თავი 3 — აღთქმული თესლის მოსვლა

GSAM 57.1“როდესაც დროის სისრულე დადგა, ღმერთმა გამოგზავნა თავისი ძე, ... რომელიც იშვა რჯულის ქვეშ, რათა გამოესყიდა რჯულის ქვეშ მყოფნი, და ჩვენთვის ძეთა შვილობა მიეცა”.¹

GSAM 57.2“ახლა მას, რომელსაც ძალუძს განმტკიცოთ თქვენ ჩემი სახარებისა და იესო ქრისტეს ქადაგებისამებრ, იმ საიდუმლოს გამოცხადების თანახმად, რომელიც სამყაროს დასაბამიდან ფარული იყო, მაგრამ ახლა გამოაშკარავდა და წინასწარმეტყველთა წერილების მეშვეობით, მარადიული ღმერთის ბრძანებით, ყველა ერს გაუცხადდა რწმენის მორჩილებისათვის: მხოლოდ ბრძენ ღმერთს, დიდება იესო ქრისტეს მეშვეობით სამუდამოდ.”²

GSAM 57.3“გამოცხადებით გამიცხადა მე საიდუმლო, როგორც ზემოთ მოკლედ დავწერე, ... რომელიც წინა ეპოქებში კაცთა ძეებს არ გამხელებია, როგორც ახლა სულით გაუმხილდა მის წმინდა მოციქულებსა და წინასწარმეტყველებს.... მე, რომელიც ყველა წმინდანზე უმცირესზე უმცირესი ვარ, მომეცა ეს მადლი, რომ წარმართებს შორის ვქადაგებდე ქრისტეს გამოუკვლეველი სიმდიდრის შესახებ და ყველასთვის ცხადი გავხადო საიდუმლოს თანამეგობრობა, რომელიც ქვეყნიერების დასაბამიდან ღმერთში იყო დამალული, რომელმაც ყოველივე ქმნა იესო ქრისტეს მეშვეობით.”³

GSAM 57.4ნათქვამია, რომ ძველ აღთქმაში სახარება დაფარულია; ახალ აღთქმაში კი — გამჟღავნებული. როგორც სხვისი სიტყვებითაა გამოთქმული: “რადგან ღვთისგან განშორდნენ, ებრაელებმა დიდწილად დაკარგეს რიტუალური მსახურების სწავლებების ხედვა. ეს მსახურება თავად ქრისტეს მიერ იყო დადგენილი. თითოეული მისი ნაწილი მისი სიმბოლო იყო და სიცოცხლითა და სულიერი სილამაზით იყო სავსე. მაგრამ ებრაელებმა დაკარგეს სულიერი სიცოცხლე თავიანთი წეს-რიგებიდან და მიჯაჭვულნი დარჩნენ მკვდარ ფორმებს. ისინი თავად მსხვერპლსა და დადგენილებებს ენდნენ, იმის ნაცვლად, რომ იმის იმედად ყოფილიყვნენ, ვისკენაც ისინი მიუთითებდნენ.

GSAM 58მიწიერი მმართველობის ძიება

GSAM 58.1“მიუხედავად იმისა, რომ იუდეველები მოუთმენლად ელოდნენ მესიის მოსვლას, მათ არ ჰქონდათ წარმოდგენა მისი მისიის შესახებ. ისინი ცოდვისგან ხსნას კი არ ეძებდნენ, არამედ რომაელთაგან გათავისუფლებას. ისინი მოელოდნენ, რომ მესია მოვიდოდა, როგორც გამარჯვებული, რათა დაემხო მჩაგვრელის ძალაუფლება და ისრაელი მსოფლიო ბატონობამდე აღეყვანა. ამგვარად, მათთვის მომზადდა გზა, რომ უარყვიდნენ მხსნელს.

GSAM 58.2“ხალხი, თავის სიბნელესა და ჩაგვრაში, და მბრძანებლები, ძალაუფლების წყურვილით, მოუთმენლად ელოდნენ მოსვლას იმისა, ვინც დაამარცხებდა მათ მტრებს და ისრაელს სამეფოს აღუდგენდა. მათ შეისწავლეს წინასწარმეტყველებები, მაგრამ სულიერი ხედვის გარეშე. ამგვარად, მათ უგულებელყვეს წერილები, რომლებიც ქრისტეს პირველი მოსვლის დამცირებაზე მიუთითებენ, და არასწორად გამოიყენეს ისინი, რომლებიც მისი მეორედ მოსვლის დიდებას აღწერენ. ამპარტავნებამ დაუბინდა მათი მხედველობა; ისინი წინასწარმეტყველებას საკუთარი ეგოისტური სურვილების შესაბამისად განმარტავდნენ.

GSAM 58.3“ათას წელზე მეტი ხნის განმავლობაში ებრაელი ხალხი მხსნელის მოსვლას ელოდა. ამ მოვლენაზე ჰქონდათ დამყარებული თავიანთი უდიდესი იმედები. სიმღერებსა და წინასწარმეტყველებებში, ტაძრის რიტუალებსა და საოჯახო ლოცვებში მათ მისი სახელი განადიდეს. და მაინც, მისი მოსვლისას, მათ ვერ იცნეს იგი. ზეციური საყვარელი მათთვის ‘მშრალი მიწიდან ამოსული ფესვი’ იყო; მას ‘არც სახე ჰქონდა, არც მშვენიერება’; და მათ მასში ვერ იხილეს სილამაზე, რომ მისთვის ენატრებოდათ. ‘თავისიანებთან მოვიდა და თავისიანებმა არ მიიღეს იგი’.”⁴

GSAM 58დავითის შტოდან

GSAM 58.4როდესაც დანიელის მიერ წინასწარმეტყველებული დრო ახლოვდებოდა, როდესაც უნდა გამოჩენილიყო “მეუფე მესია” — ცხებული, ებრაელ ხალხს შეეძლო ასე ემსჯელა და, უეჭველია, ასეც მსჯელობდა: ხორცის მიხედვით მესია დავითის სახლსა და შტოს უნდა ეკუთვნოდეს, ამიტომ მისი დაბადება ამავე შტოში უნდა მომხდარიყო; და ებრაული რჯულისა და წეს-ჩვეულებების თანახმად, იგი ოცდაათი წლის ასაკში უნდა ყოფილიყო ცხებული საჯარო მსახურებისთვის; და თუ იგი ამ ასაკში უნდა გამოჩენილიყო, როგორც ცხებული, მაშინ მისი დაბადება სამოცდაცხრა შვიდწლიანი კვირის დასრულებამდე ოცდაათი წლით ადრე უნდა მომხდარიყო, რომლებიც მესიის მოსვლამდე უნდა გაგრძელებულიყო.

GSAM 59სიმონისა და ანას წინასწარმეტყველებები

GSAM 59.1ამ დროს მთელი ისრაელი მოლოდინში იყო. წმინდა წერილის გულმოდგინე და ერთგული მკვლევრები იმის შობას ელოდნენ, ვინც მათი მბრძანებელი და მმართველი უნდა ყოფილიყო. ხანდაზმულ და ღვთისმოსილ სიმონს “სულიწმინდის მიერ გამოეცხადა, რომ არ იხილავდა სიკვდილს, ვიდრე არ იხილავდა უფლის ქრისტეს.”⁵

GSAM 59.2როდესაც ტაძარში ჩვილი მხსნელი მიიყვანეს, სიმონმა იცოდა, რომ ეს ბავშვი სწორედ ის იყო — ქრისტე. “მაშინ აიყვანა იგი მკლავებში, და აკურთხა ღმერთი და თქვა: უფალო, აწ მიეცი შენს მორჩილს წასვლა სიმშვიდით, შენი სიტყვისამებრ, რადგან ჩემმა თვალებმა იხილა შენი ხსნა, რომელიც შენ მოამზადე ყველა ხალხის წინაშე: ნათელი წარმართთათვის გასანათებლად და შენი ხალხის, ისრაელის, სადიდებლად....

GSAM 59.3“და სიმონმა დალოცა ისინი [იოსები და მარიამი] და უთხრა დედას, მარიამს: აჰა, ეს ყრმა დადგინებულია ისრაელში მრავალთა დაცემისა და აღდგომისათვის; და როგორც ნიშანი, რომელსაც შეეწინააღმდეგებიან (დიახ, მახვილი შენს საკუთარ სულსაც განგმირავს), რათა მრავალთა გულთაგან გამოჩინდეს ფიქრები.

GSAM 59.4“და იყო ერთი წინასწარმეტყველი ქალი, ანა, ფანუელის ასული, ასერის ტომისგან.... და მან, სწორედ იმ წამს მოსულმა, ასევე მადლობა შესწირა უფალს და ილაპარაკა მის შესახებ ყველასთან, ვინც იერუსალიმში გამოსყიდვას ელოდა.”⁶

GSAM 59ანგელოზები მწყემსებთან მიდიან

GSAM 59.5ამის წინ მხსნელის შობის სასიხარულო ამბავი ანგელოზებმა ბეთლემის ველებზე მწყემსებს უქადაგეს. მწყემსების მსმენელ ყურს ანგელოზები ამ მელოდიურ საგალობელს ასმენდნენ:—

GSAM 60ბრძენი კაცები ბეთლემს სტუმრობენ

GSAM 60.2მაშინ მოვიდნენ აღმოსავლეთის ბრძენი კაცები, რომლებმაც იხილეს “ვარსკვლავის ამოსვლა”, როგორც ეს ბალამმა იწინასწარმეტყველა. მისი ხელმძღვანელობით ისინი იერუსალიმში მივიდნენ, სადაც ახალშობილი მეფის შესახებ გამოკითხვა გახდა საჭირო. როდესაც შეიტყვეს, რომ სასურველის შობის ადგილი ბეთლემი იყო, მათ გზა განაგრძეს; და ვარსკვლავმა, რომელიც კვლავ გამოჩნდა, ისინი იმ მოკრძალებულ ადგილას მიიყვანა, სადაც მხსნელი იწვა. აქ მათ წმიდა ყრმას თაყვანი სცეს, შესწირეს ოქრო, საკმეველი და მური, და შემდეგ სახლისკენ გრძელი გზა დაადგნენ.

GSAM 60მხსნელი თორმეტი წლის ასაკში

GSAM 60.3ბავშვობიდან თორმეტ წლამდე ქრისტე მხსნელის შესახებ ცოტა რამ არის დაფიქსირებული, გარდა იმისა, რომ იგი სიბრძნითა და აღნაგობით იზრდებოდა და მშობლებისადმი მორჩილებით გამოირჩეოდა. მაგრამ თორმეტი წლის ასაკში, როდესაც იოსებთან და მარიამთან ერთად იერუსალიმში წლიურ ზეიმზე გაემგზავრა, მან იქ მღვდლები გააოცა თავისი კითხვებით გამოვლენილი ცოდნითა და მათ რთულ კითხვებზე გაცემული პასუხებით. ამ დროიდან, საჯარო მოღვაწეობის დაწყებამდე, იგი პატივს სცემდა ხის მჭედლის მოკრძალებულ ხელობას და მარიამის ქმარ იოსებთან ერთად მუშაობდა.

GSAM 60იოანე ნათლისმცემლის მისია

GSAM 60.4საჯარო მოღვაწეობამდე ექვსი თვის განმავლობაში, ქრისტეს მისიის შესახებ იუწყებოდა იოანე ნათლისმცემელი. ხალხი უამრავ რიცხვში მოდიოდა იოანეს მოსასმენად და მისგან დასანათლავად. როდესაც ისინი “მოლოდინში იყვნენ [მესიის მოსვლას ელოდნენ] და ყველა კაცი გულში ფიქრობდა [“მსჯელობდა ან კამათობდა”, სქოლიო] იოანეს შესახებ, იყო თუ არა ის ქრისტე; იოანემ უპასუხა ყველას და უთხრა: მე ნამდვილად წყლით გნათლავთ, მაგრამ ჩემზე ძლიერი მოდის, რომლის ფეხსაცმლის თასმის შეხსნის ღირსიც მე არ ვარ. ის გნათლავთ სულიწმინდითა და ცეცხლით. მას ხელში სანიავებელი ნიჩაბი აქვს და კარგად გაწმენდს თავის კალოს, და შეაგროვებს ხორბალს თავის ბეღელში, ხოლო ბზეს დაწვავს უშრეტელი ცეცხლით.”⁷

GSAM 61იესოს ნათლობა

GSAM 61.1როდესაც იოანე ნათლისღების რიტუალს აღასრულებდა, მან იესო დაინახა, რომელიც ნათლობისთვის მოდიოდა მასთან, და თქვა: “აჰა, ღვთის კრავი, რომელსაც ქვეყნიერების ცოდვა მიაქვს.... იოანემ მოწმობა მისცა და თქვა: მე ვიხილე სული, რომელიც ზეციდან მტრედის მსგავსად ჩამოდიოდა და მასზე დაადგა. მე კი არ ვიცნობდი მას, მაგრამ მან, ვინც მე წყლით ნათლობისთვის გამომგზავნა, მითხრა: ვისზეც იხილავ სულს, როგორ ჩამოდის და რჩება მასზე, სწორედ ის არის, ვინც სულიწმინდით ნათლავს. და მე ვიხილე და დავამოწმე, რომ ეს არის ღვთის ძე.”⁸

GSAM 61ხმა ციდან

GSAM 61.2ქრისტეს მესიანობა დადასტურდა არა მხოლოდ სულიწმინდის ხილული, მტრედის სახით ხორციელად გარდამოსვლით, არამედ ზეციერი ხმითაც. მათეს სახარებაში ვკითხულობთ: “იესო, როცა მოინათლა, მაშინვე ამოვიდა წყლიდან; და აჰა, ცანი გაეღო მისთვის და მან იხილა ღვთის სული, რომელიც მტრედის მსგავსად ჩამოდიოდა და მასზე ეშვებოდა. და აჰა, ხმა ზეციდან, რომელმაც თქვა: ეს არის ჩემი საყვარელი ძე, რომელიც მომეწონა”.⁹

GSAM 61.3მიუხედავად იმისა, რომ “იოანემ სასწაული არ მოახდინა”, ხალხი, როდესაც დაინახა დიდი ძალა, რომელიც თან ახლდა ქრისტეს მსახურებას, იძულებული გახდა ეთქვა: “ყოველივე, რაც იოანემ ამ კაცზე თქვა, ჭეშმარიტი იყო”.¹⁰

GSAM 61ქრისტე, რჯულისამებრ ცხებული

GSAM 61.4ლუკასეულ ნათლისღების აღწერასთან და სულიწმინდის მიერ მტრედის სახით იმავე ცხებულებასთან დაკავშირებით, ვკითხულობთ: “იესო თავად დაახლოებით ოცდაათი წლის იყო”.¹¹

GSAM 62.1ჩვენი უფლის ორმოცდღიანი ხანგრძლივი მარხვისა და უდაბნოში ეშმაკის მხეცური ცდუნებების შემდეგ, რომლებიც მის ნათლისღებასთანავე მოჰყვა, იგი “დაბრუნდა ნაზარეთში, სადაც აღიზარდა; და, როგორც ჩვევად ჰქონდა, შაბათს სინაგოგაში შევიდა და წასაკითხად დადგა.... უფლის სული ჩემზეა, რადგან მან მცხო, რათა ღარიბებს სახარება ვუქადაგო.... და იწყო მათთვის თქმა: დღეს აღსრულდა ეს წერილი თქვენს ყურში”.¹²

GSAM 62აღსრულდა დრო

GSAM 62.2მარკოზი, იმავე მოვლენის აღწერისას, ამბობს: “შეივსო ჟამი და მოახლოვდა ღვთის სასუფეველი; მოინანიეთ და ირწმუნეთ სახარება.”¹³ ცხებულის გამოჩენისთვის წინასწარმეტყველებული დრო დადგა. სულიწმინდით ცხება მის ნათლისღებაზე მოხდა და ის ახლა იწყებდა თავის მსახურებას, ზუსტად იმ დროსა და მანერით, რომელიც ძველმა წმიდა წინასწარმეტყველებმა იწინასწარმეტყველეს.

GSAM 62ქრისტეს მესიანობის ხილული მტკიცებულება

GSAM 62.3ქრისტეს მსახურებას თან ახლდა მუდმივი სასწაულების მოხდენა, რომლებიც ხალხისთვის, თუნდაც სრულად ვერ იგებდნენ მის იგავებსა და სიტყვებს, იყო ხილული მტკიცებულება იმისა, რომ ის იყო იმანუელი, ანუ რომ “ღმერთი მასთან იყო”.¹⁴ ამ სასწაულებით ქრისტე სამყაროს აძლევდა არა მხოლოდ მტკიცებულებას საკუთარ თავში ღვთის ძალის შესახებ, არამედ ღვთის ხასიათისა და მისი სიყვარულისა და სიკეთის პრაქტიკულ დემონსტრაციასაც. როდესაც ფილიპემ, ქრისტესთან სამწლიანი უწყვეტი ურთიერთობისა და მისი დიდებული სასწაულების ხილვის შემდეგ თქვა: “უფალო, გვიჩვენე მამა და საკმარისი იქნება”, იესომ უთხრა მას: “ხომ ასე დიდი ხანია თქვენთან ვარ და ფილიპე, მაინც ვერ მიცანი? ვინც მე მიხილა, მამა იხილა. და როგორ ამბობ, მაშ, გვიჩვენე მამა? ... მერწმუნეთ, რომ მე მამაში ვარ და მამა ჩემშია; ან თორემ საქმეების გამო მაინც მერწმუნეთ.”¹⁵

GSAM 63იოანეს დაბნეულობა

GSAM 63.1მიუხედავად იმისა, რომ ქრისტეს ნათლისღებისას იოანემ იხილა სულიწმინდის ხილული გარდამოსვლა, მოისმინა ზეციდან ხმა, რომელიც მას ღვთის ძეს უწოდებდა, და თავადვე გამოაცხადა, რომ ის იყო “ღვთის კრავი, რომელიც იღებს ქვეყნიერების ცოდვას”, მოვლენები იმდენად განსხვავებულად ვითარდებოდა მისი მოლოდინებისგან, რომ ის, თავის პირქუშ ციხეში, შეწუხებული და დაბნეული იყო.

GSAM 63.2“მხსნელის მოწაფეების მსგავსად, იოანე ნათლისმცემელს არ ესმოდა ქრისტეს სამეფოს ბუნება. ის მოელოდა, რომ იესო დავითის ტახტს დაიკავებდა; და რადგან დრო გადიოდა და მხსნელი არ აცხადებდა პრეტენზიას სამეფო ძალაუფლებაზე, იოანე დაიბნა და შეწუხდა”.¹⁶ “დაუძახა თავის ორ მოწაფეს და [მან] გაგზავნა ისინი იესოსთან ამ სიტყვებით: შენ ხარ ის, ვინც უნდა მოსულიყო? თუ სხვას მოველოდეთ?” “იმავე ჟამს მან [იესომ] მრავალი განკურნა სნეულებებისა და წყლულებისგან და გაათავისუფლა ბოროტი სულებისგან; და ბევრს, ვინც ბრმა იყო, მხედველობა დაუბრუნა. მაშინ იესომ მიუგო და უთხრა მათ: წადით და უთხარით იოანეს, რაც იხილეთ და მოისმინეთ”.¹⁷

GSAM 63.3იუდეველებს ან თუნდაც მოწაფეებს უჭირდათ მრავალი ჭეშმარიტების ნათლად დანახვა, რასაც მხსნელი ამბობდა, რადგან ისინი მტკიცედ იყვნენ დარწმუნებულნი, რომ როდესაც მესია მოვა, ის მოხსნიდა რომაულ უღელს, რომელიც მათთვის ასეთი დამამძიმებელი იყო, და დაუყოვნებლივ აღადგენდა დავითის სამეფოს და იმეფებდა, როგორც ამქვეყნიური მეფე.

GSAM 63.4იესომ თავისი ქადაგება დაიწყო სიტყვებით: “მოინანიეთ, რადგან ცათა სასუფეველი ახლოსაა”.¹⁸ როდესაც მისი თორმეტი მოციქული გაგზავნეს, ისინიც იმავე უწყებას ავრცელებდნენ: “ცათა სასუფეველი ახლოსაა”.¹⁹ მოგვიანებით, თავისი მსახურებისას, როდესაც სამოცდაათნი გაგზავნეს, ისინი ამ სიტყვებით გაგზავნეს: “ღვთის სასუფეველი თქვენთან ახლოს მოვიდა”.²⁰

GSAM 64ხალხი გაოცებული იყო ქრისტეს საქმეებით

GSAM 64.1ქრისტეს საოცარმა სიტყვებმა და სწავლებამ ხალხს ათქმევინა: “არასდროს არავის უსაუბრია ასე, როგორც ეს კაცი”.²¹ და როდესაც მან განკურნა ბრმა და მუნჯი კაცი, “მთელი ხალხი გაოცდა და ამბობდა: განა ეს დავითის ძე არ არის?”²² სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, განა ეს დავითის თესლი, აღთქმული მხსნელი არ არის? როდესაც ის თავის სამშობლოში დაბრუნდა, მათ სინაგოგაში ასწავლიდა, ისე, რომ ისინი გაოცებულნი დარჩნენ და ამბობდნენ: “საიდან აქვს ამ კაცს ეს სიბრძნე და ეს საოცარი ნიშნები? განა დურგლის შვილი არ არის? განა დედამისს მარიამი არ ჰქვია? და ძმები მისი: იაკობი, იოსე, სიმონ და იუდა?”²³

GSAM 64.2ქრისტეს მსახურების დაახლოებით მესამე წელს, როდესაც ის ტაძარში იყო და მიძღვნის დღესასწაულს ესწრებოდა, იუდეველები შემოერტყნენ მას და უთხრეს: “რამდენ ხანს გაგვაჩერებ ეჭვში? თუ ქრისტე ხარ, გვითხარი პირდაპირ”.²⁴ წინა წელს, როდესაც მან მოახდინა უდიდესი სასწაული და გამოკვება ხუთი ათასი კაცი “ხუთი ქერის პურითა და ორი პატარა თევზით”, მან “შეიგრძნო, რომ მოვიდოდნენ და ძალით წაიყვანდნენ, რათა მეფედ ეკურთხებინათ, [ამიტომ] კვლავ მთაზე განმარტოვდა”.²⁵

GSAM 64ქრისტე ასწავლის მოწაფეებს თავისი სიკვდილის შესახებ

GSAM 64.3თავისი მოწაფეების სწავლებისას, ქრისტემ მნიშვნელოვან მიზნად დაისახა უარეყო იდეა დაუყოვნებლივი, ამქვეყნიური მეფობის დაწყების შესახებ და ეჩვენებინა მათთვის, რომ ის უნდა მომკვდარიყო, მკვდრეთით აღმდგარიყო, წასულიყო და კვლავ მოსულიყო. ამიტომ მან მათ ჰკითხა: “რას იტყვით, თუ იხილავთ კაცის ძეს, როგორ ადის იქ, სადაც უწინ იყო?”²⁶ მას შემდეგ, რაც მათ დაავალა, “არავისთვის ეთქვათ, რომ ის არის იესო ქრისტე”, ვკითხულობთ: იმ დროიდან იესომ თავის მოწაფეებს აუხსნა, რომ იერუსალიმში უნდა წასულიყო, უხუცესების, მღვდელმთავრებისა და მწიგნებელთა ხელში მრავალი რამ უნდა გადაეტანა, მოკლულიყო და მესამე დღეს აღმდგარიყო. მაშინ პეტრემ მიიყვანა იგი გვერდზე და დაუწყო შენიშვნის მიცემა: “შორს შენგან, უფალო! ეს არასდროს მოგემართება”.²⁷

GSAM 65.1ამავდროულად უთხრა მათ, რომ იქ მდგომთაგან ზოგიერთი არ მოკვდებოდა, სანამ არ იხილავდა ადამიანის ძეს თავის მეფობაში მომავალს.²⁸ დაახლოებით რვა დღის შემდეგ ეს წინასწარმეტყველება აღსრულდა; და მოციქული პეტრე ქრისტეს თავის მეფობაში მოსვლის ამ “ხილვაზე” მიუთითებს, როგორც მომავალში ქრისტეს მეორედ მოსვლის რეალური აღსრულების მტკიცებულებას.²⁹

GSAM 65.2ერთხელ, როდესაც ქრისტე და მისი მოწაფეები გალილეაში იყვნენ, იესომ უთხრა მათ: “კაცის ძე გადაეცემა კაცთა ხელში; მოკლავენ მას და მესამე დღეს აღდგება. და ისინი უაღრესად დამწუხრდნენ”.³⁰ და მაინც მათ ვერ გაიგეს მისი აზრი, რადგან მაშინაც კი, როდესაც იგი ცდილობდა, მათ გონებაში მისი სიკვდილისა და აღდგომის სერიოზული ჭეშმარიტება ჩაებეჭდა, ისინი ერთმანეთში კამათობდნენ, თუ ვინ იქნებოდა ყველაზე დიდი ცათა სასუფეველში.³¹

GSAM 65.3სხვა დროს პეტრემ უთხრა იესოს: “აჰა, ჩვენ ყველაფერი დავტოვეთ და გამოგყევით; მაშ, რა გვექნება? ხოლო იესომ უთხრა მათ: ჭეშმარიტად გეუბნებით თქვენ: ვინც მე მომყევით, განახლების ჟამს, როცა ძე კაცისა თავისი დიდების ტახტზე დაჯდება, თქვენც თორმეტ ტახტზე დაჯდებით და ისრაელის თორმეტ ტომს განსჯით.”³² მათ გონებაში კვლავაც მალე დასაარსებელი სამეფოს აზრი იყო ფესვგადგმული და მათ, როგორც ადამიანებმა, სამეფოში ყველაზე მაღალი ადგილის ძიება დაიწყეს.

GSAM 65.4შემდეგ მოდის ამბიციური დედა ზებედეს ძეების, იაკობისა და იოანეს, და სთხოვს ქრისტეს, რომ მის ძეებს მაღალი თანამდებობები დაეკავებინათ — ერთს მისი ტახტის მარჯვნივ, მეორეს კი — მარცხნივ; ან, შესაძლოა, ერთი მთავრობის პრემიერ-მინისტრი ყოფილიყო, მეორე კი — სახელმწიფო მდივანი. მაგრამ ქრისტემ პირდაპირ უთხრა: “არ იცით, რას ითხოვთ”.³³

GSAM 66იერუსალიმში ტრიუმფალური შესვლა

GSAM 66.1ამ დროიდან არც ისე შორს ერთი დიდი და გასაოცარი მოვლენა მოხდა. ეს იყო ლაზარეს აღდგინება სამარხიდან, რომელიც უკვე ოთხი დღის მკვდარი იყო. ასეთმა ძლევამოსილმა სასწაულმა ხალხი იმდენად აღაფრთოვანა და გააოცა, რომ ფარისეველნი შეშფოთდნენ, რომლებმაც მღვდლებთან ერთად დაუყოვნებლივ მოიწვიეს კრება; და მათ განხილვისას იკითხეს: “რა ვქნათ? რადგან ეს კაცი ბევრ სასწაულს ახდენს. თუ ასე დავტოვებთ, ყველა ირწმუნებს მას; მოვლენ რომაელები და წაგვართმევენ როგორც ჩვენს ადგილს, ისე ჩვენს ერს”.³⁴ მაშინ, როცა ქვემოდან სატანური ძალა ეპატრონებოდა მათ, ვინც ქრისტეს განადგურებას ცდილობდა, ზეციური ძალა ხალხის მასებს ამოძრავებდა, რათა განედიდებინათ იგი და აღესრულებინათ მის შესახებ ნათქვამი წინასწარმეტყველება.

GSAM 66.2ზემოხსენებული შემთხვევის გამო, ხალხი მასობრივად შეიკრიბა, არა მხოლოდ იესოს, არამედ ლაზარეს სანახავადაც, რომელიც მან მკვდრეთით აღადგინა. ახლა მათთვის ცხადი იყო, რომ იესო მათი დიდი ხნის ნანატრი მეფე იყო და როდესაც ისინი მას იერუსალიმისკენ მომავალს შეხვდნენ, ჩოჩორზე მჯდომარეს, მათ მკაფიოდ გაახსენდათ წმინდა წერილის სიტყვები, “ნუ გეშინია, სიონის ასულო; აჰა, შენი მეფე მოდის, ვირის ჩოჩორზე ამხედრებული”.³⁵ იმ უზარმაზარი ბრბოდან ძლიერი ტრიუმფის ყიჟინა გაისმა, რამაც დიდად შეაწუხა გულცივი და გამომთვლელი ფარისეველნი. მათ ერთმანეთს უთხრეს: “ხედავთ, რომ ვერაფერს აღწევთ? აჰა, მთელი სამყარო მას გაჰყვა”.³⁶ მათ თხოვნაზე, რომ ქრისტეს შეეჩერებინა ხმაური, მან უპასუხა: “გეუბნებით, რომ ესენი რომ დადუმდნენ, ქვები მაშინვე დაიწყებდნენ ყვირილს”.³⁷ უფალს ამ შემთხვევის შესახებ ნათქვამი ჰქონდა: “იყვირეთ”, და თუ ხალხი მის სიტყვას არ შეასრულებდა, ის ქუჩის ქვებს მისცემდა ხმას და ისინიც დაიწყებდნენ ყვირილს, რადგან მისი სიტყვა უნდა აღსრულებულიყო.

GSAM 66ქრისტეს წასვლა და დაბრუნება

GSAM 66.3ჩვენი მხსნელი არა მხოლოდ მოწაფეების გონების მიმართვას ცდილობდა იმ ფაქტისკენ, რომ ის უნდა მომკვდარიყო და აღმდგარიყო, არამედ სურდა მათთვის ისიც ესწავლებინა, რომ სასუფეველი არ დადგებოდა, სანამ ის არ წავიდოდა და კვლავ არ დაბრუნდებოდა. თავისი ჯვარცმის შესახებ თქვა: “მე, თუ აღვიმართები მიწიდან, ყველა ადამიანს ჩემკენ მოვიზიდავ. ეს თქვა იმის გამოსახატავად, თუ როგორი სიკვდილით მოკვდებოდა. ხალხმა უპასუხა მას: ჩვენ რჯულიდან გვსმენია, რომ ქრისტე სამუდამოდ რჩება და როგორ ამბობ შენ, რომ ძე კაცისა უნდა აღიმართოს? ვინ არის ეს ძე კაცისა?”³⁸

GSAM 67.1იმისათვის, რომ მოწაფეების გონებაში უფრო სრულად დაემკვიდრებინა აზრი, რომ იგი მიდიოდა და კვლავ დაბრუნდებოდა, სანამ მისი სამეფო დაემკვიდრებოდა დედამიწაზე, მან თქვა: “ბავშვებო, კიდევ ცოტა ხანს თქვენთან ვარ. მეძებთ და, როგორც ვუთხარი იუდეველთ: სადაც მე მივდივარ, თქვენ ვერ მოხვალთ, ახლაც გეუბნებით თქვენ... სიმონ-პეტრემ უთხრა მას: უფალო, საით მიდიხარ? იესომ უპასუხა მას: საითკენაც მივდივარ, ახლა ვერ გამომყვები, მაგრამ მოგვიანებით გამომყვები.³⁹” შემდეგ მან მათი შეშფოთებული და მწუხარე გულები ამ სიტყვებით გაამხნევა: “ნუ შეშფოთდება თქვენი გული. ღმერთს ენდობით, მეც ენდეთ. მამაჩემის სახლში ბევრი სამყოფელია; ასე რომ არ ყოფილიყო, გეტყოდით. მივდივარ, რათა მოგიმზადოთ ადგილი. და თუ წავალ და მოგიმზადებთ ადგილს, კვლავ მოვალ და წაგიყვანთ ჩემთან, რათა, სადაც მე ვარ, იქვე იყოთ თქვენც.”⁴⁰

GSAM 67კეთილშობილისა იგავი

GSAM 67.2მხსნელი კვლავ შეეცადა გამოესწორებინა მცდარი შეხედულება, თითქოს სასუფეველი დაუყოვნებლივ უნდა გამოჩენილიყო, და ამას იერუსალიმისკენ მოწაფეებთან ერთად მიმავალ გზაზე შემდეგი იგავის მოყოლით ცდილობდა: “ერთი დიდებული კაცი გაემგზავრა შორეულ ქვეყანაში, რათა სამეფო მიეღო და დაბრუნებულიყო. და მოუხმო თავის ათ მსახურს, მისცა მათ ათი ფუნტი და უთხრა: ივაჭრეთ ჩემს მოსვლამდე... და როცა სამეფოს მიღების შემდეგ დაბრუნდა, უბრძანა, მოეწვიათ მის წინაშე ის მსახურები, რომლებსაც ფული მისცა, რათა გაეგო, რამდენი მოიგო თითოეულმა ვაჭრობით.”⁴¹ ამ იგავში უფალი თავს წარმოსახავს კეთილშობილად. ის უნდა წასულიყო შორეულ ქვეყანაში — მამასთან — და იქ მიეღო სამეფო, სანამ დაბრუნდებოდა ბატონობისთვის.

GSAM 68.1მოწაფეების კითხვაზე: “რა იქნება შენი მოსვლისა და საუკუნოების დასასრულის ნიშანი?”⁴² მხსნელმა მათ ჩამოთვალა მოვლენები, რომლებიც უნდა მომხდარიყო დიდი გასაჭირის დროს, რომელიც ეკლესიას დაატყდებოდა თავს, და დაასახელა მკაფიო ნიშნები, რომლებიც ამას მოჰყვებოდა. როდესაც ეს მოვლენები გამოჩნდებოდა, მათ შეეძლოთ გაეგოთ, რომ მისი მოსვლა ახლოს იყო, კარებთანაც კი, და რომ ის თაობა, რომელიც მათ იხილავდა, არ ჩამოშორდებოდა სცენიდან, სანამ ის არ მოვიდოდა.⁴³

GSAM 68ყველა მოწაფის მიერ მიტოვებული

GSAM 68.2მაგრამ, მიუხედავად ყველაფრისა, რაც ქრისტემ მოციქულებს თავისი სიკვდილისა და დამცირების შესახებ ასწავლა, მათ სრულიად ვერ გაიგეს ის ჭეშმარიტება, რომელიც მან თავისი სასამართლოსა და ჯვარცმის შესახებ ასწავლა მათ. მათ იმდენად ბუნდოვნად წარმოედგინათ ჭეშმარიტება, რომ როდესაც სასამართლო დაიწყო, მათი იმედი მოკვდა და ყველამ “დატოვა იგი და გაიქცა”.⁴⁴ პეტრეც კი, მუდამ ენთუზიაზმით სავსე პეტრე, რომელიც ასე თავდაჯერებულად ამტკიცებდა, რომ ყველა თუ მიატოვებდა მას, ის არასდროს მიატოვებდა, რამდენიმე საათში უკვე უარყოფდა თავის უფალს და ფიცით ამბობდა, რომ არ იცნობდა ამ კაცს. ისინი იმდენად ნელა ხვდებოდნენ უფლის ნათქვამს იმის შესახებ, რომ ჯვარცმიდან მესამე დღეს მკვდრეთით აღდგებოდა, რომ ერთმანეთში კითხულობდნენ და მსჯელობდნენ, “თუ რას უნდა ნიშნავდეს მკვდრეთით აღდგომა”.⁴⁵ მართლაც, იმდენად რწმენას მოკლებულნი იყვნენ, რომ მას შემდეგ, რაც იგი მოკვდა და მისი სხეული იოსების ახალ სამარხში დაასვენეს, მისი დაბალზამებისთვის მოემზადნენ. დაკარგული იმედით — ქრისტესთან ერთად სამარხში დამარხული — რა მძიმე შაბათი იყო მოწაფეებისთვის! სევდითა და იმედგაცრუებით დამძიმებული გულებით და ახლოს არ ჰყავდათ მოწყალე, თანამგრძნობი მხსნელი, რომლის ცხოვრებაც სიკეთისა და წყალობის საქმეებით იყო სავსე, რათა ეამხნევებინა და გაეძლიერებინა ისინი — რა უიმედო იყო მათი მდგომარეობა!

GSAM 69აღდგომის დილის ამაღელვებელი მოვლენები

GSAM 69.1კვირის პირველი დღის დილა თენდება! რა აურზაურია ცაში და დედამიწაზე! დიდებული ანგელოზი დიდების სამეფოებიდან იოსების სამარხთან ჩამოდის, რათა ღვთის ძეს აღდგომა უბრძანოს. “და აჰა, დიდი მიწისძვრა მოხდა, რადგან უფლის ანგელოზი ჩამოვიდა ციდან, მივიდა, ქვა კარიდან გადააგორა და მასზე დაჯდა. მისი სახე ელვისებური იყო, ხოლო სამოსელი — თოვლივით თეთრი. მისი შიშისგან მცველები შეძრწუნდნენ და მკვდარი კაცებივით გახდნენ”.⁴⁶ “მიძინებულ წმინდანთა მრავალი სხეული აღდგა. მისი აღდგომის შემდეგ ისინი საფლავებიდან გამოვიდნენ, წმინდა ქალაქში შევიდნენ და მრავალთ გამოეცხადნენ”.⁴⁷ წარმოიდგინეთ იერუსალიმში მყოფი ასეთი მნახველები, მეგობრების კარებთან, რომლებსაც მოჰქონდათ ამბავი, რომ ჯვარცმული ქრისტე მკვდრეთით აღდგა და რომ ისინიც მისი ძალით გაცოცხლდნენ, რათა მისი აღდგომის შესახებ ემოწმათ. რა მოძრაობა იყო მოწაფეებსა და წმიდა ქალებში — დარბოდნენ აქეთ-იქით, რათა გაეცხადებინათ სასიხარულო ამბავი: “ის მკვდრეთით აღდგა, რადგან ვნახეთ და ვისაუბრეთ მასთან!”

GSAM 69იესო სოფელში შედის

GSAM 69.2“და აჰა, იმავე დღეს ორნი მათგანი წავიდნენ ემაუსის სახელად წოდებულ პატარა სოფელში, რომელიც იერუსალიმიდან დაახლოებით სამოცი ფერლონგით [შვიდი და ნახევარი მილი] იყო დაშორებული. და ისინი ერთმანეთს ესაუბრებოდნენ ყველა ამ მოვლენაზე, რაც მომხდარიყო. და როცა ისინი საუბრობდნენ და კამათობდნენ, იესო თავად მიუახლოვდა მათ და წავიდა მათთან ერთად. მაგრამ თვალები დახშული ჰქონდათ, რომ ვერ ეცნოთ იგი. და უთხრა მათ: რაზე ესაუბრებით ერთმანეთს, როცა მიდიხართ და მოწყენილნი ხართ? ერთ-ერთმა მათგანმა, სახელად კლეოპასმა, მიუგო და უთხრა მას: განა მხოლოდ შენ ხარ უცხო იერუსალიმში და არ იცი, რა მოხდა იქ ამ ბოლო დღეებში? და უთხრა მათ: რა მოხდა? მათ უთხრეს მას: იესო ნაზარეველის შესახებ, რომელიც იყო წინასწარმეტყველი, ძლიერი საქმითა და სიტყვით ღვთისა და მთელი ერის წინაშე; და როგორ გადასცეს იგი მღვდელმთავრებმა და ჩვენმა მთავრებმა სასიკვდილო განაჩენის გამოსატანად და ჯვარზე გააკრეს. ჩვენ კი ვიმედოვნებდით, რომ ის იყო ის, ვინც ისრაელს იხსნიდა. და ამ ყველაფერთან ერთად, დღეს მესამე დღეა, რაც ეს ამბავი მოხდა. და მეტიც, ჩვენი ჯგუფის ზოგიერთმა ქალმაც გაგვაკვირვა, რომლებიც დილით ადრე მიცვალებულთა სამარხთან მივიდნენ. როდესაც მისი სხეული ვერ იპოვეს, დაბრუნდნენ და გვითხრეს, რომ მათ ანგელოზების ხილვაც იხილეს, რომლებიც ამბობდნენ, რომ ის ცოცხალია. ჩვენგან ზოგიერთი სამარხთან წავიდა და ყველაფერი ისე დახვდათ, როგორც ქალებმა თქვეს, მაგრამ თავად ის არ უნახავთ.

GSAM 70.1მაშინ უთხრა მათ: “ო, უგუნურნო და გულით ზანტნო ყოველივე იმის სარწმუნებლად, რასაც წინასწარმეტყველნი ამბობდნენ! განა ქრისტეს არ უნდა განეცადა ეს ტანჯვა და არ უნდა შესულიყო თავის დიდებაში?” და დაწყებული მოსესგან და ყველა წინასწარმეტყველისგან, წმინდა წერილებში მათ განუმარტა ყოველივე, რაც მის შესახებ იყო.⁴⁸ როდესაც მათთან ერთად სადილობას აპირებდა, პური გატეხა და მადლობა შესწირა, “გაეხილათ მათ თვალები და შეიცნეს იგი... და ერთმანეთს უთხრეს: განა არ გვეკიდებოდა გული გზაში, როცა გვესაუბრებოდა და როცა წმინდა წერილებს გვიხსნიდა?”⁴⁹

GSAM 70.2ახლა, ბოლოს და ბოლოს, მოწაფეებს შეუძლიათ დაინახონ, მას შემდეგ, რაც მათთვის სრულად იქნა დემონსტრირებული ეს საკითხი, რომ მხსნელის მისიასთან დაკავშირებით იყო სიკვდილი და აღდგომა. მაგრამ როგორ შეაფასებენ ისინი მისი სამეფოს საკითხს?

GSAM 70.2“მან თავისი ვნების შემდეგ მრავალი უტყუარი ნიშნით დაამტკიცა, რომ ცოცხალი იყო, ორმოცი დღის განმავლობაში ეჩვენებოდა მათ და ღვთის სასუფევლის შესახებ ესაუბრებოდა. და როცა მათთან ერთად შეიკრიბა, უბრძანა, არ დაეტოვებინათ იერუსალიმი, არამედ დალოდებოდნენ მამის აღთქმას, რომლის შესახებაც, თქვა, თქვენ გსმენიათ ჩემგან. რადგან იოანემ ნამდვილად წყლით მონათლა, თქვენ კი მალევე სულიწმინდით მოინათლებით.

GSAM 71ახლა აღადგენ მეფეობას?

GSAM 71.1“როდესაც ისინი შეიკრიბნენ, ჰკითხეს მას და უთხრეს: უფალო, ამ დროს ხომ არ აღადგენ ისრაელის სამეფოს? [რაც იმას ნიშნავდა: ჩვენ ვისწავლეთ, რომ წერილის მიხედვით აუცილებელი იყო შენი ჯვარცმა და მკვდრეთით აღდგომა, მაგრამ ახლა ხომ არ აპირებ სამეფოს აღდგენას?] და თქვა მათ: თქვენთვის არ არის ცოდნა დროისა და ჟამთა, რომლებიც მამამ თავისი ძალაუფლებისამებრ დაადგინა. ხოლო თქვენ მიიღებთ ძალას, როცა გადმოვა თქვენზე სულიწმინდა, და იქნებით ჩემი მოწმენი როგორც იერუსალიმში, მთელ იუდეაში, ასევე სამარიასა და დედამიწის ზღვარამდე. და როცა ეს თქვა, მათ თვალწინ ავიდა ზეცად და ღრუბელმა დაფარა იგი მათ თვალთაგან. და როდესაც ისინი ცისკენ მიშტერებოდნენ მის ამაღლებას, აჰა, მათ გვერდით თეთრი სამოსით მოსილი ორი კაცი დადგა, რომელნიც უთხრეს: გალილეველნო, რატომ დგახართ და ცას მიშტერებით? ეს იესო, რომელიც თქვენგან ზეცად აიყვანეს, სწორედ ისე მოვა, როგორც იხილეთ, რომ ზეცად აღვიდა”.⁵⁰

GSAM 71იესო დარჩება ზეცაში აღდგენის დრომდე

GSAM 71.2ახლა, როდესაც მხსნელმა ისინი დატოვა და მათ ნამდვილად იხილეს მისი “ამაღლება იქ, სადაც ის იყო ადრე”, ისინი დარწმუნებულნი იყვნენ, რომ სულიწმინდა ასწავლიდათ იმ დროის შესახებ, როდესაც სამეფო მოვა. ამგვარად, სულიწმინდის მიღების შემდეგ, პეტრემ ხალხს მიმართა და თქვა: “ის გაგზავნის იესო ქრისტეს, რომელიც წინათ გექადაგებოდათ; რომელსაც უნდა მიიღოს ცამ, ვიდრე დადგება ყველაფრის აღდგენის დრო, რაზეც ღმერთმა ილაპარაკა თავისი ყველა წმინდა წინასწარმეტყველის ბაგით ქვეყნიერების დასაბამიდან”.⁵¹

GSAM 71.3სულიწმიდისგან მოციქულ პეტრესაც მიეცა ცნობები სამი სამყაროს შესახებ: პირველი — წარღვნამდელი, რომელიც წყლით დაიღუპა; მეორე — ამჟამინდელი სამყარო, რომელიც ცეცხლისთვის არის დატოვებული — ცეცხლისთვის, რომლითაც, როგორც შესწორებულ ვერსიაშია ნათქვამი, დედამიწა სავსეა — იმ ცეცხლისთვის, რომელიც უღვთო კაცთა დაღუპვას, ნგრევასა და განადგურებას გამოიწვევს; მესამე — ახალი დედამიწა, “სადაც სიმართლე ბინადრობს”, ან, როგორც ზოგიერთი თარგმნის, “სადაც მართლები იცხოვრებენ”.⁵²

GSAM 72.1მოციქულმა პავლემ გვიჩვენა ღვთის ხალხის აღდგომა და მისი ყველა წმინდანის გარდაქმნა მოკვდავიდან უკვდავებაში, “თვალის დახამხამებაში, უკანასკნელი საყვირის ხმაზე”. მან კორინთელებს განუცხადა, რომ ქრისტე ახლა მამის ტახტზეა და იქ დარჩება, სანამ ყველა მისი მტერი მას არ დაემორჩილება. ანუ, სანამ მამისგან არ მიიღებს სამეფოს — თავის სამეფოს — როგორც ეს წინასწარმეტყველებულია დანიელის 7:13, 14-ში; ფსალმუნის 2:8, 9-ში. თესალონიკის ეკლესიას მან ქრისტეს მოსვლა და აღდგომა წარმოუდგინა, როგორც მათი ერთადერთი იმედი და როგორც ჭეშმარიტი ნუგეში, როდესაც სიკვდილის ხელით მათ საყვარელ ადამიანებს უკარგავდნენ.⁵³

GSAM 72უფლის დაბრუნების გაურკვევლობა

GSAM 72.2ეკლესიას ჯერ კიდევ არ ჰქონდა ზუსტი ცოდნა იმის შესახებ, თუ როდის დაბრუნდებოდა უფალი. როდესაც მოციქულმა თესალონიკელთა მიმართ პირველ წერილში თქვა: “ჩვენ, ვინც ცოცხლები დავრჩებით, ცაში ავეყვანებით”, ძმებმა ეს ისე გაიგეს, რომ ქრისტე მაშინ მოვიდოდა, როცა ზოგიერთი მათგანი ჯერ კიდევ ცოცხალი იქნებოდა. თავის მეორე ეპისტოლეში ის ასწორებს მათ მიერ მისი წერილის არასწორად გაგებას და ეუბნება მათ, რომ “ეს დღე არ მოვა, ვიდრე პირველად არ მოხდება განდგომა და არ გამოჩნდება უსამართლობის კაცი, დაღუპვის ძე, რომელიც ეწინააღმდეგება და თავს აამაღლებს ყველაფერზე მაღლა, რასაც ღმერთი ეწოდება ან რასაც თაყვანს სცემენ”.⁵⁴

GSAM 72აპოსტასია

GSAM 72.3და მაინც, ეკლესია კვლავ ბნელში ეძებს გზას ქრისტეს მეორედ მოსვლის დროის საკითხში. ძმებმა იცოდნენ, რომ აპოსტასია იქნებოდა; მაგრამ რამდენ ხანს გასტანდა ის, ამ კითხვაზე პასუხი არ ჰქონდათ. პასუხი შემდგომში იოანეს მიეცა, როდესაც მან პატმოსის კუნძულზე ხილვაში იხილა სიმბოლოები, რომლებიც გამოცხადების წიგნის მეთორმეტე და მეცამეტე თავებშია — “დრო, დრონი და ნახევარი”, “ორმოცდაორი თვე”, “ათას ორას სამოცი დღე” (წელი); მაგრამ ჯერ კიდევ არ მომხდარა მოვლენა, რომელიც ამ ხანგრძლივი პერიოდის დაწყებას აღნიშნავდა. ამგვარად, ეკლესია ჯერ კიდევ იმედითა და მოლოდინით იყო სავსე ქრისტეს მოსვლის მიმართ, თუმცა ზუსტად არ იცოდა მისი გამოჩენის დრო; რადგან ეს განსაცდელის დრო რომ დასრულდებოდა, “ნარჩენი” ეკლესიისთვის კიდევ დარჩებოდა დაპირისპირებისა და ტრიუმფის მცირე ხანა.⁵⁵

GSAM 73.1ახალი აღთქმის ჩანაწერების დასრულებასთან ერთად, ჩვენ წინაშე ნათლად დადგა ქრისტეს მეორედ მოსვლის თემა. დაახლოებით ყოველი ოცდაათი მუხლიდან ერთ-ერთი რაიმე სახით ახსენებს ჩვენი უფლის, იესო ქრისტეს, მეორედ მოსვლას. ამის შესახებ და იმ იმედთან დაკავშირებით ეკლესიის მდგომარეობის შესახებ, რომელიც თანამედროვე დრომდე არსებულ საუკუნეებში არსებობდა, რობერტ პატერსონი, დოქტორი ღვთისმეტყველების, საუბრობს გაზეთში სახელწოდებით Interior, სათაურით “კურთხეული იმედი”, შემდეგნაირად:—

GSAM 73ამქვეყნიური ათასწლეული — პატერსონი

GSAM 73.2“როდესაც ჩვენმა უფალმა დატოვა თავისი ეკლესია დედამიწაზე მამისკენ მიმავალ გზაზე, მან ის მწუხარე მდგომარეობაში დატოვა. მისი ხუთასი მოწაფე ალყაში ჰყავდათ მთელ მსოფლიოში მყოფ მის მტრებს, რომლებიც ორგანიზებულნი იყვნენ ანტიქრისტიანულ რელიგიებად და მთავრობებად ერთ-ერთი უმაღლესი გონების მიერ, აღსავსენი იყვნენ ყველაზე შხამიანი ბოროტებით და საუკუნეების გამოცდილებით იყვნენ ნასწავლებნი განადგურების ყველაზე ეფექტურ მეთოდებში. უფლისთვის უცხო არ იყო ჩვენი საფრთხე; არც თავის ბოლო დარიგებებში შეუმსუბუქებია იგი, არც აღუთქვამს მსოფლიოს მტრობისა და ეკლესიის გასაჭირის რაიმე შემსუბუქება. მაგრამ მან აღთქვა, რომ თავად დაბრუნდებოდა თავისი მტრების დასამხობად და რომ დაგვიცავდა იმ კურთხეულ დღემდე. ‘სამყაროს სძულხართ თქვენ. სამყაროში გასაჭირი გექნებათ. იტირებთ და მოიგლოვებთ, სამყარო კი იხარებს. თქვენ დამწუხრდებით, მაგრამ თქვენი მწუხარება სიხარულად გადაიქცევა.... ახლა კი მწუხარება გაქვთ, მაგრამ მე კვლავ გიხილავთ და თქვენი გული იხარებს და თქვენს სიხარულს არავინ წაგართმევთ. თუ წავალ, მოვალ და წაგიყვანთ ჩემთან, რათა სადაც მე ვარ, იქვე იყოთ თქვენც.’

GSAM 74.1“ასეთი იყო მისი პირადი დაბრუნების კურთხეული იმედი, რომლითაც მან თავისი პირადი წასვლისას ეკლესია დაამშვიდა. მისი არყოფნის მთელი პერიოდის განმავლობაში, მან თქვა, რომ ჩვენ უნდა ვიტანჯოთ; და ასეც მოხდა. თუ ჩვენ მისი არყოფნის პერიოდში რაიმე გარეგანი მშვიდობით უნდა ვისიამოვნოთ, თუ მისი ეკლესია უნდა იხსნას სამყაროს თავდასხმებისგან, თუ უნდა იყოს სიწმინდის რაიმე ეპოქა, როდესაც სარეველი არ გაიზრდება ხორბალში, ან თუ, მის მოსვლაზე, მას მიესალმება უფლის დიდებით სავსე დედამიწის მოსახლეობა, ან, სინამდვილეში, დედამიწაზე რწმენასაც კი იპოვის, ეს მისთვის უდიდესი მოულოდნელობა იქნება. იესომ არაფერი უწყოდა ამ ათასწლეულის შესახებ. ჩვენ ვამბობთ, რომ მან არაფერი უწყოდა, რადგან მან ჩვენ არ გვაუწყა; და ის ამბობს: ‘მე თქვენ მეგობრებად გიწოდეთ, რადგან ყველაფერი, რაც ჩემი მამისგან მოვისმინე, მე თქვენ გაცნობეთ’. მაგრამ თავის ყველა ქადაგებასა და იგავში არც მცირედი მინიშნება არ არის იმის შესახებ, რომ მის მოსვლამდე რაიმე სახის მშვიდობისა თუ დიდების პერიოდის იმედი უნდა გვქონდეს. მოციქულებიც არაფერს იცოდნენ ქრისტეს გარეშე ათასწლეულის შესახებ. ჩვენი უფლის წასვლის შემდეგ სამასი წლის განმავლობაში ეკლესიის კურთხეული იმედი მისი დაბრუნების იმედი იყო.

GSAM 74.2“მაგრამ როდესაც, თავისი წინასწარმეტყველებული განდგომის განვითარებისას, ქრისტეს პატარძალმა მისი არყოფნისას თავის სანუგეშებლად დედამიწის მეფეების მეგობრობას მიაშურა, ბუნებრივია, მზერა აარიდა აღმოსავლეთის ცას და თავისი უფლის დაბრუნებას, რომელიც მის ამქვეყნიურ დიდებას ბოლოს მოუღებდა. როდესაც რეფორმატორებმა სახარების საყვირი ბაგეზე მიიდეს... ქრისტეს გარეშე ათასწლეულის ოცნებები მყისიერად გაქრა... და ეკლესიამ კვლავ დაიწყო უფლის მოსვლის მოლოდინი ანტიქრისტეს მოსასპობად.... თავიანთ წერილებში, ქადაგებებსა და რწმენის აღიარებებში რეფორმატორები პრემილენარისტულ იმედებს აცხადებდნენ.

GSAM 74.3“ვესტმინსტერის კრება თავის სარწმუნოების აღიარებას უფლის მეორედ მოსვლის რწმენის დეკლარაციით ასრულებს სიტყვებით, რომლებიც სრულად გამოხატავს პრემილენარისტების რწმენას. ისინი ამ მნიშვნელოვანი სიტყვებით აცხადებენ: ‘როგორც ქრისტეს სურს, რომ ჩვენ უეჭველად ვიყოთ დარწმუნებულნი სამსჯავრო დღის დადგომაში, რათა ყოველი კაცი ცოდვისგან შეაკავოს და ღვთისმოსავნი მათ გასაჭირში მეტად ანუგეშოს, ასევე მას სურს, რომ ეს დღე კაცთათვის უცნობი იყოს, რათა მათ მოიშორონ ყოველი ხორციელი უსაფრთხოების განცდა და იყვნენ მარად ფხიზლად, რადგან არ იციან, რომელ საათს მოვა უფალი: და მარად მზად იყვნენ, რომ თქვან: მოდი, უფალო იესო, და მალე მოდი!’⁵⁶

GSAM 75.1“ჩვენმა რეფორმატორმა წინაპრებმა გულები უფლის მოსვლის მოლოდინით გაიმაგრეს და ერთმანეთს ამ ყვირილით ამხნევებდნენ: ‘გაუძლეთ! რადგან ის დახმარების ლეგიონებთან ერთად მოდის’, — გრძნობა, რომელიც ახლახან პოპულარულ აღორძინების საგალობელში განხორციელდა, მაგრამ კარგად იყო ცნობილი ძველი შოტლანდიელი კოვენანტერებისთვის.

GSAM 75.2“მაგრამ მალევე რეფორმირებულ ეკლესიებში რწმენისგან მეორე განდგომა დაიწყო. შოტლანდიაში ის ცნობილი იყო, როგორც მოდერატიზმი; ინგლისში — არიანობა და უფრო გვიან — ბროდ ჩერჩიზმი; ამერიკაში მას უნიტარიანობა ერქვა; ხოლო გერმანიაში — რაციონალიზმი. ადამიანის გონების მსაჯულად დადგენით, ჩვენი ძალიან შეზღუდული თანამედროვე დაკვირვების მტკიცებულებად ქცევით და იმის უარყოფით, რომ რაიმე მოვლენა შეიძლება მოხდეს ბუნების დაკვირვებული კანონების მსვლელობისგან განსხვავებულად, მან იესო დაამდაბლა ებრაელი რაბინის რანგამდე, რომელიც თავისი დროისთვის საკმაოდ წინ იყო, მაგრამ სრულიად არ იცნობდა თანამედროვე მეცნიერებას. რა თქმა უნდა, ასეთი ადამიანის უხილავი სამყაროდან დედამიწაზე სამეფოდ დასაბრუნებლად მოსვლის იდეა ებრაულ მითოლოგიას მიეწერა.

GSAM 75დანიელ უიტბი მილენიუმის შესახებ

GSAM 75.3“მისი მეორედ მოსვლისა და დედამიწაზე მეფობის აღთქმები განმარტეს, როგორც უბრალოდ მისი სახარების გავრცელება და მსოფლიოს დიდი ნაწილის ქრისტიანობისადმი დაქვემდებარება ათასი, ან, როგორც ზოგიერთს მიაჩნდა, 360,000 წლის განმავლობაში; რა დროსაც კაცობრიობა ცივილიზაციის ხელოვნებებში წინ უნდა წასულიყო და არნახული მშვიდობითა და კეთილდღეობით დამტკბარიყო. და ამ გაფართოებული ციკლის დასასრულს, რომელიც იმდენად უზარმაზარი იყო, რომ ჩვეულებრივი გონების წვდომის მიღმა იყო, შესაძლოა, ბუნების რომელიმე დიდი კატაკლიზმი მომხდარიყო, და ითქვებოდა, რომ უფალი მოვიდოდა, გაანადგურებდა სამყაროს და კაცობრიობას სამსჯავროზე მოიწვევდა. ეს თეორია განავრცო და პოპულარული გახადა ინგლისელმა კომენტატორმა უიტბიმ [დანიელ უიტბი გარდაიცვალა 1726 წელს], რომელიც თავისი გამოქვეყნებული კორესპონდენციით არიოზელად არის დადასტურებული, მაგრამ რომლის კომენტარებიც პოპულარული იყო თავის წრეში, ხოლო მითიური ათასწლეული კეთილგანწყობით მიიღეს ევროპის ორთოდოქსმა პენსიონერებმა და სახელმწიფო ეკლესიების მეგობრებმა, რომლებსაც ის მეათედებისა და პატივისცემის ხანგრძლივ მიღებას ჰპირდებოდა. მათი გავლენით იგი ამერიკაშიც გავრცელდა, სადაც მას მყისიერად გამოიყენებდნენ სცენაზე წარმოთქმული ბანალური ფრაზებისა და გამოსვლების დასკვნითი ნაწილების მასალად.”

GSAM 76.1ასეთი იყო თეორიები დედამიწის სხვადასხვა კუთხეში, როდესაც ახლოვდებოდა დრო, როცა უფალმა გაავრცელა სერიოზული გამაფრთხილებელი შეტყობინება თავისი მოსვლის შესახებ, რომელიც უკვე “კარსაა მომდგარი”.