak a cohlangtu hna an karhhnak le, a hlei in Zarh chung ni hmasa bik ulh ding kong ah, thil ttha tuah dingah mi hramhram in tuahter ding ti ruahnak a darhnak cu a rang tuk caah, peng tampi ah hremnak a taktak in a thawk cang. An chia le ttha theihnak zulh in ni dang a ultu hna caah zalennak a petu Zarh chung ni hmasa bik kong upadi a ngeimi peng hna hmanh ah a si, cun Zarh chung ni hmasa bik an ulh lo caah mi hna cu thawng an thlak hna cang.

GSAM 452Voi 116 kaihhratnak

GSAM 452.1Kum 1878 in 1896 March thla tiang, Amerika ram i Ni sarihnak Adventist hna voi 116 kaihhrat an sinak cazin cu ka hmaiah a um. Cu hna lak i 109 cu thiam lo an coter hna. Anmah lak i tampi cu ni 20 in ni 60 tiang thawng an thlak hna, cun mi 12 tluk cu mithat, mifir le misual a chia bik hna he ‘thir cikcin in i temmi thawngtla rianttuan phu’ ah hramhram in rian an ttuanter hna. An cungah hremnak bia a ceihmi hna nih an vialte cu rammi a ttha bik hna an si tiah an cohlan hna.

GSAM 452Biaknak lei zalennak pawlkom

GSAM 452.2Kum 1889 July 21 ah, Battle Creek, Michigan ah, Ram huap biaknak lei zalennak pawlkom tiah an auhmi pawlkom pakhat an dirh. A tinhmi cu biaknak lei upadi sernak doh, biaknak le ram uknak an i pehtlaihnak a dikmi kong mipi theihter, le an chia le ttha theihnak ruangah hremnak a ingmi hna bawmh a si. Hi pawlkom nih ca le cauk samnak le kanmah ram chung i atu caan tuanvo le tihnung hna mipi theihternak ah rian tampi an ttuan. A ngaingai te ah, Biathlam 14:9-12 i Biacah chung i a ummi ralrin peknak aw hna kau deuh in darhternak rian lianngan an ttuan.

GSAM 452Biaknak lei a si lomi thawngthan ca hna nih an bawmhnak

GSAM 452.3Cu lio i Ni sarihnak Adventist hna cungah nasa tein a thlengmi hremnak kong cu New York Sun, New York World, Chicago Inter Ocean le a dangdang thawngthan ca hna i ca chuah hruaitu bia ngan hmun ah an langhter. Mah te chia le ttha theihnak a zulh i, nawlbia nih a khiahmi ni a ulh ruangah Amerika Ram Pawlkom rammi pakhat cungah ding lo tein an tuahnak kong cu zalong tein chimmi ca hna an chuak. Cutivek thawngthan ca hna hmangin, hi kong cu reltu mi 1,000,000 hlei tampi an theihter hna. Thla khat chungah, Vancungmi pathumnak biacah i a laimu biadik cu kanmah nih kum 20 leng chungah kan phak khawhmi nakin mi tam deuh nih an theih.

GSAM 453Minung thinhunnak cu Bawipa thangthatnak ah a cang

GSAM 453.1Cuticun, Pathian rian donghternak le nawlbia palinak nih a fialmi Sabbath a kalhmi ni pakhat bawmhnak caah upadi ngeihnak dingah minung hna an zuamnak nih, biadik khulrang deuh in tthanchonak lam a ong ti kan hmuh.

GSAM 453.2Hi lam hna in thla tlawmte chungah tuah a si cangmi kan ruah tikah, Cathiang bia pahnih cu kan thinlung ah fiang tein an lang. Pakhat nih, ‘Biadik doh in zeihmanh kan tuah kho lo; biadik caah lawng kan tuah khawh;’4 tiah a ti. A dang pakhat nih, ‘A ngaingai te ah, minung thinhunnak nih nangmah a thangthat lai; a tangmi thinhunnak cu nangmah nih na kham lai.’5 tiah a ti.

GSAM 453Zarh chung ni hmasa bik kong upadi hna chimchungnak

GSAM 453.3Kum 1885 ah chuahmi Tehte khannak nambat 32 chungah, Amerika Ram Pawlkom ah Zarh chung ni hmasa bik kong upadi zeitindah an hmanter lai timi kong a um. Hitin a ti: ‘Mipi duhhnak le bawmhnak hmuh dingah, nawlsertu hna nih Zarh chung ni hmasa bik kong upadi an halmi cu an cohlan lai.’6 Hi thil cu zeitindah a tlin cang ti caan tawite kan ruat lai.

GSAM 453Vawlei thil langhternak puai kong upadi sernak

GSAM 453.4Kum 1892 ah, cu kum May thla in October thla tiang Chicago, Illinois ah tuah dingmi Vawlei thil langhternak puai cu Zarh chung ni hmasa bik ah on lo dingah, ram nawlser pawl sinah halnak an tuah. Cung i chimchung a si ning tein hramhram in an nornak tangah, cutivek upadi cu 1892 July 19 ah an hmanter. Amerika Saklei Ram Pawlkom ram nawlser pawl nih Sabbath kongah upadi an sernak voi khatnak a si ti cu hngalh peng ding a si.

GSAM 453.5Khrihfabu hna nih min cazin tampi, halnak ca hna le meithirhri in kuatmi thawngpang ca hna an kuat. Ram nawlser pawl sinah halnak an tuah lawng a si lo; tthatnak in (?) ram nawlsertu hna cu hitin an theihter hna: ‘Hi thutluknak hna chung i kan tarlangmi a herhmi hna zulh lo in, Vawlei thil langhternak puai caah zeivah a si zongah bawmhnak dang pek dingah me a thlakmi ram nawlser pawl chungtel, nawlser upa siseh mipi ai-awh siseh, ahohmanh cu atu in hnu lei ah rian pakhatkhat le zumhchanh ngammi tuanvo pakhatkhat caah me kan thlak lai lo, kan bawmh lai lo tiah, kanmah cio le pakhat le pakhat hmaiah biakamnak kan tuah.’ A herhmi an timi cu, Zarh chung ni hmasa bik ah puai khar ding a si.

GSAM 454Kum 1892 ram nawlser pawl pumhnak i bia hna

GSAM 454.1Upadi cu an hmanter lio, ram nawlser pawl pumhnak hmun i biaruahnak zohchun ding pakhat ah, a tangmi hi rel u:

GSAM 454.1‘Cu phatsannak cu ca ngan in fiang tein an tarlang i, Amerika Ram Pawlkom ram nawlser pawl nih an chuh ka hmuh ka duh. Ngan u. Zeitindah nan ngan lai? ... Nan ngam ahcun, biafang in tarlang u; nan ngam ahcun, cu lam cu tanh u; cu caah me a thlakmi lakah mi zeizat dah hinah an kir than lai? Ahohmanh an si lai lo tiah ka ruah. Cu nan doh ahcun nanmah le nanmah tihnung ah nan chiah a si.’

GSAM 454Khrihfabu nih a i porhlawhnak

GSAM 454.2Hi upadi hmanter ding a hal i, ram nawlser pawl nih hmanter an si khawhtertu hna nih, an biaknak lei upadi sernak khuakhannak ah a biapi ngaingaimi teinak tiah an ruah ti cu a fiang. Zeicahtiah cu hnu tlawmpal ah, hi pastor minthang hna lak i pakhat nih Pittsburg, Pennsylvania ah bia a chimnak ah hitin a chim:—

GSAM 454.3‘Khrihfabu nih ram hruainak le ram uknak pawl lianngan hna cungah huham a ngeih ti cu a tuan cia Vawlei thil langhternak puai kong ah fiang bik in langhter a si. Ram chung i pawl sang bik a simi Amerika Ram Pawlkom nawlser upa pawl nih biaknak aw cu an ngaih i, Vawlei thil langhternak puai caah $5,000,000 tangka peknak upadi cu, puai lianngan innka hna Zarh chung ni hmasa bik ah on lo ding tiah khrihfabu nih a chiahmi a herhmi he an hmanter. Hi thil a ttha i a liannganmi nih Khrihfa thinlung ah, hi thil hi tuah khawh a si ahcun, a herh zia a khatmi thil dang hna zong tuah khawh an si lai ti a ruahter. Khrihfabu cu huham a karh lengmang i, a liam cangmi caan nakin hmailei ah a aw cu voi tam deuh ngaih a si lai.’

GSAM 454.3Cuticun, kum 1885 ah pekmi cu Tehte khannak cu zeitindah a tlin cang i, a tlin pehzulh ti kan hmuh.

GSAM 455Katholik le Protestant an i pumhnak

GSAM 455.1Hi kong he pehtlai in, kum 1885 ah chimmi le Tehte khannak nambat 32 chungah a um ve mi chimchungnak dang pakhat cu kan tarlang lai:—

GSAM 455.2‘Protestant biaknak nih thlangkar a lan in a kut a dawh i Rome huham kut a kai tikah; a taw hngalh lomi khur a lan in a kut a dawh i mithi thlarau he biaruahnak zumhnak he an i kai tikah; hi phu thum i pumhnak huham ruangah, kan ram nih Protestant le mipi nih an uknak ram a sinak upadi hrampi i a hram a simi bia vialte cu a hnawt i, Rome biaknak hotu i biatak lo le hlenhnak hna darhternak ding thil a tuah tikah, Satan khuaruahhar rian ttuan caan a phan cang i, donghnak a nai cang ti kan hngalh khawh lai.’7

GSAM 455.3Hi chimchungnak i a hmasa bik a tlin cang ti langhter dingah, kan kiangkap ah a cangmi kan zohter hna lawng a herh. Protestant pastor hna le mipi hna nih Katholik hna duhhnak hmuh an zuam i, an pawlkom pumhnak hna ah tel dingin an sawm hna le a dangdang hna hi zoh u. Cung i Tehte khannak pek a si lio, kum 1885 ah, atu kan hmuhmi hivek thil cu a hmelhmanh tlawmpal lawng a lang ti hngalh peng ding a si.

GSAM 455.4Protestant hna nih Rome biaknak hotu zultu hna kut le bawmhnak an kawlnak langhter dingah, kum 1896 March 18 ni Kansas City (Missouri) Star thawngthan ca chungin ka lak.

GSAM 455Methodist hna le Mi thiang Patrick ni

GSAM 455.5Kum 1896 March 17 ni, Mi thiang Patrick ni ah, Kansas City i Methodist khrihfabu a hruaitu pastor Dr. Mitchell nih, Kansas City, Missouri i Coates Opera House ah bia a chim. Star thawngthan ca nih cu chimmi bia cheu cu ‘thuanthu cawn vek i langhnak hmete’ tiah a chim. Dr. Mitchell nih a tangmi hi a chim tikah, nasa tein kut an beng:—

GSAM 455.6‘Mah zumhnak lawng kaihhnget i mi dang hnawtnak cu hngalh lohnak nih a chuahtermi a si. Kan innhnen hna tawk loin kan hngalh hna caah, kanmah lawng a dik tiah kan i ruah. Kanmah Protestant hna cu Katholik hna kong i chim awk tlak lomi thil hna zum dingin cawnpiak kan si. Katholik hna zong Protestant hna kong i chim awk tlak lomi thil hna zum dingin cawnpiak an si. Atu cu pakhat le pakhat mit kan i zoh khawh le kut kan i kaih khawh tiang kan i naih tikah, pakhat le pakhat kong i kan ruahnak a palhmi hna kan hmuh. Pakhat le pakhat tam deuh kan i hngalh ahcun, ttha deuh in kan i daw lai. Kan i tthen i, pakhat le pakhat kan i soisel. Thluachuah pekmi Khrih zultu hna caah zah awk a si. Khrihfa vialte cu thisen sunglawi pakhat te nih tlanmi kan si; Pathian vel pakhat te nih kanmah a dirhter i, vancung pakhat te phak kan i ruahchanh. Unau hna, hi vawlei cungah hin pakhat le pakhat kan i hngalh ding a ttha deuh a si.’

GSAM 456.1Star thawngthan ca nih hitin a peh:—

GSAM 456.2‘Cun Dr. Mitchell cu a hnungah a tumi Phungki Dalton [Katholik tlangbawi] lei ah a mer i, a kut a dawh in, “Unaupa Dalton, hi cu ka kut a si,” tiah a ti. Phungki Dalton cu a tho i a dawhmi kut cu a kaih. Dr. Mitchell nih a kut a hninh lio ah, “Vawlei cung i khua pakhat te ah caan saupi kan um hnu ah, vancung ah pakhat le pakhat kan i hngalh khawhnak dingah vancungmi pakhat nih kanmah bia a kan phuahpiak a herh ahcun, zah a um ngaingai lai. Hi vawlei cungah hin pakhat le pakhat i hngalh hna usih,” tiah a ti. A ngaitu hna nih kut an beng, cun Phungki Dalton a ttut hnu ah, Dr. Mitchell nih a bia chim cu a peh.’

GSAM 456Thil lianngan le thutluknak a chuahtermi

GSAM 456.3Kum 1892 February 18, Melbourne, Australia, tiah ni khiahmi ca dang pakhat chungin kan lak:

GSAM 456.3‘Vancungmi vialte nih thil a cangmi hna an i phuan ning an zoh lio a si tiah ka sinah langhter a si. Vawlei cung i Pathian uknak kong i a lianngan i caan saupi a awhmi i dohkalhnak ah, a biapi tukmi caan a lang lai. Thil lianngan le thutluknak a chuahtermi pakhat a cang lai, cun cu cu rang tein a si lai.’

GSAM 456Biaceihtu Brewer i ‘Khrihfa ram’

GSAM 456.4Hi ca ngan a si hnu ni 11 ah, Amerika Ram Pawlkom a phak hlan ah, Protestant hna le Katholik hna nih hi ram hmailei umtuning a khiahmi tiah an chimmi thil pakhat a cang. Ka tarlang duhmi cu, February 29 ni ah Biaceihtu hruaitu Brewer nih a phuanmi, ‘Hi cu Khrihfa ram a si,’ timi Amerika Ram Pawlkom biaceihnak zung sang bik i thutluknak a si. Tarlang a si cang bantukin, cu kum July 19 ni ah Vawlei thil langhternak puai Zarh chung ni hmasa bik i kharnak upadi cu an hmanter. Cu upadi hmanter dingah nasa tein a halmi pastor hna nih, biaceihnak zung sang bik nih hi ram hi Khrihfa ram a si tiah a phuan caah, Khrihfa Sabbath cu zah lo tein bawhchiat a sinak in humh a herh ti a hram an hmang i, an hal ngaingai. Ram remhtthannak phu nih zong cutin an ruat. Hi cu Khrihfa ram a si caah, ram uknak hram ah Pathian le a upadi hna cu cohlan ding a si, ti le a dangdang in an ruat. A donghnak i hi dohkalhnak chungah, a ngaingai tein thil lianngan le thutluknak a chuahtermi pakhat cu a cang, ‘cun cu cu rang tein a si.’

GSAM 457Hlan lio profet hna

GSAM 457.1Pathian sal, profet hna sinah pekmi Langhnak cu phun hnih an um a lo. Pakhat cu ‘Ih lo i hmuhmi langhnak’ tiah auh a si, a sullam cu Langhnak a hmuh lio ah cu minung cu mi dang nih an hmuh khawh a simi a si. A dang pakhat cu ‘zan i langhnak’ tiah auh a si. A hmasa phun Langhnak cu 1 Samuel 3:1 ah tarlang a si. Cu ah cun ngakchia Samuel a tonmi kong hi bia hna in a um: ‘Cu ni hna ah Bawipa bia cu a tam lo; Ih lo i hmuhmi langhnak a um lo.’

GSAM 457Ih lo i hmuhmi langhnak hna

GSAM 457.2Profet Ezekiel cungah Bawipa kut a um lio i a hmuhmi Langhnak cu hi phun (Ih lo i hmuhmi langhnak) hi a si. Judah upa hna cu a hmaiah an ttut i, Ih lo i hmuhmi langhnak a hmuh lio ah an hmuh.8 Caan dang pakhat ah, profet Daniel cu Khaldea uktu hna lakah a um lio ah Langhnak chungah lak a si. Cu hmun ah an um peng ahcun, Langhnak a hmuh lio ah an hmuh khawh ding a si; asinain, ‘an cungah ttih tuk ruang i khurhnak nasa a tlung i, an i thuh dingah an tli.’9

GSAM 457Pi White i zan Langhnak hna

GSAM 457.3Pi White i a hlan Langhnak hna cu a vialte Ih lo i hmuhmi langhnak hna an si. Kum 1884 in thawk in, Langhnak hna umtuning cu hi lei ah a thleng, zeicahtiah atu cu Cathiang nih ‘zan i langhnak’ a timi an si. Mang men an si lo; a hlan kum hna i Ih lo i hmuhmi langhnak hna ah bantukin, a ceumi vancungmi pakhat te cu a lang i, amah cu a cawnpiak. Baibal chungah ‘zan i langhnak’ tampi ngan an si; Semtirnak 46:2; Daniel 2:19; 7:13; Lamkaltu 16:9; 18:9; 23:11; 27:23-25 rel in fiang tein hmuh khawh a si.

GSAM 458.1Pi White i hi zan Langhnak hna chungah, a biapi ngaingaimi chimchungnak tampi pek an si i, hmaiah kan tarlang cang bantukin, a dik taktak in an tlin. A hnu deuh i Langhnak cheukhat cu atu ka tarlang lai.

GSAM 458Washington ah thialnak

GSAM 458.2Kum 1893 ah Pi White nih hitin a chim:

GSAM 458.2‘Atu cu Battle Creek ah rian tampi tuk pumh an si. Cu rian hna cu tthen in khua dang hna ah chiah an si i, cu ceunak le hngalhnak nih hmun dang hna thluachuah a pek khawh hna ahcun, Pathian duhning a si lai. Bawipa nih Battle Creek ah Jerusalem pahnihnak a um a duh lo. Pathian duhnak tuah a si ahcun, remhtthannak le thlenhnak nasa, le rianttuan thilri hna le rian hmun hna thialnak a um hrimhrim a herh lai.’

GSAM 458.3Kum 1903 March thla, Oakland, California i Vawlei huap Khrihfabu khawmpi ah, hitin a chim:

GSAM 458.3‘Kum tampi chung kan miphun cu, Battle Creek in chuak u, tiah ralrin pek an si cang. Asinain cu hmun ah rian tampi dirh an si caah, cu ah um peng cu a nuam, cun zeiruangah dah thial an herh ti minung hna nih an hngal kho lo.’

GSAM 458.4‘Hmun dang ah umhmun i ser kong i halmi bia cu, A si, tiah ka leh. Vawlei huap Khrihfabu khawmpi zung hna le ca le cauk chuahnak rian cu Battle Creek in thial si hna seh. Atlantic tipi kam ah maw a dang ah maw a si lai ti, cu hmun cu ka hngal lo. Asinain hi cu ka chim lai: Battle Creek ah Zohtthannak le tlangautu zung sakthannak caah lungto pakhat hmanh siseh, hlumchan pakhat hmanh siseh, zeitik hmanh ah chiah hlah u. Cu caah Pathian nih hmun ttha deuh a ngei.’

GSAM 458.5Hi cawnpiaknak an theih hnu ah, zumtu hna khawmpi nih, ‘Vawlei huap Khrihfabu khawmpi zung hna cu Battle Creek, Michigan in Atlantic tipi kam i hmun pakhatkhat ah thial si hna seh,’ tiah me an thlak.

GSAM 459.1Vawlei huap Khrihfabu khawmpi pumhnak a dih hnu, Battle Creek ah tuahmi Vawlei huap Khrihfabu khawmpi biaruahnak ah, ‘Vawlei huap Khrihfabu khawmpi zungpi cu New York khua kiangkap ah chiah kan duh,’ tiah me an thlak. Cu bantukin, a ttha lai mi hmun kawl dingah rian hruaitu phu lianngan pakhat thim a si. Cu phu nih an khuakhannak cu Pi White an theihter i, anmah caah ceunak dang a ngeih rih maw tiah an hal. A leh ah hitin a chim:—

GSAM 459.2‘Hngalhthiamnak le thlacamnak he kan cawlcang khawh dingah Bawipa nih kanmah bawm hna seh. Kan Ca le cauk chuahnak hmun cu khuazei ah dah kan chiah lai ti kan hngalh, cun rang tein kan hngalh cu amah nih a duh ti ka zumhnget. Khawdur a cawlcang tikah kan cawlcang ve khawh dingin timh cia hi kan himnak lam umsun a si ti ka zumhnget. Amah nih kanmah a hruai hna dingah thla cam usih. Amah i zohkhenhnak hmangin, Battle Creek kan chuah a duh ti a langhter cang....

GSAM 459.3‘New York ah rian ttuan a herh, asinain kan Ca le cauk chuahnak hmun cu cu ah dirh ding a si maw si lo ti ka chim kho lo. Ka hmuhmi ceunak cu, cu thialnak ka bawmh khawh ding tiang fiangmi a si tiah ka ruah ding a si lo.’

GSAM 459.4Zarh hnih tluk New York khua le a kiangkap khua hna ah an kawl hnu ah, cu phu nih Ca le cauk chuahnak hmun caah a tlakmi hmun an hmuh kho lo. Cu caan ah, May 30 tiah ni khiahmi ca pakhat a ra, cu chungah Pi White nih hitin a chim:—

GSAM 459.5‘Kan unau hna nih Zohtthannak le tlangautu Ca le cauk chuahnak hmun caah hmun an kawl lio ah, Bawipa cu taima tein an kawl ding a si. Anmah derthawnnak cu a zungzal in hngalh pengin, ralring ngaingai le fimkhur tein, thlacamnak he an cawlcang ding a si. Minung thutluknak cu kan i bochan ding a si lo. Pathian nih a pekmi fimnak kan kawl ding a si....

GSAM 459.6‘New York ah rian hmun dirhnak kong ah, Ralring u, tiah ka chim a herh. New York kiang ah a um ding cu ka duh lo. Zeiruangah ka ti ti a vialte atu ka chim kho lo, asinain cu khua he a hlatnak mail 30 chungah a ummi zeihmun paoh cu a nai tuk lai ti ka zumhnget. Hmun dang hna kiangkap cu zohfel u. Washington, D.C., i a tthathnemnak hna cu tha tein zohfel ding a si ti ka zumhnget.

GSAM 460.1‘Hi rian hmun cu khua chungah siseh, khua kiangkap umhmun ah siseh, kan dirh ding a si lo. A kiangkap ah ram a um khawhnak, khawte lei hmun ah dirh ding a si.’

GSAM 460A tthami zuarnak pek a si lai ti chimchungnak

GSAM 460.2Hi theihternak an ngeih tikah, cu phu nih thlacamnak he Washington kiangkap cu an kawl thawk. Cu lio ah, hi cawnpiaknak a chungah a ummi ca pathumnak a ra:

GSAM 460.2‘Nisuah lei i kan rian hmun chiah ding kong ah ceunak kan hmuh khawhnak dingah thla kan cam cang i, ceunak cu fiang ngaingai in kan sinah a ra cang. Tangka tampi zalong tein hman khawh a ngeimi minung hna nih tangka tampi an hman cangnak hmun hna cu kanmah lei dingah pek kan si lai ti ceunak fiang cu ka sinah pek a si cang. Hi inn lianngan hna ngeitu cu an thi, asiloah thil dang pakhatkhat ah an thinlung a phai, cun cu thilri cu man tlawm ngaingai in zuar dingah chiah a si....

GSAM 460.3‘Ka sinah pekmi ceunak in, atu caan ah Zohtthannak le tlangautu zungpi cu Washington kiang ah a um ding a si ti ka hngalh.’

GSAM 460Chimchungmi hmun cu hmuh a si

GSAM 460.4Hi ca an ngeih tikah, cu phu nih Columbia Peng chungah hmun an kawl thawk. Asinain, eka khat ah dolar 1,000 nakin a tlawmmi ram an hmuh kho lo. A donghnak ah, Takoma Park kong an theihter hna. A tangmi hi cu phu i tuanmi kong thanhnak a si:—

GSAM 460.5‘Peng ramleng deuh ah, asinain Takoma Park khua ramri chungah, eka 50 tluk a si i dolar 6,000, asiloah eka khat ah dolar 120 in kan lei khawhmi ram pakhat kan hmuh. Hi hmun cu tha tein kan zohfel. Kum tlawmpal liam ah Boston i sibawi pakhat nih ngandamnak zohkhenhnak hmun caah a thimmi a si ti kan hngalh. Ram leinak man le hram hmete hna, thingtum hna le hnawm vialte thianhnak ah dolar 60,000 tluk a hman tiah an chim. Tangka lei harsatnak nih a khuakhannak tuah khawh lo in a kham, cun cu ram cu, ram a hraikhannak tangka a pekmi mipa pakhat kut ah a phan. Cu mipa nih dolar 15,000 a hman.

GSAM 461.1‘Takoma Park khua mi hna nih, khua ukbawi le hruaitu cheukhat an ai-awh in, cu hmun ah kanmah cu lawmh ngaingai in an kan don hna i, kan khuakhannak tuahnak ah hawikom bantukin kanmah he rianttuantti ding an si ti an kan biakam hna.

GSAM 461.2‘Kan khualtlawnnak le kawlnak vialte chungah, hi hmun bantukin Tehte khannak hna i khiahmi hna a tlinhmi hmun dang zeihmanh kan hmuh lo. Kan umhmun a si dingah Pathian nih a duhmi hmun ah, amah i zohkhenhnak nih kanmah a kan hruai hna a si ti kan zumh.’

GSAM 461.3Hi dal le a hlan dal hna ah tarlangmi Tehte khannak tampi an tlin cang ti kan hmuh caah, hmailei i a cang rih lai mi thil hna caah timh cia kan si i, kan ralring lo lio ah an kan tlungh lo nakhnga, ‘kan Pathian Bawipa cu zum usih, cuticun hnget tein dirhter kan si lai; a profet cu zum usih, cuticun kan tthangcho lai.’

Notes

  1. 2 Chanrelnak 20:20. ↩
  2. A hramthok i canganmi hna, cahmai 272. ↩
  3. Cu cauk thotho, cahmai 282-283. ↩
  4. 2 Korin 13:8, ↩
  5. Salm 76:10, ↩
  6. Khrihfabu caah tehte khannak hna, cauk 5, cahmai 451. ↩
  7. Khrihfabu caah tehte khannak hna, cauk 5, cahmai 451. ↩
  8. Ezekiel 8:1. ↩
  9. Daniel 10:7. ↩

Note

Back