Bab 3 — Rawuhe Wiji Sing Dijanjekake

GSAM 57.1"Nalika wektuné wis ganep, Gusti Allah ngutus Putrané, ... sing lair ing sangisoré hukum, supaya nebus wong-wong sing ana ing sangisoré hukum, supaya kita padha diangkat dadi anak."¹

GSAM 57.2"Saiki marang Panjenengané sing duwé kuwasa kanggo nguwatké kowé miturut Injilku lan pawarta bab Yesus Kristus, miturut wahyu saka misteri sing wis dirahasiaké wiwit donya diwiwiti, nanging saiki wis kabukak, lan lumantar Kitab Para Nabi, miturut dhawuhé Gusti Allah kang langgeng, sing wis dingertèkaké marang kabèh bangsa kanggo patuh ing pracaya: marang Gusti Allah siji-sijiné sing wicaksana, mugi kamulyan lumantar Yesus Kristus salawas-lawase."²

GSAM 57.3"Kanthi wahyu Panjenengané maringi kawruh marang aku bab rahasia iki; kaya sing tak tulis sadurungé kanthi ringkes, ... sing ing jaman biyèn ora diparingaké marang putra-putraning manungsa, kaya sing saiki kawahyukaké marang para rasul lan nabi suci Panjenengané lumantar Roh.... Kanggo aku, sing luwih cilik tinimbang sing paling cilik saka kabèh wong suci, diparingi sih iki, supaya aku mratelakaké marang bangsa-bangsa sing dudu Yahudi kasugihan Kristus sing ora bisa ditliti; lan supaya kabèh wong weruh apa iku pakelompoking rahasia, sing wiwit wiwitané donya kasembunyi ing Gusti Allah, sing nitahaké kabèh lumantar Yesus Kristus."³

GSAM 57.4Wis diandharake manawa ing Prajanjian Lawas Injil kasembunyi; ing Prajanjian Anyar kabukak. Kaya sing diungkapake wong liya, "Nalika padha adoh saka Gusti, wong Yahudi ing tingkat gedhe padha kelangan pandelengan marang piwulang saka ibadah ritual. Ibadah kuwi wis diadegake dening Kristus piyambak. Ing saben bagean iku dadi pratandha dhèwèké; lan wis kebak urip lan kaendahan rohani. Nanging wong Yahudi kelangan urip rohani saka upacara-upacara mau, lan nempel marang wangun-wangun sing wis mati. Padha percaya marang kurban lan paugeran mau dhéwé, tinimbang ngandel marang sing dituduhake déning paugeran kuwi.

GSAM 58Ngupaya Pamaréntahan Donya

GSAM 58.1"Nalika wong Yahudi ngarep-arep rawuhe Sang Mesias, padha ora nduwé pamanggih babagan pakaryané. Padha ora ngupaya panyelamatan saka dosa, nanging panyelamatan saka Romawi. Padha ngarep-arep Sang Mesias bakal teka minangka penakluk, kanggo mecah kakuwasané wong sing nindhes lan ngluhuraké Israel dadi panguwasa donya. Mangkono dalan wis disiapaké supaya padha nolak Sang Juruwilujeng.

GSAM 58.2"Wong-wong, ing pepeteng lan penindasané, lan para panguwasa, kang ngelak kuwasa, padha ngarep-arep rawuhé sawijining tiyang kang bakal ngalahaké mungsuh-mungsuhé lan mbalèkaké kraton marang Israel. Padha wis sinau ramalan, nanging tanpa wawasan rohani. Mula padha nglirwakaké kitab-kitab suci kang nunjukaké marang pangandhapé rawuhé Kristus kapisan, lan salah nggunakaké ayat-ayat kang nyritakaké kamulyané rawuhé kapindho. Kesombongan ngalangi pandangane; padha nerjemahake ramalan manut karo kepinginan egois.

GSAM 58.3Luwih saka sewu taun, umat Yahudi wis ngenteni rawuhe Sang Juruwilujeng. Ing babagan iki padha nyimpen pangarep-arep sing paling padhang. Ing kidungan lan prakiran, ing upacara ing candhi lan pandonga ing omah, padha ngluhurake asmané. Nanging nalika rawuhe, padha ora ngenali Panjenengané. Sing Kinasihaning swarga iku tumrap wong-wong mau kaya oyod saka lemah garing; dhèwèké ora nduwé wujud utawa kaéndahan; lan wong-wong mau ora weruh kaéndahan apa waé ing dhèwèké sing pantes dikarepake. 'Dhèwèké rawuh marang bangsane dhéwé, nanging bangsane dhéwé ora nampa dhèwèké.'⁴

GSAM 58Saka Keturunan Daud

GSAM 58.4Nalika wektu sing diramalaké déning Daniel wis cedhak, nalika "Mesias Sang Pangeran"—Sing Wis Disiram Minyak—bakal muncul, bangsa Yahudi mesthi bisa mikir, lan mesthi wis nindakake, kaya mangkéné: Mesias miturut daging kudu saka omah lan keturunan Daud, mula lairé kudu ana ing garis kuwi; lan miturut paugeran hukum Yahudi lan adat istiadat, dhèwèké kudu diurapi kanggo ngladèni umum nalika umur telung puluh taun; lan yèn dhèwèké bakal muncul minangka sing diurapi ing umur kuwi, mula lairé kudu telung puluh taun sadurungé pungkasan enem puluh sangang minggu taun, sing bakal nganti rawuhé Mesias.

GSAM 59Ramalan Simeon lan Hana

GSAM 59.1Ing wektu iki kabèh Israel padha ngenteni. Para murid Kitab Suci sing tekun lan setya padha ngenteni lairé Sang Pangrèkso lan Panguwasa. Marang Simeon sing wis tuwa lan saleh wis kawartosaké déning Roh Suci yèn dhèwèké ora bakal mati sadurungé ndeleng Kristusé Gusti.⁵

GSAM 59.2Nalika Sang Juruwilujeng bayi digawa menyang candhi, Simeon mangertèni yèn bocah iki pancèn sing dimaksud—Kristus. "Banjur Simeon nyekel bocah mau ing pangkuané, ngaturake panuwun marang Gusti Allah, lan kandha, 'Gusti, saiki Panjenengan paring idin marang abdi Panjenengan mangkat kanthi tentrem, miturut pangandika Panjenengan; amarga mripat kawulo sampun mirsani kaselametan Panjenengan, ingkang sampun Panjenengan sediyakake ing ngarsaning kabèh manungsa: pepadhang kang maringi padhang marang bangsa-bangsa liya, lan kamulyaning bangsa Panjenengan Israel....

GSAM 59.3"Lan Simeon mberkahi wong-wong mau [Yusuf lan Maria], lan ngandika marang Maria ibuné, 'Delengen, bocah iki ditetepake dadi panyebab tiba lan tangi manehé akèh wong ing Israel; lan dadi pratandha sing bakal dipertentangaké (ya, pedhang bakal nembus atimu uga), supaya pikirané akèh manah bisa kabuka.'

GSAM 59.4Ana uga Hana, nabi wadon, putriné Fanuel, saka suku Aser.... Lan nalika semana dhèwèké teka, uga matur nuwun marang Gusti, lan nyritakaké bab Panjenengané marang kabèh wong sing padha ngentèni pambebasan ing Yerusalem."⁶

GSAM 59Malaikat Nengok Para Gembala

GSAM 59.5Sadurunge iki kabar kabungahan babagan lairé Sang Juruwilujeng wis diwartakaké déning para malaékat marang para panggembala ing padang Betlehem. Ing kupingé para panggembala sing merhatosaké, para malaékat nyanyikaké swara merdu iki:—

GSAM 60Para Wong Wicaksana Nekani Betlehem

GSAM 60.2Banjur teka para wong wicaksana saka Wétan sing wis weruh "lintang munggah," kaya sing diramalaké déning Balaam. Manut pandhuané, padha tekan Yerusalem, ing kono padha kudu takon-takon babagan Raja sing anyar lair. Sawisé padha diwenehi kabar yèn Betlehem iku panggonan lairé Sang Sing Dinanti, padha nerusaké lelampahan; lan dipandu déning lintang sing muncul manèh, padha digawa menyang panggonan prasaja ing ngendi Sang Juruwilujeng gumlethak. Ing kono padha nyembah marang Sang Bocah Suci, mènèhi pisungsung emas, kemenyan, lan mur, banjur padha miwiti lelampahan dawa mulih.

GSAM 60Juru Kaselamet Nalika Umur Rolas Taun

GSAM 60.3Saka isih cilik nganti umur rolas taun, ora akèh sing kacathet bab Sang Juruslamet Kristus, kejaba tambahé kawruh lan awaké, lan patuhé marang wong tuwané. Nanging nalika umuré rolas taun, sawisé mèlu Yusuf lan Maria menyang Yerusalem kanggo rawuh ing pesta taunan, dhèwèké nggumunaké para imam karo kawruh sing katon ing pitakon-pitakoné, lan ing jawaban sing diwènèhaké kanggo pitakon-pitakon angelé wong-wong mau. Wiwit wektu iku nganti Panjenengané miwiti pakaryan umum, pakaryan andhap asor dadi tukang kayu diurmati déning Panjenengané nalika makarya bareng Yusuf, garwané Maria.

GSAM 60Misi Yohanes Pembaptis

GSAM 60.4Sajeroning nem wulan sadurunge palayanan umumé, misi Kristus diwartakaké déning Yohanes Pembaptis. Wong-wong padha teka ing kumpulan akèh kanggo ngrungokaké Yohanes, lan kanggo dibaptis déning panjenengané. Nalika wong-wong "padha ngenteni [ngarep-arep Sang Mesias bakal teka] lan kabèh wong padha mikir ["ngrembug utawa mbantah," miturut cathetan pinggir] ing atiné bab Yohanes, apa panjenengané iku Kristus utawa ora; Yohanes mangsuli marang kabeh wong, "Aku pancen mbaptis kowe nganggo banyu; nanging bakal teka siji kang luwih kuwasa tinimbang aku, kang tali sepatu-Nya aku ora pantes mbukak. Dheweke bakal mbaptis kowe nganggo Roh Suci lan geni; ing tangan-Nya ana tampah, lan dheweke bakal ngresiki lantai-Nya kanthi tuntas, lan bakal nglumpukake gandum menyang lumbung-Nya; nanging mrambuté bakal diobong nganggo geni kang ora bisa padam."⁷

GSAM 61Yesus Dibaptis

GSAM 61.1Nalika Yohanes lagi nganakake upacara baptisan, dhèwèké weruh Yésus rawuh marang dhèwèké kanggo dibaptis, lan kandha, "Wah, iki Anak Domba Allah, kang mbusak dosa donya.... Lan Yohanes maringi kasaksian, kandha, "Aku weruh Roh mudhun saka swarga kaya manuk dara, lan manggon ing ndhuwure. Lan aku ora ngerti dheweke: nanging sing ngutus aku kanggo mbaptis nganggo banyu, dheweke kandha marang aku, 'Sapa sing kokdeleng Roh mudhun lan manggon ing ndhuwure, iku sing bakal mbaptis nganggo Roh Suci.' Lan aku weruh, lan maringi kasaksian yen iki Putraning Allah."⁸

GSAM 61Swara saka Swarga

GSAM 61.2Ora mung keMesiyane Kristus dibuktekake kanthi mudhune Roh Suci sing katon ing wujud manuk dara, nanging uga kanthi swara saka swarga. Ing Injil Matius kita maca, "Yésus, sawisé dibaptis, langsung munggah saka banyu; lan, lah, langit kabuka tumrap Panjenengané, lan Panjenengané weruh Rohé Allah mudhun kaya manuk dara, lan mandhap ing Panjenengané; lan lah ana swara saka swarga, kandha, 'Iki Putra-Ku kang tak tresnani, kang ndadèkaké renaning ati-Ku.'"⁹

GSAM 61.3Sanadyan "Yohanes ora nindakake mujijat," wong-wong, nalika padha weruh kakuwatan agung sing nyertai pelayanané Kristus, kapeksa kandha, "Kabeh sing diomongake Yohanes bab wong iki iku bener."¹⁰

GSAM 61Kristus Diurapi Miturut Hukum

GSAM 61.4Ing gegayutan karo cathetan Lukas bab baptisan lan pangurapan sing padha dening Roh Suci ing wangun manuk dara, kita maca, "Yésus piyambak wiwit watara telung puluh taun umuré."¹¹

GSAM 62.1Sawisé Gusti kita nglakoni puasa dawa patang puluh dina, lan godaan sengit saka setan ing ara-ara gersang sing langsung mèlu sawisé baptisé, Panjenengané rawuh ing Nazaret, panggonané Panjenengané dibesarké; lan kaya biasané, Panjenengané mlebu sinagoga ing dina Sabat, banjur ngadeg kanggo maca.... Rohé Gusti ana ing aku, amarga Panjenengané wis ngurapi aku kanggo nginjili kabar kabungahan marang wong mlarat.... Lan Panjenengané miwiti kandha marang wong-wong mau, "Dina iki Kitab Suci iki kawujud ing kupingmu."¹²

GSAM 62Wektu Wis Kawujud

GSAM 62.2Markus, nalika nyathet kedadeyan sing padha, kandha, "Wektu wis kawujud, lan Karajané Gusti Allah wis cedhak: padha tobat lan pracaya marang Injil."¹³ Wektu sing diramalaké supaya sing Diurapi muncul wis teka. Pangurapan déning Roh Suci wis kelakon nalika baptisé, lan saiki Panjenengané mlebu ing pelayanané, pas ing wektu lan cara sing diramalaké déning para nabi suci jaman biyèn.

GSAM 62Bukti Katingal saka Jabatan Mesiasé Kristus

GSAM 62.3Pelayanané Kristus diiringi kanthi mujijat-mujijat sing terus-terusan, sing tumrap wong-wong, sanajan padha ora bisa sakabehe mangerteni parabel lan pangandikane, dadi pratandha sing katon yèn Panjenengané iku Immanuel, utawa "Gusti Allah nunggil karo Panjenengané."¹⁴ Ing mujijat-mujijat iki Kristus maringi donya ora mung pratandha bab kuwasa Gusti ing sajroning dhèwèké, nanging uga pameran praktis bab watak Gusti lan katresnané sing welas asih. Nalika Filipus, sawisé telung taun bebarengan karo Kristus lan nyekseni mujijat-mujijat agungé, kandha, "Gusti, paringana kita ndeleng Rama, lan kuwi wis cukup kanggo kita," Gusti Yesus ngendika marang dhèwèké, "Apa Aku wis suwe ana karo kowé, nanging kowé durung ngerti Aku, Filipus? Sapa waé sing wis weruh Aku, wis weruh Rama; kok kowé isih kandha, 'Tuduhna Rama marang kita'? ... Percayanana Aku yèn Aku ana ing Rama, lan Rama ana ing Aku; utawa percayanana Aku merga pakaryané."¹⁵

GSAM 63Yohanes Bingung

GSAM 63.1Sanadyan nalika baptisané Kristus, Yohanes wis nyekseni panurunané Roh Suci sing katon, lan wis krungu swara saka swarga sing ngumumaké yèn dhèwèké iku Putrané Allah, lan dhèwèké dhéwé wis nyatakaké yèn dhèwèké iku "Anak Domba Allah sing mbusak dosa donya," kedadéan-kedadéan mau lumaku béda banget karo pangajabé nganti dhèwèké, ing panjara sing peteng, dadi bingung lan kebingungan.

GSAM 63.2"Kaya para murid Sang Juruslamet, Yohanes Pembaptis ora mangertos hakikat kratoné Kristus. Dhèwèké ngarep-arep Yésus bakal njupuk tahta Daud; lan nalika wektu lumaku, lan Sang Juruslamet ora ngaku duwé wewenang karajaan, Yohanes dadi bingung lan kuwatir."¹⁶ "Nimbali loro muridé, [dhèwèké] ngutus mau marang Yésus, kandha, 'Apa kowé sing kuduné teka? Utawa apa kita kudu ngentèni wong liya?'" "Ing wektu iku [Gusti Yesus] marasaké akèh wong saka lara lan tulah, uga saka roh-roh jahat; lan marang akèh wong wuta padha diparingi pandelengan. Banjur Gusti Yesus mangsuli, 'Mlakuwa, lan kabari Yohanes apa sing wis kowe deleng lan krungu.'"¹⁷

GSAM 63.3Para Yahudi malah para muridé angel weruh kanthi cetha akèh kabeneran sing diucapaké Sang Juruwilujeng, amarga padha wis kiyat pracaya yèn nalika Sang Mesias rawuh, dhèwèké bakal mecah sangkèling Romawi sing abot banget kanggo wong-wong mau, lan langsung mbalèkaké kratoné Daud, lan mrentah dadi raja donya.

GSAM 63.4Yesus miwiti pangandikane kanthi ngendika, "Padha tobata, awit kraton swarga wis cedhak."¹⁸ Nalika rolas rasule dikirim, padha nggawa pesen sing padha, "Kraton swarga wis cedhak."¹⁹ Mengko ing pelayanané, nalika pitung puluh wong dikirim, pangandikane yaiku, "Kratoné Gusti Allah wis cedhak marang kowe."²⁰

GSAM 64Wong-wong Kaget marang Pakaryané Kristus

GSAM 64.1Tembung-tembung lan piwulangé Kristus sing éndah nggawé wong-wong kandha, "Ora ana manungsa sing tau ngomong kaya wong iki."²¹ Lan nalika Panjenengané marasaké wong wuta lan bisu, "Kabèh wong gumun lan kandha, 'Apa iki dudu putrané Daud?'"²² utawa kanthi tembung liya, Apa iki dudu keturunan Daud, Juruslamet sing dijanjèkaké? "Nalika Panjenengané rawuh ing tanahé dhéwé, Panjenengané mulang ing sinagoga, nganti wong-wong padha gumun lan kandha, 'Saka ngendi wong iki nduwé kawicaksanan lan pakaryan-pakaryan sing nggumunake iki? Apa iki dudu anaké tukang kayu? Apa ibuné ora dijenengi Maria? Lan seduluré, Yakobus, Yoses, Simon, lan Yudas?'"²³

GSAM 64.2Watara taun katelu saka pelayanané Kristus, nalika Panjenengané ana ing candhi rawuh ing pesta dedikasi, wong-wong Yahudi padha ngubengi Panjenengané lan kandha, "Sak suwéné pira kowe nggawe kita ragu? Yèn kowe iku Kristus, kandhaa marang kita kanthi cetha."²⁴ Ing taun sadurunge, nalika Panjenengané wis nindakake mujijat ageng maringi panganan marang limang ewu wong nganggo "lima roti barli lan loro iwak cilik," Panjenengané "ngerti yèn wong-wong kuwi bakal teka lan nyekel Panjenengané kanthi paksa kanggo ngangkat Panjenengané dadi raja, [mula] Panjenengané lunga manèh menyang gunung."²⁵

GSAM 64Kristus Ngajar Para Murid Bab Sédané

GSAM 64.3Nalika mulang para muridé, Kristus negesaké yèn pamrentahan kadonyan ora bakal langsung diwiwiti, lan yèn piyambaké kudu mati lan tangi manèh, lunga lan bali manèh. Mula piyambaké takon marang para muridé, "Lan yèn kowé bakal weruh Putrané Manungsa munggah menyang panggonané sadurungé?"²⁶ Sawisé paring dhawuh marang para muridé "aja ngandhani sapa waé yèn piyambaké iku Yesus Kristus," kita maca: Wiwit wektu kuwi, Yesus miwiti nerangake marang para muridé yèn piyambaké kudu lunga menyang Yerusalem, nampa akèh sangsara saka para tuwa, imam-imam kepala, lan ahli-ahli kitab, dipatèni, lan bakal tangi manèh ing dina katelu. Banjur Petrus nyekel Panjenengané lan miwiti nyalahké, kandha, "Adoh saka kowe, Gusti; iki ora bakal kelakon marang kowe."²⁷

GSAM 65.1Ing wektu sing padha Panjenengané kandha marang wong-wong mau yèn ana sawatara sing ana ing kono sing ora bakal seda nganti padha weruh Putrané Manungsa rawuh ing kratoné.²⁸ Watara wolung dina sawisé kuwi, ramalan iki kawujud; lan rasul Petrus nyebut "paningalan" bab Kristus rawuh ing kratoné kuwi minangka pratandha rawuhe Kristus kaping pindho sing bakal kelakon ing tembe.²⁹

GSAM 65.2Ing sawijining wektu nalika Kristus lan para muridé ana ing Galilea, Yesus kandha marang wong-wong mau, "Putrané Manungsa bakal diserahaké ing tangané manungsa; lan wong-wong mau bakal matèni Panjenengané, lan ing dina katelu Panjenengané bakal tangi manèh. Lan padha banget sedhih."³⁰ Nanging isih padha ora paham makna sing dikandhakake, amarga sanajan nalika Panjenengané nyoba ngélingaké marang bebener sing serius bab pati lan kebangkitané, padha rembugan sapa sing bakal paling agung ing kraton swarga.³¹

GSAM 65.3Ing wektu liya Petrus kandha marang Yesus, "Kita wis ninggalake kabèh lan mèlu Panjenengan; mula apa sing bakal kita tampa?" Banjur Yesus ngandika marang wong-wong mau, "Satemene Aku kandha marang kowe kabèh, kowe-kowe sing wis mèlu Aku, nalika panguripan anyar nalika Putraning Manungsa bakal lungguh ing dhampar kamulyané, kowe uga bakal lungguh ing rolas dhampar, ngadili rolas suku Israèl."³² Isih gagasan babagan kraton sing bakal enggal diadegaké dadi sing utama ing pikirané, lan padha, kaya manungsa, wiwit nggolèki panggonan paling dhuwur ing kraton.

GSAM 65.4Banjur teka ibu ambisius saka Yakobus lan Yohanes, putrané Zebedé, nyuwun marang Kristus supaya anak-anaké diparingi kalungguhan dhuwur—siji ing sisih tengen lan sijiné ing sisih kiwa saka dhamparé panjenengané; utawa mbok menawa siji dadi Perdana Menteri pamaréntahan, lan sijiné dadi Sekretaris Negara. Nanging Kristus kanthi cetha ngendika, "Kowe ora ngerti apa sing kok jaluk."³³

GSAM 66Mlebu kanthi Kemenangan ing Yerusalem

GSAM 66.1Ora suwe saka wektu kuwi ana prastawa gedhe lan nggumunake. Iku yaiku nguripake Lazarus saka kuburan, sing wis patang dina seda. Mujijat ageng kaya ngono nggugah lan nggumunake wong akeh nganti para Farisi padha kaget, sing bebarengan karo para imam langsung ngadani pasamuan; lan sajrone rembugan padha takon, "Apa sing kudu kita lakoni? Amarga wong iki nindakake akèh mujijat. Yen kita nglilani dheweke kaya ngene, kabeh wong bakal pracaya marang dheweke; lan wong Romawi bakal teka lan njupuk alih panggonan lan bangsa kita."³⁴ Nalika daya Setan saka ngisor nyekel wong-wong sing kepengin ngrusak Kristus, daya saka dhuwur nggerakake wong akeh kanggo ngluhurake dheweke, lan nepaki apa sing wis diramalake babagan dheweke.

GSAM 66.2Ing wektu sing kasebut ing ndhuwur, wong-wong padha metu kabèh, ora mung kanggo ndeleng Yesus, nanging uga kanggo ndeleng Lazarus, sing wis digugah saka pati. Saiki tumrap wong-wong mau katon cetha yèn Yesus iku rajané sing wis suwe diarep-arep, lan nalika padha ketemu Panjenengané rawuh menyang Yerusalem, lungguh ing anak keledai, tembung Kitab Suci langsung ngélingaké ing pikirané, "Aja wedi, putri Sion: delengen, rajamu teka, lungguh ing anak keledai."³⁵ Suara sorak-sorai kamenangan sing banter muni saka kerumunan ageng kuwi, sing banget ngganggu para Farisi sing atine adhem lan mikirake kapentingan dhéwé. Ing antarané padha kandha, "Apa kowe padha weruh yèn kowe ora ana gunané? Delengen, donya wis mèlu dhèwèké."³⁶ Nalika padha nyuwun supaya Kristus mandhegake sorak-sorai, Panjenengané mangsuli, "Aku kandha marang kowe, yèn wong-wong iki meneng, watu-watu bakal langsung muni."³⁷ Gusti wis ngendika ing prastawa iki, "Sorak-sorai," lan yèn wong-wong ora nepaki sabda Panjenengané, Panjenengané bakal maringi swara marang watu-watu ing dalan, lan mau bakal sorak-sorai; amarga sabda Panjenengané kudu kawujud.

GSAM 66Kristus Kanggo lunga lan bali maneh

GSAM 66.3Ora mung Juruwilujeng kita nyoba nuntun pikiran para murid marang kasunyatan yèn Panjenengané bakal seda lan tangi manèh, nanging uga karsa mulang yèn kratoné ora bakal teka nganti Panjenengané lunga lan bali manèh. Nalika nyebut panyalibané, Panjenengané ngendika, "Aku, yèn wis diunggahaké saka bumi, bakal narik kabèh manungsa marang Aku." Panjenengané ngendika kuwi kanggo mratélakaké jinis pati sing bakal dialami. Wong-wong padha mangsuli, "Kita wis krungu saka Kitab Torèt yèn Sang Kristus bakal urip langgeng; kok kowé kandha, 'Putrané Manungsa kudu diunggahaké'? Sapa kuwi Putrané Manungsa?"³⁸

GSAM 67.1Kanggo ngukuhaké pikiran para murid kanthi sak tenané yèn piyambaké bakal lunga lan bali manèh sadurungé kratoné diadegaké ing bumi, piyambaké ngendika, "Bocah-bocah cilik, isih sawatara wektu aku ana karo kowé kabèh. Kowé kabèh bakal nggolèki aku; lan kaya sing tak kandhakké marang wong Yahudi, 'Nang endi aku lunga, kowé ora bisa teka,' mangkono saiki tak kandhakké marang kowé kabèh.... Simon Petrus kandha marang Panjenengané, "Gusti, Panjenengan arep menyang ngendi?" Gusti Yesus mangsuli, "Ngenani panggonan sing tak tuju, kowe saiki durung bisa mèlu; nanging mengko kowe bakal mèlu."³⁹ Banjur Panjenengané nglipur atiné sing kuwatir lan sedhih nganggo tembung-tembung iki: "Aja nganti atimu kuwatir; kowe pracaya marang Gusti Allah, pracayaa uga marang aku. Ing omahé Bapakku akèh panggonan; yèn ora mangkono, mesthiné aku wis kandha marang kowe. Aku lunga nyiyapake panggonan kanggo kowe. Lan yen aku lunga lan nyiyapake panggonan kanggo kowe, aku bakal bali lan nampani kowe marang aku; supaya ing ngendi aku ana, kowe uga ana ing kono."⁴⁰

GSAM 67Parabel Sang Bangsawan

GSAM 67.2Manèh Sang Juruwilujeng nyobi mbeneraké pamanggih sing salah yèn karajan bakal langsung katon, kanthi migunakaké parabel ing ngisor iki nalika Panjenengané lan para murid munggah menyang Yerusalem: "Ana sawijining bangsawan lunga menyang nagara adoh kanggo nampa karajan kanggo dhèwèké, banjur bali. Lan dhèwèké nimbali sepuluh abdi, banjur maringi sepuluh mina marang wong-wong mau, lan kandha, Ngurusi nganti aku teka.... Lan nalika piyambakipun wangsul sawisé nampi karajan, piyambakipun paring dhawuh supaya para abdi sing wis diparingi dhuwit mau padha dipanggil, supados piyambakipun mangertos pinten saben abdi entuk saka dagang."⁴¹ Ing parabel iki Gusti nggambaraké dhiri piyambak minangka bangsawan. Piyambakipun badhé mangkat menyang nagari adoh—kangge sowan ingkang Rama—lan ing kono nampi karajan, sadèrèngipun wangsul mrentah.

GSAM 68.1Minangka wangsulan marang pitakon para murid, "Apa pratandha rawuhmu lan pungkasaning donya?"⁴² Juruwilujeng maringi dhaptar prastawa sing bakal kelakon ngliwati sangsara ageng sing bakal nyerang gréja, lan pratandha pasti sing bakal muncul. Nalika pratandha-pratandha mau katon, padha bakal ngerti yèn rawuhe wis cedhak, malah ana ing lawang, lan yèn generasi sing ndeleng pratandha-pratandha mau ora bakal sirna saka panggung tumindak nganti Panjenengané rawuh.⁴³

GSAM 68Ditilarake Kabeh Murid

GSAM 68.2Nanging sanadyan Kristus wis maringi kabèh piwulang marang para rasul bab pati lan pangandhapane, padha gagal banget mangertèni kabeneran sing wis diwulangaké bab pangadilan lan pangsalibane. Pamanggihipun kabeneran mau ringkih banget, nganti nalika pangadilan teka, pangarep-arepé padha mati, lan kabèh padha "ninggalaké Panjenengané lan mlayu."⁴⁴ Malah Petrus, Petrus sing tansah semangat, sing kanthi yakin ngandhakake yèn sanadyan kabèh wong ninggalaké Panjenengané, dhèwèké ora bakal, sawisé sawetara jam malah nyélaki Gustiné lan kanthi sumpah ngakoni yèn dhèwèké ora kenal marang Panjenengané. Padha kaku pikirane nganti ora mangertèni pangandikane Gusti yèn ing dina katelu sawisé panyalibané dhèwèké bakal tangi saka pati, nganti padha pitakon lan rembugan antarané dhéwé-dhéwé, "apa tegese tangi saka pati."⁴⁵ Sejatine, padha ora precaya nganti sawisé Panjenengané seda lan badané disimpen ing kuburan anyar Yusuf, padha nyiapaké pangawetan mayit. Kanthi pangarep-arep sirna—kubur bareng Kristus ing kuburan—piyé dina Sabat sing kélangan pangarep-arep tumrap para murid! Kanthi atiné kabebanan sedhih lan kuciwa, lan ora ana Juruwilujeng sing welas asih, sing uripé kebak tumindak alus lan welas asih, sing cedhak kanggo nglipur lan nguwatké, sepira sepi kahanané!

GSAM 69Kejadian-kejadian Nggugah ing Esuk Kebangkitan

GSAM 69.1Esuking dina kapisan ing minggu wis sumunar! Ana geger ing swarga lan ing bumi! Malaikat sing gagah kuwat mudhun saka swarga kamulyan menyang kuburané Yusuf, nggawa pesen sing mréntahaké Putrané Allah supaya tangi. "Lan, wasubaya ana gempa gedhé: awit malaikaté Gusti Allah mudhun saka swarga, banjur teka lan nggelindingaké watu saka lawang, lan lungguh ing ndhuwur. Pasuryané kaya kilat, lan sandhangane putih kaya salju: lan amarga wedi marang malaikat mau, para penjaga padha gemeter, lan dadi kaya wong mati."⁴⁶ "Akeh badan para wong suci sing wis turu tangi, lan metu saka kuburan sawisé wunguné, lan mlebu ing kutha suci, lan katon marang akèh wong."⁴⁷ Pikirna wong-wong sing padha tilik kaya ngene ing Yerusalem, ing lawang-lawangé kanca-kancané, karo kabar yèn Kristus sing disalib wis tangi saka pati, lan yèn dhèwèké uga wis diuripaké manèh déning kuwasa Panjenengané, kanggo dadi saksi bab panguripan manèh Panjenengané. Apa kagiatané para murid lan para wong wadon suci—mlayu-mlayu menyang endi-endi kanggo nyritakaké kabar kabungahan, "Panjenengané wis tangi saka pati, awit kita wis weruh lan wis rembugan karo Panjenengané!"

GSAM 69Yesus Mlaku menyang Pedesaan

GSAM 69.2Lan, wong loro mau ing dina iku uga lunga menyang sawijining desa cilik sing aran Emmaus, kira-kira sejauh sewidak furlong [pitu setengah mil] saka Yerusalem. Lan padha rembugan babagan kabèh sing wis kelakon. Lan nalika padha rembugan lan mikir bebarengan, Yesus piyambak nyedhak lan mèlu lumaku karo wong-wong mau. Nanging paningalé kaalang-alangi nganti padha ora bisa ngenali Panjenengané. Panjenengané banjur kandha marang wong-wong mau, "Apa ta omonganmu kuwi nganti padha sedhih nalika mlaku?" Ana salah sijiné, jenengé Kleopas, mangsuli lan kandha marang Panjenengané, "Mung kowe wong anyar ing Yerusalem ta, nganti ora ngerti apa sing wis kelakon ing kéné ing dina-dina iki?" Panjenengané banjur kandha, "Apa ta?" Lan padha matur marang Panjenengané, "Bab Yesus saka Nazaret, nabi sing kuwasa ing pakaryan lan tembung ing ngarsané Allah lan kabèh wong; lan piye para imam kepala lan panguwasa kita wis nyerahké Panjenengané supaya diukum pati, banjur disalib. Nanging kita ngarep-arep yèn Panjenengané sing kuduné mbebasaké Israel; lan saliyané kabèh iki, dina iki wis dadi dina katelu wiwit kabèh iki kelakon." Malah, ana sawetara wanita saka golongan kita uga ngagetake kita, sing esuk banget menyang kuburan; lan nalika ora nemokake awaké, padha bali lan kandha yèn padha weruh wahyu malaékat sing kandha yèn Panjenengané wis urip. Lan sawetara saka kanca-kanca kita menyang kuburan lan nemokake kahanané persis kaya sing diomongaké para wanita, nanging ora weruh Panjenengané.

GSAM 70.1"Banjur Panjenengané kandha marang wong-wong mau, 'He wong bodho, lan atimu alon pracaya marang kabèh sing wis diomongaké para nabi: apa ora pantes Kristus nandhang sangsara kaya ngéné lan banjur mlebu kamulyané?' Lan wiwit saka Musa lan kabèh para nabi, Panjenengané nerangaké marang wong-wong mau kabèh sing ana ing Kitab Suci babagan dhèwèké."⁴⁸ Nalika Panjenengané arep dhahar bebarengan karo wong-wong mau, Panjenengané mecah roti lan ngaturaken panuwun, "lan paningalé padha kabuka, banjur padha mangertèni dhèwèké.... Lan padha kandha siji lan sijiné, 'Apa atiné kita ora padha kobong sajroning ati nalika dhèwèké rembugan karo kita ing dalan, lan nalika dhèwèké mbukak Kitab Suci marang kita?'"⁴⁹

GSAM 70.2Saiki, pungkasané, para murid bisa weruh, sawisé kabèh bukti wis rampung dituduhaké marang wong-wong mau, yèn ana pati lan kebangkitan sing nyambung karo misi Sang Juruwilujeng. Nanging kepiyé padha bakal nimbang pitakon babagan kratoné?

GSAM 70.2Panjenengané wis ngetokaké yèn dhèwèké urip sawisé sangsara, kanthi akèh pratandha sing ora bisa dibantah, katon marang wong-wong mau sajrone patang puluh dina, lan ngandika bab babagan kratoné Allah; lan nalika padha kumpul, dhèwèké mènèhi dhawuh supaya padha ora lunga saka Yerusalem, nanging ngentèni janji Sang Rama, sing miturut dhèwèké wis kokrungu saka aku. Amarga Yohanes pancèn mbaptis nganggo banyu; nanging kowé kabèh bakal dibaptis nganggo Roh Suci ora suwé manèh.

GSAM 71Saiki Panjenengan badhé mulihaké kraton?

GSAM 71.1Nalika padha kumpul, padha takon marang Panjenengané, kandha, "Gusti, apa Panjenengan saiki bakal mbalèkaké kraton marang Israel?" [tegesé, "Kita wis sinau yèn perlu Panjenengan disalib lan tangi saka pati miturut Kitab Suci, nanging apa Panjenengan ora bakal mbalèkaké kraton saiki?"] Lan Panjenengané ngendika marang wong-wong mau, "Dudu wewenangmu ngerti wektu utawa mangsa, kang wis ditemtokaké Rama ing kuwasa Panjenengané dhéwé." Nanging kowe bakal nampa kuwasa sawisé Roh Suci teka ing kowe; lan kowe bakal dadi saksi-Ku ing Yerusalem, ing saindenging Yudea, ing Samaria, lan nganti tekan pucuking bumi. Lan sawisé piyambakipun ngendika bab-bab mau, nalika padha nyawang, piyambakipun diangkat munggah; lan méga nampani piyambakipun saka pandelengé. Lan nalika padha ndeleng terus marang langit nalika Panjenengané munggah, ana loro priya sing ngadeg ing sandhingé nganggo sandhangan putih sing uga kandha, "He wong-wong Galilea, kenapa kowe padha ngadeg ndeleng munggah marang langit? Gusti Yesus iki, sing wis dijupuk saka kowe menyang swarga, bakal bali manèh kaya déné kowe wis weruh Panjenengané munggah menyang swarga."⁵⁰

GSAM 71Yésus bakal tetep ana ing swarga nganti wektu pamulihan

GSAM 71.2Saiki Sang Juruwilujeng wis ninggalake wong-wong mau, lan pancen padha weruh Panjenengané "menék munggah menyang panggonané sadurungé," padha yakin manawa Roh Suci bakal mulangaké bab wektu nalika kraton bakal rawuh. Mulané, nalika Petrus maringi piwulang marang wong akèh sawisé nampa Roh, dhèwèké kandha, "Panjenengané bakal ngutus Yesus Kristus, sing sadurungé wis diwartakaké marang kowé kabèh; sing kudu ditampa langit nganti wektu pamulihan kabèh prakara, kaya sing wis diomongaké Gusti Allah lumantar cangkemé kabèh nabi suci wiwit donya diwiwiti."⁵¹

GSAM 71.3Kanggo rasul Petrus uga diparingi dening Roh Suci fakta-fakta babagan telung donya: Kaping pisan, donya sadurunge banjir, kang kaancurake dening banyu; kapindho, donya saiki kang disimpen kanggo geni,—geni kang disimpen ing bumi, miturut Revised Version,—geni kang bakal dadi kebinasaan, karusakan, lan pangancuran wong-wong duraka; katelu bumi anyar, "ing ngendi manggon kabeneran;" utawa, miturut sawetara terjemahan, "ing ngendi wong bener bakal manggon."⁵²

GSAM 72.1Rasul Paulus nerangake bab tangi saka pati umaté Gusti Allah, lan pangowahan kabèh wong suci Panjenengané saka manungsa fana dadi manungsa langgeng, "ing kedhip mripat, nalika terompet pungkasan." Dhèwèké kandha marang wong Korinta yèn Kristus saiki ana ing dhamparé Rama, lan bakal tetep ana ing kono nganti kabèh mungsuhé diparingi tundhuk marang Panjenengané. Yaiku, nganti Panjenengané nampa kraton—kratoné dhéwé—sing diparingaké marang Panjenengané déning Rama, kaya sing kawartosaké ing Daniel 7:13, 14; Mazmur 2:8, 9. Marang gréja ing Tesalonika, Panjenengané ngandharaké rawuhé Kristus lan kebangkitan minangka siji-sijiné pangarep-arep, lan minangka panglipur sejati nalika wong-wong sing ditresnani kapisahaké déning pati.⁵³

GSAM 72Wangsulé Gusti Durung Cetha

GSAM 72.2Nganti saiki gréja durung nduwéni kawruh sing cetha bab kapan Gusti bakal rawuh. Nalika rasul ing surat kapisané marang wong Tesalonika kandha, "Kita sing isih urip lan tetep bakal diangkat," para sedulur mangertèni yèn Kristus bakal rawuh nalika sawatara saka wong-wong mau isih urip. Ing surat kapindho, dhèwèké mbeneraké salah paham marang suraté, lan kandha yèn "dina kuwi ora bakal teka, kajaba ana pamurtadan dhisik, lan manungsa dosa kuwi kabukak, anak karusakan; sing nentang lan ngunggulaké dhèwèké dhéwé luwih dhuwur tinimbang kabèh sing diarani Gusti Allah utawa sing disembah."⁵⁴

GSAM 72Apostasi

GSAM 72.3Lan isih gréja ditinggal nggoleki dalan ing pepeteng babagan wektu rawuhé Kristus kaping pindho. Para sedulur wis sinau yèn bakal ana apostasi; nanging pitakonané yaiku suwéné pira. Wangsulan mau banjur diwenehake marang Yohanes nalika dhèwèké nduwèni wahyu ing pulo Patmos, liwat pratandha sing kapacak ing bab rolas lan telulas Kitab Wahyu—'siji wektu, rong wektu, lan satengah wektu,' 'papat puluh loro sasi,' 'sèwu rong atus enem puluh dina' (taun); nanging nganti saiki durung ana prastawa sing nandhani wiwitaning periode dawa kuwi. Mula gréja isih ngarep-arep lan ngenteni rawuhe Kristus tanpa ngerti persis wektu rawuhe; amarga sawisé wektu kasangsaran kuwi kliwat, isih ana mangsa cilik prang lan kamenangan kanggo gréja "kekarèn".⁵⁵

GSAM 73.1Kanthi rampunge cathetan Prajanjian Anyar, tema rawuhe Kristus kaping pindho wis cetha diparingake marang kita. Watara siji ayat saka saben telung puluh nyebutake kanthi cara apa wae rawuhe kaping pindho Gusti kita Yesus Kristus. Bab iki, lan posisi gréja tumrap pangarep-arep mau liwat jaman-jaman nganti tekan jaman saiki, Robert Patterson, D.D., nyarios ing sawijining koran sing dijenengi Interior, ing sangisore irah-irahan "Pangarep-arep Kabegjan," kaya mangkéné:—

GSAM 73Milenium Kadonyan—Patterson

GSAM 73.2"Nalika Gusti kita ninggalake gréja ing bumi kanggo menyang Rama, Panjenengané ninggalake gréja ing kahanan sedhih. Lima atus murid Panjenengané dikelilingi déning kabèh donya sing dadi mungsuhé, sing diorganisasi dadi agama anti-Kristen lan pamaréntahan déning salah siji intelijèn paling dhuwur, digerakké déning niat ala sing paling berbisa, lan dilatih déning pengalaman jaman-jaman ing cara-cara paling efektif kanggo ngrusak. Gusti ora bodho marang bebaya kita; uga ing pangandikane pungkasan piyambakipun ora ngremehake, lan ora janji bakal nyuda permusuhan donya lan sangsara gréja. Nanging piyambakipun janji manawa piyambakipun bakal bali kanggo ngalahake mungsuh-mungsuhipun, lan bakal nyengkuyung kita nganti dina sing pinunjul iku. 'Donya sengit marang kowe. Ing donya kowe bakal nandhang sangsara. Kowe bakal nangis lan meratapi, nanging donya bakal bungah. Kowe bakal sedhih, nanging sedhihmu bakal malih dadi kabungahan.... Saiki kowe padha sedhih, nanging Aku bakal ketemu kowe maneh, lan atimu bakal bungah, lan kabungahanmu ora ana siji wae sing bisa njupuk saka kowe. Yen Aku lunga, Aku bakal bali maneh, lan nampani kowe marang Aku, supaya ing ngendi Aku ana, kowe uga ana.'

GSAM 74.1"Mangkono pangarep-arep sing pinaringan berkah bab rawuhe piyambak sing dienggo nglipur gréja nalika piyambakipun lunga. Sajeroning kabèh wektu piyambakipun adoh, piyambakipun ngendika yèn kita kudu nandhang sangsara; lan pancèn kados mangkono sing kelakon. Yen kita bakal ngrasakake jaman tentrem lairiah sajrone piyambakipun adoh, yen gréja-Nya bakal dibebasake saka serangan donya, yen bakal ana jaman kasucian nalika suket ala ora tuwuh ing antarané gandum, utawa yen, nalika rawuh-Nya, piyambakipun bakal disambut déning warga bumi kang kebak kamulyané Gusti, utawa malah bisa nemokake iman ing bumi, kabèh mau bakal dadi kaget kang ora disangka-sangka tumrap piyambakipun. Yesus ora ngerti bab milenium iki. Kita kandha Panjenengané ora ngerti, amarga Panjenengané ora nyritakaké marang kita; lan Panjenengané kandha, 'Aku wis nyebut kowe kanca, amarga kabèh sing Aku rungokaké saka Rama wis Aku kabari marang kowe.' Nanging ing kabèh pangandikane lan parabelé ora ana pratandha cilik manawa kita kudu ngarep-arep jaman tentrem utawa kamulyan sadurungé rawuhé. Para rasul uga padha ora ngerti bab milenium tanpa Kristus. Sajeroning telung atus taun sawisé Gusti kita mangkat, pangarep-arep sing kabegjané gréja yaiku pangarep-arep rawuhé manèh.

GSAM 74.2Nanging nalika, ing lumakune pangapostasan sing wis diramalake, pangantené Kristus wiwit nglipur awaké dhéwé ing ketiadaané Gusti kanthi paseduluran karo para raja donya, mesthi waé dhèwèké ngalihaké pandangane saka langit wetan lan saka rawuhé Gusti, sing bakal mungkasi kamulyan kadonyané. Nalika para Reformator nyedhiyakake trompet Injil ing lambene ... impen-impen bab milenium tanpa Kristus langsung kabuwang, ... lan gréja manèh wiwit ngenteni rawuhe Gusti kanggo ngrusak antikristus.... Ing layang-layang, khotbah-khotbah, lan pangakuan iman, para Reformator ngumumake pangarep-arep premilenial.

GSAM 74.3"Majelis Westminster ngrampungake pangakuan iman kanthi pranyatan iman marang rawuhe Gusti kaping pindho nganggo tembung-tembung sing kanthi sampurna ngandhut iman premilenial. Padha ngumumake ing tembung-tembung wigati iki: 'Kaya Kristus kepéngin kita yakin tenan yèn bakal ana dina pangadilan, kanggo nyegah kabèh manungsa saka dosa, lan kanggo panglipur sing luwih gedhé kanggo wong-wong sing takwa ing sangsara, mangkono uga Panjenengané bakal ndadékaké dina iku ora dingertèni manungsa, supaya padha bisa ngeculaké kabèh rasa aman daging, lan tansah waspada, amarga padha ora ngerti jam pira Gusti bakal rawuh: lan supaya tansah siyap ngucapaké, "Mangga rawuh, Gusti Yesus: lan rawuh enggal!"'⁵⁶

GSAM 75.1"Para leluhur kita sing nindakake reformasi nguwatake atine kanthi ngenteni rawuhe Gusti, lan padha nyengkuyung siji lan sijine kanthi sorak, 'Tetep ing panggonan! amarga Panjenengané rawuh karo bala bantuan,' sawijining raos sing anyar-anyar iki kawujud ing kidung kebangunan rohani sing populer, nanging wis lumrah kanggo para Covenanters Skotlandia kuna.

GSAM 75.2"Nanging ora suwe ana murtad kapindho saka iman sing muncul ing antarane gréja-gréja sing wis direformasi. Iki dikenal ing Skotlandia minangka Moderatism; ing Inggris minangka Arianisme, lan luwih anyar minangka Broad Churchism; ing Amerika diarani Unitarianisme; lan ing Jerman, Rationalisme. Ngadegaké akal manungsa minangka hakim, lan panaliten modhèren kita sing winates banget minangka bukti, lan nolak yèn ana prastawa bisa kelakon kajaba manut lumrahé ukum alam sing wis diamati, kuwi nyuda pangkaté Yesus dadi rabbi Yahudi sing rada majeng tinimbang jamané, nanging ora paham babar pisan marang ilmu modhèren. Mesthi waé gagasan yèn wong kaya ngono bakal bali saka donya gaib kanggo mrentah ing bumi banjur dianggep mung mitologi Ibrani.

GSAM 75Daniel Whitby bab Milenium

GSAM 75.3"Janji rawuhe kapindho lan pamarentahané ing bumi diartèkaké mung minangka panyebaran Injilé, lan pasrahé bagéan ageng donya marang agama Kristen sajrone sewu taun, utawa miturut sawatara wong, 360.000 taun; sajrone wektu kuwi manungsa bakal maju ing kabudayan lan nikmati katentreman lan kamakmuran sing durung ana tandhingané. Lan ing pungkasaning siklus sing dawa banget kuwi, sing ngluwihi kemampuan pikiran umum kanggo nyawang sakabehe, bisa uga bakal ana geger alam gedhe, lan bisa diomongake yen Gusti bakal rawuh lan ngrusak donya, lan nimbali umat manungsa menyang pangadilan. Teori iki dikembangaké lan dipopuleraké déning komentator Inggris sing arané Whitby [Daniel Whitby seda taun 1726], sing liwat surat-menyurat sing diterbitaké kabuktèn yèn dhèwèké iku Arian, nanging komentare misuwur ing kalangané dhéwé, lan milenium mitologisé ditampa kanthi seneng déning akèh panampa tunjangan ortodoks lan kanca-kanca gréja nagara ing Éropah, sing dijanjiaké wektu dawa kanggo nampa pisungsung saprasepuluh lan pakurmatan. Liwat pangaribawa mau, teori iki diimpor menyang Amerika, ing kana langsung dimanfaatake dadi bahan kanggo omongan kosong ing panggung lan kesimpulan pidato."

GSAM 76.1Mangkono teori-teori ing macem-macem panggonan ing donya nalika kita nyedhaki wektu nalika Gusti ngetokake pangeling-eling sing serius bab rawuhe, malah "ing lawang."