Beş 10 — Qîrîna Nîvê Şevê
GSAM 160.1"NÎVÊ ŞEVÊ QÎRÎNEK HEBÛ, GOTIN, 'BINÊRIN, ZAVA DIHÊ; DERKEVIN JI BO PÊŞWAZIYA WÎ.' WÊ DEMÊ HEMÛ WAN KIZÊN BAKÎRE RABÛN, Û ÇIRAYÊN XWE AMADE KIRIN."1
GSAM 160.2Me jixwe li ser dema derengketinê ya ku di vê mînaka "deh keçikan" de tê nîşandan axivî, û niha em ê bala taybet bidin ser wê beşê ya ku di nivîsa jorîn de hatiye destnîşankirin, ku ji aliyê gelê Adventîst ve wekî "qîrîna nîvê şevê" tê binavkirin. Nivîskarekî navdar li ser vê mijarê, di kovareke bi navê Midnight Cry de, di 3'ê Cotmeha 1844'an de, wiha dibêje:—
GSAM 160.3"Lê em çawa ketin nav vê şeva sekinandinê? Ji ber ku me dîtin [dîtina du hezar û sê sed rojan] di biharê de, li şûna payîzê, sala 457 B.Z. dest pê kir. Em ji gihîştina bendergeha destnîşankirî şeş meh û çend rojên zêde kêm man. Vê yekê em şeş mehan xistin nav şeva sekinandinê."
GSAM 160.4Nivîskarekî din, S. S. Snow, di hejmara 22ê Tebaxa 1844an a kovara Cry de, dema behsa du hezar û sê sed rojan dikir, got:—
GSAM 160.5Wan, bi derketina biryara nûavakirin û avakirina Orşelîmê dest pê kirin. Biryar di destpêkê de ji aliyê Kîros ve hat derxistin, ji aliyê Daryûs ve hat nûkirin, û di sala heftemîn a desthilatdariya wî de ji aliyê Artakserkses Longimanus ve hat temamkirin. Ew di payîza sala 457 B.Z. de hat ragihandin û ket meriyetê, dema ku Ezra, bi destê Xudan ê baş gihîştibû Orşelîmê, civaka Cihûyan ji nû ve ava kir, magistrat û dadwer tayîn kirin, û dest bi avakirina dîwar kir."2
GSAM 160.6Ji ber ku dema dîtinê du hezar û sê sed salên tijî bû, ji bo ku bibe du hezar û sê sed, diviyabû tevahiya sala 457 û tevahiya sala 1843 derbas bibûna, û heke ferman heta meha heftemîn a 457 B.Z. derneketiba, dihat hînkirin ku serdem dê heta meha heftemîn a 1844an bi dawî nebe. Çawa ku pîrozkirina roja dehem a meha heftemîn wek bûyera ku destpêka serdemê nîşan dida dihat dîtin, wisa jî bi awayekî teqez hate nîşandan ku di roja dehem a meha heftemîn (bi dema Cihûyan), 22ê Cotmeha 1844an de, dê du hezar û sê sed roj bi dawî bibin, û dê dema paqijkirina perestgehê were. Hemû delîlên ku ji bo dawîhatina serdemê di sala 1843an de hatibûn bikaranîn, bi heman hêzê ji bo hesabkirina sala 1844an jî derbas dibûn, û bi vê yekê baweriyek zêde bû ku wan tiştê ku wekî çareseriyeke misoger a sedema bêhêvîbûna xwe didît, keşf kiribû. Awayê ku Adventîstan "qîrîna nîvê şevê ya rastîn," wekî ku wê demê dihat binavkirin, ragihand, ji gotinên wan kesên ku di wê demê de bi awayekî berbiçav beşdarî vî karî bûbûn, baştir nayê ravekirin.
GSAM 161"Herin pêşwaziya Wî bikin"
GSAM 161.1Di Weqî (Cry) ya 3ê Cotmeha 1844an de, gotareke ku ji aliyê George Storrs ve hatibû nivîsandin, bi sernavê "Herin Pêşwaziya Wî Bikin," hebû, ku tê de wî gotibû:—
GSAM 161.2"Ez pênûsa xwe bi hestên ku min berê qet neceribandine hildidim. Bêguman, li gorî baweriya min, roja dehemîn a meha heftemîn dê bibe şahidê xuyabûna Xudanê me Îsa Mesîh di nav ewreyên esmanan de. Em çend roj ji wê bûyerê dûr in—kêliyek tirsnak ji bo yên ne amade, lê ji bo yên amade rûmetdar e.
GSAM 161.3"'Binêrin, zavê tê' îsal; 'herin pêşiya wî.' Karê me bi dêrên navî û hemû xerabkaran re bi dawî bûye, ji bilî ku ev qîrîn çawa bandorê li wan bike. Karê me niha ew e ku 'keçên ku çirayên xwe hildan û çûn pêşiya zavê' hişyar bikin. Em niha li ku ne? 'Eger dîtin dereng bikeve, li benda wê bisekinin.' Ma ev ne bersiva me ye ji Adar an Nîsana borî ve?—Belê. Dema ku Zava dereng ket çi qewimî?—Hemû keç xew li wan çû û razan, ne wisa? Gotinên Mesîh pûç derneketine; û 'Nivîsarên Pîroz nayên şikandin.' Bêkêr e ku em xwe wekî hişyar nîşan bidin; em ne li ser hatina Mesîh, lê li ser dema wê xewil ketine. Em ketin dema derengketinê; me nizanîbû 'çend dem' dê dereng bikeve, û li ser vê xalê em xewil ketine. Hin ji me di xewê de gotine, 'Demeke din diyar neke!' loma me xew kir. Niha pirsgirêk ew e ku me hişyar bikin. Ya Xudan, alîkar be, çimkî alîkariya mirovan pûç e. Bi xwe biaxive, ya Xudan. Xwezî 'Bav' niha demê 'diyar bike'.
GSAM 162Nîvê Şevê yê Peyamê
GSAM 162.1"Dema sekinînê heta kengî ye?—Nîv sal. Tu çawa dizanî?—Ji ber ku Xudanê me dibêje, 'di nîvê şevê de,' dema ku Zava sekinî. Dîtin ji bo 'du hezar û sê sed êvar-sibehan,' ango rojan bû. 'Êvarek,' ango şevek, nîvê yek ji wan rojên pêxemberî ye, û ji ber vê yekê, şeş meh e. Ev tevahiya dirêjahiya dema sekinînê ye. Qîrîna bihêz a heyî ya demê li dora nîvê Tîrmehê dest pê kir, û bi lez û hêzeke mezin belav bû, û bi nîşandaneke Ruhê pîroz re pê re ye, ya ku min qet nedîtiye dema ku qîrîn '1843' bû. Niha bi wateya xwe ya herfî ye, 'Herin pêşwaziya wî bikin.' Tiştên wisa hene ku ez qet xeyal nedikirin ku werin dîtin. Dema ku ev gazî digihîje dilê mirov, cotkar zeviyên xwe û berhemên xwe berdidin. Gaziyeke xurt a bi girî heye, û pîrozkirineke her tiştî ji bo Xwedê heye, ya ku min qet şahidî lê nekiriye. Di vê rastiyê de baweriyeke wisa heye ku di gaziya berê de di heman astê de nehatibû hîskirin, û rûmeteke girî an helînê tê de heye ku ji têgihiştina her kesî wêdetir e, ji bilî wan kesên ku ew hîs kirine.
GSAM 162.2Li ser vê rastiya heyî, ez, bi keremê, wêrekiyê dikim ku her tiştî bixim xeterê, û hîs dikim ku guman kirina li ser wê dê bibe sedema acizkirina Xwedê û anîna 'hilweşîneke bilez' li ser xwe. Ez pê razî me ku niha 'kî hewl bide jiyana xwe xilas bike,' li cihê ku ev gazî bi awayekî rast hatiye kirin, bi xwe-hiştina di nav gumaneke 'eger neyê,' an jî bi tirsê ku xwe neavêje ser vê rastiyê, 'wê jiyana xwe winda bike.' Ew heman baweriyê dixwaze ku Îbrahîm anî ku Îshaq qurbankirî, an Nûh ku keştî ava bike, an Lût ku ji Sodomê derkeve, an zarokên Îsraîlê ku tevahiya şevê li benda derketina ji Misrê bisekinin, an Daniel ku bikeve çala şêran, an sê Îbranî ku bikevin firneya agirîn. Me xeyal dikir ku em ê bêyî ceribandineke baweriyê ya wiha bikevin padîşahiyê, lê ez piştrast im ku em wisa nînin. Ev rastiya dawî ceribandineke wisa tîne, û kes wê xwe nede ber wê ji bilî wan kesên ku ji wan re çêdibe ku wek ehmeq, dîn, an her tiştê din ku Sodomiyên beriya-tufanê, dêreke germ-germ, an keçên xewkirî dixwazin li wan kom bikin, bên hesibandin. Careke din ez ê biqîrim, 'Ji bo jiyana xwe bireve;' 'Li pişt xwe nenêre;' 'Jina Lût bîne bîra xwe.'
GSAM 163Zinarê Pan ê Storrs
GSAM 163.1Di Naxweya Nîvê Şevê ya 10ê Cotmeha 1844an de, ji pênûsa George Storrs, ya jêrîn di bin sernavê, "Fînal", de derket, lê ji aliyê Adventîstan ve, wekî "Kevirê Pan ê Storrs" hate binavkirin:—
GSAM 163.2"Em ê çawa ji bo wî rojî amade bin?—Bi rastiya Xwedê bawer bikin, û bi baweriyeke xurt a ku rûmetê dide Xwedê, xwe bispêrin wê. Divê heman rewşa derûnî ya me hebe ku heke me bizanibûya ku em ê di wî rojî de bimirin, dê hebûya, heman terxankirina tam ji bo Xwedê û mirîbûn li hember dinyayê.
GSAM 163.3"Ez nikarim baştir wateya xwe rave bikim ji bilî ku bifikirim kevirekî mezin û pan di nava okyanûsê de heye. Sozek ji aliyê mîrêkî bi rûmet û bihêz ve tê dayîn ku di demek diyarkirî de ew ê keştiyeke buxarê ya spehî bişîne da ku hemû kesên ku ew li wir bibîne û delîlên wan hebin ku bi tevahî ji gotina wî bawer kirine, bibe welatekî bi rûmet. Gelek kes xwe davêjin ser kevirê. Hinek, gava ku ew li ser zinarê bi ewle ne, benê dibirin, û keştiya wan a ku pê hatine, ji ber wan diherike, û ew êdî li pey wê nanêrin, lê li benda hatina keştiya buxarê ne. Di rastiya sozê de tu gumana wan nîne, û her tiştê xwe dixin xeterê ji bo wê. Yên din ên ku tên wir, wisa difikirin ku bes e ku ew li ser zinarê ne. Lê ew dixwazin 'hişyar' bin û rîskeke pir mezin nekin.
GSAM 164.1"'Li gorî baweriya te ji te re bibe' beriya dema ku keştiya buxarê dihat payîn, hatibû gotin. Roj digihîje. Dibe ku yên bi tedbîr niyet dikin ku keştiyên xwe berdin û bihêlin ew biherikin, heke ew bibînin ku keştiya buxarê tê. Ew di dîtinê de xuya dike; lê niha pir dereng e ku ew keştiyên xwe berdin bêyî ku werin dîtin; û ji bilî vê, heman tedbîr niha dibêje ku ew nehêlin keştiyên wan biherikin heta ku ew piştrast nebin ku di derbarê keştiya nêzîk de şaş nabin. Niha ew ewqas nêzîk dibe ku ew bi ti awayî nikarin keştiyên xwe berdin bêyî ku werin dîtin.
GSAM 164.2"Keştiya buxarê digihîje zinarê. 'Delîl çi ye ku we bi soza hatina keştiya buxarê baweriyeke bêkêmasî anîbû?'—'Keştîyên me bi birîna benên wan hatine berdan û ji me dûr ketine, ji ber vê yekê em bi ti awayî nikarîbûn xwe bigihînin bejê, û heke keştiya buxarê nehatiba, em ê helak bibûna, ji ber ku ev zinar e ku tu keştiyeke din qet jê derbas nabe.' 'Êdî bes e,' fermandarê keştiya buxarê diqîre; 'werin li ser keştiyê; baweriyeke wiha divê bêhêvî nemîne.'
GSAM 164.3"Ewên ku keştiyên xwe bi zinarî ve girêdayî hiştibûn, niha li hev kom dibin û hewl didin ku xwe bigihînin keştiya buxarê. Fermandar dipirse, 'Wan keştiyên ku ez li wir dibînim, yên ku bi zinaran ve hatine girêdan, an jî yên ku benên wan tenê piştî xuyabûna min hatine birîn, mebesta wan çi ye?' Ew bersiv didin, 'Me xwest em tedbîra xwe bikin, da ku eger keştîya buxarê negihîje, tiştekî me hebe ku em pê vegerin bejê.' Fermandar diqîre, 'Wê demê we ji bo bedenê tedarîk kir, ma wisa ye, û ji ber vê yekê we ji gotinên min guman kir? Li gorî baweriya te, bila ji te re bibe. Delîl li dijî we ye. We ji bo vegerê tedarîk kir, û niha divê hûn fêkiyê bêbaweriya xwe biçinin.' 'Ji ber vê yekê ew nekarîn bikevin, ji ber bêbaweriyê.' Ax, rewşa tirsnak a bêhêvîtiyê!
GSAM 164.4"Niha benên xwe bibirin, birano; bihêlin keştîyên we ji ber çavan winda bibin; erê, lez bikin berî ku 'nîşana Kurê Mirov xuya bibe.' Wê demê dê pir dereng be. Niha xwe biavêjin, û her tiştî biavêjin. Wey, dilê min ji bo we dişewite; dem winda nekin; wê kelekê ji ber xwe ve biavêjin, an na hûn ê helak bibin; çimkî 'kî hewl bide jiyana xwe xilas bike, wê winda bike,' wisa dibêje Îsa Mesîh, Xudan û Dadwerê me. Lez bikin, nexwe, careke din ez ji we lava dikim, Wey, lez bikin! Dev ji her keleka ku hûn niha bi wê hesab dikin ku 'eger ew neyê' hûn pê xwe bigihînin bejê, berdin. Ew 'eger' dê te wêran bike. Niha ceribandin û ceribandina dawî ye. Wekî ku Xudanê me li hember ceribandina dawî ya şeytan kir, wisa bike—wî got, 'Ji vir here, Şeytan.' Hingê şeytan jê dûr ket, û 'binêre, milyaket hatin û xizmetê jê re kirin.' Dê bi vî awayî ji bo te jî be gava ku te ev serkeftin bi dest xist."
GSAM 165Xebata Lezgîn a Qîrîna Nîvê Şevê
GSAM 165.1Derbarê lez, hêz û bandora peyama "qîrîna nîvê şevê" de, em ji gotinên N. Southard, edîtorê rojnameya ku me berê jê wergirtiye—Midnight Cry, têgihiştineke rast bi dest dixin. Di hejmara bi dîroka 31ê Cotmeha 1844an de, ew dibêje:—
GSAM 165.2"Di destpêkê de bi giştî li dijî dema diyarkirî derdiketin; lê wisa dixuya ku bi ragihandina wê re hêzeke ku mirov nikarîbû li ber wê bisekine hebû, ku her kes li ber xwe dixist erdê. Ew bi leza bahozê li ser welêt belav bû, û ew hema hema di heman demê de gihîşt dilên li cihên cuda û dûr, û bi awayekî ku tenê bi texmîna ku Xwedê tê de bû, dikare were ravekirin. Wê li her derê lêgerîna herî kûr a dil û nizmkirina giyanê li ber Ezmanê Bilind çêkir. Wê bû sedema jêbirina hezkirinên ji tiştên vê cîhanê, saxbûna nîqaş û dijminatiyan, îtirafa xeletiyan, xwe-şikandina li ber Xwedê, û dua û niyazên tobe û dilşikestî jê re ji bo efû û qebûlkirinê. Wê bû sedema xwe-biçûkxistin û xweavêtina li erdê ya giyan, tiştekî ku me berê qet şahidî nedabû. Wekî ku Xwedê, bi rêya Yoêl, ferman kiribû, dema ku roja mezin a Xwedê nêzîk bibe, wê dil diçirandin û ne cilan, û vegera li Xudan bi rojî û girî û şînê çêkir. Wekî ku Xwedê bi rêya Zekerya gotibû, ruhê kerem û lava li ser zarokên wî hat rijandin; wan li wî yê ku wan qul kiribû nihêrî, û li welêt xemgîniyeke mezin çêbû, her malbatek ji hev veqetiyayî, jinên wan jî ji hev veqetiyayî; û yên ku li benda Xudan bûn, canê xwe li ber wî biêşandin."
GSAM 166Gelê ku ji hêzeke serxwezayî hatiye livandin
GSAM 166.1Dîsa, derbarê vê ragihandina bi bandor de ew dibêje:—
GSAM 166.2"Ji me re wisa xuya bû ku ew ewqas serbixwe bû ji kiryara mirovî ku me tenê dikarîbû wê wekî pêkanîna 'qîrîna nîvê şevê' bihesiband, piştî derengketina Zava, û xew û razana keçên bakîre, dema ku ew hemû diviyabû rabûna û çirayên xwe geş bikirana. Û wisa dixuye ku karê dawî hatiye kirin; çimkî berê tu carî demek wisa nebûye ku komên cuda yên hatinê ji bo hatina Xudan di rewşeke wisa baş a amadekariyê de bin."
GSAM 166Milkên Cîhanî Hatine Beşkirin
GSAM 166.3Di bin banga hander a doktrîna hatinê de, gelekan dev ji mal û milkên xwe yên dinyayî berda, serweta xwe ji bo piştgiriya axaftvanên giştî di xebata wan de, an belavkirina kaxez û belavokên çapkirî, an jî ji bo pêdiviyên hewcedaran bi kar anîn, û bi vî awayî baştirîn delîla durustî û cidiyeta xwe dan dinyayê; lêbelê ewên ku bi milkên xwe yên dinyayî ve girêdayî mabûn, û ji bo vî karî qurbaneyeke taybet nedabûn, ji aliyê dinyawiyan ve wek kesên ku bi rastî bi tiştê ku digotin bawer nakin, dihatin naskirin. Ji bo mînakdayînê ez ê du bûyeran, yek ji her aliyekî pirsgirêkê, pêşkêş bikim.
GSAM 166Deştek Kartolê
GSAM 166.4Ya yekemîn ya bawermendekî ye ku li New Ipswich, N.H. dijiya, bi navê Hastings, yê ku zeviyeke wî ya mezin a kartolên hêja hebû ku wî nekolandibû. Cîranên wî ji bo wan bi fikar bûn, û hatin ba wî û pêşniyar kirin ku ew ê belaş ji bo wî bikolin û deynin jêrzemînê, heke ew destûrê bide wan, "ji ber ku," wan got, "dibe ku hewcedariya te pê wan çêbibe." "Na!" got Birêz Hastings, "Ez ê bihêlim ew zeviya kartolan baweriya min a bi zû xuyabûna Xudan bide xuyakirin."
GSAM 167.1Wê payîzê, wekî ku ji rojnameyên Claremont (N.H.) Eagle, New York True Sun, û gelek rojnameyên din ên giştî diyar dibe, berhema kartolan ji ber "rizîbûna kartolan" hema hema bi temamî winda bû. Wekî ku di rojnameya Sun de hatibû gotin, "Çiqas xemgîn e ku mirov bizanibe ku hemû berhemên vî sebzeyê hêja ji ber rizînê hatine tunekirin. Nûçegihanekî rojnameyeke Philadelphia dibêje ku berhema kartolan li wî eyaletî wêran bûye. Yekane herêm ku kêm gilî jê tên bihîstin, Maine ye, lê li wir jî berhem ji vê nexweşiyê xilas nebûye."
GSAM 167.2Ji ber ku payîz nerm bû, û kartolên Birêz Hastings heta Mijdarê di erdê de mabûn, yek ji wan jî nerizî. Di encamê de, wî ji bo xwe û cîranên xwe yên bextreş, yên ku di Cotmeha berê de ewqas ji bo rehetîya wî bi fikar bûn, û yên ku di biharê de neçar man ku kartolên toximî jê bikirin, û bi kêfxweşî bihayekî baş didan wan, xwedî stokeke zêde bû. Tiştê ku wan texmîn dikir ku dê ji bo Birêz Hastings bibe karesatek wisa, Xwedê ew veguherand bereketeyek dinyawî, û ne tenê ji bo wî, lê ji bo cîranên wî jî.
GSAM 167Wî Baweriya Xwe Red Kir
GSAM 167.3Mînaka duyem li cihê rûniştina min bi xwe qewimî. Ew ya endamekî dêrê bû ku di civîna derbarê hatina Xudan de di payîza 1844an de gelek tişt digotin. Ew zilamekî xwedî serweteke berbiçav bû, û di nav tiştên din de, gelek berazên wî hebûn ku di temenê herî guncaw de bûn ji bo ku ji bo bazara biharê bên ragirtin. Apekî min, ku îdiayên olî nedikirin û karê wî kirîn û firotina sewalan bû, çû cem vî Adventîstê îtirafkar da ku berazên wî bikire, lê jê fêr bû ku ew naxwaze wan bifiroşe, ji ber ku ew ê wan heta bihara bê ji bo "berazên firotanê" bihêle. Apê min çû cem bapîrê min, ku bawermendekî Adventîst bû, û got, "Ew zilam bi tiştê ku îdia dike bawer nake." Bapîrê min pirsî, "Çima?" Apê min got, "Ji ber ku, ew dibêje Xudan tê û di vê payîzê de dawiya dinyayê tê, lê ew dixwaze heta bihara bê berazên xwe ji xwe re bihêle. Ne hewce ye ku bi min re biaxive; ew bi gotineke jî bawer nake."
GSAM 168Derfetên Dereng Pêşkêşkirî
GSAM 168.1Mirov hebûn ku bi sermayeya xwe ve girêdayî mabûn, û her tim di bin wê baweriyê de di tengasiyê de bûn ku divê wê ji bo pêşxistina kar bikar bînin, heta ku êdî ji bo veberhênanê pir dereng bû. Kesên wiha dihatin ba wan kesên ku bi çapkirina peyamê re mijûl bûn, û bi girî ji wan daxwaz dikirin ku pereyên wan qebûl bikin, lê bersiv ev bû, "Hûn pir dereng man! Me pereyê hemû materyalên çapê yên ku em dikarin beriya dawiyê belav bikin, daye. Me çendîn makîneyên çapê yên bi hêz kirê kirine ku şev û roj bixebitin; êdî em pereyên zêdetir naxwazin." Şahidekî çavî ji min re şahidî kir ku wî dît mêr bi hezaran dolar danîn ser maseya weşangerê Dengê Rastiyê, û bi dilşewatiyeke mezin jê lava dikirin ku wî pereyî bigire û bi kar bîne. Bersiv ev bû, "Hûn pir dereng man! Em êdî pereyên we naxwazin! Em nikarin wan bi kar bînin!" Wê demê wan pirsî, "Ma nayê dayîn ji feqîran re?" Bersiv heman bû, "Me ji bo hewcedariyên lezgîn ên her kesê ku em dikarin bigihîjinê, tedarîk dîtîye." Ji ber xemgîniya dil, wan mirovan pereyên xwe birin, û ragihandin ku hêrsa Xwedê ji ber bêbaweriya wan û ji ber çavbirçîtîya wan a ku ew hiştibûn ku di dema pêwîstiyê de ji bo doza Xwedê, ku dê bi kêfxweşî bihata bikaranîn, pereyan veşêrin, li ser wan e.
GSAM 168Wekîl hatin Tayînkirin
GSAM 168.2Karakter û prensîbên wan kesên ku zeviyên xwe bêçin û dikanên xwe vala hiştin, da ku rûpelên çapkirî belav bikin an jî ji malikê heta malikê bi mirovan re biaxivin û dua bikin, ji rexneyê wêdetir bûn. Gel guman nedikir ku jin û mêrên weha her peyva ku digotin jê bawer dikin, û herwiha, hêzeke wisa bi wan re bû ku dilên durist nedikarîn li dijî gotinên wan derkevin an jî wan red bikin. Bi vê rêyê bi hezaran mirov ber bi baweriya rastiyê ve hatin kişandin, û li rehma Xwedê geriyan û ew dîtin.
GSAM 169.1Lêbelê, gunehkarê henekker û yê dinyewî ku îdiaya baweriyê dikir biryar dan ku divê ev xebata belavkirina weşanên adventê were sekinandin. Wan got, divê ev mirovên ku bajarokek an jî wîlayeteke tevahî digirtin û bi vê doktrîna adventê ji malekê diçûn maleke din, û kar û malbatên xwe paşguh dikirin, divê ji aqilê xwe çûbin, û ji ber vê yekê divê weliyên li ser wan bên tayînkirin. Delîlên îdiakirî yên hişê nexweş ku ji aliyê bawermendan ve dihatin nîşandan (ku tenê xebata ji bo xilaskirina mirovên din bû, bêyî ku şahidî hebe ku malbatên wan ji ber terikandina karên wan di tengasiyê de bûn), ji bo dînîtiyê delîlên nebes bûn; ji ber vê yekê tenê çend kes di bin parêzvaniyê de hatin hiştin. Li gorî wê hêsaniya ku dijberên îro li ser vê rastiyê diaxivin, mirov dê bifikire ku gelek bûyer hebûn; lêbelê di hemû xebatên min ên wekî xizmetkarekî Adventîst de, ku serdemeke ji pêncî û şeş salan derbas dike, ez tenê rastî du bûyerên "Millerîstan" hatime ku di bin parêzvaniyê de hatibûn hiştin. Agahiyeke kurt li ser van dikare li cihê xwe be.
GSAM 169Wesiyê Wî Bixwe
GSAM 169.2Ya yekem li Eyaleta New Yorkê, kêmtirî sî mîl dûrî cihê ku ez lê dijiyam, qewimî. Zilamekî ku nêzîkî 100,000 dolarî serwetê wî hebû, doktrîna adventê qebûl kir. Wî nêzîkî nîvê vê pereyê da jina xwe û zarokên xwe, yên ku di baweriyê de ne bi wî re bûn. Wî ew beşa mayî wekî ya xwe dihesiband ku li gorî dilê xwe bi kar bîne; û ji ber ku beşek jê ji bo doza adventîstiyê çûbû, zarokên wî nerazîbûna xwe nîşan dan, û bi dadgerekî re şêwirîn, û daxwaz kirin ku li ser bavê wan serek were tayînkirin. Piştî ku dadger ji wan re erk û desthilata serek di birêvebirina mal û milk de şirove kir, wî ji wan xwest ku navê kesê ku ew dixwazin were tayînkirin, pêşniyar bikin. Piştî ku demekê bi hev re şêwirîn, wan biryar da ku ew tu zilamekî nas nakin ku ew bikaribin milkê pê re bi ewle bihêlin, û ji dadger re ragihandin ku wan bavê xwe wekî parêzgerê wî hilbijartiye. Dadger berê xwe da zilam û got, "Birêz _____, zarokên we we wekî kesê herî guncaw ji bo birêvebirina milkê we hilbijartine. Karûbarên we tam wekî berî ku hûn bînin pêşberî dadgehê ne."3
GSAM 170Rewşeke Pêkenok
GSAM 170.1Doza din ya Stockbridge Howland ê ji Topsham, Me. bû. Ew yek ji baştirîn mekanîkên wê herêmê bû, hostayekî pispor di avakirina aş û piryan de. Di vê tevgera "qîrîna nîvê şevê" de, Birêz Howland bi hespê li ser çend navçeyan geriya, ji malekê heta maleke din belavokên adventê û parçe-name belav dikirin, ku ev yek ji bo dijber û henekkeran bû sedema aciziyeke mezin, yên ku gilî dikirin ku di vê belavkirina parçe-nameyan de wî karê xwe paşguh dike. Ji ber vê yekê wan yekser dest danîn ser tayînkirina serekî, yê ku ji ya ku wî texmîn dikir zêdetir kar dît, ji ber ku Birêz Howland hemû bacgiran, û di rastiyê de her kesê ku bi hesabên ji bo dayinê dihat, şandibû ba wî; "ji ber ku," wî got, "ez ne şareza tê dîtin ku tu karî bikim." Piştî demeke kurt, wîlayetê xwest ku li ser Çemê Kennebecê pirekê ava bike,—pirek ku bikaribe li hember herikîna ava xurt û qeşaya li ser avê di dema lehiyên biharê de li ber xwe bide. Komîserên wîlayetê û endamên meclîsa bajêr biryar dan ku Stockbridge Howland ji bo vî karî mirovê herî guncaw e. Dema ku ew bi taybetmendî û peymanekê ji bo avakirina pirê hatin ba wî, wî bi awayekî îronîk got, "Birêzan, divê hûn biçin ba weliyê min. Hûn dizanin ku ez ji bo birêvebirina karê xwe jî ne jêhatî tême dîtin, û hûn tên ba min ku pirekê ava bikim!" Rewş ji bo mirovên aqilmend hinekî zêde pûç bû, û parêzvanî ji nişka ve bi dawî bû. Bes e ku bê gotin ku zordestên wî paşê ji ber tevgera xwe ya neheq û nepêwîst, bi awayekî pir dilnizm lêborîn xwestin.