Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
15 / 31
15 / 31

Mutu 12 — Kukhumudwa—Buku lowawa

John Norton Loughborough

GSAM 185.1“Ndinatenga kabuku m’dzanja la mngelo, ndipo ndinakadya konse; ndipo m’kamwa mwanga kanali kokoma ngati uchi; koma nditangokadya, m’mimba mwanga munawawa. Ndipo anati kwa ine, Uyenera kuneneranso pamaso pa mitundu yambiri ya anthu, ndi mafuko, ndi malilime, ndi mafumu. Ndipo ndinapatsidwa bango lofanana ndi ndodo; ndipo mngeloyo anaima, nati, Nyamuka, uyeze kachisi wa Mulungu, ndi guwa la nsembe, ndi iwo akulambira m’menemo.”1

GSAM 185.2M’chilankhulo cha Malemba, “kudya” buku kumaimira kulandira choonadi kuti munthu achiuze ena, monga tikuonera m’buku la Ezekieli, pamene mneneriyo anaonetsedwa “mpukutu wa buku,” ndipo anauzidwa kuti, “Idya mpukutu uwu, ndipo pita ukalankhule kwa nyumba ya Israyeli.” Atadya mpukutuwo, anati, “Pamenepo ndinaudya; ndipo m’kamwa mwanga unali wokoma ngati uchi.”2

GSAM 185.3Mneneri Yeremiya amagwiritsa ntchito fanizo lomweli: “Mawu anu anapezeka, ndipo ndinawadya; ndipo mawu anu anakhala kwa ine chimwemwe ndi chisangalalo cha mtima wanga.”3 M’mawu awa tikuphunzira kuti “kukoma” kwa buku pamene likudyedwa kumaimira chimwemwe ndi kukhutira kwa iwo amene amadya motero mawu a Ambuye.

GSAM 185Buku Lokoma, Kenako Lowawa

GSAM 185.4Buku lotchulidwa m’Chivumbulutso 10, limene akuti kwa woludya linali lokoma ngati uchi, koma atangolidya linakhala “lowawa” (kapena, monga ena amamasulira, “nditangoligaya, m’mimba mwanga linakhala pikra”4), linali buku limene mngeloyo analengeza kuchokera m’menemo, mwa ulamuliro wa Iye amene analenga kumwamba, dziko lapansi, ndi nyanja, kuti, “Sipadzakhalanso nthawi.” Choncho, kudya buku limeneli kuyenera kuimira kulandira ndi chimwemwe chilengezo cha nthawi. Kuwawa kwadzidzidzi kwa chidutswa chimenecho kwa amene anachidya kuyenera kuimira kusintha komvetsa chisoni kwa zimene zinawachitikira pambuyo poti nthawi ya m’bukulo itatha, ndipo iwo n’kupeza kuti zimene ankayembekezera sizinachitike, moti anakhumudwa kwambiri.

GSAM 186Chilengezo cha Nthawi Chinali Chidutswa Chokoma

GSAM 186.1Kulengeza kwa nthawi mu 1844 kunalidi nkhani yosangalatsa kwa amene anakhulupirira, amene mosakayika ankayembekezera kuti posachedwa kwambiri adzapulumutsidwa kwamuyaya ku zoipa zonse, masautso, ndi zisoni za dziko lino la uchimo. Lingaliro lakuti pakangotha milungu yochepa iwo adzapatsidwa ulemerero, adzakhala osafa, ndipo adzakhala mu mzinda wagolide wa Mulungu pamodzi ndi Mfumu yawo, linalimbikitsadi mitima yawo. Monga ananenera munthu wina amene anakumana ndi zimenezi, “Amene amakonda Yesu ndi mtima woona angathe kumvetsa mmene anamvera amene anadikira ndi chidwi chachikulu kwambiri kudza kwa Mpulumutsi wawo.... Tinayandikira nthawi imeneyi ndi mtima wodekha ndi wolemekeza Mulungu. Okhulupirira oona anapumula m’chiyanjano chokoma ndi Mulungu, chomwe chinali chikole cha mtendere umene adzakhala nawo m’tsogolo lowala. Amene anali ndi chiyembekezo ndi chidaliro chimenechi sangaiwale konse maola amtengo wapatali aja akudikira.”

GSAM 186.2Mkhalidwe woyesa mtima mwapadera wa iwo amene pa tsiku lakhumi ndi chimodzi la mwezi wachisanu ndi chiwiri anapeza kuti akadali m’dziko lamdimali la mayesero ndi zokopa ku uchimo, kumene anayenera kukumana ndi kunyozedwa, kutonzedwa, ndi kusekedwa ndi anthu amene maola ochepa m’mbuyomo anawadandaulira kuti akonzekere kukumana ndi Ambuye wawo, ukuonetsedwa bwino ndi zimene zinachitikira Mariya pamene “anaima kunja kwa manda akulira;” ndipo angelo atamufunsa kuti, “Mkazi iwe, uliranji?” iye anawauza kuti, “Chifukwa atenga Ambuye wanga, ndipo sindikudziwa kumene anawaika.”5

GSAM 187Anakhumudwa, Koma Sanataye Mtima

GSAM 187.1Amene anadutsa m’chochitika choyesa mtima chimenechi ananena za icho kuti:

GSAM 187.1“Tinasokonezeka ndi kukhumudwa, koma sitinataye chikhulupiriro chathu. Tinaona kuti tinachita udindo wathu; tinakhala mogwirizana ndi chikhulupiriro chathu chamtengo wapatali; tinakhumudwa, koma sitinataye mtima. Tinkafunika chipiriro chopanda malire, chifukwa otonza anali ambiri. Kawirikawiri anthu ankatilonjera ndi mawu onyoza za kukhumudwa kwathu koyambirira. ‘Simunapitebe kumwamba; mukuyembekezera kupita liti?’ Mawu achipongwe amenewa ndi ena oterowo ankanenedwa kawirikawiri kwa ife ndi anzathu okonda za dziko lapansi, ndiponso ndi ena odzinenera kuti ndi Akhristu, amene ankavomereza Baibulo, koma sanaphunzire choonadi chake chachikulu ndi chofunika. Tinali tikadali anthu okhoza kufa; zotulukapo za temberero zinali paliponse potizungulira. Zinali zovuta kutenganso nkhawa zosautsa za moyo zimene tinkaganiza kuti tazisiya kwamuyaya.”

GSAM 187Kuyerekezeredwa ndi Ophunzira Amene Anakhumudwa

GSAM 187.2Mmene anthu amenewa anamvera, poyerekeza ndi chimwemwe ndi chisangalalo chawo cha maola ochepa m’mbuyomo, kuyenera kuti kunali kwa iwo ngati kuwawa kolasa kwa pikra. Anthu a dziko lowazungulira ankaganiza, monga mosakayika mmene anthu ambiri anaganizira Khristu atapachikidwa, kuti okhulupirirawo tsopano adzataya chikhulupiriro chawo ndi kugwirizana nawo kutonza zimene iwo ankaziona ngati kupusa kwa okhulupirirawo. Posachedwa kwambiri anadabwa kuzindikira kuti kukonda kuonekera kwa Ambuye sikunali kosavuta kuchotsa m’mitima ya amene anadziperekadi kwa Mulungu.

GSAM 187“Sindinakhala ndi Otonza”

GSAM 187.3Njira imene anthu odziperekawa anatsatira, ndiponso mmene anamvera, zikufotokozedwa bwino ndi mawu a mneneri Yeremiya, pamene akuti,

GSAM 187.3“Mawu anu anapezeka, ndipo ndinawadya; ndipo mawu anu anakhala kwa ine chimwemwe ndi chisangalalo cha mtima wanga; pakuti ndimatchedwa ndi dzina lanu, Inu Ambuye Mulungu wa makamu. Sindinakhala mu msonkhano wa otonza, kapena kusangalala nawo; ndinakhala ndekha chifukwa cha dzanja lanu; pakuti mwandidzaza ndi mkwiyo. Chifukwa chiyani kupweteka kwanga sikutha, ndipo bala langa n’losachiritsika, lokana kuchira? Kodi mudzakhaladi kwa ine ngati wonama, ndi ngati madzi amene aphwa?”6

GSAM 188James White Akunena za Kukhumudwa

GSAM 188.1Mawu ochepa achidule ochokera kwa ena mwa anthu amene anakhumudwa koma anali ndi chiyembekezo, adzapereka chithunzi chabwino cha mmene zinthu zinalili. Oyambirira achokera kwa Mkulu James White, amene anagwira ntchito mopindulitsa kwambiri mu 1843 ndi 1844. Iye akuti:—

GSAM 188.2“Kukhumudwa kumene kunachitika nthawi itadutsa kunali kowawa. Okhulupirira oona anasiya zonse chifukwa cha Khristu, ndipo anasangalala ndi kukhalapo kwake kuposa kale lonse. Monga ankaganizira, anali atapereka chenjezo lawo lomaliza kwa dziko lapansi, ndipo anali atadzipatula, ena kwambiri ena pang’ono, ku khamu losakhulupirira ndi lotonza. Ndipo chifukwa dalitso la Mulungu linali pa iwo, anafunitsitsa kukhala limodzi ndi Mbuye wawo amene ankayembekezera kuti adzabwera posachedwa, ndiponso angelo oyera, kuposa kukhala ndi anthu amene okhulupirirawo anali atadzipatula kwa iwo. Chikondi cha Yesu chinadzaza mitima yawo, ndipo chinaonekera pankhope pa aliyense, ndipo ndi chikhumbo chosaneneka anapemphera kuti, ‘Bwerani, Ambuye Yesu, ndipo bwerani msanga,’ koma sanabwere.

GSAM 188.3“Koma Mulungu sanasiye anthu ake.... Ndipo ndime ngati iyi yopita kwa Ahebri inakhudza maganizo ndi mitima ya anthu oyesedwa ndi odikirawa ndi mphamvu ndi chitonthozo chapadera: ‘Chifukwa chake musataye chidaliro chanu, chimene chili ndi mphotho yaikulu. Pakuti mufunika chipiriro, kuti, mutachita chifuniro cha Mulungu, mulandire lonjezolo. Pakuti katsala kanthawi kakang’ono, ndipo Iye wakudzayo adzafika, osachedwa. Tsopano wolungama adzakhala ndi moyo mwa chikhulupiriro; koma ngati munthu abwerera m’mbuyo, moyo wanga sudzakondwera naye. Koma ife sitili a iwo obwerera m’mbuyo ku chitayiko, koma a iwo okhulupirira kufikira kupulumutsidwa kwa moyo.’7 Mfundo zofunika m’gawo ili la Malemba ndi izi:—

GSAM 188.4“1. Amene akuuzidwa mawuwa ali pangozi yotaya chidaliro chawo pa zimene anachita moyenera.

GSAM 189.1“2. Anali atachita chifuniro cha Mulungu, ndipo anafikitsidwa m’mkhalidwe wa mayesero umene unafuna chipiriro.

GSAM 189.2“3. Olungama pa nthawi imeneyi anayenera kukhala ndi moyo mwa chikhulupiriro, osakayikira ngati anali atachita chifuniro cha Mulungu, koma kukhala ndi chikhulupiriro pa zimene anachita potsatira chifuniro cha Mulungu.

GSAM 189.3“4. Amene sakanapirira kuyesedwa kwa chikhulupiriro, koma kutaya chidaliro chawo pa ntchito imene anachitamo chifuniro cha Mulungu ndi kubwerera m’mbuyo, akanatenga njira yolunjika ku chitayiko.”8

GSAM 189Mawu a N. Southard, Mkonzi wa Mfuu ya Pakati pa Usiku

GSAM 189.4Mu Mfuu ya Pakati pa Usiku ya pa 31 Okutobala, 1844, pafupifupi masiku khumi pambuyo pa kutha kwa masiku 2300, munasindikizidwa mawu otsatirawa olembedwa ndi mkonzi:—

GSAM 189.5“Poganizira zochitika zonse zokhudzana ndi gulu limeneli, zotsatira zodalitsika zimene labweretsa m’maganizo a ana a Mulungu, ndiponso chidani ndi njiru zimene adani ake aonetsa, tiyenera kuliona ngati ‘mfuu ya pakati pa usiku’ yoona. Ndipo ngati tili ndi masiku ochepa oti chikhulupiriro chathu chiyesedwe, zimenezi zikugwirizanabe ndi fanizo la anamwali khumi; pakuti onse atadzuka ndi kukonza nyali zawo, panayenerabe kukhala nthawi imene nyali za anamwali opusa zidzayamba kuzima. Zimenezi sizikanatheka kufikira tsiku lakhumi litadutsa; pakuti kufikira nthawi imeneyo nyali zawo zikanayaka. Choncho tsikulo liyenera kudutsa, kuti opusawo ataye chikhulupiriro chawo, monga mmene chaka cha 1843 chinayenera kudutsa kuti pakhale nthawi yodikira. Motero kuchedwa pang’ono sikuli chifukwa chokhumudwira, koma kumaonetsa mmene Mulungu amakwaniritsira mawu ake molondola. Chifukwa chake tigwire zolimba kuvomereza chikhulupiriro chathu mosagwedezeka; pakuti Iye amene analonjeza ndi wokhulupirika.”

GSAM 189Mawu a Joseph Marsh, Mkonzi wa Liwu la Choonadi

GSAM 189.6Mu Liwu la Choonadi la pa 7 Novembala, 1844, timawerenga kuti:—

GSAM 189.7“Tikuvomereza ndi mtima wonse kuti tinalakwitsa pa mtundu wa chochitika chimene tinkayembekezera kuti chidzachitika pa tsiku lakhumi la mwezi wachisanu ndi chiwiri; koma sitingavomerezebe kuti Mkulu wa Ansembe wathu wamkulu sanakwaniritse pa tsiku limenelo zonse zimene chithunzithunzi choyambiriracho chinatipatsa chifukwa choyembekezera. Tsopano tikukhulupirira kuti anazikwaniritsa.”

GSAM 190.1A Adventist ankayembekezera kuti pa tsiku lakhumi la mwezi wachisanu ndi chiwiri, 1844, masiku 2300 adzatha, ndipo kuti pa tsiku limenelo Khristu adzamaliza ntchito yake ya unsembe ndi kubwera padziko lapansi kudzadalitsa anthu ake. Kufufuza kwa pambuyo pake kwaonetsa kuti chimene chinachitika pa tsiku limenelo chinali kuyamba kwa ntchito yake ya kuyeretsa malo opatulika akumwamba, ndipo sikunali kumaliza kwa ntchito yake monga wansembe.9 M’malo moona ntchito ya kuyeretsedwa kwa malo opatulika ngati mbali ina ya ntchito ya Khristu monga wansembe, ankanena kuti kuyeretsedwa kwa malo opatulika kudzakhala kuyeretsedwa kwa dziko lapansi ndi moto pa kudza kwa Khristu. Ngati silinali dziko lonse lapansi, ngakhale dziko la Kenani lokha likadayeretsedwa pa nthawi imeneyo.

GSAM 190Ankakhulupirira Kuti Malo Opatulika Anali Dziko Lapansi

GSAM 190.2Lingaliro limeneli likuonekera m’nkhani ya Geo. Storrs, mu Mfuu ya Pakati pa Usiku ya pa 25 Epulo, 1844. Iye akufunsa kuti, “Kodi malo opatulika oti ayeretsedwewo ndi ati? Kale ndinkaganiza kuti anali dziko lonse lapansi. Ndikukhulupirirabe kuti ndi mbali ya dziko lapansi. Koma ndi mbali iti? limeneli ndi funso limene ndiyesetsa kuyankha.”

GSAM 190.3Iye akugwira mawu a lonjezo loperekedwa kwa Abrahamu, kutsimikizidwa kwake kwa Isake, ndi kubwerezedwa kwake kwa Yakobo, kenako akugwira mawu a nyimbo ya Mose, imene Miriamu anapeka atawoloka Nyanja Yofiira, mmene anaimba kuti: “Mudzawalowetsa, ndi kuwakhazika m’phiri la cholowa chanu, m’malo amene Inu, Ambuye, mwadzikonzera kuti mukhalemo, m’malo opatulika, Ambuye, amene manja anu anakhazikitsa.”10

GSAM 190.4Wowerenga akayerekezera mosamala lemba la pamwambali ndi mbiri ya kukwaniritsidwa kwake yolembedwa ndi wamasalimo, adzaona kuti silinena kuti ngakhale dziko la Palestina ndilo malo opatulika. Davide akuti, polankhula za Ambuye kutsogolera ana a Israyeli: “Anawabweretsa ku malire a malo ake opatulika, ku phiri ili, limene dzanja lake lamanja linagula.”11 Mu nyimbo ya pa Nyanja Yofiira akuti dziko la Kenani linali malo amene Iye anakonza kuti “akhalemo, m’malo opatulika.” Choncho m’mawu amenewa ochokera m’Masalimo, Phiri la Moriya, kumene malo opatulika anamangidwa, likungotchedwa “malire a malo ake opatulika.” Koma mu salimo lomweli akuti, “Anasankha fuko la Yuda, Phiri la Ziyoni limene analikonda. Ndipo anamanga malo ake opatulika ngati nyumba zachifumu zazitali, ngati dziko lapansi limene analikhazikitsa kwamuyaya.”12

GSAM 191Kuyeretsedwa kwa Malo Opatulika Kuganiziridwa Kuti Kukuyeretsa Dziko Lapansi

GSAM 191.1M’nkhani imene yanenedwa pamwambayi, atatchula umboni umene ankaganiza kuti ukuonetsa kuti dziko lapansi, kapena osachepera dziko la Palestina, linali malo opatulika, mkuluyo anapitiriza kufunsa kuti, “Kodi malo opatulika adzayeretsedwa bwanji?” M’mawu a mneneri Mika anayankha kuti, “Pakuti taonani, Ambuye akutuluka m’malo mwake, ndipo adzatsika ndi kuponda pa malo okwezeka a dziko lapansi. Ndipo mapiri adzasungunuka pansi pake, ndipo zigwa zidzang’ambika ngati sera pamaso pa moto, ndi ngati madzi otsanulidwa pamalo otsetsereka.”13

GSAM 191.2Popeza pa nthawiyo anthu ambiri ankakhulupirira kuti dziko lapansi linali malo opatulika, owerenga angaone mosavuta chifukwa chimene ankaganizira mosakayika kuti pamapeto pa masiku 2300 Ambuye adzabwera ndi kuyeretsa dziko lapansi monga mmene Mika anafotokozera. Pa kutsutsidwa konse kumene kunauka motsutsana ndi a M’Adventist, palibe wotsutsa ngakhale mmodzi amene ananena kuti kuyeretsedwa kwa dziko lapansi ndi moto sikunali chochitika chimene chiyenera kuchitika monga kuyeretsedwa kwa malo opatulika pamapeto pa masiku 2300.

GSAM 191Atumwi Anakhumudwa, Koma Malemba Anakwaniritsidwa

GSAM 191.3Izi si nthawi yokhayo imene anthu achita chifuniro cha Ambuye, anakwaniritsa Malemba, koma anakhumudwitsidwa m’zoyembekezera zawo chifukwa choti sanamvetse mmene chochitikacho chidzachitikire. Zinali chonchonso ndi atumwi a Khristu. Pamene Iye anakhala pa mwana wa bulu, akulowa mu Yerusalemu, iwo anafuula pokumbukira mawu a mneneri:14 “Fuula, mwana wamkazi wa Yerusalemu; taonani, Mfumu yako ikubwera kwa iwe; ili yolungama, ili ndi chipulumutso; ndi yodzichepetsa, ikukwera pa bulu, pa mwana wa bulu, mwana wa bulu wamkazi.”15 Kunali kofunika kwambiri kuti pa nthawi imeneyo pakhale kufuula kotero kuti akanakhala chete, ngakhale miyala ikanafuula.16 Ophunzirawo ankaganiza kuti Khristu panthawiyo adzakwera pampando wachifumu wa Davide monga mfumu ya padziko lapansi (“tinakhulupirira kuti Iye ndiye amene anayenera kuwombola Israeli”17), choncho anafuula kuti, “Wodala ufumu wa kholo lathu Davide, umene ukubwera m’dzina la Ambuye.”18 Akanamvetsetsa kuti pasanathe mlungu umodzi Khristu adzakhala atafa m’manda a Yosefe, atazunguliridwa ndi asilikali achiroma, akanakhala atafuula kwambiri bwanji pa nthawi imeneyo? A M’Adventist akanapereka ulemerero wochuluka bwanji kwa Mulungu ndi kudzipereka kotani mu 1844 akanamvetsetsa kuti kuyeretsedwa kwa malo opatulika pamapeto pa nthawi yonse ya uneneri kudzakhala ntchito ya zaka zingapo Ambuye asanabwere?

GSAM 192Palibe Cholakwika Powerengera Masiku 2300

GSAM 192.1Pamene anthu awa anayang’anitsitsa kuwerengera kwawo kwa nthawi imeneyo, sanapeze cholakwika chilichonse; koma Ambuye sanabwere, ndipo dziko lapansi silinayeretsedwe ndi moto. Kodi zimenezi zinali tanthauzo lanji? Iwo ankadziwa motsimikiza kuti Ambuye anali nawo m’gulu lalikulu; koma tsopano anali m’kudikira kosatsimikizika. Chikhulupiriro chawo mwa Ambuye sichinagwedezeke. Ankadziwa kuti Iye sadzawasiya. Kuwala kudzachokera kwinakwake. Funso loyesa limene linali patsogolo pawo linafotokozedwa m’mawu a Yeremiya amene anatchulidwa kale kuti, “Kodi udzakhala kwa ine ngati wabodza kotheratu, ndi ngati madzi amene amauma?” Chikhulupiriro sichinasunge kukayika kumeneku, chifukwa mawu a Ambuye kudzera mwa mneneri Habakuku okhudza masomphenya anabwera m’maganizo mwawo kuti, “Pamapeto pake lidzalankhula, ndipo silidzanama.”19 Mawu amene anatchulidwa kale kuchokera kwa mkonzi wa Mawu a Choonadi akufotokoza bwino malo awo kuti: “Sitingavomereze panopa kuti Wansembe Wathu Wamkulu sanakwaniritse pa tsiku lomwelo zonse zimene chifanizocho chingatipatse chifukwa choyembekezera.”

GSAM 193Kuwala pa Malo Opatulika Kunapezeka

GSAM 193.1Hiram Edson wa ku Port Gibson, N.Y., anandiuza kuti tsiku lotsatira nthawi ya 1844 itadutsa, pamene ankapemphera kuseri kwa milu ya chimanga m’munda, Mzimu wa Mulungu unam’gwira mwamphamvu kwambiri moti anatsala pang’ono kugwa pansi; ndipo pamodzi ndi zimenezo kunabwera chikhulupiriro chakuti, “Malo opatulika amene ayenera kuyeretsedwa ali kumwamba.” Iye anauza O. R. L. Crosier ganizo limeneli, ndipo onse pamodzi anafufuza nkhaniyo mosamala. Kumayambiriro kwa 1846, kufotokoza mwatsatanetsatane za nkhani ya malo opatulika kuchokera m’kaonedwe ka Baibulo, kolembedwa ndi Bambo Crosier, kunasindikizidwa mu Nyenyezi ya Tsiku, nyuzipepala imene inkafalitsidwa ku Cincinnati, Ohio. M’nkhani yayitali imeneyo zinasonyezedwa kuti ntchito yoyeretsa malo opatulika inali ntchito yomaliza ya Khristu monga Wansembe wathu Wamkulu, kuyambira mu 1844 ndi kutha atatsala pang’ono kuti Iye abwerenso m’mitambo ya kumwamba monga Mfumu ya mafumu ndi Ambuye wa ambuye.

GSAM 193Mipingo Ikufunafuna Mamembala Otayika

GSAM 193.2Tsiku lakhumi la mwezi wachisanu ndi chiwiri linali litadutsa, ndipo mipingo inkaganiza kuti idzakhala ndi nthawi yosavuta yobwezeretsanso mamembala otayika amene anasiyana nayo chifukwa cha “mfuu ya pakati pa usiku” ndi uthenga wa mngelo wachiwiri; koma pa zimenezi anakhumudwa kwambiri, monga zikuonekera m’Yankho lotsatira ku zopempha zobwerera ku mabungwe awo akale, lofalitsidwa mu Mfuu ya Pakati pa Usiku pa 26 Disembala 1844:—

GSAM 193.3“Koma zoona zake n’zotani? Iwo amadziwa bwino kuti m’mipingo yambiri imeneyi mitu yayikulu ndi yakuti, ‘Kutembenuka kwa dziko lapansi,’ ‘zaka chikwi za ulamuliro,’ ndi ‘kubwerera kwa Ayuda ku Palestina,’ Ambuye Mpulumutsi asanabwere yekha. Amene amabwerera kukakhala pansi pa nyimbo zogonetsa za ziphunzitso zosagwirizana ndi Malemba ndiponso zosamveka, amachita zimenezi maso awo ali otseguka; ndipo njira yoteroyo kwa iwo idzakhala ‘kubwerera’ kwenikweni.”

GSAM 194.1“Popeza tsopano mwakhala ‘omasuka’ m’njira ya Malemba, n’kotetezeka kwambiri ‘kupita patsogolo’ kusiyana ndi ‘kubwerera’ kapena ‘kubwerera m’mbuyo,’ makamaka pa nthawi ino pamene korona wa ulemerero uli pafupi kuperekedwa kwa okhulupirika mwa Khristu Yesu.”

GSAM 194.2Njira imene mipingo inkachedwetsera kudza kwa Ambuye polimbikitsa ziphunzitso zosagwirizana ndi Malemba zimene zatchulidwa pamwambazi inakumbutsa a M’Adventist mawu a mneneri Ezekieli akuti: “Mwana wa munthu, taonani, iwo a m’nyumba ya Israeli akunena kuti, Masomphenya amene akuona ndi a masiku ambiri otsatira, ndipo akunenera za nthawi zakutali.” Mu nkhani yomweyo muli yankho limene a M’Adventist ankagwiritsa ntchito kuti, “Choncho uwauze kuti, Atero Ambuye Mulungu: Palibe mawu anga adzachedwetsedwanso; koma mawu amene ndalankhula adzachitika, atero Ambuye Mulungu.”20

GSAM 194“Uyeneranso Kunenera”

GSAM 194.3Amene “adadya” bukulo ndi kulengeza “nthawi” ankaganiza kuti ntchito yawo kwa dziko lapansi yatha; choncho panabwera lamulo lakuti ayeneranso kuphunzitsa mitundu, manenedwe ndi mafumu. Gawo lina la ntchito, limene linali lisanaonekere, linayenera kuchitika tsopano—kuonetsa anthu khalidwe lenileni la kachisi wa Mulungu wa kumwamba ndi utumiki wake wa paguwa. Lamulo loyezera kachisiyo21 n’lofunika kuti adziwe mmene chochitikacho chidzakhalire pamapeto pa nthawi ya uneneri, ndipo potero afotokoze mawu akuti, “Pamenepo malo opatulika adzayeretsedwa.”

GSAM 194.4Onani kuti mngelo wa kulengeza kwa nthawiyi anachokera kumwamba, ndipo asanamalize ntchito yake amapereka lamulo lakuti anthu aphunzitsidwenso. Choncho uthenga umene uyenera kufotokoza nkhani ya malo opatulika, kupereka chidaliro kwa okhumudwawo, ndipo nthawi yomweyo kuwapatsa “bango,” kapena “ndodo,” kapena muyeso umene anthu a Mulungu angayesere nawo khalidwe lawo pamaso pa Iye, uyenera kukhala ndi zizindikiro zoonekeratu kuti unachokera kumwamba, osati kwa anthu.

GSAM 195Tsankho Linatseka Njira Yofikira Anthu

GSAM 195.1Tsankho limene linalipo motsutsana ndi chiphunzitso cha kudza kwachiwiri linali cholepheretsa anthu pafupifupi chosadutsika; ndipo kuyesa kuwaphunzitsanso popanda kuwala komveka ndi kotsimikiza pa chifukwa cha kukhumudwa kunali kopanda phindu. Okhulupirira a M’Adventist eniwo ankafunika kuti miyoyo yawo ilimbikitsidwenso ndi lamulo lochokera kumwamba, anthu asanaphunzitsidwe molondola; ndipo zimenezi zikanatheka bwanji? Kodi zikanatheka ndi nzeru za anthu zokha? Kapena amene anakumana ndi ntchito yakuya ya Mzimu wa Mulungu pa gulu laposachedwa akanakhutira ndi kulingalira kwa anthu kokha? Palibe china koma ntchito yofanana ndi ya “uthenga wa mngelo wachitatu”22 chimene chikanawatulutsa m’chisokonezo chawo; ndipo ntchitoyi, pang’onopang’ono monga mmene ankatha kuilandirira, inayambitsidwa moyenera, ili ndi umboni wokopa kwambiri wakuti inachokera kumwamba.

GSAM 195Monga Nkhosa Zopanda Mbusa

GSAM 195.2Apa panali gulu lalikulu la okhulupirira za kudza kwachiwiri, m’njira ina ngati nkhosa zopanda mbusa; masauzande ambiri mwa iwo anali atangodzipatula m’mipingo ndi m’zikhulupiriro zonse milungu yochepa yapitayo, ndipo panalibe bungwe la anthu limene linali ndi udindo pa moyo wawo wauzimu. Analibe alangizi a padziko lapansi amene akanawakhulupirira; chidaliro chawo chinali mwa Mulungu yekha.

GSAM 195.3Komabe anali otsimikiza pa chinthu chimodzi, ndipo kwa iwo chinali ngati nangula—kulengeza kwa nthawi kunali kolondola.23 Koma monga anthu anali pa malo amene, Mulungu akanapanda kuwatsogolera ndi kuwasunga, akanatha kulandira mafotokozedwe onama kapena kutaya “chipiriro” ndi kusiya chikhulupiriro cha zimene anakumana nazo kale. Ena anachita zimenezi; pamene ena, maso a chikhulupiriro atakhazikika pa Iye amene miyoyo yawo inkam’konda, anafunsa mwakhama kuti, “Mlonda, nanga usiku? Mlonda, nanga usiku? Mlondayo anati, M’mawa ukubwera, ndiponso usiku; ngati mukufuna kufunsa, funsani; bwererani, bwerani.”24

GSAM 196J. N. Andrews Ponena za Kukhumudwa

GSAM 196.1Mkulu J. N. Andrews, mmodzi amene anadutsa m’zochitikazi mu 1844, akunena motere za kukhumudwa:—

GSAM 196.2“Amene ankayembekezera Ambuye mu 1843 ndi mu 1844 anakhumudwa. Kwa ambiri, mfundo imeneyi ndi chifukwa chokwanira chokana umboni wonse wa nkhaniyi. Timavomereza kukhumudwako, koma sitingavomereze kuti zimenezi zimapereka chifukwa cholungama chokana dzanja la Mulungu pa ntchitoyi. Mpingo wa Ayuda unakhumudwa pamene, ntchito ya Yohane M’batizi itatha, Yesu anadziwonetsa ngati Mesiya wolonjezedwa. Ndipo ophunzira okhulupirira anakhumudwa kwambiri pamene Iye amene ankayembekezera kuti adzapulumutsa Israeli anatengedwa ndi kuphedwa ndi manja oipa. Ndipo pambuyo pa kuuka kwake, pamene ankayembekezera kuti adzabwezeretsa ufumu kwa Israeli, sakanalephera kukhumudwa atamvetsa kuti Iye akupita kwa Atate wake ndipo iwo adzasiyidwa kwa nthawi yaitali m’mavutowo ndi m’masautso. Koma kukhumudwa sikutsimikizira kuti Mulungu alibe dzanja pa kutsogolera anthu ake. Kuyenera kuwatsogolera kukonza zolakwa zawo, koma kusawatsogolera kutaya chidaliro chawo mwa Mulungu. Chifukwa chakuti ana a Israeli anakhumudwa m’chipululu, nthawi zambiri anakana kuti Mulungu ndiye ankawatsogolera. Iwo anaperekedwa kukhala chenjezo kwa ife, kuti tisagwe potsatira chitsanzo chomwecho cha kusakhulupirira.”25

GSAM 196Choonadi Chili ndi Ubatizo wa Kusakondedwa

GSAM 196.3Zikuwoneka kuti ndi dongosolo la Ambuye kuika choonadi chofunika m’njira yosakondedwa, kumene kuchilandira ndi kuchimvera kudzakhala mtanda26 Izi n’zoona makamaka m’masiku otsiriza ano. Petro, polankhula za nthawi imene mapeto a zinthu zonse adzakhala “pafupi,” ndi pamene “chiweruzo” “chidzayamba pa nyumba ya Mulungu,” akunena kuti, “Okondedwa, musadabwe ndi mayesero a moto amene akuyesani, ngati kuti chinthu chachilendo chachitika kwa inu; koma kondwerani, popeza muli ogawana nawo masautso a Khristu, kuti pamene ulemerero wake udzaululidwa mudzakondwerenso ndi chimwemwe choposa. Ngati mutanyozedwa chifukwa cha dzina la Khristu, ndinu odala; chifukwa Mzimu wa ulemerero ndi wa Mulungu ukupuma pa inu; kwa iwo Iye akunenedwa zoipa, koma kwa inu akulemekezedwa.”27

GSAM 197.1Choonadi chikalandira ubatizo wa kusakondedwa, kuchilandira kumafuna chisomo chochuluka kuposa kungotsatira chikhulupiriro cha unyinji. Onyenga achiphamaso sapeza chilimbikitso chachikulu cholandirira choonadi chimene chimafuna kuchita, monga kupalasa mtsinje kukwera “motsutsana ndi mphepo ndi mafunde.” Choncho choonadi chimakhala mayeso kwa okhulupirika, owona mtima, oona mtima m’mitima, ndi a chikumbumtima.

GSAM 197.2Tafotokozapo kale kuti uneneri wa gulu lolalikira za kudza kwachiwiri umafuna kukhumudwa. Kunabwera; ndipo potero, mwa chisamaliro cha Mulungu, kulandira uthengawo kunali ndi mtanda wake.

Notes

  1. Chivumbulutso 10:10, 11; 11:1. ↩
  2. Ezekieli 3:1-3. ↩
  3. Yeremiya 15:16. ↩
  4. Pikra—mankhwala owawa kwambiri ndi osasangalatsa, opangidwa ndi mowa, alowe, ndi utomoni wa mure. ↩
  5. Yohane 20:13. ↩
  6. Yeremiya 15:16-18. ↩
  7. Ahebri 10:35-39. ↩
  8. Mbiri Yachidule ya Moyo wa Ellen G. White, masamba 107-109. ↩
  9. Palibe munthu pa nthawi imeneyo amene ankadziwa kuti kuli malo opatulika kumwamba. ↩
  10. Eksodo 15:17. ↩
  11. Masalimo 78:54. ↩
  12. Masalimo 78:68, 69. ↩
  13. Mika 1:3, 4. ↩
  14. Yohane 12:16. ↩
  15. Zekariya 9:9. ↩
  16. Luka 19:40. ↩
  17. Luka 24:21 ↩
  18. Marko 11:10. ↩
  19. Habakuku 2:3. ↩
  20. Ezekieli 12:27, 28. ↩
  21. Mu kuyeza kumene palibe ziwerengero zoperekedwa monga zotsatira, chimene chikukhudzidwa ndi khalidwe, osati kukula kwake. ↩
  22. Chivumbulutso 14:9-12. ↩
  23. Pofufuza mosamala kwambiri kuwerengera kwa masiku 2300, sanapeze cholakwika chilichonse, ndipo ngakhale lerolino palibe cholakwika chimene chingapezeke. ↩
  24. Yesaya 21:11, 12. ↩
  25. Mauthenga Atatu a Chivumbulutso 14:6-12, p. 33. ↩
  26. Mateyu 16:24. ↩
  27. 1 Petro 4:7, 17, 12-14. ↩

Note

Back