Dal 11 — Vancungmi pahnihnak biacah
GSAM 171.1“Cule vancungmi dangkhat a zulh i, a ti: Babylon a tlak, a tlak, khua lianpi, zeicahtiah a nu le pa sualnak thinhunnak zu cu miphun hmuahhmuah a dinter.”1
GSAM 171.2“Inn pu nih a thin a hmet tikah a sal sinah, ‘Khua chung i lampi le lam fate ah rang tein va kal, mi rethei, kut ke a hmaan lo, ke a bai le mitcaw hna cu hika ah hruai hna,’ tiah a ti.”2
GSAM 171.3Bawipa nih a rawngbawltu hna hmangin vawlei cu, “A biaceihnak caan a thleng zo,” timi biacah in a cawlcangter — an duh ahcun a mi a si tiah aa timi hmuahhmuah an i pumkhawm khawhmi biacah kha a si. Himi cu nupi tthitnak zanriah caah sawmnak hmasa bik a si. “Sawmmi hna sinah” tiah phuan a si.3 Sawmnak hi sonhtarhnak dangdang in an hlawt ruangah sawmnak pahnihnak pek a si; cu cu vancungmi pahnihnak biacah a si.4 Himi sawmnak hmangin Bawipa nih a biatak i a karh chin lengmangmi ceunak he caan donghnak tiang a kal dingmi mi bu pakhat a then.
GSAM 171Nupi Tthitnak Zanriah Caah Sawmnak Pahnihnak
GSAM 171.4Biacah pahnihnak — biaceihnak caan aunak hnu a ratmi — cu, “Babylon a tlak, a tlak, khua lianpi, zeicahtiah a nu le pa sualnak thinhunnak zu cu miphun hmuahhmuah a dinter,” tiah a ti. Zanriah caah sawmnak pahnihnak cu, “Khua chung i lampi le lam fate ah rang tein va kal, mi rethei, kut ke a hmaan lo, ke a bai le mitcaw hna cu hika ah hruai hna,” tiah a si. Himi ca hnih hna ah Bawipa nih a biakmi pawl cu “khua” tiah an ti. An zumhnak dan dangdang le buai tukmi ruangah “Babylon” tiah an ti. A netnak caan chung i ca dangkhat nih, Bawipa a rat hlan tein a mi pawl cu “Babylon” chungin an chuah a si lai ti kan hmu: “Babylon lianpi a tlak, a tlak, khuachia hna umnak, thlarau thiang lo hmuahhmuah thong le vate thiang lo le huatmi vate hmuahhmuah bawm a si zo. ... Ka mi hna, a sinin suah u, a sualnak ah i tel hlah u, a harsatnak hna nan ngah lo nakhnga.”5
GSAM 172“Zeitin Na Theih Ti Kha Cinken”
GSAM 172.1Sardis khrihfabu sinah pekmi ca ah kan rel: “Cucaah na ngahmi le na theihmi zeitin na hngalh ti hngilh hlah, cu cu kaih hnget, i ruatlang. Na zohchih lo ahcun ka lo rat lai, rukru vekin; ka ratnak caan zeitik a si ti na theih lo lai.”6 Sardis khrihfabu cu Jezebel — khrihfabu tlukmi — rian thim caan hnuah Remhthannak hmangin a suakmi vekin a lang. Sardis khrihfabu cu a hlan ah a nungmi khrihfabu a si tiah an chimh; asinan Bawipa a ratnak zirhnak a theih i a hlawt tikah, zan chung rukru vekin cui thil nih a man khawh dingmi hmunah a din. Tirhthlah Paul nih 1 Thessalonika 5:1-5 ah, Bawipa a ratnak a nai tikah “rem le himnak” tiah an au dingmi pawl dinhmun cu cuvek a si lai tiah a chim. Biadik zohchih hna cu “ni fa hna” tiah an ti, cucaah Bawipa cu anmah sinah rukru vekin a rat lo lai.
GSAM 172.2Khrihfabu sari hna chung i chimchungnak in a langhtermi ah Sardis khrihfabu a tluk hnuah Philadelphia, a sullangin unaupa duhdawtnak khrihfabu, a rat tiah kan hmu. Vancungmi pahnihnak biacah hmangin khrihfabu dangdang hna chungin a suakmi le Khrih voihnih ratnak a nai ti biadik lianpi chungah unaupa duhdawtnak hawi pakhat ah aa pumkhawmmi zumtu 50,000 hna cu cu bantuk khrihfabu taktak an si.
GSAM 173Biacah Pahnihnak Phuan Dan
GSAM 173.1September 12, 1844 ni i suahmi Zanttim aunak thawngpang ca chungah Upa J. V. Himes nih vancungmi pahnihnak biacah le cui biacah phuan a si nakhnga a chuahtertu thil hna kong a ngan. A ca cu McConnelsville, Ohio, August 29, 1844 ni in a ngan i, cuvek hi a si:
GSAM 173.2“Unaupa Miller sinah rian kan hramthok tikah, kum 1840 ah, kum pakua sung phung a chim cang. Cui caan sungah amah lawngte a um tluk a si. Asinan a rian nih biaknak a zumtu hna cu Pathian mi hna beiseinak dik le Bawipa ratnak caah timhlamhnak a tul ti theihter dingin, le a zum rih lomi phun kip hna cu an hloh dinhmun an theih i, Nupi Tthit Tlangval a rat tikah daihnak in an ton khawh nakhnga, atu rangte in an sualnak i ngaihchih i Pathian sinah an i mer a herh ti theihter dingin, mi hmuahhmuah a cawlcangter le a tthanchon ter. A rian lian bik cu cu hna an si. Mi hna cu biaknak bu pakhat ah lut ter awkah zeihmanh a tuah lo.
GSAM 173.3“Khrih ratnak a nai ti biadik kan zumh tikah le biaknak ah kan phuan tikah, kan ruahdan le kan cawlcanghnak cu a bangmi an si; Pathian in kan rian tuahtertu hmun dangdang khrihfabu pawl chungah kan cawl. Pastor hna le khrihfabu hna sinah, an khrihfabu kan tthiat ding, kan then ding le kan buai ding cu kan rian pakhat hmanh a si lo tiah kan chim. Kan thil tum pakhat cu ‘au’ — biaceihnak caan innka ah a nai zo ti ralrin peknak — pek ding le kan rualpa hna cu cui thil caah timhlam dingin duhnak pek ding hi a si. ... Kan rian hmangmi pastor le khrihfabu chungtel hna nih, biacah cu an thinlung takin an cohlan lo nain, biacah an zulh i an chim le an humhim lo ahcun, an hmaiah a ummi harsatnak caan ah zumtu hnget hna he buainak an ngei lai ti an hmu. Cucaah biacah an dodal i, a pakhat le a pakhat dan dangdang in biacah cu an kharh. Himi nih kan unaupa le kan unaunu hna cu harsatnak lianpi chungah a ret. An tampi cu an khrihfabu an duhdawt i, an chuah duh lo. Asinan an hmuhsuam, an hrem, an hlan i an ngeihmi vo le lunglawmhnak hna an lak sak tikah, caan dik te i rawl an pek lo tikah, Sabbath khat hnu khat ‘rem le himnak’ hla an theihter tikah, an pawlkomnak duhnak cu rang tein a hlo. An thazaang in an suak, salnak cu an hruak, cule, ‘Ka mi hna, a sinin suah u’ tiah an au.””
GSAM 174Harsatnak Dinhmun Ah
GSAM 174.1“Himi thil dinhmun nih kanmah cu harsatnak dinhmun ah a ret. (1) Kan chimchungnak caan a tawp tiang kan thleng zo i, Bawipa nih a mi hmuahhmuah pakhat ah a khawm lai tiah kan ruah; le (2) khrihfabu thennak he aa dangmi zirhnak cu kan chim ringring. Atu cu thil a thleng i, kan biacah ngahmi khrihfabu hna then ding le tthiat ding caah au chungah kan i tel ahcun kanmah cu zumtlak lo mi kan si tiah an ruah ding. Cucaah kan hramthokmi dinhmun ah kan tuan ringring i, khrihfabu le pastor hna nih thil cu an khat ter tiang kan hngak. Cule Pathian tihnak in biadik le Pathian fa hna hremmi hna caah i humhimnak dinhmun kan lak a tul.””
GSAM 174Kan Rian Tuan Dan Caah Tirhthlah Hmanthlak
GSAM 174.2“‘A biakinn chungah a lut i, thla thum sung ralttha tein a chim, Pathian uknak kong ah bia a al i mi hna zumhter a zuam. Asinan mi tampi an thinlung an khar i, an zum lo; mi hmaiah cui lam cu an sia ti an chim. Cucaah an sinin a suak i, a dungthluntu hna cu a then, Tyrannus cawnnak innah ni tin mi hna he bia a al.’7 ‘Mi tampi an thinlung an khar’ i, ‘mi hmaiah cui lam [Bawipa ratnak] cu an sia ti an chim’ hnu lawngah kan unaupa hna cu suak i khrihfabu hna an then. ‘Sal sia’ hna nih an sia ti an chimnak cu an tuar thei lo; cule ‘thluachuahnak a ngeimi beiseinak’ a hngaktu hna hnenah hremnak le sia ti chimnak tuah khawhmi khrihfabu cu anmah caah Babylon thuthup fa hna lawng an si. Cu hna cu cuvek tiah an phuan i, thawngtha zalennak ah an lut. Babylon a si ti ah kan zatein kan i khawm lo hmanh, Bawipa ratnak le Pathian uknak a nai ti biacah an dodaltu hna sinin atu rangte in le zungzal caah i then ding ah kan i rem. Himi cu nunnak le thihnak thil a si tiah kan zum. Bawipa ratnak a hmuhsuamtu le a dodaltu bu hna sinah i pehtlai ringring cu thihnak a si. Minung phung hmuahhmuah sinin kan suak i, Pathian ca cungah kan din i, Bawipa a langnak cu ni tin kan hngah cu nunnak a si. Cucaah atu ah salnak hawi ah zeimaw in an i pehtlai mi hmuahhmuah sinah kan ti: ‘Anmah lakin suak u, i then uh, Bawipa a ti; thil thiang lo cu tongh hlah u. Cule ka lo cohlan lai, nan pa ka si lai, nanmah cu ka fapa le ka fanu hna nan si lai, Zeizong a Tuahkhomi Bawipa nih a ti.’”8
GSAM 175A Ruahthiam Lo Mi Dodalnak
GSAM 175.1Wm. Miller nih cui caan i khrihfabu hna le Adventist hna karlak i ummi buainak cu, cuvek in a chim:
GSAM 175.2“Khrihfa khrihfabu hna nih himi biacah le cui thluachuahnak a ngeimi beiseinak caah an chungtel hna an chuah hi a va dan lo le a va ruahthiam lo tuk. Baptist khrihfabu cheukhat nih, an zumhnak ruangah an chuah lo, Adventist zumtu hna he an i pawlkomnak ruangah an chuah tiah an ti ti ka hngalh. Khrih ratnak a um lai ti zumhnak ruangah a si lo ahcun, Baptist khrihfabu lawng he Bawipa Zanriah ka rak ei tlang bal ko nain, zeicah an biakinn i phung chimnak hmun hna in an ka kham? Himi cu thil dik lo a si. Asinan Methodist le Presbyterian hna caah cuvek tiin an chim khawh lo; zeicahtiah khrihfabu dang he Bawipa Zanriah i ei tlang an zumh. Cucaah an chuahnak cu zei ruangah a si? Mi hna cu Khrih voihnih ratnak hla an sak ruangah an chuah tiah ka theih; mi dang cu an ruahnak a sia ruangah an chuah, anmah chungah an langhtermi ruahnak sia cu Khrih an hngahnak lawng a si. O Pathian, ‘an tuahmi an theih lo ruangah ngaidam hna.’”
GSAM 176Khrihfabu Hna An Lungput Kong Storrs Nih A Chimmi
GSAM 176.1George Storrs nih Adventist hna parah khrihfabu hna an lungput cu hi tiin a chim:
GSAM 176.2“Cui khrihfabu hna lakah atu caan ah, ‘Siangpahrang nu vekin ka to’ ti lo mi zohman an um maw? Cule an zatein, caan khat ah vawlei an uk lai i, vawlei cu an zumhnak ah a um ter lai tiah i lungawi lo mi an um maw? Cui khrihfabu hna lakah, Bawipa ratnak a nai zo ti a zumhnak hlangfang le ttih lo tein a phuangmi pakhat hmanh daihnak in an lakah a um khawh nakhnga a siangtu an um maw? Anmah lakah buainak um lo tein um dingmi caah, ‘Bawipa nih hi kum ah a rat lai’ ti zumhnak cu mi hmaiah na phuang lo ding, ti an si maw? Na ruahdan cu a dik tuk hmanh ah, ‘Pathian tih u, amah cu upatnak pek u, zeicahtiah a biaceihnak caan a thleng zo’ tiah au ding cu na ruah ah a thupi tuk hmanh ah, cuvek in na tuah lo ding, tiah an si maw?””
GSAM 176Mansfield Tehte Khannak
GSAM 176.3L. D. Mansfield nih Oneida, N.Y. in March 21, 1844 ni ah a ngan i, hi tiin a tehte khan:
GSAM 176.4“Pathian nih vancung in Bawipa a hngaktu a duhdawtmi fa hna ruahnak ah a cawlcang. Anmah cu ‘kumkhua thawngtha a phuang dingmi vancungmi nih, ‘A biaceihnak caan a thleng zo,’ tiah a phuanmi biacah cu ngaihven lawng si lo in, hnu i pekmi thu, ‘Ka mi hna, a sinin suah u!’ ti cu an zulhter. Atu caan i biaknak bu pawlkom hna cu, thazang in hlonh a si lai i zeitik hmanh ah hmuh a si ti lo dingmi Babylon i a cheu lianpi an si tiah, hmaisa nakin ka zumhnak a nasa deuh. Asinan, pawlkomnak cheukhat ah ki fate he an i lawhnak a lang ngaingai ti ka hmu. Himi thil cu thil pakhat hnih in ka langhter lai.””
GSAM 176Mibu Buaitu Hna An Lungthin A Lang
GSAM 176.5“Himi ram ah Bawipa a ratnak a phuang i, a rian a tthanchon tukmi unaupa pakhat nih hmun pakhat ah caan khat i phung chim dingin a ruat. Pathian nih a tuahdan ah, cui hmun i a ruatmi hmun sinah a kal lai caan ah mile 16 hlat ah a um; asinan _____ pastor pakhat cu mibu buaitu hruaitu in a um, tar le vatehmul an keng i, Pathian Sangbik rian a tuantu cungah cu hna cu thuh awkah an rak hngah. Cui pastor cu hnu deuh ah caan saupi caah pumhnak a tuah; asinan Chaklei i tikhal hlum lianpi vekin a kik le a khal tuk — mi pakhat hmanh an harh lo, an i mer lo. A netnak ah pastor nih, ‘Ka ruah ah ka lungretheihnak tohnak ah ka to lai,’ tiah a ti.””
GSAM 177.1“Himi khua chungah pawlkom bu hruaitu pakhat nih kan pumhnak tuahmi caan sungah a pawlkom bu sinah hi tiin a ti: mi pakhat hmanh a inn chungah a lut i, hi kum ah Khrih a rat lai tiah a ti ahcun, innka lengah ka chuah lai.””
GSAM 177Khrihfabu hna cung i kan tuanvo
GSAM 177.2Hinah cun Mass. peng, Boston i a pumhmi Khrih ratthannak a zumtu hna khawmpi caah chimmi bia chungin tehte khannak pakhat kan langhter lai. Cu bia cu 1844 kum, thla 5 ni 31 i nganmi a si i William Miller, Elon Galusha, N. N. Whiting, Apollos Hale le Joshua V. Himes nih an min an thut. Hitiin an ti:—
GSAM 177.3“Khrihfabu hna cung i kan tuanvo kong ah bia tlawmpal kan chim khawh fawn. A dang kong tampi bantukin, hinah harnak a chuahtertu cu a lei hnih ah a luan tukmi thinlung a si tiah kan ruah. Cu tih a nungmi a hmasa bik cu, tuanvo kong a simi ah, kan i telnak khrihfabu nawl nih kan ka a khar ding kan onh hi a si. Hi kong ah an khrihfabu hna nih Baibal he a rem lomi an halmi an zulh ruangah mi thong tampi cu Pathian hmai ah sual an i phawt ko ti cu kan ringhlel lo. An dingfelnak ah an fek i zumh an tlak ahcun, harnak tuar dingin kawh an si hmanh ah, atu ah him deuh in an um lai i santlai deuh mi an si lai.
GSAM 177.4“Tih a nungmi a pahnihnak cu khrihfabu hna nih kan cung i dingfel lo tein an tuahmi ruangah, an cung i phu lak duh thinlung ngeih hi a si; cu bantuk pawlkom vialte cu a tha a sia thleidan loin kan doh hna hi a si. Adventist hna cu an i telnak khrihfabu hna cung ah zeitindah an tuah awk a si ti kong ah, bia kan pek ding hal kan si ahcun, vialte nih an zulh khawh dingmi lamhmuhnak kan pe kho lai lo. An tonmi kong ningin, Pathian tihzahnak he an cawlcang awk a si.
GSAM 178.1“Sihmanhsehlaw, a rem i a tlakmi caan paoh ah biadik caah tehte kan khan i kan tuanvo kan tuahnak ah kan fek awk a si. Cu bantukin kan tuah ruangah khrihfabu hna nih lung an tong lo i, kan ka kan khar lo ahcun an kan dawih lai tiah an kan hringhro ahcun (khrihfabu he kan i pehtlaihnak cu daih tein kan than ding a rem tiah kan hmuh ahcun, cu cu lam tha deuh a si kho men), kan tuanvo cu tuah u sih. An kan dawih tikah cun a dik lomi kan tuarmi cu lungsaunak he tuar u sih law, kan Bawipa he ‘a hmuhsuamnak phor in, khawka lengah chuah’ cu kan duh awk a si.”
GSAM 178.2Vancungmi pahnihnak biacah a phuangtu hna cung i khrihfabu hna nih an tuahmi kong, hi lakmi bia hna in hin felfai tein kan hmuh khawhmi a um. ‘Zanriah’ caah voihnihnak kawhnak phuannak in a hmasa bik a chuakmi ah thlarau lei tuurun pakhat ah pumhmi hna cu ‘kutke a kim lomi hna,’ ‘ke bai hna,’ le ‘mitcaw hna’ tiah kawh an si. Hi nih hin an i thennak an ‘rian ttuanpi hna’ nih anmah an ‘thonghnak’ in a chuakmi hremnak an ingmi cu fiang tein a langhter.
GSAM 178Biadik thar dongh dingah thimmi minung hran
GSAM 178.3Vancungmi pahnihnak biacah—‘zanriah’ caah voihnihnak kawhnak—le ‘Zanttim aunak’ phuannak thawngin minung hran a chuahter hna tikah Bawipa nih a tinhmi cu fiang tein hmuh a si khawh. Ni donghnak caah a sunglawi mi biadik hna cu hawl hmuh le phuan an si awk a si. Cu rian cu an zumhnak bia nih a ‘tem hna mi’ khrihfabu hna chungah tuah a si kho lo, tirhthlah hna san khrihfabu nih Judah phu hna he i pehtlaihnak an ngeih rih ahcun vawlei cungah thawngtha an phuan khawh lomi bantukin. Cunah Pathian nih i then dingin a kawh hna,9 Cu bantukin, Khrih ratthannak a zumtu hna cu an zumhnak bia chungah a chiah duh hna mi hna sinin i then dingin a kawh fawn hna.
GSAM 179Storrs i ‘Phungchimnak paruk’
GSAM 179.1Hi bantukin an chuah hnu tawi te ah, George Storrs nih a nganmi ‘Phungchimnak paruk’ timi cauk hmete chung i langhtermi, a ra lai dingmi hremnak kong ceunak cu Khrih ratthannak a zumtu bu hna sinah a phan ti kan hmuh. Cu cauk nih a chimmi cu minung hi an sining te ah a thi kho mi an si; thihnak le thawhthannak karlak ah mithi hna nih zeihmanh an hngal lo; Pathian a tih lomi hna i a donghnak hremnak cu a dih in hrawh an si lai; thi khawh lonak cu Pathian laksawng a si i, kan Bawipa Jesuh Khrih zumhnak thawng lawngin dongh a si khawh, timi a si.
GSAM 179.2Adventist thong tampi nih minung sining kong hi cawnpiaknak cu an cohlang, sihmanhsehlaw an dihlak nih an cohlang lo. A cohlang lomi hna nih an lakah buainak an chuahter lo, zeicahtiah hi kong cu zumhnak kong men ah ruah a si i, mi pakhat i nunzia thatnak tahnak ah hman a si lo. Cucaah Khrih a ratnak a nai cang ti vawlei ralrin peknak caah pumkhat in an i zuamnak cu a cat lo. Sihmanhsehlaw cu nih cun khrihfabu hna i an cung i thinhunnak cu a chuahter.
GSAM 179‘Phungchimnak paruk’ cu a dik lo tiah an langhter kho lo
GSAM 179.3Ka umnak khua i Methodist sayapa, 1843 kum i Khrih ratthannak cawnpiaknak phuannak ah a rak tel ve mi nih ‘Phungchimnak paruk’ cu a dongh i a rel. Cu cawnpiaknak cu a dik lo tiah a langhter khawh lo ti a khrihfabu chungtel hna sinah a phuang. Sihmanhsehlaw, a khrihfabu chungtel tampi nih an cohlan cang ti a hmuh tikah, ‘An rel ahcun cu cawnpiaknak cu an zumh lai’ tiah, midang hna cu cauk rel lo dingin a forh hna. 1844 kum, thla 9 ah, hi sayapa cu kumtin khawmpi in a kir hnuah, a phungchimnak donh cungah a ding i Khrih ratthannak cawnpiaknak cu mipi hmaiah a hlawt. Cu biacimtu hna cu biakinn ah chim dingin a rak sawm hna mi caah, tangdornak he khrihfabu sinah ngaithiamnak a hal.
GSAM 179Zumhnak a pengmi ruangah biaceih an si
GSAM 179.4Sayapa nih hi bantukin a tuah hnu tawi te ah, Khrih ratthannak a zumtu hna cu a pengmi zumhnak an ngei tiah biaceih an si. Sihmanhsehlaw Baibal in anmah an i hum khawh ding onh an si caah, khrihfabu nih teinak a ngah lo. Mi cheukhat cu an umtuning cu khrihfabu daan he a rem lo tiah hi khrihfabu chungin dawih an si. An zumhnak cu Cathiang he a ralchan ti langhter a si khawh lomi chungtel hna dawih an si ruangah midang tampi zong an chuak. Cu bantukin, mi za tampi nih Khamhtu an hmuhnak le Pathian ah lunglawmhnak an hmuhnak khrihfabu chungin Khrih ratthannak cawnpiaknak cu kumkhua dawi a si.
GSAM 180.1Ka suahnak khua ah an tuahmi cu ram khat chung khrihfabu za tampi ah tuah a si ve. An unau hlun hna nih cu bantukin an tuahmi hna cu profet Isaiah i bia nih hnangamnak tampi a pek hna: ‘Bawipa i bia ruangah a khurmi nangmah hna, a bia cu ngai u: Ka min ruangah an in huat i an in dawihmi nan unau hna nih, Bawipa cu sunpar a si ko seh, an ti. Sihmanhsehlaw nan lunglawmhnak dingah amah cu a lang lai i, anmah cu ningzah an si lai.’10
GSAM 180Mitha lo hna i thinhunnak a lang
GSAM 180.2Bawipa a rat ding an hngahmi ni a nai deuh tikah, a zumtu hna cu an rianttuan ah an i zuam deuh i, mitha lo hna zong an thin a hung deuh i an hmuhsuamnak a ngan deuh. Hi cu 1844 kum, thla 10 ni 31 i Zanttim aunak thawngca zohkhenhtu nih a nganmi a tanglei bia in hmuh a si lai:—
GSAM 180.3“Hi cawlcanghnak nih mitha lo hna cungah a chuahtermi nih hin, hi rian chungah Pathian a um ti kan zumhnak cu tampi a fekter fawn. Pathian i fale hna cu a hmai ah bok le i tangdor dingin, le zangfahnak thawng lawngin khamh a si khomi misual pawl nih an tuah awk a simi bantukin, a ratnak caah timh dingin an i pumh tikah, mitha lo hna nih huatnak a ngan bik an langhter. Kan pumhkhawmhnak kong cu kanmah thawngca ah lawng kan thanh i, mipi zong kan sawm hna lo chungah, Belial i fapa hna cu an ra lut i buainak tampi an chuahter. Hi thla ni 12, zarh donghnak ni tlai [1844 kum, thla 10 ni 12] ah, inn zohkhenhtu [inn kilvenhtu] nih Sabbath [Zarh chung ni hmasa bik] caah inn thianh khawhnak caan a ngeih nakhnga, pumhkhawmnak thlam ah kan i pum lo. Sihmanhsehlaw mi buaitu bu cu inn chungah an lut i, cu caan hmanh cu an pek duh lo. Sihmanhsehlaw khua uktu nih, hal a si lo chungah, zamrang tein a ra tel i a dawih hna.
GSAM 181.1“A hun changmi Sabbath i kan pumhkhawmhnak ah, pumhkhawmnak thlam a khah hnuah, inn hmai i lam cu mibu tampi nih an khahter. An lakah tampi cu Bawipa ratthannak a zumtu an um ruangah an thin a hung. Tlai ah cun mipi an tho tuk caah pumhkhawmhnak kan ngei lo; sihmanhsehlaw caan hmanh a hlan ah lam cu mi buaitu bu nih an khahter cang. Sihmanhsehlaw khua uktu le rian tha tein a ttuantu a palek hna nih zamrang tein an ra daihter i, mi tlawmpal thonginn ah an kalpi hna hnuah, lam cu a lawng in an chiah. Cu mibu i an tuahmi cu Sodom hrawh a si hlan zan i Lot i innka a kulhtu hna tuahmi he lawng kan tahchunh khawh.... Anmah lei i hi cawlcanghnak cu a thleng hruak tuk, caan khat ah a um i, hmun tampi ah a karh tuk caah, Judah hna i thla sarihnak ni khatnak ah a langmi nih hin, hi thla hrimhrim hi a si awk a si ti kan ruahnak cu a fekter deuh.”
GSAM 181Hmuhsuamtu hna nih vancung kainak angki an i hruk
GSAM 181.21844 kum, thla 10 ni 22, Ni 2300 a donghnak ni ah, Maine peng, Paris khua i a zumtu hna cu Pathian biaknak inn chungah an i pum. Cu ni ah Bawipa a ra lai tiah an i ruah i, upat tihzahnak he Pathian sinah thla an cam lioah, hmuhsuamtu hna nih inn cu an i kulh i, hnihsuahnak hla an sak. Cu mi buaitu hna lakin mi pahnih nih angki rang saupi an i hruk i, inn chung i thla a cam i Bawipa ratnak a hngahmi hna cu inn cung an kai in hla an sak i an hmuhsuam hna.
GSAM 181.3Adventist hna nih vancung kainak angki an i hruk ti an karhtermi lih cu hi thilcang in a hung chuakmi a si men lai. Zeicahtiah Khrih ratthannak thawngca hna nih, Adventist pakhat nih 1844 kum ah vancung kainak angki a i hruk i, cu bantukin Bawipa ratnak a hngah ti a dikmi thilcang pakhat lawng a langhtertu cu $500 tiang laksawng pek ding an ti chungah, pakhat hmanh langhter a si bal lo.
GSAM 182Hazen Foss i Langhnak, 1844
GSAM 182.1Cu caan hrawngah Maine peng, Poland khua ah Hazen Foss a min a simi tlangval pakhat a um. Amah cu Bawipa cu thla sarihnak ni hranak ah a ra lai ti a fek tein a zumtu a si. A hmel a tha, a bia chimtuning nih lung a tong i, ca zong tha tein a cawngmi a si. ‘Zanttim aunak’ a dong hlan zarh tlawmpal ah, Bawipa cu a nai ah a ra i langhnak a pek. Cu chungah Khrih ratthannak a zumtu mipi hna nih Pathian khawpi pan in an khualtlawnnak le an ton dingmi tihnung hna cu hmuhter a si. A chimh hna dingmi ralrin peknak biacah cheukhat pek a si; cu lengah, a hmuhtermi cu zumhawktlak tein a chim ahcun, cu ruangah a hun thleng dingmi hneksaknak le hremnak hna zong a hmuh. Pu Foy bantukin, Pathian minung hna cu khawpi thiang panmi lam cungah a tling tein an phaknak ding karlam pathum hmuhter a si. Cu lio i an sakmi hla bantukin, Bawipa cu ‘ni tlawmpal hnuah’ a ra lai ti a fek tein a zumtu a si caah, lam cung kainak karlam pathum kong a simi langhnak cheu cu a chimfiang kho lo. A sining te ah a porhlaw mi a si caah, vailam cu a hrial i cu langhnak chim a duh lo. Voihnihnak ah cu langhnak cu pek than a si. Cu lengah, a hmuhtermi chim a duh lo rih ahcun, phorhmi tuanvo cu a sinin lak a si lai i, Pathian nih a langhtermi zumhawktlak tein a chim dingmi, Bawipa fale lak i a derthawm bikmi pakhat sinah pek a si lai, tiah chimh a si. A duh lo than. Cu hnuah cun voithumnak langhnak pek a si i, a tuanvo in luatter a si cang, phorhmi tuanvo cu Bawipa nawl a zulh dingmi, a derthawmmi lak i a derthawm bik pakhat cungah chiah a si cang, tiah chimh a si.
GSAM 182Foss nih a Langhnak a chim kho lo
GSAM 182.2Hi nih cun tlangval cu a thin a phangter i, a hmuhtermi chim dingin bia a khiah. Cucaah a chimnak ding caan cu a thanh. Mipi hna cu hmuh le theih dingin tampi an i pum. A tonmi kong, Bawipa nih a hmuhtermi chim ding a rak duh lonak le cu a duh lonak ruangah a thleng dingmi cu tha tein a chim. ‘Atu ah cun,’ a ti, ‘langhnak cu ka chim lai.’ Sihmanhsehlaw a poih tuk! A tlai tuk cang: mipi hmaiah cun milung bantukin bia chim loin a ding i, a donghnak ah cun lungrihnak nganpi he, ‘Langhnak chung i biafang pakhat hmanh ka hngalh than kho lo,’ a ti. Ngaihchiatnak in a kut a i ttawn i, ‘Pathian nih a bia cu a tlin cang. Ka sinin langhnak cu a lak cang,’ a ti. Lungbuainak nganpi he, ‘Kei cu a hloralmi minung ka si,’ a ti. Cu caan in cun Khrih ah a ngeihmi hnabeiseihnak a hlo i, hnabei donghnak chungah a lut. Adventist pumhkhawmhnak ah a kal ti bal lo i, Pathian biaknak kongah amah nih duhnak a ngei ti lo. A nunzia cu, a tlawm bik in chim ahcun, kong tampi ah Bawipa i Thlarau nih nunnem tein a hruainak a ngei ti lomi, ‘amah lam zulh dingin thlahmi, amah tuahsermi in a khat dingmi’ minung bantuk a si. Cu bantuk thinlung he 1893 kum ah a thi.
GSAM 183Foss i Langhnak cu midang nih a chim
GSAM 183.1A langhnak a hngalh than khawh lonak caan in thla thum hrawng ah, a kiang i innkhan pakhat in midang nih a chimmi langhnak cu a theih. Cu pumhkhawmhnak cu amah a umnak minung inn ah tuahmi a si. Pumhkhawmhnak ah lut dingin an forh, sihmanhsehlaw a lut duh lo. Amah hmuhtermi he cu langhnak cu, mi pahnih nih thil pakhat an chimmi a i lo khawh ning tiang, a i lo tiah a chim. Cu bantukin, chim a zuam tikah a hngalh than khawh lomi a hmuhmi cu hngalh a si. A hnuah cu a chimtu minung cu a hmuh tikah, ‘Cu minung cu Bawipa nih phorhmi tuanvo a pekmi, a hmanmi a si,’ a ti.
GSAM 183Ngaihchiatnak nganpi he Hnabei donghnak
GSAM 183.2A donghnak ah Judah hna caan rel ningin thla sarihnak ni hranak (1844 kum, thla 10 ni 22) cu a ra thleng. Cu ni ah an hnabeiseihnak a tlin dingin a hngahmi mi thong le thong tampi an um. Cu ni hnuah vawlei thil zeihmanh caah timhtuahnak an ngei lo. ‘A ra lo ahcun’ timi ruahnak hmanh an ngei bal lo; cu ni ah an taksa nunnak caan a dong lai tiah a zumtu hna bantukin vawlei lei an konglam cu an tawlrel dih cang. A ra lai dingmi thinhunnak in tlan dingin mitha lo hna cu ralrin an pek i an forh hna. Cu hna lak i tampi cu biacah cu a dik taktak men lai tiah an ttih. An sungkhat hna cu ruahnak an pek hna, anmah he thla an cam, le Pathian sinah an lungthin a pe rih lomi hna cu thlahnak bia an chimh hna. A tawinak in chim ahcun, vawlei vialte Biaceihtu he hmaiton in i ton ding a nai cang tiah amah le amah a ruatmi minung i upat tihzahnak vialte he, vawlei thil vialte cu an thlah dih cang. Cu bantukin, an lung a tho tuk caah thaw an chuah deuh lo khawpin, Pathian biaknak hmun ah an i pum. A cungcang paoh ah ‘vancungmi hotu i aw le Pathian tawtawrawt aw,’ theih ding le a ra mi an Siangpahrang sunparnak in vancung a alhmi hmuh ding cu an i ruah.
GSAM 184.1Suimilam caan hna cu duhsah tein an kal i, a donghnak ah nitlaknak lei i van le lei an i tonnak tanglei ah ni a tlak tikah, Judah hna i thla sarihnak ni hranak cu a dong. Zan thimnak nih vawlei cu a lungriatnak puan in a khuh than. Sihmanhsehlaw cu thimnak he cun Khrih ratthannak a zumtu hna i lungthin chungah ngaihchiatnak nganpi a lut. Cu ngaihchiatnak he tahchunh a si khomi cu kan Bawipa i zultu hna i ngaihchiatnak lawng a si. Caan tawi te hlanah an Siangpahrang bantukin teinak lunglawmhnak he Jerusalem chungah an rak luhpi mi cu vailam cungah thah a si i phum a si hnu zan ah, an inn lei ah lungriat tein an kir lio i an ngaihchiatnak bantuk a si.