Adventist Pioneer
Library
aplib.orgCauk Inn
25 / 31

Dal 22 — Bu sernak

John Norton Loughborough

GSAM 343.1Hi thil ruangah Crete ram ah na umter, a tling lo mi thil hna na remhter dingah le khaw tin ah upa hna na thlah dingah ka nawl, ka chim zo vekin.1

GSAM 343.2Vancungmi pathumnak biacah a tthanchon lio ah kum hra le pahnih (1846 hna in 1858 tiang) a liam cang, kan mi hna cu biadik le Khrihfa duhdawtnak lawng siar lo in, pawlkomnak hna an herh ti an theih thok hlanah. Hmuhsaknak Thlarau hmangin Bawipa nih hi thil cungah a mi hna a chim cang ko nain, anmah hna cu harsatnak hna nih a thoter hlanah, rian lei thilri hna zohkhenhnak caah peng chung Khrihfabu hna pawlkomnak, Khrihfabu le pawlkomnak hna bu ser a herh ti an theih tling lo.

GSAM 343Bu sernak kalhmi

GSAM 343.31854 kum i chuahmi Tonak le Hmuhmi ca thluhnak, lai 12 tang i fianternak ca pakhat ah, Upa James White nih hi tiin a ngan:

GSAM 343.4“1844 ah caan a liam hnuah buainak lianpi a um, le mi tam deuh cu bu sernak an kalh, khangah cu thuthangtha nih a pekmi zalenhnak tlingpi he a kalh ti an ruat ruangah! Pi White cu i hruhchihnak phun kip a kalh ringring, le buainak khamnak le remhternak caah bu sernak hmuining cu a herh ti a thok in a phuang. Atu caan ah mi malte lawng nih, a ummi buainak lakah a dinhmun hlenhternak caah a herhmi ngamnak an thei khawh.”

GSAM 344.1Ni remtuk ah a pekmi ralrinhnak le zirhternak ruangah Ni sarihnak Adventist hna karlak i a ummi i remnak cu a tthanchoter le a dirhmun ah a khum khawh tuk.

GSAM 344George Storrs nih Bu sernak chungah a chimmi

GSAM 344.21844 ah nganmi George Storrs nih, Khrih ratthannak biacah ruangah Khrihfabu hna an suakmi hna kha bu sernak thuhla ah ziang zirhternak pek a si ti hi a langhter ding:

GSAM 344.3“Khrihfabu dang pakhat bu ser dingin na hawl lo dingah ralrin. Mi nih a ruatmi hmangin bu sermi Khrihfabu paoh cu a bu ser bak tikah Babylon ah a cang. Bawipa nih duhdawtnak pehtlaihnak tthawngmi hmangin amah Khrihfabu a ser. Cu nak in a tthawng deuhmi cu ser khawh a si lo; Khrih zulhtu kan si tiah an chimtu hna cu cuvek pehtlaihnak nih a hruai khawh lo ahcun, Khrih zulhtu an si nawn lo, le anmah tein taksa chungin an tla suak.”2

GSAM 344Tirhthlah hna caan i remnak

GSAM 344.4A cunglei ah kan chim zo vekin, Ni sarihnak Adventist hna cu kum tampi ningcang tein bu sernak zeihmanh ngei loin an um, Khrihfabu bu sernak hmanh an ngei lo. Mi pakhat nih, a ummi kalhmi tlaknak hna lakah biadik a pawm le a zulh ngamnak a ngeih ahcun, a dikmi le Khrihfa duhdawtnak le i lawmnak a tlakmi tiah an siar. Tirhthlah hna caan ah, a tling lo mi thil hna remhter ding a herh caan a ra.3 Kum 65 A.D. velah Titus cu zumtu an umnak khaw tin ah upa hna thlah dingin nawl a ngei, le Timothy cu hi thil thuhla ah zirhternak tlingpi a dong.4

GSAM 344Bu sernak thuhla ah Upa White

GSAM 344.5Bu sernak le remhternak thuhla ah Upa James White nih a nganmi cu Zohtthannak, Jan. 4, 1881 ah a langh:

GSAM 345.1“Bu sernak cu rian pakhat tein tuahnak i remnak le bumhnak hna lakah zohkhenhnak caah a si. Nawlngainak hneknak tuknak saphawhri bantukin hman dingin ruah a si dah lo, Bawipa minung hna zohkhenhnak caah a si. Khrih nih a minung hna kha a hnek lo; a ko hna. ‘Ka tuu hna nih ka aw an theih, ka thei hna, le an zui.’ Kan nungmi Lu nih lam a hruai, le a minung hna zui dingin a ko.”

GSAM 345.2“Mi nih an tuahmi zumhnak nganmi hna nih i remnak an chuah khawh lo. Khrihfabu thazaang nih Khrihfabu kha taksa pakhat ah a peh khawh lo. Mi thinlung dang nih vancung caah mi thinlung dang an remhter ding Khrih nih a ruat dah lo. ‘Mipa tin lu cu Khrih a si.’ Amah rian cu hruai, remh, le kumkhaw sunparnak rocotu hna cungah a hmel a chuahnak a si. Khrihfabu zohkhenhnak le rian remtuknak caah bu sernak a herh tuk khal sehlawh, Bawipa kut chungin remhternak a lak hlah seh.”

GSAM 345Hmun pahnih karlak i i remnak

GSAM 345.3“Khrihfabu thazaang le thiang lo mi mahte zalenhnak hmun pahnih karlak ah, Khrihfabu le pastor rian ah i remnak le thazang a ngeihnak thuthup lianpi kan hmuh. Hi thil cu upa Peter nih a caan i upa hna kha a ngenmi, ralringnak thawn nganmi ah kan theih: ‘Nan karlak i upa hna cu ka ngen hna, keimah khal upa ka si, Khrih tuarnak tehte ka si, le langter dingmi sunparnak i i tel ve tu ka si: nan karlak i Pathian tuu rual hna kha nan khen, an cungah nan zohkhen, nawl pek ruangah si lo in, lungtho tein, hlawknak caah si lo in, lungthin peknak thawn; Pathian ro kha nan ukmi vekin si lo in, tuu rual hna caah zohthimnak nan si. Tuu hna a khengtu Lianpa a lang tikah, a hrawh dah lo dingmi sunparnak lukhum nan dong ding. Cuvek tein, nan mino hna, upa hna nawl kha ngai uh. A si, nan hmuahhmuah pakhat le pakhat nan thum, le i hnoknak thawn nan thuam; ziangah tikah Pathian nih ngunthlawm hna a do, lungnem hna cu zangfahnak a pek hna. Cu ruangah Pathian kut thazang lian tangle ah i hnok uh, caan remtuk ah a nan sangter lai.’5

GSAM 346Thuthar Testament bu sernak i a ummi fawi le hmuining

GSAM 346.1“Ni sarihnak Adventist hna nih an pawmmi bu sernak hmuining a buantu hna cu, a khawh tawk in Thuthar Testament chung i a ummi chimnak le hmuining fawi kha an chungah an telh. Thuthangtha thlarau a langhter deuhdeuh le a fawi deuhdeuh ahcun, hi hmuining cu a thazang deuh.”

GSAM 346.2“Vawlei huap Khrihfabu khawmpi nih a rian peng hmuahhmuah, peng chung Khrihfabu hna pawlkomnak hmanh, a zohkhen. Peng chung Khrihfabu hna pawlkomnak nih peng chung rian peng hmuahhmuah, peng chung Khrihfabu hna hmanh, a zohkhen. Khrihfabu cu Pathian nawlbia hna le Jesuh zumhnak a kilven ding tiin i kammi Khrihfa hna an i pawlkommi taksa a si.”

GSAM 346Khrihfabu uktu hna cu rianpetu an si

GSAM 346.3“Khrihfabu te te i uktu hna cu Khrihfabu rianpetu an si, thazaang hmangin a cungah an ukmi lian an si lo. ‘Nan karlak i a lian bik cu nan rianpetu a si lai.’6 Hi uktu hna nih Khrihfabu chungtel hna kha lungsaunak, ralringnak, thlacamnak, duhdawtnak le thilpek peknak ah zohthimnak an si ding; le an rianpetmi hna cu kan Bawipa nunnak le zirhternak ah a langmi duhdawtnak an ngeihmi an langhter ding.”

GSAM 346Remnak thuhla i tehte khannak hmasa

GSAM 346.41854 kum i chuahmi Tonak le Hmuhmi ca thluhnak ah, thuthangtha remnak thuhla ah zirhternak hleice a um. Lai 15 ah hi tiin kan siar:

GSAM 346.5“Khrihfabu cu Pathian ca ah a tlan ding, le zohkhenh lo le hmuhsak lomi thuthangtha remnak cungah a dir ding. Hi cu zumhnak i i remnak ah Khrihfabu kha hruai khawhnak caah a herh bikmi thil a si.”

GSAM 347Donghnak a nai tikah remnak a herh

GSAM 347.1Dec. 23, 1860 ah pekmi tehte khannak chungah hi tiin kan siar:

GSAM 347.1“Caan donghnak kan nai deuhdeuh tikah, Satan cu thazaang lianpi thawn a rung tum, a caan cu a tawi ti a theih ruangah. A hleice in a thazaang cu a tangmi hna cungah a hmang lai. Anmah hna a do lai, le an cahter le an tlawmpi khawh dingah anmah hna then le darh dingin a hawl lai. Pathian minung hna cu theihthiamnak thawn an cang ding, an rian ah i pehtlai ding. Thinlung pakhat, ruahnak pakhat an ngeih ding; cuvek ahcun an rian cu a darh lo ding, atu lio biadik rian tthanchonak ah thazaang thawn a langhter lai. Remnak cu kilven ding a si, le remnak kilvennak ah i pehtlaihnak a um ding; a um lo ahcun Satan nih anmah hna a hman lai.”7

GSAM 347Vancungmi hna remnak kha zohthim ding

GSAM 347.21868 ah chuahmi Tehte khannak No. 14 ah hi tiin kan siar: “Vancungmi rual hna remnak le remtuknak kan zohthim deuhdeuh ahcun, hi vancungmi rianpetu hna nih kan caah an rian an tuahnak cu a tthawng deuh lai. I remtuknak rian kan herh lo ti kan hmuh ahcun, kan cangvaihnak ah rem lo, remhternak ngei lo, le bu ser lo kan si ahcun, remtuk tein bu sermi le remtuk tein a cangmi vancungmi hna nih kan caah an rian an tuah khawh lo lai. Lungretheihnak thawn an her tawi, buainak, lungthin darhnak le bu ser lonak kha thlawsuah dingin nawl an ngei lo ruangah.”

GSAM 347Pathian cu atu khal remnak Pathian a si

GSAM 347.3“Pathian cu remnak Pathian a si lo nawn maw? A si lo; amah cu a hmasa caan ah a si vekin atu caan ah khal a si ko. Paul nih, ‘Pathian cu buainak thoktu a si lo, remnak thoktu a si’ a ti. Atu khal a hmasa vekin thil a ti kherkher. Le Moses caan i Israel fa hna caah a dirhmi remtuknak tlingpi chungin remnak le bu sernak zirhternak kan cawn ding a duh.”8

GSAM 348Khrih nih remnak caah a thlacamnak

GSAM 348.11882 ah nganmi tehte khannak chungah, cuvek ruahnak hi hi chimnak hna ah kan hmuh,

GSAM 348.1“A zulhtu hna karlak ah i remnak le duhdawtnak a um khawh ding kha kan Rundamtu nih vailamtahnak ah thihnak a tuar hlan i a donghnak thlacamnak thil a si.... Hi hna caah lawng ka thlacam lo, an chimnak hmangin keimah cungah zum dingmi hna caah khal ka thlacam; an hmuahhmuah pakhat an si khawh ding; Pa, keimah chungah na um, keimah khal nangmah chungah ka um vekin, anmah hna cu kan chungah pakhat an si khawh ding; le nangmah nih na ka thlah ti leitlun nih a zum khawh ding. ”9

GSAM 348Mahte zalenhnak i harnak

GSAM 348.21885 ah hi tehte khannak hi pek a si:

GSAM 348.2“Thil pakhat cu kilven a herh lai, cucu mahte zalenhnak a si. Khrih ralkap hna vekin, rian peng hna ah rian i remtuknak a um ding.”10

GSAM 348Satan nih remnak a tlawmpi dingin a nuam

GSAM 348.31895 ah chuahmi tehte khannak hleice chungah kan siar,

GSAM 348.3“O, hi minung hna karlak ah luh in rian kha a bu ser lo dingin Satan nih a nuam tuk lai, remtuk tein bu sernak a herh tuk caan ah, le a dik lomi i thawhnak hna a khamnak le Pathian ca nih a pawm lomi thu an phuanmi hna a kalhpi khawhnak caah thazaang lian bik a si lai. Uknak le remnak hmuining a tlak lo nak dingah, hri hna kha remtuk tein kan tlaih kan duh.”

GSAM 348Pastor hna kong tthatnak chimpiaknak

GSAM 348.4Kan minung hna karlak i remnak dirhmun ah, a cunglei ah kan chim zomi tehte khannak hna he i remtuknak in, thil pakhat hmasa bik cu biacah a phuangtu hna kha zei hmuiningin pawm ding ti a si. 1850 in 1861 tiang, an laksawng cu a dik ti a langhtermi, Bawipa nih a pawmmi an si ti a langhtermi, le rian hmuahhmuah he i remtukmi pastor hna cu Bawipa minung hna karlak i lawmnak an ngeih khawh ding tiin ca an pek hna; ca chungah cu pastor hna cu thuthangtha pastor rian ah pawmmi an si ti lawng a ngan. Hi ca hna cu ni a chuahmi le kan minung hna nih rian i hruaitu an si ti an theihmi pastor lianpi pahnih nih an hmin an thut.

GSAM 349Pastor hna caah bawmhnak

GSAM 349.11858-59 khuasik caan ah, Baibal chungah pastor hna bawmhnak caah hmuining tlingpi a um tiin zirhternak a pek. Kan minung hna nih Baibal zirhternak zawn in hi thil an zir ahcun, cu hmuining cu an hmuh lai. Cu ruangah Battle Creek ah Baibal zirnak pawlkom a um, cu cu Upa J. N. Andrews nih a hruai. Ca thianghlim hna kha thla cam buin fim tein an zir hnuah, Zohtthannak, Feb. 3, 1859 ah ca pakhat a chuah, cheu hra cheu khat peknak zungzal a telmi hmuining a pek. Hi thil thuhla ah chimnak cu Michigan ram Battle Creek ah, June 6, 1859 ni, kan minung hna pumhkhawmnak lianpi ah pek a si, le pumhkhawmnak hmuahhmuah nih me pek in lungtlang tein pawm a si.

GSAM 349Bu remnak dirhmun cu faknak pek a si

GSAM 349.2Tehte khannak No. 6, 1861 ah, Bawipa nih Pi White hmangin, Ni sarihnak Adventist hna nih an pawmmi hmuining thuhla ah hi tiin a chim:

GSAM 349.2“Nan cheu hra cheu khat le nan thawhlawm hna a kham ruangah Pathian kha ruk lo uh. Pathian sinah a tlak tawkmi cheu pek hi a hmasa bik thianghlim rian a si. Zohmanh nih anmah caah halnak tuah in Pathian ruk dingin an nan hruai hlah seh. Nan fa hna nih anmah hlawknak caah Pathian maicam cung in nan thawhlawm kha an ruk hlah seh.

GSAM 349Cheu hra cheu khat peknak bu sernak nih ziaza a tthanchoter

GSAM 349.3“Cheu hra cheu khat peknak bu sernak nih ziaza a tthanchoter lai, cun thinlung dinhmun dik cu a langhter lai ti ka hmuh. Mi hna hmaiah himi thu hi a sullam dik tein langhter a si i, anmah tein bia an khiah dingah chiah an si ahcun, cheu hra cheu khat peknak bu sernak chungah fimnak le remhthannak an hmuh lai.”

GSAM 349.4Himi bantukin, Ni sarihnak Adventist hna lakah pastor rian bawmhnak caah sum le pai zohkhenhnak bu sernak cu an dirh, cun atu cu kan mi hna nih vawlei hmun kipah an hmang.

GSAM 350.11859 kum July 21 ni Zohtthannak le tlangautu cauk chungah, Khrihfabu caah tehte khannak hna hmangin pekmi cawnpiaknak ruangah, peng tin nih kum tin pumhkhawmnak an nei ding, cu pumhkhawmnak ah rian cu fimte in an ruat ding ti pakhatnak in a langhter. Himi nih pastor hna rian i buainak a tammi cu a pumpelh lai, cun kan rian chungah remhthannak le bu sernak a um lai. Himi ruahnak nih peng chung Khrihfabu hna pawlkom sernak lam a zoh.

GSAM 350Khrihfabu innrampi zohkhenh

GSAM 350.2Biacah a tthang deuhdeuh in mi hna an tam tikah, inn le ramri hna an pung deuhdeuh, cun Khrihfabu innrampi cu dan in zohkhenh theihnak thu ruat a herh. Upa White nih Zohtthannak le tlangautu, 1860 kum February 23 ni ah a kuatmi ca chungah hitin kan siar:—

GSAM 350.3“Cu cingin, himi mi hna cu caan a nai deuh tikah, Khrihfabu innrampi caah aamahkhan an tuah thei ding, an pumhkhawmnak inn hna cu a dikte in an zohkhenh thei ding, cun rovuihnak ca a ttialmi le cu bantukin pek a duhmi hna nih ca chuahnak rian caah an ro cheu khat an pek thei ding ti kan beisei. Kan pastor hna le hruaitu unaupa hna cu himi thu ah an thinlung an pek dingin kan sawm. Kan ruahnak hna a dokalhtu an um ahcun, kanmah mi bu pakhat kan si bantukin kan zulh khawh dingmi timhtuahnak pakhat kha an ttial khawh maw?”

GSAM 350Dan in bu sernak cu a cohlan

GSAM 350.4Himi kum khawchungah, Zohtthannak le tlangautu cauk chungah himi thu cu lungfai tein an i ruat. Michigan le peng dang hna ihsin kan mi hna aiawh hna an pumhkhawmmi, Battle Creek ah September 28 ihsin October 1 tiang, ah ca chuahnak zung, pumhkhawmnak inn hna, le Khrihfabu thilri dang hna zohkhenhnak caah dan bu sernak thu cu a thukte le zalong tein an i rel. Himi relnak cu Zohtthannak le tlangautu, Vol. 16, Nos. 21, 22, le 23 chungah, 1860 kum October 9, 16, le 23 ni chuahmi ah a ngan deuhdeuh.

GSAM 351.1Himi pumhkhawmnak ih ruahremnak rah in, cauk chuahnak pawlkom cu dan in an ser ding ti pumkhat tein an rel. Himi pawlkom cu a rang tein an ser theihnak caah, pumhkhawmmi pawlkom nih komiti mi panga an thim.

GSAM 351Sakhua min

GSAM 351.2Himi pawlkom nih kan mi hna kawhnak min thu khal an ruat. Himi thu nih ruahnak dangdang a chuahter: mi hna nih min pakhat an duh, mi dang hna nih min dang an duh. “Pathian Khrihfabu” ti min an thun duh tikah, kan zumhnak ih hmelchunhnak zianghman a langhter lo ruangah an dokalh. “Ni sarihnak Adventist hna” ti min nih Khrih a nai rat ding kan zumhnak a langhter lawnghman lo, Sabbath a ul hna kan si ti khal a langhter. Min thimnak ah himi min a duhmi pumhkhawmnak cu a pumkhat khun, pakhat lawng nih a dokalh, cun a rei lo hnuah a dokalhnak a thlah.

GSAM 351Min cu a cohlan

GSAM 351.3Tehte khannak No. 6 chungah hitin kan siar:

GSAM 351.3“Kan sakhua phuangnak thawn a remmi, kan zumhnak a langhtermi, cun kan mi hna cu mi dang hna lakah a dangmi an si ti a hmelchunhtermi min siarlo cun, kan lak khawhmi min dang cu zianghman a tling lo....

GSAM 351.4“Ni sarihnak Adventist ti min nih kan zumhnak ih hmelchunhnak dik cu a hmaisa ah a langhter, cun thu theih duhmi hna cu an sualnak a hngalhter hna lai. Bawipa thal-ruah ihsin a chuakmi hriam te bantukin, Pathian dan a pahbalhtu hna cu a nan lai, cun Pathian lamah ngaihchihnak le kan Bawipa Jesuh Khrih ah zumhnak lamah a hruai lai.”

GSAM 351.4Himi tehte khannak rah cu zumtu hna thinlungah himi thu cu kumkhua caah a remter.

GSAM 351Laksawng dik a rian

GSAM 351.5Himi cu Pathian Thlarau laksawng langhternak ih hmunhma bik a si lo maw? Paul nih laksawng hna cu Khrihfabu chungah “mi thianghlim hna tlinternak caah, pastor rian caah, Khrih taksa bawmnak caah, kan zummi ah kan pumkhat tiang” tiin an pekmi an si, ti a rel.11 Zumtu hna nih eng an dilin, niamhnemnak thawn an hawl hnuah, Thlarau nih, “Himi hi lam a si; nan ruahnak cu a dik,” tiin a rel, cun himi bantukin thu pakhat ih a herhmi le an ruahnak rahtha hna relin Khrihfabu a bawm deuhdeuh lai cu a rem a si.

GSAM 352Khrihfabu bu sernak

GSAM 352.1Upa White nih 1861 kum April ah Battle Creek i Vawlei huap Khrihfabu khawmpi hmaiah a tuahmi relnak, June 11, 1861 ni Zohtthannak le tlangautu ah chuahmi, ah kan Khrihfabu hna bu sernak a famkim deuh dingmi ruahnak a suah. Sawmnak ruangah pastor hna pakua nih Baibal cawnnak an tuah, himi thu ah eng hawlnak rah cu Zohtthannak le tlangautu ah chuah dingin Pawlkom nih an ngen. Khrihfabu remhthannak le Khrihfabu upa hna thu Baibal ihsin a langhter hnuah, Vawlei huap Khrihfabu khawmpi chungah peng tin aiawhnak a tlukmi le Peng chung Khrihfabu hna pawlkom chungah Khrihfabu aiawhnak a dikmi thu cu an ruat. A dikte in, himi cu pumhkhawmnak hna caah aiawh hna cu an i hnatlakmi a tlukmi khan ningin a dikte in an thim dingmi ruahnak pakhatnak a si.

GSAM 352Michigan Peng chung Khrihfabu hna pawlkom cu a ser

GSAM 352.21861 kum October 6 ni ah Michigan Peng chung Khrihfabu hna pawlkom cu hruaitu pakhat, ca zohkhenhtu pakhat, le hruaitu komiti mi pathum thimnak hmangin an ser. Pawlkom relnak in, Khrihfabu hna nih bu an ser ding, cun himi Khrihfabu thuthluknak an lak ding ti an rel:—

GSAM 352.3“Kan hnuai ih kan hmin thutui hna nih, Khrihfabu pakhat ah kan i pehtlaih awk, Ni sarihnak Adventist hna ti min kan lak, Pathian nawlbia hna le Jesuh Khrih zumhnak kan ul ding ti kan thutiam.”

GSAM 353Pastor hna hminthut

GSAM 353.1Himi pawlkom ah hmaisabik in, himi peng chungah a dikmi umtuning ngeitu Ni sarihnak Adventist pastor hna zaten nih hminthut an ngah ding ti an rel. Pastor hna nih an fehternak ca le hruaitu le pawlkom ca zohkhenhtu nih an hmin thutmi hminthut ca an keng ding, cun hminthut hna cu kum tin tharternak an si ding.

GSAM 353.2Khrihfabu hna bu ser dan kan mi hna hmaiah a langhternak ca relnak pakhat ser dingin komiti an thim ding khal an rel. Himi ca cu 1861 kum October 15 ni Zohtthannak le tlangautu ah chuah a si.

GSAM 353Aiawh hna hminthut

GSAM 353.31862 kum September thla ah Michigan Peng chung Khrihfabu hna pawlkom nih Monterey ah a hmaisabik khawmnak a nei. Hika ah hmaisabik in, Khrihfabu hna cu cungtel hna an thim bantukin pawlkom chungah cungtel an si ter dingmi ruahnak cu a lang. Peng chungah Khrihfabu hna hleisarih an ser zo ruangah, relnak hmangin pawlkom chungah an lut ter; cun himi Khrihfabu hna cungtel lakah khawmnak ah a ummi zaten aiawh an si ter.

GSAM 353Pastor hna hlawh

GSAM 353.4Himi pawlkom ah tiin rian a tuanmi caah pastor hna cu zarh khat ah sum zat pakhat pek dingmi dan an pawm. Pastor hna nih an pawlkom chungah rian an tuanmi caan, an ngahmi sum le an hmanmi sum an kuat ding; cun pawlkom nih himi relnak a ngahmi nih a dikmi in an thilri a remter ding.

GSAM 353Aiawh hna nih hmaisabik in hminthut an langhter

GSAM 353.51863 kum May 20 ni ah Battle Creek, Mich. ah Vawlei huap Khrihfabu khawmpi cu a um. Himi bu khawmnak ah aiawh hna nih an peng tin ihsin hminthut ca hmaisabik in an keng. Asinain, aiawh zat in aiawhnak cu a um lo. Himi caan ah aiawh a si mi peng hna cu Michigan, Wisconsin, Iowa, Minnesota, New York, le Ohio an si.

GSAM 354Vawlei huap le Peng chung Khrihfabu hna pawlkom thuthluknak ca

GSAM 354.1May 21 ni ah Vawlei huap Khrihfabu khawmpi nih thuthluknak ca a pawm, cun ni cuah ah Peng chung Khrihfabu hna pawlkom hna caah peng thuthluknak ca an ruah. Himi cu Michigan Peng chung Khrihfabu hna pawlkom khawmnak ah pawm a si. Himi thuthluknak ca hna nih Peng chung Khrihfabu hna pawlkom le Vawlei huap Khrihfabu khawmpi ah aiawh hna thimnak cu mi zat in a si ding ti an dinh. Hika ah ruahmi peng thuthluknak ca cu vawlei hmun kipah kan Peng chung Khrihfabu hna pawlkom te sawmsarih hnih nih an hmangmi thawn an bang.

GSAM 354.21864 kum khawchungah Vawlei huap Khrihfabu khawmpi a um tikah, kum chungah pawlkom hnaruangah rian a tuanmi a si lo mi, pastor a si lo mi Khrihfabu cungtel hna nih sum rel le pastor hna thawn sum remternak ah hruaitu komiti thawn an rian tuan dingin Sum relnak komiti pakhat thim ding ti Peng chung Khrihfabu hna pawlkom hna hmaiah hmaisabik in ruahnak a pek. Cutiin, herh daan a si tikah, Pathian rian le Pathian thil caah caan tin remhthannak a dir.

GSAM 354.3Cutiin rian cu dan in bu sernak a ngah tiang a hruaitu cawlcanghnak hna cu tawi tein kan zoh. Himi cu atu dinhmun thawn an tahchunh tikah a tette mi sakhua mi hna an si lio ah an tuah.

GSAM 354.41863 kum ah Vawlei huap Khrihfabu khawmpi cu famkim tein a ser tikah, aiawh hna zat cu atu kan Peng chung Khrihfabu hna pawlkom tette mi hna lakih a te deuhmi ah kum tin kan neihmi aiawh hna zat aiin a tam lo.

GSAM 354Bu sernak ih tumtah

GSAM 354.5Bu sernak ih tuah dingmi cu, bu ih thilri hna cu dan in an ngeih theih ding le dan in an zohkhenh theih ding; cun rian tuanhtu hna cu i rem tein, buainak tel loin an cawlcangh theih ding, ziangahtile an cawlcanghnak cu ruahremnak thawn a si ruangah, ti a si. 1864 tiang kan bu sernak ih kan pawmmi thu hna cu rian a karh deuhdeuh in ram dangdang le mi dangdang hna a thleng tikah rian chungah an lut.

GSAM 355Vawlei huap bu hna a ser

GSAM 355.1Biacah a tthang deuhdeuh tikah, Vawlei huap Khrihfabu khawmpi caan tin khawmnak hna ah an hruaitu hna thimnak hmangin, Vawlei huap bu hna hi an ser:—

GSAM 355.2Vawlei huap Khrihfabu khawmpi pawlkom — mi 21 ngeihmi dan bu, America le ram dangdang ih hmun hna thilri hna hmin zohkhenhnak caah.

GSAM 355.3Ramdang thawngtha rian pawlkom — bu ser zo pawlkom lengah thawngtha rian hruai le karhter ding caah.

GSAM 355.4Vawlei hmun kip Cauk hmete samhnak le thawngtha phuannak pawlkom — siarnak thilri hna sem le ca kuatnak rian, thawngtha rian thar hna hmanhter dingin hawlnak.

GSAM 355.5Sakhua zalongnak pawlkom — thinlung ruangah hrem an tuarmi hna bawmnak le sakhua zalongnak thu ih ca hna phuanhnak hi an rian hmun bik a si.

GSAM 355.6Vawlei hmun kip Sabbath ni Baibal cawnnak sianginn pawlkom — Sabbath ni Baibal cawnnak sianginn rian cu hmun kipah din le tthanchonter dingmi a si.

GSAM 355.7Damhmaknak le mi bawmnak pawlkom — damdawi mithiam le damdawi bawmhtu hna cawnpiak, damnak zohkhenhnak inn hna, fahrah hna inn, upa hna inn, le thil dang hna tuah hi an rian a si.

GSAM 3551868 tiang an cawlcanghmi hmun

GSAM 355.81868 tiangah kan rian tuan hmun cu United States ram Missouri tiva nisuahnak lam le Missouri peng thlanglei ramri he a tlukmi latitude rin chaklei kam ih ummi a si. Himi caan ah Vawlei huap Khrihfabu khawmpi Komiti cu mi pathum lawng an si, pawlkom hruaitu cu an lakih pakhat a si. Peng chung Khrihfabu hna pawlkom tette mi hna pariat cu Vawlei huap Khrihfabu khawmpi zohkhenhnak hnuai ah an um, cun a zungpi cu Battle Creek, Mich. ah a si.

GSAM 356A thar in bu sernak cu ziangah a herh

GSAM 356.1Biacah ram dangdang ah a thleng tikah, rian hmun zaten thar in bu ser a herh. Curuangah, 1897 ah himi lamah hruaitu cawlcanghnak hna cu an tuah; asinain a luanmi kum li chungah remternak cu a famkim deuh. Himi caan ah Europe Vawlei huap Khrihfabu khawmpi cu hruaitu komiti mi sawm le pali thawn a ser, cun a hramthokmi Vawlei huap Khrihfabu khawmpi cu Washington, D.C. ah a zungpi nei in hruaitu komiti mi sawm hnih le pariat thawn a um. Himi komiti nih biacah ih herhmi hna zaten an aiawh, cun a um nawn lomi Vawlei huap bu hna ai an lut.

GSAM 3561903 kum January 1 ni ah a ser cia

GSAM 356.21904 kum Vawlei huap Khrihfabu khawmpi Kum ca ihsin a hnuai ih pekmi cu 1903 kum January 1 ni tiang a lungla ngaimi nambar cazin thudik hna an si:—

GSAM 356.3Himi caan ah kan bu ser cia rian cu Vawlei huap Khrihfabu khawmpi hnih, pawlkom hmunpi sawm le pali, Peng chung Khrihfabu hna pawlkom sawmsarih hnih, le thawngtha rian sawmli hnih an si. Himi hna cu hitin an then: North America ah Peng chung Khrihfabu hna pawlkom sawmli le pakua; North America lengah sawm hnih le pathum. America ah pawlkom hmunpi pariat; ram dangdang ah paruk. America ah thawngtha rian hmun, Alaska, Hawaii, le New Foundland telin, nga; America lengah thawngtha rian hmun sawmthum le pasarih, hitin an um: Europe ah hleihnih; Africa ah pali; Asia ah pathum; South America ah hnih; South Africa ah hnih; a tangmi cu Central America, Mexico, West Indies, le Pacific Islands ah an um. Himi thawngtha rian hna thawn Fehternak a hmumi pastor le hminthutmi pastor sawmruk le pasarih le Khrihfabu za khat le sawmthum le pakhat an pehtlaih.

GSAM 356Dangdang si na si, pumkhatnak

GSAM 356.4Ram le mi phun dangdang ih bu sernak hna cu diknak le minung rundamnak ih tumtahnak pakhat caah pumkhat tein an rian an tuan ti theihnak cu kan thinlung a ti lungawi. Bu sernak ih thilri dan lawng ah kan rinsan lo, remhthannak a suaktu Pathian ah kan rinsan. A rian tuanhtu hna nih pumkhat tein le i rem tein rian an tuannak cungah a thluachuah a um ahcun, “thil hna zaten a tlak tein le rem tein tuah si seh” ti bantukin um cu zeitlukin a ttha i a nuam ti kan hngalh khawh lai.

Notes

  1. Titus 1:5. ↩
  2. Zanttim aunak, Feb. 15, 1844. ↩
  3. Titus 1:5-9. ↩
  4. 1 Timothy 3:1-15. ↩
  5. 1 Peter 5:1-6. ↩
  6. Matthew 23:11. ↩
  7. Khrihfabu caah tehte khannak hna, Bu. 1, p. 210. ↩
  8. Cu ca te, pp. 649, 653. ↩
  9. Khrihfabu caah tehte khannak hna, Bu. 5, pp. 236, 237. ↩
  10. Cu ca te, p. 534 (thil a thupi tiin nganmi). ↩
  11. Efesa 4:12, 13. ↩

Note

Back