თავი 6 — გზავნილი და მაცნეები

GSAM 108.1“დაწერე ხილვა და ნათლად ჩაწერე ფილაკებზე, რათა წამკითხველმა ირბინოს. რადგან ხილვა ჯერ კიდევ დადგენილი დროისთვისაა, მაგრამ ბოლოს ის ილაპარაკებს და არ იცრუებს; და თუ დააყოვნებს, დაელოდე, რადგან ნამდვილად მოვა და არ დააყოვნებს.”¹

GSAM 108.2“და ვიხილე სხვა ანგელოზი, რომელიც ცის შუაგულში დაფრინავდა, რომელსაც მარადიული სახარება ჰქონდა, რათა ეხარებინა დედამიწაზე მცხოვრებთათვის და ყოველი ტომის, მოდგმის, ენისა და ხალხისათვის, და მაღალი ხმით ამბობდა: გეშინოდეთ ღვთისა და მიეცით მას დიდება, რადგანაც მოვიდა მისი სამსჯავროს საათი. და თაყვანი ეცით მას, ვინც შექმნა ცა, მიწა, ზღვა და წყალთა სათავეები.”²

GSAM 108.3ისინი, ვინც მოსვლის გამოცხადებას ავრცელებდნენ, ამტკიცებდნენ, რომ ეს “ხილვა”, თავისი “დადგენილი” დროით, რომელსაც წინასწარმეტყველი აბაკუმი ახსენებს, მოიცავდა დანიელისა და გამოცხადების წიგნების წინასწარმეტყველურ ხილვებს. ისინი ამას იმდენად ნათლად ასახავდნენ თავიანთ წინასწარმეტყველურ სქემებზე, რომ ვინც განმარტებას წაიკითხავდა, ნამდვილად შეეძლო “გარბენა” და ინფორმაციის სხვებისთვის მიწოდება.

GSAM 108კონკრეტული გზავნილი

GSAM 108.4ადვენტისტების მიერ გაკეთებული ქადაგება არ იყო უბრალოდ პავლეს მიერ ფელიქსის წინაშე გაკეთებული განცხადება: “სიმართლე, თავშეკავება და მომავალი სამსჯავრო”; არც მარტინ ლუთერის განცხადება იყო, რომელიც მან ბიბლიის თარგმნის დასრულების შემდეგ, თავისი გარდაცვალების ცოტა ხნით ადრე გააკეთა, როდესაც, როგორც ამბობენ, თქვა: “დარწმუნებული ვარ, რომ სამსჯავრო ახლოსაა; დიახ, თავად უფალიც სამას წელზე მეტხანს აღარ იქნება ჩვენგან შორს.” არც ჯონ უესლის განცხადება იყო, როდესაც მან თქვა, რომ “ვფიქრობ, ათასწლეული დაახლოებით ას წელიწადში შეიძლება დაიწყოს”. ადვენტისტები ამტკიცებდნენ, რომ ისინი გადმოსცემდნენ იმ გზავნილს, რომელიც სიმბოლურად არის მოცემული გამოცხადების 14:6, 7-ში: “მოვიდა მისი სამსჯავროს საათი”, და გამოცხადების 10:6-ის შეძახილს: “დრო აღარ იქნება”. ასეთი წინასწარმეტყველება ვერ აღსრულდებოდა მოვლენის გამოცხადებით, რომელიც “მოსალოდნელი იყო”, რომ მოხდებოდა “სამას წელიწადში” ან “ას წელიწადში”, არამედ განსაზღვრულ დროს — “მოვიდა”. სწორედ ასეთი გზავნილი, ზუსტად ისეთივე სიზუსტით, როგორსაც ზემოხსენებული წინასწარმეტყველებები მოითხოვდა, ადვენტისტებმა მთელ მსოფლიოს უქადაგეს.

GSAM 109სამსჯავრო ქრისტეს მოსვლისას

GSAM 109.1იმ დროს, როდესაც ეს გზავნილი პირველად გამოცხადდა, ყველა ქრისტიანული კონფესია მიიჩნევდა, რომ სამსჯავრო ქრისტეს მეორედ მოსვლაზე შედგებოდა. ამგვარად, ასეთ ვითარებაში მყოფი ხალხი, რომელიც აცხადებდა სამსჯავროს საათის დადგომის გზავნილს და ამ შეხედულებას იზიარებდა, ქრისტეს მეორედ მოსვლასაც აუცილებლად ქადაგებდა. სინამდვილეში, ის, რაც გზავნილს ძალას სძენდა და ხალხს ყველაზე მეტად ამოძრავებდა, სწორედ განსაზღვრული დროის გამოცხადება იყო. თავდაპირველად ისინი ამტკიცებდნენ, რომ სამყაროს დასასრული 1843 წლის “ებრაული წლის” განმავლობაში დადგებოდა და რომ ეს დრო მოიცავდა პერიოდს 1843 წლის 21 მარტიდან 1844 წლის 21 მარტამდე. ამ დროის გასვლის შემდეგ, 1844 წლის Midnight Cry-ს მეშვეობით ვიგებთ, რომ წინასწარმეტყველური დროის დასასრულად კონკრეტული დღე დადგინდა. ეს იყო მეშვიდე ებრაული თვის მეათე დღე, რომელიც 1844 წლის 22 ოქტომბერს შეესაბამებოდა.

GSAM 1092300-დღიანი პერიოდის თვლა

GSAM 109.2დროის საფუძველი — 1843 წელი — დანიელის 8-ში მოხსენიებული ორი ათას სამასი დღე იყო. ამტკიცებდნენ, რომ რადგან ეს “დღეები” დაკავშირებული იყო წინასწარმეტყველებებთან, სადაც სამეფოების წარმოსადგენად მხეცები იყო შერჩეული, “დღეები” სიმბოლურად უნდა გამოეყენებინათ წლების აღსანიშნავად, უფლის მიერ სიმბოლური დროის განმარტების შესაბამისად, რომელიც მოცემულია რიცხვები 14:34-ში და ეზეკიელი 4:5-ში, 6; რომ დანიელის 9-ში მოცემული სამოცდაათი კვირა — 490 დღე — ორი ათას სამასი დღის პირველ ნაწილს წარმოადგენდა და რომ ორივე პერიოდი ერთდროულად იწყებოდა. დანიელის 9-ში აღწერილი მოვლენა, რომელმაც სამოცდაათი კვირის დასაწყისი აღნიშნა, იყო “იერუსალიმის აღდგენისა და აშენების ბრძანების გამოსვლა”. ეს ბრძანება არტაქსერქსე ლონგიმანუსის მეშვიდე წელს, ძვ. წ. 457 წელს, გაიცა, როგორც ეს ეზრა 7-შია ჩაწერილი.

GSAM 110.1რომ ეს იყო სამოცდაათი კვირის დაწყების ნამდვილი თარიღი, დადასტურდა იმით, რომ ზუსტად სამოცდაცხრა კვირაში — 483 წელიწადში — ძვ. წ. 457 წლიდან, ანუ ახ. წ. 27 წელს, ქრისტე იოანეს მიერ მოინათლა და იწყო თავისი მსახურება სიტყვებით: “აღსრულდა ჟამი”,³ და ა.შ. ქრისტეს მსახურების დაწყება ახ. წ. 27 წელს, მისი ჯვარცმა ამ თარიღიდან სამ-ნახევარი წლის შემდეგ, “[სამოცდამეათე] კვირის შუა ნაწილში [შუაში]”, იუდეველთა შორის განსაკუთრებული საქმის დასრულება ახ. წ. 34 წელს და წარმართთა მოციქულის, სავლეს, სწრაფი მოქცევა დაამტკიცა, რომ სამოცდაათი კვირა ამ თარიღს დასრულდა და, შესაბამისად, იგი დაიწყო ძვ. წ. 457 წელს. მათ ეს საკითხი ასე გამოთვალეს: 2300-დან აიღე 457 და დარჩება 1843. და რადგან 457 წელი ქრისტემდე იყო, 2300 დღის დასასრულს ჩვენ 1843 წლის ბოლოს ვხვდებით.

GSAM 110მოწინააღმდეგეთა აღიარებები

GSAM 110.2სიმართლით ითქვა, რომ “სიმართლის სასარგებლო აღიარებები მისი მოწინააღმდეგეების რიგებიდან უმაღლესი სახის მტკიცებულებას წარმოადგენს”. ადვენტის გზავნილის არცერთმა მოწინააღმდეგემ არასდროს მიანიშნა, რომ უფლის ხალხის გამომძიებელი სამსჯავრო ქრისტეს მოსვლამდე მოსახდენი მოვლენა იყო; არამედ ამ საკითხზე ისინი ადვენტისტებთან თანხვედრაში მსჯელობდნენ. ამ განცხადების დასამტკიცებლად ორი გამოჩენილი მოწინააღმდეგის სიტყვებს მოვიყვანთ.

GSAM 110.3ბატონმა ნ. კოლვერმა, 1842 წელს ბოსტონში, მარლბოროს ქუჩის კაპელაში ადვენტისტების საწინააღმდეგოდ ქადაგებისას, თქვა:—

GSAM 111.1“თუ ეს დღეები წლებია, სამყაროს დასასრული 1843 წელს იქნება; ამას ნებისმიერი მოსწავლე დაინახავს; რადგან თუ 490 ქრისტეს სიკვდილით დასრულდა, 2300 დღე 1843 წელს დასრულდება; და სამყარო უნდა დასრულდეს, თუ არ იქნება დამტკიცებული, რომ სხვა რაიმე მოვლენა უნდა მოხდეს, და მე ვერ ვხედავ, როგორ შეიძლება ეს გაკეთდეს”.

GSAM 111.2პროფესორმა სტიუარტმა, დაახლოებით იმავე დროს, თქვა:

GSAM 111.2“ეს უცნაური ფაქტია, რომ ინგლისურ და ამერიკულ სამყაროში განმმარტებელთა უმრავლესობა მრავალი წლის განმავლობაში დანიელისა და გამოცხადების წიგნებში მოხსენიებულ დღეებს წლების გამოსახულებად ან სიმბოლოდ აღიქვამდა. მე გამიჭირდა ამ ზოგადი, შეიძლება ითქვას, თითქმის უნივერსალური, წესის წარმოშობის მიკვლევა.”

GSAM 111პროფესორ ბუშის ჩვენება

GSAM 111.3პროფესორმა ბუშმა თქვა: “ვინც ბატონ მილერს დროის საკითხში ესხმის თავს, ის მის ყველაზე ძლიერ მხარეს ესხმის თავს. მისი დროის გათვლა სწორია, მაგრამ ის ცდება მომავალი მოვლენის თაობაზე”. ბუში იყო მორწმუნე, რომ ქრისტეს მოსვლამდე მთელი მსოფლიო მოექცეოდა. მისი თეორია იყო, რომ ათასწლეული 1844 წელს დაიწყებოდა.

GSAM 111.4ადვენტის რწმენის მსახურები თავიანთ საჯარო ქადაგებებში ასწავლიდნენ, რომ მსოფლიოს ისტორია აჩვენებდა, რომ სხვადასხვა ერი იმავე მდგომარეობაში იყო, რომელიც სიმბოლურად აღწერილია დანიელის 2-ე თავის ხილვაში, როდესაც ქვა ხატებას ფეხებში დაარტყამდა და ზეციერი ღმერთი თავის სამეფოს დაამყარებდა; და 7-ე თავში, როდესაც “სამეფო, უფლება და მთელი ცის ქვეშეთის სამეფოს სიდიადე მიეცემოდა უმაღლესის წმინდებს”. ისინი ასევე ყურადღებას ამახვილებდნენ იმ ფაქტზე, რომ ნიშნები — ფიზიკური, პოლიტიკური და მორალური — ზუსტად ისეთი იყო, როგორსაც წმინდა წერილი წინასწარმეტყველებდა, რომ დაინახავდნენ უფლის გამოჩენის წინ.

GSAM 111ნიშნები ცაში

GSAM 111.5უფალი წინასწარმეტყველ იოელის მეშვეობით ამბობს: “მე შევქმნი საოცრებებს ცაში და მიწაზე, სისხლს, ცეცხლს და კვამლის სვეტებს. მზე ბნელად იქცევა და მთვარე — სისხლად, უფლის დიდ და საშინელ დღემდე”.⁴ ადვენტისტებს სჯეროდათ და ისინი ასწავლიდნენ, რომ ბოლო საუკუნეების ჩრდილოეთის ციალი (რომელსაც ჩვეულებრივ ჩრდილოეთის შუქებს უწოდებენ) იყო წინასწარმეტყველის მიერ აღწერილი “ცეცხლი და კვამლის სვეტები”; და ისტორიული წყაროებიდან მიღებული საუკეთესო ინფორმაციით (მტკიცებულებად მოვიყვანთ Edinburg Encyclopedia-ს), ამ პერიოდამდე ის იშვიათად შეინიშნებოდა.

GSAM 112.1ამგვარად, როდესაც უფლის სწრაფი მოსვლის შესახებ გზავნილი დედამიწის ყველაზე შორეულ კუთხეებში მიემართებოდა, ციურ სივრცეში გამოჩნდა ნიშნები, რომლებიც სიმართლეს ხაზს უსვამდნენ და ხალხის ყურადღებას იპყრობდნენ.

GSAM 112.21837 წლის 25 იანვარს მოხდა ცეცხლოვანი ჩრდილოეთის ციალის უდიდესი ჩვენება, რომელიც, როგორც ჩანდა, ბევრის გონებას პირდაპირ წინასწარმეტყველ იოელის წინასწარმეტყველებისკენ მიმართავდა იმის შესახებ, თუ რა უნდა მომხდარიყო უფლის დიდ დღემდე. სცენის შემდეგი აღწერა აღებულია 1839 წლის 22 ოქტომბრის New York Commercial Advertiser-იდან. ის ზუსტად ემთხვევა სცენას, რომელიც ავტორმა იხილა ვიქტორში, ონტარიოს ოლქში, ნიუ-იორკის შტატში.

GSAM 1121837 წლის ცეცხლოვანი ჩრდილოეთის ციალი

GSAM 112.3“1837 წლის 25 იანვრის საღამოს, ქვეყნის სხვადასხვა ნაწილში მოხდა იმავე ფენომენის [ანუ ჩრდილოეთის ციალის] გამორჩეული ჩვენება, როგორც ჩვენი მკითხველები უეჭველად გაიხსენებენ. იქ, სადაც მიწა თოვლით იყო დაფარული, ეს სანახაობა უპრეცედენტოდ გრანდიოზული და ‘საშიში’ იყო. ერთ ადგილას, მთის მახლობლად მცხოვრებმა ადამიანებმა, რომლებმაც ეს სანახაობა იხილეს, გვაცნობეს, რომ ის ჰგავდა ‘მთიდან გორგალებად ჩამომავალ ცეცხლის ტალღებს’, და ზოგადად, რამდენადაც ცნობილია, თოვლი, რომელიც მიწას ფარავდა, სისხლში არეულ ცეცხლს ჰგავდა, მაშინ როცა ზემოთ (როგორც მოციქული ამბობს), ‘ზეცა ცეცხლში იყო’, იმდენად ჰგავდა უკანასკნელი დღის წინასწარმეტყველურ აღწერას, რომ ბევრი გაოცდა; ამის შემხედვარე ბავშვები შეშინდნენ და იკითხეს, ხომ არ იყო ეს სამსჯავროს დღის მოახლოება; და ცხოველებიც კი აშკარა შიშისგან ძრწოდნენ”.

GSAM 113.1წინასწარმეტყველის, იოელის, ეს ნიშანი მხოლოდ ამერიკაში არ გამოჩენილა, არამედ, რადგან უფლის მოსვლის სწავლება ბრიტანეთშიც ვრცელდებოდა, იგივე ნიშანი იმ ქვეყნის ცაზეც გამოჩნდა. 1839 წლის 22 ოქტომბრის New York Commercial Advertiser ლონდონის გაზეთებიდან ციტირებს შემდეგს იმ საოცარი ფენომენის შესახებ, რომელიც იმ ქვეყანაში 3 სექტემბრის ღამეს დაფიქსირდა:—

GSAM 1131839 წლის ჩრდილოეთის ციალი

GSAM 113.2“ლონდონი, 5 სექტემბერი.—ხუთშაბათს ღამის ათი საათიდან გუშინ დილის სამ საათამდე, ცაზე შეინიშნებოდა ამ უჩვეულო ფენომენების — მოვარდნილი ვარსკვლავებისა და ჩრდილოეთის ნათების — ერთ-ერთი ყველაზე ბრწყინვალე გამოვლინება, რომელიც ბოლო წლების განმავლობაში გვინახავს. ამ უცნაური ფენომენის პირველი ნიშანი ათ საათამდე ათი წუთით ადრე გამოჩნდა, როდესაც ცის ჩრდილოეთი ნაწილიდან აიყარა ღია მოვარდისფრო, თითქოს ორთქლი, რომელიც თანდათან ზეცის ცენტრისკენ გავრცელდა და ათი საათისთვის ან ათ საათსა და თხუთმეტ წუთზე, მთელი ცა, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ, ერთი უზარმაზარი ნათელი ფენით დაიფარა. მას ყველაზე შემაშფოთებელი იერი ჰქონდა და ზუსტად ისეთი იყო, როგორიც საშინელი ხანძრის დროს ჩნდება. სინათლე მნიშვნელოვნად იცვლებოდა; ერთ დროს თითქოს ეცემოდა, და მალევე უდიდესი კაშკაშობით აიჭრა. მასში შერეული იყო კვამლის გროვები, რომლებიც ერთმანეთზე იხვეოდნენ, და ყველა დამსწრე დარწმუნებული იყო, რომ ეს ‘უზარმაზარი ხანძარი’ იყო.

GSAM 113.3“მეტროპოლისში პანიკა უდიდესი იყო; ათასობით ადამიანი სავარაუდო საშინელი კატასტროფის მიმართულებით გარბოდა. ბეიკერ-სტრიტში, ფერინგდონ-სტრიტში, უოტლინგ-სტრიტში, უოტერლოო-როუდზე მდებარე სახანძრო სადგურების, ისევე როგორც ლონდონის დასავლეთით მდებარე სადგურების მანქანები — სინამდვილეში, ლონდონში არსებული ყველა სახანძრო მანქანა — ცხენშებმული იყო და ჩვეულებრივზე მეტი ენერგიით გაქანდა სავარაუდო ‘განადგურების ადგილას’, რომელსაც მიჰყვებოდნენ ეტლები, ცხენოსნები და უზარმაზარი ბრბო. ზოგიერთი სახანძრო მანქანა ჰაი-გეითამდე და ჰალოუეისამდეც კი [დაახლოებით ოთხი მილის დაშორებით] მივიდა, სანამ შეცდომას აღმოაჩენდნენ. ეს მოვლენა ორ საათზე მეტხანს გაგრძელდა და დილისთვის სანახაობა საზეიმო სანახაობად იქცა.

GSAM 114.1“დილის ორ საათზე ფენომენმა უსაზღვროდ მშვენიერი სანახაობა წარმოადგინა, რომელიც ძალიან ძნელი ასაწერია. მთელი ლონდონი შუადღის მსგავსად იყო განათებული, ხოლო ატმოსფერო საოცრად სუფთა იყო. ხსენებულ დროს სამხრეთის ნახევარსფერო, თუმცა უღრუბლო იყო, ძალიან ბნელი გახლდათ; მაგრამ ვარსკვლავები, რომელთა რიცხვი უთვალავი იყო, ულამაზესად ბრწყინავდნენ. ცის მეორე მხარეს უჩვეულო, მაგრამ დიდებული კონტრასტი შეინიშნებოდა; ის უკიდურესად ნათელი იყო და სინათლე ძალიან კაშკაშა გახლდათ; მუდმივად ჩნდებოდნენ მეტეორები, რომელთა ბრწყინვალებაც იცვლებოდა — ისინი, როგორც ჩანდა, ცის ცენტრში წარმოიქმნებოდნენ და ისე ვრცელდებოდნენ, თითქოს უნდა აფეთქებულიყვნენ. ეფექტი ელექტრული იყო. ჰორიზონტს გადაუარა უთვალავი პატარა ვარსკვლავი და ისეთი სისწრაფით გაიჭრა დედამიწისკენ, რომ თვალი ძლივს აჰყვებოდა მათ კვალს; ისინი თითქოს სკდებოდნენ კიდეც და მთელ ნახევარსფეროს მუქი ჟოლოსფერი ორთქლით ფარავდნენ. ფერები უსაზღვროდ დიდებული იყო.

GSAM 114.2“ორ საათსა და ოცდაათ წუთზე ხილვა სიბნელედ გადაიქცა, რომლის გაფანტვისას ცის მწვერვალზე მანათობელი ცისარტყელა გამოჩნდა და იმ სიბნელის კიდის გარშემო, რომელიც ქვეყნის სამხრეთ ნაწილზე იყო გადაკრული. მალევე მისგან ვერცხლისფერი სინათლის სვეტები გაიფრქვა. ისინი საოცრად გაიზარდნენ, ერთმანეთში აირივნენ იმ მოწითალო ორთქლში, რომელიც იმავე დროს წარმოიქმნებოდა, და როდესაც სრულ სიმაღლეს მიაღწიეს, სანახაობა ყოველგვარ წარმოსახვას აღემატებოდა. ვარსკვლავები ყველა მიმართულებით დაფრინავდნენ და ეს გრძელდებოდა ოთხ საათამდე, შემდეგ კი ყველაფერი მიწყნარდა.”

GSAM 114უცნაური გამოვლინებები მზეზე

GSAM 114.3როდესაც ცოცხალი მქადაგებლები უფლის მოსვლის ჭეშმარიტებას ქადაგებდნენ, სამყაროს სხვადასხვა კუთხეში ცაში მრავალი და მრავალფეროვანი სასწაული იხილებოდა. მათგან ჩვენი სივრცე მხოლოდ 1843 წლის დეკემბერში, ინგლისის ქალაქ ნორიჯში, მზის გამოჩენის აღწერის საშუალებას გვაძლევს. მსგავსი მოვლენა მოხდა ნიუ-ჰეივენში (კონექტიკუტი), 1844 წლის 9 სექტემბერს, შუადღემდე და შუადღის შემდეგ ორი საათის განმავლობაში, და მას ათასობით ადამიანი შეესწრო.

GSAM 115მზის უცნაური გამოჩენა

GSAM 115.1პატარა შიდა წრე მზეს წარმოადგენს. მას ღია ნარინჯისფერი ჰქონდა. მზისგან არათანაბარ მანძილზე მდებარე და მის გარშემო მოქცეული ორი წრის გარე ნაწილი ერთი და იმავე ფერისა ჩანდა; მაგრამ ამ წრეების შიდა ნაწილი მუქი ყვითელი იყო, ამ წრეებში არსებული ცა კი — მოშავო-ყავისფერი, ხოლო მზის გავლით და მის ქვემოთ გამავალი სამი დიდი წრე — ცალკე, კაშკაშა ნათების სახით ჩანდა.

GSAM 115.2ინგლისში მომხდარის შესახებ ვკითხულობთ ლონდონელი ე. ლოიდის 1844 წლის 3 იანვრით დათარიღებულ წერილში, რომელიც შემდეგს ამბობს:—

GSAM 115.3“მოხდა საოცარი ‘ნიშანი მზეზე’, რომელიც ნორიჯისა და მიმდებარე მხარის მთავარმა მოქალაქეებმა იხილეს, როგორიც ინგლისში არასდროს ყოფილა ნანახი. ის გასული წლის დეკემბერში, შუადღის დაახლოებით 12 საათზე დაინახეს და ორი საათის განმავლობაში გაგრძელდა. ამან მოსახლეობა ძალიან შეაშფოთა. ეს მოვლენა ზუსტად მაშინ მოხდა, სანამ ძმებმა უინტერმა, ბერჯესმა და რუტონმა ამ ქალაქში თავიანთი მისიის საქმიანობა დაიწყეს. თითქოს ის ჭეშმარიტებისთვის გზას ამზადებდა, ასე რომ მათ იქ კარგი წარმატება ჰქონდათ.”

GSAM 116.1ამ ფენომენის აღწერა, რომელიც ნიუ-ჰეივენში (კონექტიკუტი) მოხდა, მოცემულია 1844 წლის 10 ოქტომბრის Midnight Cry-ში და აღებულია 1844 წლის 10 სექტემბრის New Haven Palladium-იდან. Cry-ში გამოქვეყნებულ აღწერაში რედაქტორი ამბობს: “არცერთ ფილოსოფოსს არ შეუძლია ამ ფენომენის გამომწვევი მიზეზის ისეთი ახსნა, რომელიც თავად მას დააკმაყოფილებდა”.

GSAM 116.2ამ ხილვის აღწერა, რომელიც 1844 წლის 9 სექტემბერს ნიუ-ჰეივენში (კონექტიკუტი) მზესთან დაკავშირებით გამოჩნდა, ასევე დაიბეჭდა 1844 წლის 12 სექტემბრის Hartford Courant-ში და ასეთია:—

GSAM 116.3“მზის გარშემო რგოლები ორშაბათს, 1844 წლის 9 სექტემბერს, შუადღემდე და შუადღის შემდეგ ორი საათის განმავლობაში, როგორც ჩანს, ჩვენმა მოქალაქეებმა საყოველთაოდ და დიდი ინტერესით შენიშნეს, რამაც გამოიწვია გაგების სურვილი, რომ მეტი გაეგოთ მსგავსი მოვლენებისა და მათი მიზეზების შესახებ.

GSAM 116.4“მოცემული გვირგვინი გამორჩეული იყო თავისი ხანგრძლივობით და დაკვირვებისთვის ხელსაყრელ პირობებს ქმნიდა. შუადღისას ის ძირითადად ორი სრული რგოლისგან შედგებოდა: ერთი, დაახლოებით ორმოცდახუთი გრადუსის სიგანის, მზეს ცენტრში ერტყა, ხოლო დაახლოებით სამოცდათორმეტი გრადუსის სიგანის მეორე რგოლს ცენტრი ცის გუმბათის მწვერვალში (ზენიტი) ჰქონდა, მისი კიდი კი მზის გავლით გადიოდა. პატარა რგოლს თან ახლდა ელიფსური ფორმა, რომლის მთავარი ღერძი გრძელი იყო, ხოლო ექსცენტრიციტეტი — მცირე. მზის პირდაპირ საპირისპიროდ, ზენიტიდან ოცდათექვსმეტი გრადუსით ჩრდილოეთით, დიდ წრეს თითქმის ან სრულიად იდენტური დიამეტრის ორი სხვა წრე კვეთდა, რომლებიც გადაკვეთის წერტილში ქმნიდნენ კაშკაშა ლაქას, რომელიც ბუნებრივად წარმოიქმნებოდა სამი ნათელი რგოლის შერწყმული სინათლისგან. რგოლი, რომელიც მზეს გარს ერტყა, ცისარტყელას ფერებს ავლენდა, ხშირად ძალიან მკაფიოდ და ლამაზად. სხვა რგოლები თეთრი და უფრო მკრთალი იყო, რადგან მზისგან უფრო შორს ეწყო. თუმცა, სხვადასხვა დროს, როგორც აღმოსავლეთით, ისე დასავლეთით, ჩნდებოდა წრეების მცირე ნაწილები პრიზმული [ცისარტყელას] ფერებით.... სტრუქტურის ასეთი ერთგვაროვნება უნდა ემყარებოდეს რაიმე კანონს, რომელიც ნათების გარემოცვების ფორმირებას არეგულირებს; მაგრამ ამ კანონის ბუნება ჯერ კიდევ სრულად არ არის შესწავლილი.... დიდი სირთულე არ შექმნილა მზის გარშემო არსებული რგოლის წარმოქმნის ახსნაში, რადგან მისი მიზეზი გარკვეულწილად ჰგავს იმას, რაც ცისარტყელას წარმოქმნის, მაგრამ უფრო რთული აღმოჩნდა იმ რგოლის წარმოშობის ახსნა, რომლის წრეწირი მზის ცენტრზე გადის.”

GSAM 117წმინდა წერილის წინასწარმეტყველებათა აღმსრულებელი საოცრებები

GSAM 117.1იმის შესახებ, თუ რა გამოყენება ეპოვათ ამ ზეციურ საოცრებებს ინგლისსა და ამერიკაში, შეგვიძლია შევიტყოთ სილვესტერ ბლისის Exposition of the Twenty-fourth of Matthew-ის წაკითხვით, რომელიც ბოსტონში 1843 წელს გამოიცა. ზემოთ მოყვანილი ზოგიერთი ცნობის ციტირების შემდეგ, ის ამბობს:—

GSAM 117.2“ამგვარად, ‘დიდი ნიშნები’ და ‘საშინელი ხილვები’, რომლებიც ჭეშმარიტ წერილებშია წინასწარმეტყველებული, თითქოსდა, სრულად აღსრულდა, ისევე როგორც ისინი, რომელთა შესახებაც მხსნელმა განაცხადა, რომ მისი მოსვლის წინ უძღვებოდა.

GSAM 117.3“როგორც ხეების შეფოთვლა ზაფხულის ნიშანია, ასევე უტყუარია, რომ ამ ნიშნების აღსრულებისას ქრისტიანებმა უნდა იცოდნენ, რომ ქრისტეს მოსვლა ახლოსაა, კართან დგას. ეს მხოლოდ ნებადართვა კი არ არის, არამედ ჩვენი მხსნელი უბრძანებს, რომ იცოდნენ”.⁵

GSAM 117მაცნეები

GSAM 117.4მას შემდეგ, რაც ყურადღება გავამახვილეთ მეორედ მოსვლის შესახებ მესიჯის ზოგიერთ მთავარ მახასიათებელზე, როგორც ის თავდაპირველად იქნა ქადაგებული, საინტერესო იქნება იმ ადამიანთაგან რამდენიმეს განხილვა, რომლებმაც დიდი ქადაგების პროცესში გამოკვეთილი როლი შეასრულეს. ჩვენ უკვე დავასახელეთ ბევრი მათგანი, ვინც იმ დროის უცხოეთში მოღვაწე ყველაზე ნიჭიერ მსახურთა შორის იყო და ვინც ეს შეძახილი გაავრცელა. ახლა კი, როდესაც ყურადღებას მივაქცევთ ამერიკაში წინამძღოლად მოღვაწე ზოგიერთ იმ პირს, რომლებსაც უფალმა საქმის ტვირთი დააკისრა, ეს კიდევ უფრო დაადასტურებს, რომ ამ მოძრაობაში ნამდვილად უფლის ხელი იყო.

GSAM 118უილიამ მილერი

GSAM 118.1პირველ რიგში განვიხილავთ უილიამ მილერის მაგალითს, რომელიც ამერიკის შეერთებულ შტატებში მოსვლის მოძრაობაში იმდენად გამოჩენილი იყო, რომ ბევრისთვის ეს მოძრაობა მხოლოდ “მილერიზმის” სახელითაა ცნობილი.

GSAM 118.2უილიამ მილერი დაიბადა პიტსფილდში, მასაჩუსეტსი, 1782 წლის თებერვალში. ადრეულ ბავშვობაში მასში უჩვეულო ინტელექტუალური ძალისა და აქტიურობის ნიშნები გამოვლინდა. რამდენიმე წლის შემდეგ ეს ნიშნები სულ უფრო და უფრო შესამჩნევი გახდა ყველასთვის, ვინც მასთან ახლოს იყო. მას ჰქონდა მტკიცე ფიზიკური აღნაგობა, აქტიური და ბუნებრივად კარგად განვითარებული ინტელექტი, უმწიკვლო მორალური ხასიათი. მან მხოლოდ რამდენიმე წლით ისარგებლა რაიონული სკოლის შეზღუდული შესაძლებლობებით, სანამ საყოველთაოდ აღიარებდნენ, რომ მისი ცოდნა აღემატებოდა იმ მასწავლებლებისას, რომლებიც, როგორც წესი, ამ სკოლებში მუშაობდნენ.

GSAM 118.3ბატონმა მილერმა 1802 წელს იქორწინა და პოლტნის, ვერმონტში დასახლდა. ადამიანები, რომლებთანაც ის პოლტნისში გადასვლის შემდეგ ურთიერთობდა და რომელთა წინაშეც სამყაროში მიღწეული კეთილდღეობისთვის მნიშვნელოვანი ვალდებულება ჰქონდა, ღრმად იყვნენ გაჯერებულნი სკეპტიკური პრინციპებითა და დეისტური თეორიებით. ისინი უზნეო ადამიანები არ იყვნენ, მაგრამ, როგორც კლასი, იყვნენ კარგი მოქალაქეები, ზოგადად სერიოზული, ჰუმანური და კეთილმოსურნეები. თუმცა, ისინი ბიბლიას რელიგიური ჭეშმარიტების სტანდარტად არ აღიარებდნენ და ცდილობდნენ მის უარყოფას დაეფუძნებინათ ვოლტერი, ჰიუმი, ვოლნისი, პეინი, ითან ალენის და სხვების ნაშრომებით მიღებული დახმარებით. ბატონმა მილერმა ეს ნაშრომები საფუძვლიანად შეისწავლა და ბოლოს საკუთარი თავი დეისტად გამოაცხადა. თავად აღუნიშნავს, რომ მისი, როგორც დეისტის, ცხოვრება თორმეტი წლის პერიოდს მოიცავდა, რომელიც დაახლოებით 1804 წლიდან იწყებოდა.

GSAM 118.41810 წელს მან კაპიტნის წოდება მიიღო და არმიაში ჩაეწერა. არმიიდან დაბრუნების შემდეგ, 1812 წელს, ოჯახი ლოუ-ჰემპტონში, ნიუ-იორკის შტატში, გადმოიყვანა, რათა იქ ფერმერული საქმიანობა დაეწყო. ფერმერის რანგში მას კითხვისთვის მეტი თავისუფალი დრო ჰქონდა. მან აღმოაჩინა, რომ მისი დეისტური შეხედულებები ამჟამინდელი ცხოვრების მიღმა ბედნიერების გარანტიას არ აძლევდა. საფლავის მიღმა ყველაფერი ბნელი და პირქუში იყო. მისივე სიტყვებით რომ ვთქვათ:

GSAM 118.4“განადგურება ცივი და შემზარავი აზრი იყო, ხოლო ანგარიშვალდებულება — ყველასთვის გარდაუვალი დაღუპვა. ცა ჩემს თავზე თითქოს სპილენძის ფურცელი იყო, მიწა კი — ფეხქვეშ რკინის. მარადისობა! — რა იყო ის? და სიკვდილი! — რატომ იყო? რაც უფრო ვფიქრობდი, მით უფრო ვშორდებოდი დადასტურებულ შედეგს. რაც უფრო ვფიქრობდი, მით უფრო არეული იყო ჩემი დასკვნები. ვცდილობდი, ფიქრი შემეწყვიტა, მაგრამ ჩემი აზრები კონტროლს არ ექვემდებარებოდა. მე მართლაც უბედური ვიყავი, მაგრამ მიზეზი არ მესმოდა.... მალევე, მოულოდნელად, მხსნელის ხასიათი ნათლად ამივბეჭდა გონებაში. მეჩვენებოდა, რომ შეიძლებოდა არსებულიყო არსება, იმდენად კეთილი და მოწყალე, რომ თავად აენაზღაურებინა ჩვენი დანაშაულები და ამით გადავერჩინეთ ცოდვის სასჯელისგან. მაშინვე ვიგრძენი, რა საყვარელი უნდა ყოფილიყო ასეთი არსება; და წარმოვიდგინე, რომ შემეძლო თავი მის მკლავებში ჩავგდო და მის მოწყალებას ვენდო.”

GSAM 119უილიამ მილერის მოქცევა

GSAM 119.1მან ასევე თქვა:

GSAM 119.1“მე დავინახე, რომ ბიბლია ნამდვილად წარმოგვიდგენდა სწორედ ისეთ მხსნელს, როგორიც მე მჭირდებოდა; და გაოცებული ვიყავი, როგორ შეეძლო არაშთაგონებულ წიგნს წარმოეჩინა პრინციპები, რომლებიც ასე სრულყოფილად ერგებოდა დაცემული სამყაროს საჭიროებებს. იძულებული გავხდი მეღიარებინა, რომ წმინდა წერილნი ღვთის გამოცხადება უნდა ყოფილიყო. ისინი ჩემს სიხარულად იქცნენ; და იესოში მეგობარი ვიპოვე.... ახლა ბიბლია ჩემი მთავარი შესწავლის საგანი გახდა და შემიძლია გულწრფელად ვთქვა, რომ მას დიდი სიხარულით ვკითხულობდი. აღმოვაჩინე, რომ მისი ნახევარი არასდროს გამიგია. მიკვირდა, რატომ არ მენახა მისი სილამაზე და დიდება ადრე და მაოცებდა, როგორ შემეძლო ოდესმე მისი უარყოფა.”

GSAM 119.2უილიამ მილერის მიერ ბიბლიის შესწავლის მანერა თავად ასეა აღწერილი:

GSAM 119.2“მე გადავწყვიტე, გვერდზე გადამედო ყველა ჩემი წინასწარგანწყობა, საფუძვლიანად შემედარებინა წმინდა წერილი წმინდა წერილს და მისი შესწავლა რეგულარული, მეთოდური წესით გამეგრძელებინა.... როდესაც რაიმეს გაუგებარს ვხვდებოდი, ჩვევად მქონდა, ის ყველა დაკავშირებულ მუხლს შემედარებინა; და კრუდენის დახმარებით, განვიხილავდი წმინდა წერილის ყველა იმ ტექსტს, რომლებშიც შეგვხვდებოდა რომელიმე მნიშვნელოვანი სიტყვა, რომელიც გაუგებარ ნაწილში იყო მოცემული.... ამგვარად, ბიბლიის შესწავლას, მისი პირველი წაკითხვისას, დაახლოებით ორი წლის განმავლობაში ვაგრძელებდი და სრულიად დავრწმუნდი, რომ ის საკუთარი თავის განმმარტებელია.

GSAM 120.1“ასე შესწავლისას დავრწმუნდი, რომ თუ წარსულში აღსრულებული წინასწარმეტყველებები რაიმე კრიტერიუმია იმის განსასჯელად, თუ როგორ აღსრულდება ჯერ კიდევ მომავალი, მაშინ ქრისტეს სულიერი მეფობის შესახებ პოპულარული შეხედულებები — მსოფლიოს აღსასრულამდე მიწიერი ათასწლეული და ებრაელთა დაბრუნება — არ არის დადასტურებული ღვთის სიტყვით.... მე წმინდა წერილში ნათლად ვიპოვე სწავლება, რომ იესო ქრისტე კვლავ ჩამოვა ამ დედამიწაზე, მოვა ცის ღრუბლებში, მამის სრული დიდებით.

GSAM 120.2“მე წმინდა წერილის შესწავლისას განვიცდიდი სიხარულს, რომლის მიღებაც მის სწავლებებში, მანამდე, არასდროს მეგონა შესაძლებლად. მე მისი შესწავლა იმ იმედით არ დამიწყია, რომ მხსნელის მოსვლის დროს ვიპოვიდი, და თავდაპირველად ძლივს ვენდობოდი იმ შედეგს, რომლამდეც მივედი; მაგრამ მტკიცებულებამ იმდენად ძლიერად იმოქმედა ჩემზე, რომ ჩემს რწმენას ვერ შევწინააღმდეგებოდი. ჩემი დასკვნების თაობაზე თითქმის საბოლოოდ დავრწმუნდი და დავიწყე მხსნელის მოსვლის მოლოდინი, ფხიზლობა და ლოცვა.”

GSAM 120.3ის კვლავ ამბობს:

GSAM 120.3“მე დავიჯერე; და მყისიერადვე ჩემს გონებაში აღიბეჭდა ამ სწავლების გამოქვეყნების მოვალეობა, რათა სამყაროს ერწმუნა და მოემზადებინა თავი მისი მოსვლისას მსაჯულისა და ნეფის შესახვედრად. აქ არ არის საჭირო ჩემი ხანგრძლივი და მწველი განსაცდელების დეტალურ აღწერაში შევდიო. საკმარისია ითქვას, რომ რამდენიმე წლის შემდეგ ღვთის სულით, ჭეშმარიტების ძალითა და სულთა სიყვარულით დავმორჩილდი და ავიღე ჩემი ჯვარი, რათა ეს ყველაფერი მომეწოდებინა მომაკვდავი და წარწყმედილი სამყაროსთვის.”

GSAM 120.4ბატონმა მილერმა, ისევე როგორც ამ გზავნილით შთაგონებულმა სხვა ქვეყნების წარმომადგენლებმა, თავდაპირველად ჩათვალა, რომ თავისი მცნების აღსრულება საზოგადოებრივ ჟურნალებსა და ბროშურებში წერილებისა და პუბლიკაციების გამოქვეყნებით უნდა დაეწყო. მან თავისი შეხედულებები პირველად გამოაქვეყნა Vermont Telegraph-ში, ბაპტისტურ გაზეთში, რომელიც ბრენდონში (ვერმონტი) იბეჭდებოდა. ეს 1831 წელს მოხდა. ამ თემაზე საჯაროდ პირველად 1832 წელს ისაუბრა. მან ამ შეხვედრის შესახებ თქვა: “უფალმა თავისი მადლი გადმოასხა მრევლს და მრავალმა სულის ხსნისთვის ირწმუნა”.

GSAM 121.11836 წელს მისი ლექციები იმ დროის ზოგიერთ საჯარო ჟურნალში დაიბეჭდა. 1837-38 წლების ზამთარში მისი ლექციები ბროშურის სახით გამოიცა. 1838 წელს დაიბეჭდა მეორე, 204-გვერდიანი ბროშურა, რომელშიც ბატონი მილერი აცხადებდა, რომ ოსმალეთის იმპერია შესაძლოა 1839 ან 1840 წელს დაცემულიყო. მისი პირველი ლექციები დიდ ქალაქებში 1836 წელს ჩატარდა. ამის შემდეგ მან სიტყვა წარმოთქვა ქალაქებში: რენდოლფი, ლოუელი, გროტონი და ლინი (მასაჩუსეტსი).

GSAM 121.21840 წლამდე ბატონი მილერი თითქმის მარტო იყო საჯარო მომხსენებელთა შორის ქრისტეს ახლო მოვლინების თემაზე. იმ წელს, მოულოდნელად, ასობით ადამიანი შეუერთდა მას ამ გზავნილის ქადაგებაში. რა გამოიწვია ეს დიდი ცვლილება, აღწერილი იქნება მომდევნო თავში. 1839-40 წლების ზამთარში ბატონმა მილერმა ლექციების სერია წაიკითხა ექსეტერში, ნიუ-ჰემფშირში. იქ მან პირველად შეხვდა პასტორ ჯ. ვ. ჰაიმსს, რომელმაც იმ დროს მიიღო რწმენა და ამ თარიღიდან პასტორ მილერთან ერთად იდგა, როგორც დიდებული მეორედ მოსვლის შესახებ მესიჯის გამომცემელი და ენთუზიაზმით აღსავსე მქადაგებელი.

GSAM 121ჯოშუა ვ. ჰაიმსი

GSAM 121.3ამ დიდ მოძრაობაში მოღვაწე ამ გულმოდგინე მუშაკის შესახებ საუკეთესო იქნება მისი ბიოგრაფის ციტირება, რომელიც ამბობს:—

GSAM 121.4“ჯოშუა ვ. ჰაიმსი დაიბადა უიკფორდში, როდ-აილენდში, 1805 წლის 19 მაისს. მამამისი ცნობილი იყო, როგორც ვესტ-ინდოეთის მოვაჭრე და გამოჩენილი პიროვნება უიკფორდის წმინდა პავლეს ეპისკოპალური ეკლესიის წევრობით. დედამისი კეთილი ხასიათით და მხსნელის სიყვარულით გამოირჩეოდა, რომელსაც თავის ვაჟს უზიარებდა, ის კი სიამოვნებით უსმენდა.

GSAM 121.5“მამას განზრახული ჰქონდა, თავისი ვაჟი, ჯოშუა, იმ ეკლესიის მსახურად გაეწვრთნა, რომელსაც თავად ეკუთვნოდა, მაგრამ გარემოებებმა ხელი შეუშალეს. ღმერთს სხვა მისია ჰქონდა დასახული ამ ვაჟისთვის და ის მოვლენებს ისე წარმართავდა, რომ სასურველი შედეგი გამოეწვია. 1817 წელს მამამ ძვირფასი ტვირთი გაგზავნა კაპიტან კარტერის მეთაურობით, სუპერკარგოდ კი ალექსანდრე სტიუარტი დანიშნა. ეს კაცები არაერთგულები აღმოჩნდნენ, ვესტ-ინდოეთის პორტში ჩასვლის შემდეგ გემი და ტვირთი გაყიდეს და გაიქცნენ. ამ მოვლენამ შეცვალა ყველა გეგმა, რომელიც ახალგაზრდა ჯოშუას მომავლისთვის იყო შემუშავებული და რომელიც ითვალისწინებდა მის გაგზავნას ბრაუნის უნივერსიტეტში, პროვიდენსში, როდ-აილენდში. ამის ნაცვლად, 1821 წლის აპრილში ის ნიუ-ბედფორდში, მასაჩუსეტსში, წაიყვანეს და ავეჯის დამზადების ხელობის შესასწავლად უილიამ ნაითსს მიაბარეს.

GSAM 122.1“ახალ სახლში ჩასვლისთანავე, ის გულმოდგინედ შეუდგა მასზე დაკისრებულ საქმეს, გადაწყვეტილი ჰქონდა, თავის ხელობაში ოსტატი გამხდარიყო. თუმცა, მალევე მიხვდა, რომ მისი რელიგიური გარემო სრულად არ შეესაბამებოდა მის გემოვნებას. ის ამბობს: ‘ჩემი ბატონი უნიტარი იყო და თავის ეკლესიაში მიმიყვანა. პასტორი იყო ორვილი დიუი. ის ორთოდოქსული მრწამსიდან ახლახან მოექცა. ეპისკოპოს გრისვოლდისა და უიკფორდის წმინდა პავლეს ეკლესიის რექტორის, მოძღვარ უილიამ ბერჯის ხელმძღვანელობით მიღებულმა მომზადებამ, და პროვიდენსში (როდ-აილენდი) მდებარე წმინდა იოანეს ეკლესიის მჭევრმეტყველი დოქტორ კროკერის ხშირმა მოსმენამ სრულიად შეუთავსებელი გახადა ჩემთვის ბატონი დიუის მიერ ქრისტესა და მისი მოციქულების სწავლებების მჭევრმეტყველური უარყოფის მიღება.’

GSAM 122.2“რადგან იმ დროს ნიუ-ბედფორდში ეპისკოპალური ეკლესია არ იყო, მან გადაწყვიტა დაესწრო პირველ ქრისტიანულ ეკლესიას [და არა დისისპელურს] და შემდგომში ამ ეკლესიას შეუერთდა. ‘აქ,’ — ამბობს ის, — ‘ვიპოვე ღია ბიბლია და აზროვნების თავისუფლება და ორივე კარგად გამოვიყენე.’ ეს ეკლესია მოძღვარ მოიზეს ჰოუს პასტორალურ მზრუნველობაში იმყოფებოდა. მოძღვარმა კლაფმა 1823 წლის 2 თებერვალს ჯოშუა ვ. ჰაიმსი მონათლა. თავისი უფლისადმი მოშურნეობით ანთებული გულით, მან მაშინვე, თვრამეტი წლის ასაკში, დაიწყო ჯვრის ისტორიის მოყოლა და ადამიანების მოწოდება მონანიებისკენ. ის საკუთარ თავზე ამბობს:—

GSAM 122.3“‘მალევე დავინიშნე მქადაგებლად და მომეცა ნებართვა, განმევითარებინა ჩემი ნიჭი... მე მოწაფეობის პერიოდი წარმატებით გავიარე და შექება დავიმსახურე. მაგრამ ხუთი-ექვსი წლის განმავლობაში გადატვირთვით ვმუშაობდი და ამგვარად კვირაში ერთ-ორ დღეს ვუთმობდი სწავლასა და მისიონერულ საქმიანობას გაჭირვებულ უბნებში, რომლის ნაყოფსაც ჩემს პასტორს ვაბარებდი’.

GSAM 123.1“1825 წელს ის სამხრეთ მასაჩუსეტსის ქრისტიანული ეკლესიების კონფერენციამ მისიონერად დანიშნა. ‘მისიონერების სარჩენად არც გეგმა და არც საშუალება არ არსებობდა’, — ამბობს პასტორი ჰაიმსი, — ‘ამიტომ გადავწყვიტე, საკუთარი თავის სარჩენად საქმე დამეწყო და მექადაგა, რამდენიც შევძლებდი’.

GSAM 123.2“1828 წელს მან დატოვა ნიუ-ბედფორდი, არა ეჭვებით ან ენერგიის ნაკლებობის გამო, არამედ გამარჯვებაზე გათვლილი მტკიცე გადაწყვეტილებით, და გაემგზავრა პლიმუთში, სადაც ღვთის სიტყვას ქადაგებდა სკოლებში, მოწყობილ ოთახებში და ყველგან, სადაც კი მას უსმენდნენ. 1829 წლიდან 1830 წლამდე მან ფოლ-რივერში იგივე სახის საქმიანობა განაგრძო, შემდეგ კი ბოსტონში გადავიდა პირველი და მეორე ქრისტიანული ეკლესიების პასტორად; აქ კი ოცდაცამეტი წელი დარჩა. 1839 წელს ის ადვენტისტურ მოძრაობას შეუერთდა, როგორც მას ცნობილი პასტორი უილიამ მილერი ასწავლიდა. ის ამ ახალ მოძრაობას მთელი თავისი ენთუზიაზმით შეუერთდა და მისი მსახურება ცეცხლითა და ძალით იყო სავსე. 1840 წელს მან დაიწყო გამოცემა Signs of the Times და მხარს უჭერდა იმ საქმეს, რომელსაც მთელი გულით მიჰყო ხელი. მთელი თავისი ფული, მთელი შრომა, მთელი ენერგია ამ საქმეს მოახმარა და ათასობით მოქცეული მოიპოვა.”

GSAM 123მილერისა და ჰაიმსის გაერთიანებული შრომა

GSAM 123.31840 წლიდან 1844 წლის შემოდგომამდე პასტორების, მილერისა და ჰაიმსის, შრომა ძირითადად გაერთიანებული იყო, რადგან ისინი ქალაქიდან ქალაქში მოგზაურობდნენ: ზაფხულობით თავიანთი უზარმაზარი კარვით, ხოლო ზამთარში — ეკლესიებსა და საჯარო დარბაზებში. პასტორ ჰაიმსის დიდმა ფიზიკურმა ძალამ მას სიცოცხლე ოთხმოცდამეთორმეტე წლის დაწყებამდე შეუნარჩუნა. მისი გონებრივი შესაძლებლობები ბოლომდე მკვეთრი იყო. 1894 წლის 28 სექტემბერს, მან უაღრესად შთამაგონებელი ქადაგება წარმოთქვა სამი ათასზე მეტი მეშვიდე დღის ადვენტისტისგან შემდგარი მრევლის წინაშე, ლანსინგში (მიჩიგანი), ბანაკის ტერიტორიაზე. ის, თითქოს, ძველი დროის სიმტკიცითა და ენთუზიაზმით საუბრობდა. ეს მართლაც საოცარი იყო კაცისთვის, რომელიც სამი თვის წინ შევიდა ოთხმოცდამეთერთმეტე წლის ასაკში და იტანჯებოდა განუკურნებელი სენით, რომლისგანაც მომდევნო წელს გარდაიცვალა.

GSAM 124.1პასტორები მილერი და ჰაიმსი, თითქოს, “ბრძოლის წინა ხაზზე” იდგნენ ამერიკაში მეორედ მოსვლის მოძრაობაში და ისინი მხოლოდ ორი იყვნენ იმ მრავალთაგან, ვინც მათთან ერთად შრომობდა ქრისტეს მოსვლის დოქტრინის ქადაგებაში, რომელთა მთავარ მახასიათებლებსაც მიზნისადმი მტკიცე ერთგულება და უზადო კეთილსინდისიერება წარმოადგენდა. ეს ადამიანები უმეტესად იმ კლასს მიეკუთვნებოდნენ, რომელსაც სამყარო “საკუთარი ძალებით ჩამოყალიბებულ ადამიანებს” უწოდებს — ადამიანებს, რომლებიც ცხოვრების მკაცრი რეალობების შეხებით ჩამოყალიბდნენ და რომლებმაც ისწავლეს საქმის არსებითი მხარის მიხედვით გადაწყვეტილების მიღება პრინციპებიდან და არა პოლიტიკიდან გამომდინარე. ისინი იმ ხასიათის ადამიანები იყვნენ, რომლებიც, როგორც პასტორი მილერი ამბობდა, ეკლესიების წევრთაგან ჩვეულებრივ იღებდნენ ამ გზავნილს: “ყველაზე ღვთისმოსავი, თავდადებული და მოქმედი წევრები”. ეს ფაქტი დაადასტურეს სხვადასხვა ეკლესიის მსახურებმა, რომლებმაც მათგან ადვენტისტების საბოლოო გამოყოფის შემდეგ თქვეს: “მან [დოქტრინამ] ჩვენი სამწყსოს ნაღები წაიღო”.

GSAM 124სხვა გამოჩენილი ადვენტისტური მქადაგებლები

GSAM 124.2შესაძლოა, საინტერესო იყოს იმ კაცთაგან ზოგიერთის დასახელება, რომლებმაც პასტორებთან, მილერთან და ჰაიმსთან ერთად, მნიშვნელოვანი როლი შეასრულეს იმ დროინდელ მოძრაობაში. სიის სათავეშია ჩარლზ ფიჩი კლივლენდიდან (ოჰაიო), რომელმაც 1842 წელს წამოაყენა იდეა დანიელისა და გამოცხადების ხილვების ილუსტრირებისთვის სქემების შექმნის შესახებ. ამ აზრის სათავე აბაკუმის 2:2, 3-ს ეფუძნებოდა. ჩარლზ ფიჩი 1844 წლის 10 ოქტომბერს გარდაიცვალა.

GSAM 124.3დოქტორი ჯოსია ლიჩი ფილადელფიიდან, რომელიც, როგორც მომდევნო თავში ვნახავთ, უფლის მიერ იყო შთაგონებული, ექადაგა ჭეშმარიტება, რომლის აღსრულებამაც მოულოდნელად და სწრაფად გამოიწვია ინტერესის ზრდა მეორედ მოსვლის შესახებ ქადაგების მიმართ.

GSAM 124.4ელონ გალუშა, ლოკპორტიდან (ნიუ-იორკის შტატი), ცნობილი ბაპტისტი მსახური, რომლის ნაშრომებმა და ქადაგებებმა უფლის მოახლოებული მოსვლის შესახებ დიდი აჟიოტაჟი გამოიწვია ამ კონფესიაში.

GSAM 125.1ე. რ. პინი, სენეკა-ფოლსიდან (ნიუ-იორკის შტატი), ბაპტისტური ეკლესიის კიდევ ერთი თავდადებული მსახური, რომლის მსახურებაც და ნაშრომებიც ამ საქმეში დიდ ძალას წარმოადგენდა. მას ნამდვილად შეიძლება ეწოდოს “მიწის მარილი”.

GSAM 125.2ჯეო. სტორსი, ნიუ-იორკიდან, რომელიც ადვენტისტურ სწავლებებზე მოქცევამდე რელიგიური აღორძინების გამოჩენილი მქადაგებელი იყო. მისმა ნაშრომებმა უდიდესი გავლენა მოახდინა ხალხის მობილიზებაზე, რათა მათ უფრო მეტად მიეძღვნათ საკუთარი თავი და ქონება ამ საქმისთვის; განსაკუთრებით ეს ასე იყო ორი ათას სამასი დღის დასკვნით კვირებში. სწორედ მან, იმედგაცრუების შემდეგ, ადვენტისტური საზოგადოებისა და მსოფლიოს ყურადღება მიაპყრო თავის ექვს ქადაგებას ადამიანის ბუნების, მიცვალებულთა მდგომარეობისა და მომავალი სასჯელის შესახებ.

GSAM 125.3პორტლენდელი (მეინის შტატი) პასტორი სტოკმანი იყო უილიამ მილერის მიერ იმ ქალაქში გამართული აღორძინებების კიდევ ერთი გულმოდგინე მუშაკი. იგი გარდაიცვალა 1843 წლის ებრაული წლის დასრულებამდე რამდენიმე კვირით ადრე, მაშინ, როდესაც ადვენტისტები იმედოვნებდნენ და მოელოდნენ უფლის მოსვლას იმ დროს.⁶

GSAM 125.4იყვნენ სხვა გამოჩენილი ადამიანებიც, რომლებსაც სივრცის სიმცირის გამო მხოლოდ მოვიხსენიებთ, როგორებიც არიან ნ. ნ. უაითინგი, რომელმაც ახალი აღთქმის ინგლისურენოვანი თარგმანი შეასრულა, ცნობილი როგორც Whiting’s Translation; ს. ს. სნოუ, ფ. გ. ბრაუნი, აპოლოს ჰეილი, ლ. დ. მენსფილდი, ჯ. ნიდჰემი, ო. რ. ფასეტი; ჯორჯი, უესლი და ედვინ ბერნჰემები (სამი ძმა), ყველა მათგანი მსახურების ეფექტური მუშაკები იყვნენ.