Dal 24 — Chimchungnak dang hna an tlin
GSAM 376.1“TU ni hna le a cung deuh ah, thla pakua ni 24 ni ah, Bawipa biakinn lungphun an phun ni rori ah, ruat hna. Canghlei cu thlai dawhnak chungah a um rih maw? Mitsur ruang, theipi kung, taleti kung le olive thingkung nih an rah an chuah rih lo. Tu ni thok in thluachuah kan pek hna lai.”1
GSAM 376.2Vancungmi pathumnak biacah a hramthok lai thok in a hnget le a tawn tein a tthanchonak cu, Zerubbabel nih biakinn lungphun a phun ni thok in a hlawhtlinnak he an zawn khat dingin a tlak zet.
GSAM 376Beiseinak A Um Lo Vekin A Lang
GSAM 376.3Judah mi hna cu thil an nei lo, an thlai dawhnak hmun hna cu a ruak, Bawipa biakinn ser dingin kawh an si tikah, minung mithmuh ah cu rian cu beiseinak a um lo vekin a lang. Zumnak in kawhnak an zulh ih, lungtho tein rian an i pek tikah, Pathian nih thluachuah a peknak kut a hmuhter hna. Vancungmi pathumnak biacah a tho in a tthanchonak cu kan zoh tikah, a lamhruainak kut cu a lam zulhmi hna lakah kan hmuh. Harnak cu an caan a si hmanh ah, Pathian nih a mi hna le a rian caah a zohkhenhnak cu amah a zumtu hna hnenah a fiang ringring.
GSAM 376Minung Ziaza Hmuhtertu Tehte Khannak
GSAM 376.4Thla 11 ni 24, 1862 ah, Michigan ram Greenville khua William Wilson inn ah caan khat tein pumhkhawmnak pahnih tuah an si. Sabbath biatak a pawmmi hna caah Khrihfabu pahnih bu ser dingih tuahmi an si. Greenville Khrihfabu caah pumhkhawmnak cu Upa White le a nupi nih inn khan khat chungah an hruai; Upa Byington le kei cu inn khan dang chungah West Plains Khrihfabu caah pumhkhawmnak kan zohkhenh. Inn khan khat chungah hramthok rian kan tuah lai, inn khan dang chungah Pi White nih a tehte khan lio aw kan thei. Kan rian ah harsatnak kan ton lio ah, Pi White nih innkhar a hawng ih, a ti, “Unaupa Loughborough, hi pumhkhawmnak chung i ummi hna ka zoh tikah, hi hmun i ummi hna lak i mi tlawmpal hnenah tehte khannak ka ngei ti ka hmuh. Nan timh caan ah ka lut ih ka chim lai.” Kan bomnak kan herh rori caan cu a si ruangah, a lut. Upa Byington le kei tel lo in, inn chung i ummi mi pathum hmin lawng a thei. A dang hna cu mikhual an si; anmah cu a hmuh dahmi an si lo, langhnak ah a langhtermi hna lawng an si.
GSAM 377U Pratt Nunning Chim Cian
GSAM 377.1A chim dingin a ding tikah, a ti: “Nan hmin ka thei lo ruangah, ka chim tikah nan ruangpum ka chim cian ahcun ka ngaihdam hna uh. Nan hmel ka hmuh tikah, Bawipa nih nan cungah i hmuhtermi thil cu ka hmai ah a lang. Cu zawn ah mit khat lawng ngeimi pa [mi pakhat nih, ‘A hmin cu Pratt a si’ tiah a ti] nih Pathian biaknak ah a thupi tukmi a si tiin a chim, asinan atu tiang a pianthar dah rih lo. A tuahmi dinhmun ah Khrihfabu chungah i telter hlah, ziangah tiah Khrihfa a si lo. A caan tampi cu rian tuah loin dawr le chawdawr hna kiangah a um ih, biatak kong cawnpiaknak a i al, inn ah a nupi nih mei thing a tan, lo a zohkhenh, le a dangdang a tuah. A zuar-lei le a lei-lei ah kamhnak a tuahmi cu a cing lo. A kiangkap i ummi hna nih a biaknak a chimmi cu zumhnak an ngei lo. Biaknak rian caah le amah caah, atu dinhmun ah cu thil cu a chim lo ding hi a ṭha deuh.”
GSAM 378Unaupa Barr Lungawi
GSAM 378.1A chim peh vivo ih, a ti, “Hi a tarmi unaupa hi [a hnenah a kut a hruai tikah, mi pakhat nih ‘Unaupa Barr’ tiah a ti] pa dang he a danglam zetin ka hmuhter. A nungzia cu a tthami a si, a kamhmi hna cu a zohkhenh ringring, a chungkhar caah a tlin tein a tuah. A kiangkap i ummi hna hnenah biatak a chim dingah a ṭih, rian a siatpi ding le a siatsak ding a ṭih ruangah. Bawipa nih a sualnak hna a ngaihdam khawh hi a ruat khawh lo, Khrihfabu chung i tel dingah a tling lo vekin a ruat.” Cu hnuah a hnenah a ti, “Unaupa Barr, na theihmi sual hna cu na phuang dih, Bawipa nih na sual hna rei hlan in a ngaihdam zo tiah ka chimter na si; cucu na zumh lawng a hau.” Unaupa Barr hmel i lungretheinak cu zamrang tein a hlo. A cungah a zoh ih, nuam a tiin, “A ngaihdam maw?” tiah a ti. Pi White nih a leh, “A ngaihdam. ‘Ra, Khrihfabu chungah i tel; caan na hmuh tikah biatak caah bia pakhat chim; na kiangkap i ummi hna nih an in zumh ruangah, cu nih a ṭha a tuah lai’ tiah chimter ka si.” A ti, “Ka tuah lai.”
GSAM 378.2Cu hnuah a ti, “U Pratt nih reilote caah Unaupa Barr nih a tuahmi vek dinhmun a lak khawh ahcun, a ṭha lai.”
GSAM 378.3Cucu kan Khrihfabu bu sernak ah kan harsatnak pakhat cu a hlo ter. A tehte khannak a tuah hlanah, U Barr cu Khrihfabu chungah i tel dingin kan pawmter khawh lo; a danglamnak ah U Pratt pawm cu mi dihlak deuh nih an dokalh ti kan hmuh. Asinan mi pakhat nih zong a dokalh ruang cu chim dingah a luat lo.
GSAM 378Chungkhar Chung I Nahchuahnak A Dam
GSAM 378.4Cu hnuah inn khan pakhat lam i to mi, hmel a hringmi pa pakhat hnenah a chim; inn khan dang lam cemnet bik i to mi hmel a ṭhinmi nunau pakhat cu a nupi a si tiah a chim. An pahnih nih biatak an phuang hlan, an nun ziaza ah thil a thlengmi hna cu a chim cian. Hi thil hna cu Satan nih nunau thinlung ah a karhter deuhdeuh ih, a ruahnak a phiah tiang a tuah tiah a ti. “Ka hmuh,” tiah Pi White nih a ti, “hi nunau hi kum khat caah ruahnak a phiahmi hna inn ah a um. A ruahnak a dam sal hnuah zong, cu mi zumlonak ruahnak hna cu a thinlung ah a umter rih, a pasal caah lungretheinak a chuahpi zet. A pasal nih a nupi hnenah a dik a si ti le, a dokalh dingah a herhmi zawn a um lo ti hmuhter dingah a khawhmi dihlak a tuah.”
GSAM 379.1Caan reilote ah nupi cu inn khan a tan in a pasal hnenah a tlan ih, a pasal hmai ah a khukbil in ngaihdam a dil. Hi minung pahnih hi cu ram i mikhual vek an si, an nun hlun cu mi nih an thei lo. Asinan an hnen deuh i ummi hna nih an karlak ah i thennak a um ti an thei, asinan ziang ruangah ti cu an thei lo.
GSAM 379Elisha le Hazael He An Zawn Khat
GSAM 379.2Pi White nih a tehte khan hnuah, Khrihfabu bu sernak rian cu zamrang tein a dih. U Barr nih lungtho tein bu chungah i tel, asinan U Pratt cu a telter lo. Pumhkhawmnak a dih rori caan ah, U Pratt nih fak zetin a ti, “Kan chimh hna, hi mi hna he i tel ih, mi depde vekin um ding i zuam cu santlaihnak a um lo; nan tuah khawh lai lo.”
GSAM 379.3A cung i chimmi vekin mipi nungzia a chimcian mi nih, profet Elisha caan i a thlengmi thil he an zawn khat zetmi cu kan ruat ter.2 Syria siangpahrang Benhadad nih a sal Hazael cu Elisha hnenah a thlah ih, a natnak in a dam ding maw ti zawt dingin a thlah. Elisha nih Hazael caah a langhtermi thil a hmuh zo; Hazael a hmai ah a ra tikah, a hmel a zoh ih, thil hna cu a thinlung ah fiang tein an lang.
GSAM 379Upa White Cu Zennak Nih A Tlaih
GSAM 379.4Cawnnithum ni, Thla 8 ni 16, 1865 ah, rian tampi le ihhmu tlamtling lo ruangah Upa White cu zennak nih a tlaih. Kan mi hna lakah ngandamnak lei rianttuan hmun hna an ser rih lo ruangah, New York ram Dansville ah, ‘Tlang cung i Kan Inn’ tiah an ko mi ngandamnak hmun ah an hruai. A nupi le ca thlaktu cu Thla 9 ni 14 thok in Thla 12 ni 7 tiang a hnenah kan um. Cu hmun i an tuahmi damternak nih a bomnak a tawi ruangah, New York ram Rochester, Lake View i Bradley Lamson inn khual kan va tlung ih, zarh pathum hrawng kan um. Cu hmun ah Upa J. N. Andrews kan tong, Maine ram ah thla tampi a um hnuah, khawpi ah a kir lawnglawng.
GSAM 380Upa White Caah Thlacam
GSAM 380.1Upa Andrews chungkhar le U Orton chungkhar nih ni tin zanlei Upa White he le a caah thlacamnak caan ah kan i tel. Thla 12 ni 25 tiang cucu kan tuah. Christmas ni ah lenglam leitlun cu nuam an tiin an ei in an in lai, asinan Rochester Khrihfabu nih Upa White caah rawl ulhnak le thlacamnak ni vekin an hmang. Upa Andrews inn, New Main Street ah, zing le tlai ah kan pumhkhawm; zan ah Upa White he an thlacamnak tuahmi hna cu U Lamson inn ah a hnenah an i pumhkhawm sal.
GSAM 380Christmas Zan I Pekmi Langhnak
GSAM 380.2Cu zan i pumhkhawmnak cu thiltithei zet a si. Upa White cu thluachuah tampi a co, Pi White cu thil tampi a hmuhtermi langhnak mak zet pek a si. Cu thil hna lakah, Pathian i a zumnak cu a tuahsuak khawh nak dingah ziangtin a tuah ding tiin Upa White caah zirhternak a um; Pathian nih a damternak caah a kut a khawn ih, a dam sal khawhnak dingah a rian a tuah.
GSAM 380Satan Riahpui Ding Chimchungnak
GSAM 380.3Upa White caah thlacamtu hna hnenah Pi White nih a ti:
GSAM 380.3“Satan i ruahnak cu ka pasal a siatsuah ih thlan chungah a thlenter ding a si. Hi lungtho thlacamnak hna ruangah a thiltitheinak cu a kek. Pathian sal hi a caah zarh pathum chung lungtho tein a thlacammi mi bu he Satan a thin a hung ih, atu cu anmah fak zetin bei dingah a timtuah zo tiah hmuhter ka si. Nan cungah ziang thil a thleng khawh ding hna caah nan timh dingah, ‘Pathian kiangah a nai zetin nung hna’ tiah ka chimter ka si.”
GSAM 381J. T. Orton Nih A Hlan In A Ngeihmi Ralrinnak
GSAM 381.1Thla 1 ni 1, 1866 ah Upa White le a chungkhar cu tlanglawng in Battle Creek, Michigan ah an kal. Kei cu New York ram nitlak lei ah khuasik caan a tangmi chung ka um rih. Langhnak a pekmi zan rori thok in U J. T. Orton cu a nun a ṭihphang ti a thinlung ah a um; asinan ziang hnen in a ra ding ti a thei lo. Hi thinlung ruahnak hi mi tampi hnenah a chim. Zarhpi ni zan, Thla 3 ni 4 ah, Parma i nihnih pumhkhawmnak a tel hnuah Rochester, New York ah a kir. U E. B. Sanders (atu, 1905 ah, California ram San Jose ah a ummi) he a kal. Khawpi chungah an kal lai, lampi a ceumi bik ah kal dingin a dil, “Ziangah tiah mi pakhat nih ka thah ding vekin ka thinlung ah ka ruat ringring,” tiah a ti. Asinan amah a thah dingmi cu zo a si ti a ruat lo.
GSAM 381.2Thla 3 ni 7 ah Parma khua in Rochester, New York ah ka kir ih, U Orton fanu pasal U Lamson hnenah ka riak. Ni 8 ah amah le Pi Orton nih kan hnenah an ra; a thaizing zing ah Erie County, Lancaster ah tlanglawng in kal dingin kan ruah, ziangah tiah a fapa lawng nupi a thitnak puai ka tuah ding a si. Cu ni cu kan caah nuam zet in a liam, asinan ni thupi a si.
GSAM 381J. T. Orton Thahnak
GSAM 381.3Anmah cu U Lamson inn in zanlei dar 5 ah an chuak. Zanlei dar 7:30 ah mi pakhat nih a ra ih, amah i rang inn chungah rang a zohkhenh lai, mi hngalh lo pakhat nih U Orton a simi riahpui zetin a bei tiin a chim. Cu hmun ah kan tlan ih, a lu cu thir in temmi leng tung in an vuak ruangah a nat zet ih, mah le mah a hngalh lo in kan hmuh. Cu zan dar 12:35 ah a thi. Atu ni tiang zongah zo nih cu sual thil cu a tuah ti a hngalh lo. Sum caah tuahmi a si lo, a zal chung i a suimilam cu an tham lo, a tangka bawm zong an tham lo; a tangka bawm chungah $45 a um. Hi thil nih Pi Orton cu a lung a siatsuah tuk, cu lungsiatnak in a dam sal dah lo. A taksa ngandamnak cu zamrang tein a tlawm ih, a pasal hnuah caan sau lo tein a thi.
GSAM 382Cu Christmas I Chimchungnak Cu A Tlin
GSAM 382.1Cu Christmas zan ruat tlakmi thil a thlen hnuah thla reilote chungah, zarh pathum thlacamnak i i telmi mi pakua lakah mi paruk cu thlan chungah an um. Cu ruangah chimchungnak dang pakhat cu a fiang zetin a tlin.
GSAM 382Beidongmi Hna Caah Bomnak
GSAM 382.2Thla 12 ni 12, 1866 zing thim lai ah, Indiana ram North Liberty i ummi Elias Stiles cu ka inn ah a ra. A beidong ih a dinhmun ah beiseinak a um lo tiah a ruatmi James Harvey hnenah bomnak pek khawh ahcun amah he kal dingin a dil. Langhnak cemnet bik i Pi White nih a hmuhmi cu a zau tuk ti ka theih ruangah, chimchungnak in a hmuhtermi dinhmun tampi an um, cu ruangah ka ti, “Unaunu White nih a dinhmun kong langhnak ah zianghman a hmuh ding tla a si men; a hmuh ahcun le, ca in a kuat ahcun, kei nih ka chim khawhmi hna lakah a thiltithei deuh lai.”
GSAM 382.3Cu caan rori ah a hnenah kan kal ih, U Harvey dinhmun kong zianghman a hnenah kan chim hlan in, ka zawt, “Unaunu White, Unaupa James Harvey dinhmun kongah nangmah hnenah pekmi langhnak ah theihternak zianghmanh na hmuh maw?” “Hmuh,” tiah a ti, “ka hmuh, ni reilote tiang ca in ka ngan ih a hnenah kuat ding ka ngaihtuah ringring.” Cu hnuah a hmuhmi thil hna cu kan hnenah a chim thok. Ka ti, “Zing ah amah hmuh dingah ka kal lai; na hnenah an hmuhtermi thil cu na ngan khawh ahcun, a hnenah ka put lai.” Cu ruahnak he a hnen in kan chuak ih, zan ah kan kir sal. Ca cu a ngan dih zo ih, kan caah thangpi in a rel.
GSAM 383James Harvey caah beiseinak um lo caan i tehte khannak
GSAM 383.1Tehte khannak nih fiang tein a chimmi cu, Mr. Harvey cu ngandamnak lei a fai deuh ding, cun Satan nih beiseinak um lo ah a hnawh ding, amah caah zaangfahnak a um lo le a dinhmun ah beiseinak a um lo tiin a ruahter ding a si. Asinan a nunnak hmasa i a dik lo mi hna kha remhternak dingin a khawh tawk in a tuan dih ti a hmuh, cun Pathian nih a ngaihdam ti a hmuh; cu hlei ah, amah ten a mah a thah duh tikah, Pathian vancungmi hna nih a kiangah an um ih, Pathian le vancung i beiseinak an hmuhter ti a langhter. Tehte khannak chungah lungthianghnak le thazang peknak tongkam dang tampi an um.
GSAM 383.2Hihi ca cu ka kut i ka ngeih ruangah, a thaizing zingah North Liberty ah kan feh. Lamzin i Mr. Stiles nih Mr. Harvey nih ka hmu duh, asinan amah caah beiseinak tongkam pakhat hman ka ngei lo ding tiah a ka chim. Amah ka hmuh tikah, a dinhmun cu beiseinak um lo, a hlohrami mi a si tiah amah thawn ka lungput a lungrem ding tiah a chim; cuhnuah, pu Eli vekin, Pathian thingkuang an lak tiah a theih tikah a hnulei ah a tlu ih a thi ding tiah a chim.
GSAM 383.3Chun hnu dar 3 velah Mr. Harvey inn kan thleng. Amah ka hmu tikah, “Unaupa Harvey, ziangtin na um?” tiah ka ti. Amah nih lungrethei zetin, “Ka hlo! ka hlo!! KA HLO!!!” tiah a let. “Aw, na hlo lo. Na dinhmun ah beiseinak a um!” tiah ka ti. Ka letnak kha a hmuh tikah, a ri cu a nem deuh ih, “Zarh thum chung ka caah beiseinak a um lo, ka hlo tiah ka ruat. Tuni ah lo in khua ah ka ra tikah, facang rialnak sehzung i tibual kiang i hlei cungin ka lan, ka thinlungah thil pakhat nih, ‘Na hlo! Na caah beiseinak a um lo! Cu tibual chungah zuan lut law ti chungah pil in i thi aw!’ tiah a ka ti vekin a si. Cu vekin ka tuah ahcun Khrih rian cu minung nih an hmuhsuam ding tiah ka ruat, cuticun ka mah ka thahnak cu ka kham awk a si.”
GSAM 384Luatnak a rang tein a ra
GSAM 384.1“Unaupa Harvey, na hlo lo!” tiah ka ti. “Himi ah vancung in ding teomao tein a ra mi tehte khannak ka ngei; na hlo lo tiah a chim!” tiah ka ti. Amah nih, “Cu ahcun ka ngaih ding,” tiah a let. Tehte khannak kha amah ka siarsak, ka kut i thil pakhat hman an pek lo ti ka chim hnuah. Ka siarnak ka dih tikah, a hmel cu hmuihmuin a eng, “Cu ahcun ka dinhmun ah beiseinak a um. Bawipa ka zum,” tiah a ti.
GSAM 384.2Siarnak hnuah Pathian hnenah kan thlacam, cun amah cu a thleng ih lungawi mi minung si-in a tho. Zarh thum chung a thinlung i a cangmi hna cu, amah nih a chim khawh ding hnakih fiang deuh in himi ca nih a relh tiah a kan chim. Cu tiangin hi lam thawngin himi unaupa cu beiseinak um lo dinhmun chungin chuah a si i, Pathian dawtnak cu a lang.
GSAM 384Rian tuannak hmun a kau deuh
GSAM 384.3Kum 1868 tiangah Ni sarihnak Adventist hna rian tuannak hmun cu United States chungah lawng a si, Missouri i thlanglei ramri in a chaklei le Missouri River in a nichuahlei i ram chungah lawng a si. Hmun hna le rian phawtnak relkhawm dingin Vawlei huap Khrihfabu khawmpi Battle Creek, Mich. ah May 28 ni i an pumhkhawm tikah, rian tuantu pahnih le pe 60 thlam pakhat California ah kuat dingin an rel. Upa D. T. Bourdeau le cahtu cu kum cu i July 18 ni ah San Francisco kan thleng.
GSAM 384California i rian hmun hramthoknak
GSAM 384.4California i rian hmun hramthoknak thawn pehtlaih in, Chimchung khawhnak laksawng nih a tuah khawhmi rian a fiangtertu thil pakhat ka rel duh. Paul nih thlarau laksawng hna, Chimchung khawhnak laksawng telh in, a rel tikah, an si cu “mi thianghlim hna an tlingkhawhnak caah, pastor rian tuannak caah, Khrih taksa a tthanchonak caah” an si tiah a ti.3 Mi thianghlim hna tlingter dingih lam a hnahthei bik cu an dik lo mi hna an hmuhsak ding, cuticun an thlah ih kan Bawipa Jesuh Khrih thisen man khawh lo chungah an sual an thianghlim ding hi a si. Himi caah, Chimchung khawhnak laksawng thawngin pastor rian ah bomhnak cu Atu lio biadik rian thawn pehtlaih in a ra vivo; Bawipa riantu hna cu an rian tuannak dan i an dik lo mi hna a hmuhsak, cun dan dang in an tuan ahcun mi hna lungthlennak dingah an tthate deuh ding a hmuh.
GSAM 385California ah rian tuannak dan kong tehte khannak
GSAM 385.1California kan thlen hnu rei loah, Pi White hnenin ca kan dong, a ca chungah June 12, Friday zanah Battle Creek i a hmuhmi langhnak a rel. Cu ni cu California ah kan thok hlanah Lancaster, N. Y. ah kan ummi ni a si. Amah cu California ah a um dah lo ih, hmun le miphun pawl nunphung pawl zianghman a thei lo. A si dikte in, cu caanah Missouri River nitlaklei ah a um dah lo. Cu hmun kong a theihmi hna cu Bawipa nih a hmuhtermi hna thawn in a ra.
GSAM 385.2A ca i zirhmi chungah, California miphun pawl an nunsiangnak dan le an lakah khiar ngaiin, “tangka tlawmte khamnak” dan in rian tuanmi cu ziangmi rah a chuah ding ti a rel. California miphun hnenih biacah phuang tikah, an rian tuannak i an nunsiangnak thlarau tlawmpal telh in an hnenah kal a herh, asinan sumralnak dan in tuan ding a si lo.
GSAM 385Chimchung in a chimmi tthanchonak a ra
GSAM 385.3California ah rian hram kan thok ih kum 37 liam hnuah, atu ka zoh kirsal tikah, cui caan i miphun pawl an umtuning le, tehte khannak dong lo ahcun kan rian tuannak dan cu ziang vekin a si ding ti ka ruat tikah, le zirhmi vekin kan tuanmi rah ka hmuh tikah, kan biaknak cu thla thum chungah a tthang deuh tiah ka ti khawh. Tehte khannak thawngin “pastor rian ah” bomhnak kan dong lo ahcun kum khat chungah a tthang ding hnakih a tthang deuh. Kum 1871 tthal chuahka caan tiangah Sonoma County i kan tuannak rahah Sabbath a ultu hna Khrihfabu hmun 5 an hung um.
GSAM 386San Francisco ah Thlam chung i Pathian biak pumhkhawmhnak pakhatnak
GSAM 386.1Kum cu i June thlaah San Francisco ah kan thlam cu voihmasa in kan dir. Upa Bourdeau cu nichuahlei ah a kir zo ruangah, Michigan in rian tuantu dang pakhat amah hmunah an kuat. June 17 ni ah a thleng ih, khua chungah rian tuan dingin ka hnenah a pehtlaih dih. Thlam chungah zarh tlawmpal kan tuan hnuah, inn hlanmi chungah kan pumhkhawmnak cu Dec. 1, 1871 ni tiang kan tuah. Himi rian rahah San Francisco ah mi 50 hnakih tam nih Biacah an pawm.
GSAM 386California chung i harsatnak hna
GSAM 386.2Himi ni tiangah California i kan harsatnak cu lenglam dokalhnak in deuh a si; asinan atu ah kan miphun caah zumnak fialnak danglam zet, kan ruat lo mi, a hung um. Rian tuantu kan zawn i mi pakhat nih amah le biaknak cu minung nih an hmuhsuamter ding ti ka zumhmi tuahnak dan kha a kalpi ringring. Khua chungah kan dokalhmi ral tampi an um, kan cangvaihnak hna an zoh ringring ih, dik lo in kan tuahmi pakhat hman kan dokalhnak ah an hmang duh. Cu ruangah, “sualnak a lang dan kip in i hlat” tiah tirhmi nih a fialmi kan ngaih a herh tuk.
GSAM 386Mahte lawng i tuannak a hlauhawmmi
GSAM 386.3Unaupa nih a tuahmi ah sual taktak a tuah tiah ka phuang lo, asinan kan ral nih amah nih sual lo tiah a ti mi thil kha an hmang ding ti ka ruat. Himi kongah “ka duhmi ka tuah khawh” tiah a dinhmun a lak, a tuahmi ah sual a um lo tiah an pawm caan hmanah. Cu tiin thil pawl cu Jan. 23, 1872 ni tiang an kal, cui ni ah Sonoma County in San Francisco ah thil kha ziangtin kham khawh a si ti hmuh dingin ka feh.
GSAM 387.1Cui caan ah kan ral nih amah rian tuannak kha ka hlauh vekin an hmang, cun amah nih “an rian a si lo” tiah a ti. Amah nih an hnenah amah thinlung ngei a um ti a hmuhter ding, amah duhmi vekin le amah duhmi mi thawn khawpi lamzinah a kal khawh ding, an tongkam hnuai ah a um lo ding tiah a ti. Mahte in ka tuannak thawngin himi dan cu a tling lo ding le mahte lawng i tuannak thlarau nih sualnak ah a hruai ding tiah ka hmuhsak. Amah cu a duhtu hna an um ih, an zawn an tuah tuk. An lakih thenkhat nih amah cu soiselnak a lian deuhmi a tongter dingmi dinhmun an lak. Khrihfabu chung i tam deuhmi nih amah khulrangnak i sualnak an hmuh ih, biaknak cu hmuhsuamnak chungin chhanchom dingin ka tuahmi rian an bawm duh.
GSAM 387Hlathlainak caah pumhkhawmnak a ruat
GSAM 387.2Cutiin Sabbath, January 27 ni ah thil cu a um. Himi dinhmun kha hlathlai ding le Khrihfabu nih a ralring tein cangvai ding a si, cuticun hi dodalnak thlarau nih a chuahter dingmi ningzahnak in an luat khawh ding. Dinhmun le Khrihfabu kan tuannak kong relkhawm dingin January 28, Sunday, zing 9 ah pumhkhawmnak a ruat. A langdan vekin cui Khrihfabu cu pahnih ah then ding a si ko. Cui zaan cu Pathian hnenah kan caah rian a tuan ding tiah thlacamnak ah ka hmang tuk.
GSAM 387Suatmi phuannak
GSAM 387.3January 28 zingah pumhkhawmnak ah ka feh tikah, ka riaknak inn kiang i lamzinah rian tuantu pa cu mitthli tla in ka hmu. Amah nih, “Unaupa Loughborough, tuni pumhkhawmnak ah ka feh lo ding,” tiah a ti.
GSAM 387.4“Pumhkhawmnak ah na feh lo ding maw?” tiah ka ti; “pumhkhawmnak cu na dinhmun kong a si.”
GSAM 388.1“Cu cu ka thei,” tiah a ti, “asinan ka dik lo tuk. Ka kongah na lakmi dinhmun cu a dik. Himi cu Khrihfabu caah ka suatmi phuannak ca a si; hi ca hi an hnenah siarpi. Ka um lo ahcun na caah a ttha deuh ding, le ka zawn i lung a rem duhtu hna caah khal a ttha deuh ding.”
GSAM 388.2“Nizan in na thlengnak lian hi ziang nih a chuahter?” tiah ka hal.
GSAM 388Langhnak maktak a dong
GSAM 388.3Amah nih, “Zan zaan, Sabbath hnuah, ca kuatnak inn ah ka feh ih, Battle Creek, Mich. ih Pi White hnenin ca ka dong. Ka caah a suatmi tehte khannak a si,” tiah a let. Ca kha ka kutah a pek ih, “Hi ca kha siar, cun Bawipa nih ka kong ziangtin a hmuh ti na hmu ding,” tiah a ti.
GSAM 388.4Pi White hnenin a cangvaihnak ruangah amah a cawhmi tehte khannak a dong ih, cumi cu thudik a si ruangah a pawm tiah Khrihfabu hnenah chim dingin a ka fial.
GSAM 388Langhnak nih a finfianghnak
GSAM 388.5Himi cu Pi White nih Bordoville, Vt. ah Dec. 10, 1871 ni i a dongmi langhnak pakhat i a telmi a si. Himi unaupa kong he a pehtlaimi a cheu cu Dec. 27, 1871 ni ah suat hram a thok, asinan ziang ruangah maw ca kha Jan. 18, 1872 ni tiang a cem lo ih, cui ni ah a dih ih Battle Creek in a kuat. Michigan in California tiang ramchung lamzin thawn ca a thlen dingah ni 9 vel a herh.
GSAM 388.6Langhnak chungah thil tampi cu profet sinah chimchungnak in a langhter. Himi kongah khal cutivek a si. Langhnak caanah, San Francisco ah tehte khannak a thlen tikah a hung suakmi thil cu a hramthawk lawng a um rih. Ni pawl kha komh tikah, San Francisco i thil cu a cemmi cu ca tehte khannak kha hmun hmasa in a chhuah hnuah a ra ti a lang. San Francisco i kan unaupa hna nih, mi pakhat nih Battle Creek ah ca a kuat ih Pi White hnenah caan kim tein thu a chim khawh lo ti an thei, ziangahtile cui caanah thil pawl cu a um hrih lo.
GSAM 389.1Himi thil nih cui hmun i kan unaupa hna thinlungah thil a khat tuk, langhnak chungah Pathian thazang a um ti an zumhter. San Francisco i thil pawl kongah Upa White le a nupi hnenah ca hme pakhat hman ka kuat dah lo, cun rian tuantu pa nih khal zianghman a suat lo tiah a chim. Unaupa hna nih, “Amah nih ca a suat ahcun, amah kong i a langhtermi thil hna cu a chim lo ding,” tiah an ti.
GSAM 389Langhnak kha ziangtin suat a si
GSAM 389.2Cuhnuah ca suatnak le kuatnak kong kha lamzin dang i kan theih tikah, langhnak a petu Bawipa nih ca kha a suat ding caan le a thlen ding hmun cu a zohkhenh ti a fiang deuh, cuticun caan dik te ah a thleng.
GSAM 389.3Jan. 18, 1872 ni zing hmaisabikah Pi White cu ihthup chungin a tho, cun tlawmpal hlanah a dongmi tehte khannak kha a thinlungah fiang tein a um. Amah caah a fiang tuk, a ringin an chim vekin, “California caah tehte khannak kha tu rian tein suat, cun ca kuatnak hmasa bik chungah khum; a herh,” tiah a si. Cu bia cu voihnihnak a ra than tikah a tho, a rang tein a hnipuan a i hruk ih ca kha a dihter. Thaithawh hlan te ah a fapa Willie hnenah a pek ih, “Himi ca hi ca kuatnak inn ah kalpih, ca thlaknak chungah khum hlah. ca kuatnak inn zohkhenhtu hnenah pek, cun tuni zingah a chuahmi ca khumnak thailum chungah a khum taktak ding ti fial,” tiah a ti. Cuhnuah amah nih a fialnak cu a dangdai deuh tiah a ruat, asinan zianghman a rel lo ih a fialmi vekin a tuah, cun “ca kha ca khumnak thailum chungah a lut ti ka hmuh,” tiah a chim.
GSAM 389Pathian hruainak finfiannak
GSAM 389.4Cui caanah San Francisco i kan dinhmun kha na theih ahcun, cui ca kha cui ca kuatnak chungah a lut ding a herh tuk ti na hmu ko ding. Cui caan pawlah ni khat ah ramchung lamzin in ca kuatnak pakhat lawng kan ngei. Ca kha Saturday zaan, January 27 ni ah a thlen lo ih Sunday zaan, January 28 ni ah a thlen ahcun, Khrihfabu chungah ngaihchiat awk i tthennak a um hrimhrim ding. Zarh tampi hmasa deuhah, langhnak a um hnu te ah a thlen ahcun khal, Khrihfabu nih a thazang cu fiang tein an hmuh lo ding.
GSAM 390.1Himi tehte khannak cu Bawipa kut a si ti a langhtermi hmelchunhnak a ngei. A ummi a dik lo mi hna kha a remh khawh dingin caan dik ah a thlen lawngah a si lo, unaupa nih lungnem tein a pawm ih a tuahpi ruangah, cui Khrihfabu no te chungah lungremnak le feknak a chuahter.
GSAM 390Langhnak suatnak dan
GSAM 390.2Himi thilthleng nih amah nih a hmuhmi kha ziangtin a suat ti kongah a chimmi khal a fiangter. Amah nih hi tiin a ti: “Ka thinlungah hlan i pekmi thil pawl kha a fiang tein ka ruahsal ruangah ihthup chungin ka tho dah; zanlai hmanah ca ka suat dah, cui ca cu kawntinent kha an tan langh, cun harsatnak a thlen tikah biaknak caah harsatnak lianpi kha a kham,” tiah a ti.4