Bab 5 — Pesen Kedatangan Kapindho

GSAM 93.1"Saiki sinaua parabel wit ara: Nalika cabangé isih alus lan metu godhong, kowé padha ngerti yèn mangsa panas wis cedhak; mangkono uga kowé, nalika ndeleng kabèh iki, ngertèna yèn iku [ing pinggir, dhèwèké] wis cedhak, malah ana ing lawang. Satemené aku kandha marang kowé, Generasi iki ora bakal liwat nganti kabèh iki kelakon. Langit lan bumi bakal sirna, nanging tembungku ora bakal sirna."¹

GSAM 93.2Ing kitab suci iki, perhatian kita diarahaké marang wektu nalika kita bisa sinau yèn rawuhé Kristus wis "ing lawang" kanthi kapastian sing padha kaya nalika kita ngerti yèn mangsa panas wis cedhak nalika weruh godhong anyar sing alus wiwit metu. Uga bisa dingertèni yèn kita wis mlebu generasi sing ora bakal sirna saka panggung tumindak nganti Kristus piyambak rawuh. Nalika wayahe rawuh kanggo sinau parabel, pancen bener menawa iku wayahe Gusti Allah ngangkat para guru kanggo mulang parabel. Pitakonane rasul ing wektu liya uga cocog ing kene, "Kepiye carane padha krungu tanpa ana sing mratelakake? Lan kepiye carane padha mratelakake, kajaba yèn padha dikirim?"²

GSAM 93Wektu kanggo Tandha-tandha

GSAM 93.3Ing bab sadurunge kita wis weruh kepiye kawruh dipikolehi babagan pungkasaning periode rong ewu telung atus dina, lan manawa iku nganti tekan "jam pangadilané." Ing parabel sing diparingaké ing kéné, kita digawa marang wektu Gusti kanggo parabel iki lan pesen "pangadilan" sing bakal diwartakaké marang donya. Sawisé nyarios babagan "kesangsaran" ageng sing bakal teka marang umaté lan sing bakal "dipendhekaké," Sang Juruwilujeng ngendika, "Sanalika sawisé kesangsaran dina-dina kuwi, srengéngé bakal dadi peteng, lan rembulan ora bakal maringi padhange, lan lintang-lintang bakal tiba saka langit, lan kuwasa-kuwasa ing langit bakal kaguncang: banjur bakal katon pratandha Putrané Manungsa ana ing langit."³

GSAM 94.1Gatèkna, ing pratandha pungkasan sing kasebut ora ana tembung sing nyebut yèn iku pratandha rawuhe; nanging pratandha yèn Putrané Manungsa ana ing kono, katon rawuh. Kedadéan-kedadéan sing kasebut ing teks iki minangka pratandha kanggo dhasar iman marang rawuhe sing cedhak yaiku pratandha ing srengéngé, rembulan, lan lintang. Kedadéan-kedadéan liyane sing mèlu dumadi ana gandhèngané karo rawuhe sing saktenané ing méga ing langit. Mula langsung sawisé pratandha katelu saka pratandha-pratandha iki—yaiku pratandha ing lintang—rawuh wektuné Gusti Allah kanggo ngangkat para guru-guruné supaya mulang yèn rawuhe Kristus wis cedhak.

GSAM 94.2Saiki bab wektu munculé pratandha-pratandha iki: sanalika sawisé sangsara srengéngé bakal dadi peteng.⁴ Miturut cathetan Markus, iku bakal kelakon "ing dina-dina kuwi, sawisé sangsara kuwi."⁵ Juruwilujeng kita wis ngendika yèn dina-dina kuwi bakal dipendhekake. Miturut prentah Maria Theresa lan Undhang-undhang Toleransi saka taun 1773 nganti 1776, kegeraman panganiayaan marang gréja dipendhekake. Sanadyan kuwasa panganiaya isih nguwasani panguwasa sipil nganti taun 1798, panganiayaané rampung watara taun 1773. Yen mbandhingaké pangandikane Sang Juruwilujeng, pratandha kapisan iki dumadi antawis taun 1773 lan 1798.

GSAM 94Dina Peteng lan Wengi

GSAM 94.3Ing tanggal 19 Mei 1780, srengéngé dadi peteng kanthi cara gaib. Iku dudu gerhana, amarga rembulan wis purnama sedina sadurungé. Sanadyan mangkono, ana pepeteng nutupi kabèh pérangan lor-wétan Amérika Sarékat wiwit jam sewelas esuk nganti jam sewelas bengi. Ing wektu kuwi ora mung srengéngé dadi peteng, nanging rembulan uga ora ngembalèkaké padhange srengéngé. Iku peteng sing nyegah srengéngé sumunar ing cakram rembulan. Lan kaya sing diandharaké Noah Webster pirang-pirang taun sawisé, "Ora ana alesan sing nyukupi sing tau diwènèhaké kanggo peteng iki."

GSAM 95.1Bab dina peteng iki, Herschel, ahli astronomi, kandha: "Dina Peteng ing Amerika Lor iku salah siji fenomena alam sing nggumunake sing bakal tansah diwaca kanthi minat, nanging filsafat ora bisa nerangake."

GSAM 95.2Wong-wong sing nyritakaké pepeteng ing wengi tanggal 19 Mei 1780 kandha, sanadyan ana rembulan purnama, yèn "menawa kabèh benda padhang ing jagad raya iki dipatèni, pepetenge ora bakal luwih pepeteng manèh."

GSAM 95Lintang-lintang sing Runtuh

GSAM 95.3Tandha katelu saka pratandha-pratandha iki, yaiku tibaé lintang-lintang, kawujud ing tanggal 13 November 1833. Ing wengi iku, utawa luwih tepaté wiwit limang jam sadurungé subuh, ana udan meteor sing dibandhingaké déning sawatara wong karo kali geni sing mudhun saka swarga; déning wong liya, dibandhingaké karo percikan geni sing mabur saka sawijining kembang api gedhé. Fenomena iki nyebar ing saindenging Amerika Lor, saka Teluk Meksiko ing kidul nganti Teluk Hudson ing lor, lan saka Pulo Sandwich ing kulon nganti watara atusan mil saka Liverpool ing wetan. Ing endi wae katon, iku tetep udan lintang sing terus-terusan, tiba padhet kaya serpihan salju ing badai salju.

GSAM 95.4Babagan udan lintang ing taun 1833 iki, kita uga nyitir saka Connecticut Observer tanggal 25 November 1833:—

GSAM 95.5"Panyunting Old Countryman nganggep 'lintang tiba' iki minangka prakara sing serius banget. Dhèwèké kandha, 'Kita nganggep udan geni sing kita deleng ing Rebo esuk kepungkur minangka pratandha kang nggegirisi, pangabari kang mesthi, pratandha welas asih, saka dina ageng lan nggegirisi sing bakal disekseni para warga bumi nalika meterai kaping enem dibukak. Wektu iku wis cedhak banget, sing diterangake ora mung ing Prajanjian Anyar, nanging uga ing Prajanjian Lawas; lan ora ana gambaran sing luwih pas saka wit ara sing ngeculake wohé nalika kapopohi angin kenceng sing bisa dideleng.'"

GSAM 96Ramalan Thomas Burnett

GSAM 96.1Wong-wong wis diwulangaké déning wong-wong jaman biyèn supaya ngenteni kasatuhan harfiah saka pratandha iki. Thomas Burnett, ing Theory of the Earth-é sing dicithak ing London taun 1697, kandha babagan Matius 24:29:—

GSAM 96.2"Ora ana sangsi bakal ana macem-macem meteor geni ing wektu kuwi; lan ing antarane liyane ana sing diarani lintang tiba, sing sanajan ora pati wigati siji-siji, nanging yen dadi akèh banget, tiba, kaya sing diomongake nabi, kaya godhong anggur utawa woh ara saka wit ara, mesthi bakal dadi pemandangan sing nggumunake.... Kita ora perlu nganggep bab-bab iki minangka gaya kias lan puitis, nanging minangka ramalan sing cetha, lan prakara sing bakal kelakon saktenane."

GSAM 96Kesaksian Profesor Olmstead

GSAM 96.3Profesor Olmstead saka Yale College, Mass., sing wis diarani "meteorolog paling gedhé ing Amerika," ngendika babagan lintang-lintang tiba tanggal 13 November 1833:—

GSAM 96.4"Ambané udan meteor taun 1833 kuwi nganti nutupi bagean lumayan gedhé saka lumahing bumi, wiwit tengah Samodra Atlantik ing wetan nganti Samodra Pasifik ing kulon; lan saka pesisir lor Amerika Kidul nganti wilayah sing durung cetha ing antarané kagungan Inggris ing lor. Pintonan lintang mabur kuwi ora mung katon, nanging ing endi-endi padha nampilaké wujud sing padha."

GSAM 96.5Babagan tontonan iki, sing diwiwiti watara jam 11 bengi tanggal 12 November lan terus nganti watara jam 4 esuk tanggal 13, profesor kandha:—

GSAM 96.6"Wong-wong sing begja banget bisa nyekseni pameran lintang nglayang ing esuk tanggal 13 November 1833, mesthine wis weruh pameran kembang api langit paling ageng sing tau katon wiwit donya digawe, utawa paling ora sajrone cathetan sajarah."

GSAM 97Udan Lintang Uga Katon ing Éropah

GSAM 97.1Ing sawijining buku sing diterbitake dening Leonard Heinrich Kelber ing Stuttgart, Jerman, ing taun 1835, kita sinau yen pratandha iki bola-bali ing sisih liya Samodra Atlantik, ing wulan sing padha, nanging sawetara dina sawisé. Dheweke kandha:—

GSAM 97.2"Ing tanggal 25 November 1833, ana pameran meteor sing éndah ing bawana Éropa," lan "ing Minsterburg, Silesia, lintang tiba kaya udan geni. Bareng karo kuwi uga tiba bal geni, nganti pepeteng dadi padhang banget nganti wong-wong padha nyangka omah-omah ing sacedhaké kobong.

GSAM 97.3"Ing wektu sing padha ing Prin, Austria, ana lintang tiba sing nutupi wilayah luwih saka limang atus mil persegi. Iki digambarke dening sawetara wong kaya aliran geni sing mudhun saka swarga. Sawetara wong nyebut iku udan geni. Jaran padha wedi, banjur tiba ing lemah. Akeh wong padha lara amarga wedi."

GSAM 97Panganggone Parabel

GSAM 97.4Nerangake ramalan iki nganti sawise kalakon pratandha katelu—yèn lintang-lintang tiba—Juru Panyelamet kita ngendika, "Saiki sinaua parabel wit ara." Tembung iki ora ditujokake marang generasi sing urip nalika Gusti kita maringi piwulang iki, nanging marang generasi sing bakal nyekseni kabèh iki kalakon—dudu lagi kalakon, nanging wis kelakon. Bab-bab sing kudu kawujud minangka pratandha yèn Kristus wis ana ing lawang ora kalebu gegeré langit nalika Panjenengané bakal katon tenan rawuh. Pratandha-pratandha rawuhe sing cedhak iki kalebu pratandha katelu, yaiku pratandha ing lintang-lintang. Wektu sing wis ditemtokake Gusti supaya wong-wong sinau parabel wit ara iki kalebu sakwisé taun 1833. Iki wektu Gusti kanggo jagad iki supaya tangi marang kabeneran ageng yèn rawuhe wis cedhak banget, lan yèn rawuhe bakal kelakon sadurunge generasi sing ngrungokaké parabel kuwi sirna. Mangkono kita weruh carané wektu iki ditandhani ing ramalan iki nalika pangumuman ageng bab rawuhe kudu diwènèhaké marang jagad.

GSAM 98Proklamasi Sak Donya

GSAM 98.1Kanggo nepaki ramalan iki, kita nemokake manawa pas ing taun 1833, Gusti Allah ngangkat para utusan utawa peladené ing pirang-pirang panggonan ing donya, sing wiwit taun 1833 nganti 1844 muniake seruan rawuhe Kristus sing wis cedhak, "wis ana ing lawang;" lan para mau mulangake parabel wit ara, nunjukake pratandha-pratandha rawuhe, kaya sing wis diparingi dhawuh marang para mau. Pesen iki, apa liwat guru sing isih urip utawa liwat kaca cetak, tekan saben stasiun misionaris ing donya, lan saben pelabuhan ing bumi.

GSAM 98.2Wiyar pesen iki wis diterangake kanthi cetha dening panyunting Voice of Truth saka Rochester, N.Y., ing edisi Januari 1845:—

GSAM 98.3"Injil langgeng, kaya sing diterangake ing Wahyu 14:6, 7, wis diwartakake marang saben bangsa, suku, basa, lan wong; kanthi swara banter kandha, 'Wedi marang Gusti Allah, lan pasraha kamulyan marang Panjenengane; awit wis teka wayahe paukumané: lan sembahna marang Panjenengane sing wis nggawe langit, bumi, segara, lan mata banyu.' Ora ana prakara sing luwih cetha kabukten nganggo fakta tinimbang yèn pesen iki wis digawa marang saben bangsa lan basa ing sangisore langit, sajrone sawetara taun kepungkur, ing panginjilan bab rawuhe Kristus ing taun 1843 [1843, wektu Yahudi—wektu kita, 1844], utawa wis cedhak. Liwat ceramah lan publikasi, swarane wis nyebar ing saindenging bumi, lan tembung-tembunge tekan pungkasaning donya.

GSAM 98.4Sawetara wong, sing ora ngerti kasunyatan, nganggep gerakan advent kapindho iki winates mung ing panggonan tartamtu, nganggep iku pakaryan sing ana gandhengane karo William Miller lan sawetara atus pendeta sing makarya bareng dheweke ing sisih lor Amerika Serikat. Kanggo wong-wong kaya ngono, bisa uga kaget nalika ngerti yèn gerakan ing Amerika, ing ngendi Para Pendeta Miller lan Himes dadi pamimpin utama, mung pérangan cilik saka gerakan gedhé sing, kaya sing wis kasebut ing ndhuwur, nyebar "nganti pucuking bumi."

GSAM 99KEPIYE GERAKAN KUWI DIWIWITI ING MACEM-MACEM NEGARA

GSAM 99.1Wektu Gusti wis teka supaya pangumuman iki sumebar ing donya, lan ing watara rong puluh utawa luwih panggonan ing saindenging bumi, ing watara wektu sing padha, ana wong-wong sing diangkat, sing tanpa ngerti pakaryan siji lan sijine, padha maju nyebarake pesen iki menyang kabèh pojok bumi. Wong-wong sing kasebut ing bab 4, sing nampa pepadhang babagan pungkasané rong ewu telung atus dina, kajaba siji—A. Campbell—kaparingan semangat kanggo melu mratélakaké kabar malaikat kapisan saka Wahyu 14; iki uga lumantar pakaryan langsung Rohé Gusti Allah, lan ora amarga padha nuduhaké pepadhang marang siji lan sijiné.

GSAM 99Dibandhingake karo Reformasi

GSAM 99.2Yen kita ngetrapake aturan sing padha marang gerakan iki kaya sing ditrapake D'Aubigné marang munculé Reformasi Agung abad kaping enem belas, mesthi kudu diitung minangka pesené Gusti lan ing wektu Gusti. Bab Reformasi kuwi sakabèhé, sejarawan kandha:—

GSAM 99.3"Jerman ora nyebarake kabeneran marang Swiss, uga Swiss marang Prancis, uga Prancis marang Inggris. Kabeh negara kasebut nampa saka Gusti Allah, kaya siji bagean donya ora nyalurake pepadhang marang bagean liyane; nanging bal pepadhang sing padha nyalurake langsung marang saindenging bumi. Kristus, srengéngé sing sumunar saka dhuwur, sing tanpa wates diunggahaké ngluwihi kabèh manungsa, nalika jaman Reformasi, kaya nalika ngadegaké agama Kristen, iku geni ilahi sing maringi urip marang donya. Ing abad kaping nem belas, siji lan padha doktrin langsung diadegaké ing omah-omah lan gréja-gréja saka bangsa-bangsa sing paling adoh lan manéka warna. Sebabé, Roh sing padha makarya ing endi-endi kanggo ngasilaké iman sing padha.

GSAM 99.4Reformasi ing Jerman lan ing Swiss mbuktekake bebener iki. Zwingle ora tau ana sesambungan karo Luther. Ora ana sangsi ana pranala antarane loro wong mau; nanging kita kudu nggoleki ing ndhuwur bumi. Sing saka swarga maringi bebener marang Luther uga maringi marang Zwingle. Gusti Allah dadi perantara komunikasi antarane wong loro mau. 'Aku miwiti mberitakaké Injil,' kandha Zwingle, 'ing taun rahmat 1516, kanthi tembung liya, ing wektu nalika jenengé Luther durung tau krungu ing nagara kita. Aku ora sinau piwulangé Kristus saka Luther, nanging saka sabda Gusti Allah. Yen Luther mberitakaké Kristus, dhèwèké nindakaké apa sing tak tindakaké; mung kuwi waé.'"⁶

GSAM 100.1Nalika nyritakaké bab pakaryané Farel lan Lefèvre ing Prancis, sejarawan kandha:—

GSAM 100.2"Mula, Reformasi ing Prancis dudu impor manca. Iku lair ing lemah Prancis; tuwuh ing Paris; oyod kapisan ana ing universitasé dhéwé, sing dadi kekuwatan kapindho ing donya Kristen Roma. Gusti Allah nyelehake prinsip-prinsip pakaryan iki ing ati jujur para wong Picardy lan Dauphiny sadurunge diwiwiti ing negara liya.

GSAM 100.3"Kita wis weruh manawa Reformasi Swiss mandhiri saka Reformasi Jerman. Reformasi Prancis gilirane uga mandhiri saka loro-lorone. Pakaryan mau diwiwiti bebarengan ing negara-negara sing beda kuwi, tanpa ana komunikasi siji lan sijine; kaya ing perang, kabeh pasukan ing tentara obah bebarengan, sanajan siji lan sijine ora ngandhani liyane supaya maju, amarga siji prentah sing padha, sing metu saka Panglima Agung sing padha, dirungokake kabeh. Wektu wis teka, wong-wong wis siyap, lan Gusti Allah miwiti Reformasi gréja Panjenengané ing kabèh nagara sakaligus. Kasunyatan kaya ngono nuduhaké yèn Reformasi Agung abad kaping nem belas iku pakaryan ilahi."⁷

GSAM 100.4Bab Reformasi ing Inggris, ing sangisoré Thos. Bilney, Fryth, Tyndale, lan liya-liyané, D'Aubigné nambahaké kandha:—

GSAM 100.5"Reformasi ing Inggris diwiwiti, mula, mandhiri saka Luther lan Zwingle, mung nyandhak saka Gusti Allah. Ana ing kabèh nagara-nagara Kristen tumindak bebarengan saka sabda ilahi. Asale Reformasi ing Oxford, Cambridge, London, yaiku Prajanjian Anyar basa Yunani sing diterbitake dening Erasmus. [Tyndale lan Thomas Bilney ninggalake Cambridge ing taun 1519.] Ana dina nalika Inggris bangga marang asal-usul dhuwur Reformasi iki."⁸

GSAM 101.1Proklamasi rawuhe muncul kanthi cara sing padha kaya sing wis diterangake ing Reformasi. Wong-wong padha obah bebarengan ing luwih saka papat kaping luwih akèh panggonan ing donya, tanpa ngerti utawa ana komunikasi panemu siji lan sijine, lan padha miwiti proklamasi bebener Kitab Suci sing padha, ora mung ing papat bangsa ing bumi, nanging kanggo saindenging jagad beradab.

GSAM 101Pakaryan Joseph Wolff

GSAM 101.2Saiki pantes kanggo narik kawigaten marang fakta-fakta babagan jembaré pangumuman advent:—

GSAM 101.3"Ing taun 1831 Joseph Wolff, D.D., dikirim minangka misionaris saka Inggris Raya kanggo makarya ing antarané wong Yahudi ing Palestina. Panjenengané, miturut jurnal-jurnale, nganti taun 1845, ngumumaké rawuhé Gusti sing cepet ing Palestina, Mesir, ing pesisir Segara Abang, Mesopotamia, Krimea, Persia, Georgia, saindhenging Kakaisaran Utsmaniyah, ing Yunani, Arab, Turki, Bokhara, Afghanistan, Kashmir, Hindustan, Tibet, ing Walanda, Skotlandia, Irlandia, ing Konstantinopel, Yerusalem, St. Helena, uga ing kapal ing Segara Tengah, lan ing Kutha New York, marang kabèh denominasi. Panjenenganipun nyatakake menawa piyambakipun sampun nyeramahaken ing antawisipun Yahudi, Turki, Muslim, Parsi, Hindu, Kalde, Yesedi, Suriah, Sabéa, dhateng pasha, syeikh, syah, raja-raja Organtsh lan Bokhara, ratu Yunani, lan sapanunggalane.⁹

GSAM 101.4Ing Yaman, wewengkon sing didiami keturunan Hobab, mertua Musa, Joseph Wolff weruh sawijining buku sing diomongake kaya ngene: "Wong Arab ing panggonan iki duwe buku sing dijenengi 'Seera,' sing ngrembug 'Rawuhe Kristus Kapindho, lan Pamrentahané ing Kamulyan!'"¹⁰

GSAM 102.1Ing Yaman dhèwèké nglampahi enem dina karo wong-wong Rekhabit, sing dhèwèké kandha: "Padha ora ngombe anggur, ora nanem kebon anggur, ora nyebar wiji, manggon ing tenda, lan padha kelingan marang pangandikane Yonadab putraning Rekhab. Bebarengan karo wong-wong mau ana uga anak-anak Israel saka suku Dan, sing manggon cedhak Terim ing Hatramawt, sing padha ngarep-arep, bebarengan karo anak-anak Rekhab, rawuhe Mesias sing cepet ing mega-mega ing langit."

GSAM 102.2Kita weruh saka sing kasebut ing ndhuwur, sajrone patbelas taun kuwi, Wolff dhéwé wis ngumumaké kabar rawuhé Kristus ing lawang-lawang, ing luwih saka rong puluh nagara béda. Ing wektu sing padha, ajaran kuwi digerakké kanthi wiyar ing Jerman, utamané ing kidul antarané wong Moravia.

GSAM 102Pesen ing Jerman lan Rusia

GSAM 102.3Siji panulis Inggris, Mourant Brock, ngandhani kita manawa "ing Württemberg ana koloni Kristen kang cacahé atusan, kang ngenteni rawuhé Kristus kanthi cepet." Doktrin iki diwartakaké ing pérangan liya ing Jerman déning Hengstenberg, ing wektu kuwi dianggep minangka teolog paling berbakat ing Jerman.

GSAM 102.4Ing Review and Herald, 13 Desember 1892, Pendeta L. R. Conradi saka Jerman kandha:—

GSAM 102.5"Bengel, ing Jerman, nyulut katresnan tumrap rawuhe Gusti kita ing atine akèh wong, sing nuntun ewonan wong sinau sabda nubuat kaya durung tau ana sadurunge.... Cahya sumunar ing Jerman, lan publikasi sing nerangake panggunaan rong ewu telung atus dina disebarake ing kana. Kebangunan rohani banjur kelakon, utamane ing Württemberg, lan nalika penganiayaan muncul, atusan kulawarga lunga menyang Rusia Kidul, lan ing kana nyebarake marang sedulur bangsane sing wis manggon ing kana pirang-pirang taun sadurunge. Nalika para pendeta nutup gréja-gréja, kajaba sawetara sing arang, padha nganakake 'stunden', utawa 'jam' pasamuan, ing omah-omah pribadi, lan atusan wong padha kaparingan iman. Sanajan ing wektu kuwi Sabat wis dirembug ing antarané wong-wong mau, nanging amarga ora ana sing miwiti, rembugan kuwi banjur mandheg. Sawijining petani Rusia kasil diowahi sajrone 'stunden,' banjur miwiti pakaryan sing padha ing antarané wong-wong Rusia. Iki pungkasane nyebabake gerakan 'Stundist' gedhé ing jaman saiki, sing pangaribawane nyebar nganti pojok paling adoh ing Siberia lan Trans-Kawkasus."

GSAM 103.1Ing Review and Herald, 31 Juli 1891, ana pratelan saka Pastor Conradi babagan Mas Schäche saka Australia, sing nalika wektu sing dibicaraké manggon ing Silesia lan sawatara wektu nyambut gawe kanggo kapentingan misi ing njero nagara sing ditindakake Bapa Gosner, sawijining penginjil teolog Jerman sing misuwur. Saka Mas Schäche dhèwèké nyritakaké ing ngisor iki babagan buku Kelber:—

GSAM 103.2"Sawisé taun 1836, utawa nalika itungan Bengel wis kadaluwarsa, ana ing koran kabupaten Schweidnitz sawijining kabar saka toko buku Pak Sommerfeldt ing kana, babagan buku saka L. Henry Kelber, sing nyritakaké babagan prastawa ageng lan kabungahan sing bakal kelakon ing taun 1843 lan 1844. Judhul persisé buku kuwi aku ora kelingan. Kita entuk buku kasebut, lan maca bareng karo sawetara wong sing kasengsem, kanthi lawang dikunci, ing taun 1839–40. Buku iku nuduhake saka Daniel, Wahyu, lan Matius 24, yèn pungkasan wis cedhak, lan uga ana tabel itungan sing nerangake carane tanggal kasebut digayuh."

GSAM 103Pesen ing Britania Raya

GSAM 103.3Ing sawijining publikasi Inggris sing judhule The Millennium, kasebut manawa "pitung atus pendeta saka Gréja Inggris padha ngumandhangake seruan babagan rawuhe Panebus." Antarane sawetara pendeta sing paling berbakat ing jaman kuwi yaiku wong-wong sing ngumumake doktrin advent ing Inggris wiwit taun 1840 nganti 1844. Saka wong-wong mau, kita bakal nyebut jeneng Bickersteth, Birks, Brooks, Brock, Habershon, Plyn, Fremantle, Nathan Lord, McNeil, Winters, Cummings, J. A. McCaul, D.D., Dr. Nisbett, Rev. A. Dallas, M.A. [ing bukune, Look to Jerusalem, kaca 114, dhèwèké ngetrapaké parabel Matius 24 marang generasi iki], Burgess, Routon, Gunner, Barker, Bonham, Dealtry, lan sapituruté.

GSAM 104Pesen ing Walanda

GSAM 104.1Doktrin rawuhe Kristus kapindho diwartakaké ing Walanda déning Hentzepeter, sing dianggep wektu kuwi minangka pandhita paling trampil ing nagara kuwi. Dhèwèké dadi pangreksa Museum Karajan ing Den Haag, miturut panunjukan sang raja. Dhèwèké kandha bab dhèwèké dhéwé, ing layang sing ditulis marang panyunting Midnight Cry ing Juni 1844, yèn kawigatèné pisanan diarahaké marang bab iki liwat sawijining impen sing banget nggumunaké. Dheweke nyelidiki Kitab Suci babagan topik iki, lan ing taun 1830 nerbitake pamflet sing nerangake doktrin kasebut. Ing taun 1841 dheweke nerbitake pamflet liyane babagan pungkasaning donya. Ing layang sing padha dhèwèké kandha yèn informasi pisanan sing ditampa babagan William Miller lan liyané sing nyatakaké ajaran rawuhé Kristus sing wis cedhak sacara umum, yaiku ing taun 1842 nalika ngobrol karo wong sing teka ing Walanda saka Amerika.

GSAM 104Pesen ing Tartary

GSAM 104.2Wiwit taun 1821 doktrin rawuhe Gusti wis dipercaya lan diwulangake ing Tartary. Ing wektu iku sawijining misionaris Irlandia dikirim menyang negara kasebut, lan sawijining imam Tartar takon marang dheweke, "Kapan Kristus bakal rawuh kaping pindho?" Panjenengané mangsuli yèn dhèwèké ora ngerti apa-apa bab kuwi, banjur imam kuwi kaget banget krungu mangkono saka misionaris sing teka mulang doktrin Kitab Suci, lan kandha yèn "sapa waé sing nduwèni Kitab Suci bisa ngerti." Imam kuwi banjur nyatakaké panemuné yèn Kristus bakal rawuh watara taun 1844 Masehi. Kasunyatan iki kacathet ing Irish Magazine, taun 1821.

GSAM 104Pesen ing Amerika, India, lan ing Benua

GSAM 104.3Ing Advent Tracts, Jilid 2, kaca 135, taun 1844, Mourant Brock saka Inggris kandha:—

GSAM 105.1"Ora mung ing Britania Raya pangarep-arep marang rawuhe Panebus sing cedhak lan swara pangeling-eling diangkat, nanging uga ing Amerika, India, lan ing bawana Éropa. Ing Amerika, watara telung atus pandhita sabda padha nginjili 'injil kraton iki;' dene ing negara iki, watara pitung atus saka Gréja Inggris padha ngangkat swara sing padha."

GSAM 105Kanggo Saben Pelabuhan Segara ing Bumi

GSAM 105.2E. R. Pinney, saka Seneca Falls, N.Y., sawijining pendeta Baptis sing setya lan ngabdiaké uripé kanggo martakaké doktrin rawuhé Kristus kapindho, ing Exposition of Matthew 24, kaca 8, 9, ngendika:—

GSAM 105.3Wiwit taun 1842, publikasi babagan rawuhe kapindho wis dikirim menyang saben stasiun misionaris ing Éropah, Asia, Afrika, lan Amérika, loro-lorone sisih Gunung Rocky.... Komandan kapal-kapal kita lan para pelaut kandha marang kita manawa ora ana pelabuhan sing didatangi sing ora ditemokake pangumuman iki wis teka luwih dhisik tinimbang dheweke, lan asring ana pitakon marang dheweke babagan iki.

GSAM 105Telung Èwu Ngumandhangaké Pesen

GSAM 105.4Pastor G. W. Mitchel, saka Zanesville, Ohio, sawijining pendeta liya sing piyambakipun nyatakake doktrin kasebut, ngendika marang panulis ing sawijining paguneman ing Newark, Ohio, 8 Agustus 1894, bilih Pendeta William Miller ngandhani dhèwèké, ing sawijining paguneman ing McConnellsville, Ohio, ing September 1844, bilih dhèwèké nduwèni "asma lan alamat telung ewu pandhita ing pirang-pirang panggonan ing donya sing padha ngumumaké, 'Wedi marang Gusti Allah, lan mènèhi kamulyan marang Panjenengané; awit wis teka wayahe paukumané,' sing akèh dumunung ing Amerika Lor lan Inggris Raya."

GSAM 105.5William Miller, nalika nyarios babagan panyebaran amba saka "seruan" iki, ngendika:—

GSAM 105.6"Siji utawa loro ing saben pojok donya wis ngumumake kabar iki, lan kabeh sarujuk karo wektune,—Wolff saka Asia; Irving, sing biyen ana ing Inggris; Mason saka Skotlandia; Davis saka Carolina Kidul; lan akèh wong ing wilayah iki, saiki utawa biyen, padha ngumumake pangandika iki."¹¹

GSAM 106Voice of Elijah sing disebarake dening Hutchinson

GSAM 106.1Pendeta R. Hutchinson, ing taun 1837, dikirim saka Inggris minangka misionaris Wesleyan menyang Kanada. Pungkasané piyambakipun manggon ing Montreal. Piyambakipun nduwèni kenalan sing jembar banget ing nagara manca. Ing taun 1843 lan 1844 piyambakipun nerbitaké koran sing dijenengi Voice of Elijah, ing ngendi piyambakipun mbahas doktrin rawuhe. Amarga gampang ngakses kapal-kapal kanggo negara manca, lan nduwé hak istimewa kanggo ngirim paket gedhé korané tanpa biaya prangko, dhèwèké ngirimaké mau kanthi akèh menyang kabèh penjuru donya. Dhèwèké kandha bab pakaryané dhéwé, yèn dhèwèké ngirimaké mau kanthi gratis menyang Nova Scotia, New Brunswick, New Foundland, Inggris, Irlandia, Skotlandia, Wales, Prancis, Jerman, Konstantinopel, Roma, lan kabèh pérangan Karajan Inggris lan koloni-kolonié.

GSAM 106Ing Kapuloan Sandwich

GSAM 106.2Ing koran Midnight Cry tanggal 12 Oktober 1843 ana layang saka Bu O. S. Burnham, saka Kaloa, Pulo Kaui, Kepulauan Sandwich. Dheweke karo bojone padha dadi guru sekolah ing panggonan kuwi. Padha nampa lan nyebarake ajaran advent ing kana, lan sawijining kumpulan para pracaya padha sembahyang bareng karo dheweke ing pulo-pulo kuwi.

GSAM 106Pesen Dibandhingaké karo Pesen Yohanes Pembaptis

GSAM 106.3Mangkono kita weruh yèn doktrin advent wis diwartakaké kanthi cukup jembar kanggo nepaki ramalan Kitab Suci babagan iku.

GSAM 106.4Pesen sing arep ngumumake rawuhe Kristus kapisan kasebut dening nabi Yesaya ing tembung-tembung iki: "Swarane sing muni ing ara-ara samun, Nyawisna dalane Gusti, lurusna ing ara-ara samun dalan gedhe kanggo Gusti Allah kita. Saben lembah bakal diangkat, lan saben gunung lan bukit bakal direndhahaké; lan sing bengkok bakal dilurusake, lan panggonan sing kasar bakal dirataake; lan kamulyaning Gusti bakal kawangwang, lan kabèh daging bakal ndeleng bebarengan; amarga tutuké Gusti wis ngandika."¹² Ramalan iki kawujud ing pakaryané Yohanes Pembaptis, sing mènèhi kabar ing ara-ara samun Yudéa, lan kandha, "Padha mratobata, awit kraton swarga wis cedhak."¹³

GSAM 107.1Wong iki, piyambak, sajrone nem wulan makarya ing tlatah Yudea, wis nepaki ramalan sing nggumunake iki. Sanadyan ramalan iki matesi pakaryan Yohanes ing wektu lan panggonan, ora kaya ramalan-ramalan sing nyritakake babagan pangumuman rawuhe sing kapindho, amarga pakaryan kuwi bakal kalakon kanthi "swara banter," nyebar ing saindenging jagad.

GSAM 107.2Mangkono katon, lumantar pepadhanging fakta-fakta sing diparingake, sepira tepat ramalan babagan pesen rawuhe iku kawujud. Wektu sing ditemtokaké Gusti wis teka kanggo mulangake parabel wit ara, kanggo maringi pangumuman kapisan saka pesen malaikat kapisan, lan Panjenengané ngangkat para utusané kanggo ngumandhangake swara marang kabèh bangsa, wong, lan basa.