Chunka kaq Uma — Chawpi Tuta Qapariy
GSAM 160.1"Chawpi tutapim qaparirqanku: '¡Qhawariychik, qhari kasarakuq hamuchkan! Lluqsispa chayamuychik payta tupanaykichikpaq.' Chaymantataq llapan chay sipaskuna sayarispa, lamparankuta allicharqanku."1
GSAM 160.2Ñam rimarqanchikña kay "chunka sipaskuna" rikch'anachiypi rikuchisqa suyay pachamanta, kunantaqmi astawan yuyaymanasun chay rak'inman, mayqinchus hawa qillqapi rikhurin, Adventista runakunap "chawpi tuta qapariy" nispa sutichasqanman. Kay yachaymanta huk ancha riqsisqa qillqaq, Midnight Cry sutiyuq qillqa mayt'upi, 1844 watapi, Octubre killapi, 3 p'unchawpi, kaynata nin:—
GSAM 160.3"Ichaqa, ¿imaynatan kay suyana tutaman haykurqanchis? Kayraykun: Cristomanta ñawpaq 457 watapi, pawqar waray mit'api, manan otoño mit'apichu, chay rikuchiyta [iskay waranqa kinsa pachak p'unchawkunamanta rikuchiyta] qallarirqanchis. Chayraykun suqta killa wakin p'unchawkunapiwan chay kamachisqa chayana llaqtaman chayayta mana atirqanchischu. Chaymi suqta killa suyana tutaman churawarqanchis."
GSAM 160.4Huk qillqaq, S. S. Snow sutiyuq, 1844 wata, 22 p'unchaw agosto killapi, Cry nisqa qillqapi, iskay waranqa kinsa pachak p'unchawkunamanta rimaspa, nirqan:—
GSAM 160.5"Kamachikuy lluqsimusqanmantapacha Jerusalen llaqtata allichanankupaq hinallataq sayarichinankupaq qallarirqanku. Kamachikuyqa ñawpaqta Ciroqpa qusqan karqan, Daríoqpa musuqchasqan, hinaspataq Artajerjes Longimanuspa qanchis kaq kamachikuy watanpi hunt'asqa karqan. Chay kamachikuyqa Cristomanta ñawpaq 457 watapi, otoño mit'api willasqa hinaspataq hunt'akuyta qallarirqan, chaypachataq Esdras, Señorpa allin makiwan Jerusalenman chayamuspa, judío llaqtata allicharqan, kamachikuqkunata hinaspa taripaqkunata churarqan, hinaspataq perqa sayarichiyta qallarirqan."2
GSAM 160.6Rikuypas iskay waranqa kinsa pachak hunt'a watakuna kasqanrayku, 457 watapas 1843 watapas hunt'asqallan kanan karqa iskay waranqa kinsa pachak wata hunt'anapaq, hinaspataq kamachikuy Cristomanta ñawpaq 457 watap qanchis kaq killankama mana lluqsimurqachu chayqa, yachachisqam karqa chay pachaqa 1844 watap qanchis kaq killankama mana tukukunanta. Imaynan qanchis kaq killap chunka kaq p'unchawninpa yupaychaynin chay pachap qallariyninpaq hina rikch'akurqan, chaynallataqmi sut'ita rikuchikurqan qanchis kaq killap chunka kaq p'unchawninpi (judiokunap yupayninman hina), 1844 watapi, Octubre killapi, 22 p'unchawpi, chay iskay waranqa kimsa pachak p'unchawkuna tukukunanta, hinaspataq santuariota pichanapaq pacha chayamunanta. 1843 watapi chay pachap tukukunanpaq llapan rikuchiykunaqa kaqlla kallpawanmi 1844 watapaq yupaymanpas churasqa karqan, chaywantaqmi allin takyasqa karqanku llakikuyninkuq imarayku kasqanta tarisqankumanta. Adventistakuna chay pachapi "chiqaq chawpi tuta qapariy" nisqata willasqankuqa, manam aswan allintachu sut'inchasunman, aswanpas chay llamk'aypi chay pachakunapi ancha riqsisqa kaqkunap qillqasqankumanta qillqaspa.
GSAM 161"Riychis Payta Chaskinapaq"
GSAM 161.11844 watapi, Octubre killa 3 p'unchawpaq Cry nisqa qillqapiqa, George Storrs-pa qillqasqan huk yachaymi karqan, "Payta Chaskinapaq Lloqsiychis" sutichasqa, chaypim nirqan:—
GSAM 161.2"Qillqanayta hap'ini hayk'aqpas mana sientisqay hina sunquwan. Mana iskayrayaspa, yuyayniypiqa, qanchis kaq killap chunka kaq p'unchawninmi Apunchik Jesucristop hanaq pachap phuyunkunapi rikurimunanta rikuchinqa. Chay sucesoqa pisi p'unchawkunallapim kachkanchik—mana wakichisqakunapaq manchay pacha, ichaqa wakichisqakunapaqqa hatun k'anchaq pacha.
GSAM 161.3"'Qhawariychik, Qhariqa hamuchkan' kay watapi; 'payta chaskinapaq lluqsiychik.' Suti-llapaq iglesiakunawan llapan mana allin runakunawanpas tukurunñam, kay qapariy paykunata imayna tarinankamaqa. Kunanqa llamk'ayninchikqa 'lampankuta hap'ispa qharita chaskinapaq lluqsiq sipaskunata' rikch'arichinam. Maypitaq kunan kachkanchik? 'Sichus rikuy unayan chayqa, suyaychis.' ¿Manachu chayqa ñawpaq Marzo icha Abril killamanta pacha kutichiyninchik?—Arí. ¿Ima pasakurqa Novio unayaqkama?—¿Manachu llapan doncakuna puñurqanku, puñuykukurqankupas? Cristoq siminkunaqa manan pantarqanchu; hinaspapas 'Qillqasqakunaqa manan p'akikunmanchu.' Manan allinchu rikuchikuyniyku rikch'asqa kasqaykuta; puñusharqaykun, manan Cristop hamunanmantaqa, aswanpas hayk'aq kasqanmantan. Suyana pachamanmi haykurqayku; manan yacharqaykuchu 'hayk'a unayta' suyana kasqanta, chaymantataqmi puñurqayku. Wakinniykuqa puñuyniykupi nirqayku: 'Ama huk pachatañachu churaychik!' nispa, chaymi puñurqayku. Kunanqa sasañam rikch'arichiwayku. Apu Yayay, yanapawayku, runap yanapayninqa yanqanmi. Qam kikiyki rimay, Apu Yayay. ¡Ay, 'Yayay' kunan pachata 'reqsichinman' chayqa!
GSAM 162Willakuypa Chawpi Tuta
GSAM 162.1"Hayk'a unaytaq suyana pacha?—Kuskan wata. Imaynatataq yachanki?—Apunchik ninmi, 'chawpi tuta,' Novio qhari suyachkaptin. Chay rikuyqa 'iskay waranqa kimsa pachak ch'isi-paqarin'paqmi karqan, utaq p'unchawkunapaq. Huk 'ch'isi', icha tuta, chay willakuy p'unchawkunamanta hukninpa kuskanmi, chayrayku suqta killam. Chaymi suyana pachap hunt'a unaynin. Kunan pacha sinchi waqyayqa Julio killa chawpipi qallarirqan, hinaspataq ancha utqhaylla kallpawan mast'arikun, chaymantapas Espirituq rikuchikuyninwanmi hamun, chay waqyay '1843' nisqa kasqanpi mana hayk'aqpas rikusqay hina. Kunanqa chiqapuni nin: 'Riychis payta chaskinaykichispaq'. Saqisqam kachkan tukuy imapas, mana hayk'aq musquyniypipas rikuyta atinaymanta yuyaykusqay. Kay qapariy sunquman chayaqtinqa, chakra runakuna chakrankuta saqinku, tarpuyninkuwan kuska. Kanmi sinchi waqaywan qaparikuy, hinallataq tukuy imata Diosman haywarikuy, mana hayk'aq rikusqay hina. Kay cheqaqpiqa kanmi huk iñiy, ñawpaq qaparikuypi mana hayk'aqpas chaynallataña sientekusqa, hinallataq chaypiqa kan huk waqay utaq sunqu llamp'uyachiq k'anchaq kay, mana hamut'ay atina, chayta sientekuqkunallamantaqa.
GSAM 162.2"Kay kunan chiqap kaqpiqa, noqaqa, Diospa graciantawan, llapantapas churakuyta atini, hinaspataq yachani chaymanta iskayrayayqa Diosta phiñachiy kanman, hinaspataq noqaman 'utqaylla chinkachiyta' apamunman. Sut'inchanin kunanqa 'pipas kawsayninta qispichiyta mask'aqqa,' maypichus kay qapariy allinta ruwakun, 'mana hamuqtinqa' nispa iskayrayaspa, utaq kay cheqaqman yaykunapaq manchakuspa, 'kawsayninta chinkachinqa.' Abrahamta Isaacta haywanampaq pusaq kaq kikin iñiytan mañakun, utaq Noeta arca ruwananpaq, utaq Lotta Sodomta saqinanpaq, utaq Israelpa wawankunata Egipto llaqtamanta lluqsinankupaq tuta hunt'a suyachkaqta sayanankupaq, utaq Danielta leonkunaq mach'ayninman rinanpaq, utaq kimsa Hebreokunata nina q'unchaman. Yuyaykurqanchismi qhapaq suyuman chay hina iñiypa prueban mana kaptin yaykushasqanchista, ichaqa yachani mana chay kasqanchista. Kay qhipa kaq chiqaqmi chay hina pruebata apamun, manataqmi pipas chayman yaykunqachu, aswanpas upa, waq'a, utaq imapas nisqa kayta munaqkunallam yaykunqa, imaynan llump'ay unumanta ñawpaq kaq Sodom llaqtayuqkuna, q'uñi yupaychay wasi, utaq puñuq sipaskuna paykunaman churayta munanku. Huk kutitawanmi qaparisayki: 'Kawsayniykipaq ayqiy;' 'Ama qhipaykita qhawariychu;' 'Lotpa warminta yuyariy.'"
GSAM 163Storrspa Flat Rock
GSAM 163.11844 wata, Octubre killapi, 10 p'unchawpi, Midnight Cry nisqapi, George Storrs-pa qillqasqanmanta kay qatiqnin rikhurirqan, "Tukukuy" sutichasqa umalliqpa uranpi, ichaqa Adventistakunaqa "Storrs-pa Pampa Roca" nispa suticharqanku:—
GSAM 163.2"Imaynatan chay p'unchawpaq wakichisqa kasunman?—Diospa chiqap kaqninta iñispa, chaypi sinchi iñiywan puririspa, Diosman hatun kayninta quspa. Chay p'unchawpi wañunanchista yachaspanchis hina kaq yuyayniyuqmi kananchis, Diosman hunt'asqa kayninchis, kay pachamanta wañusqa kasqanchis hina.
GSAM 163.3"Manam aswan allintachu sut'inchayman imatachus niyta munasqayta, sichus hatun pampa rumita yuyaymanayman mama quchap chawpinpi. Huk hatun k'anchaq atiyniyuq apuqa huk simita qun, huk chayana pachapi huk sumaq wapsi wamp'uta kachamunqa, chaypi tarisqan llapan runakunata apananpaq, paykunaqa siminta hunt'asqata iñisqankuta rikuchispa, huk k'anchaq llaqtaman. Askha runakunam rumiman lloqsinku. Wakinqa, qaqa patapi allinña kachkaspa, waskhata kuchunku, chayman apamusqanku wamp'upas paykunamanta apaykachaspa ripun, manañataqmi qhawarinkuchu, aswanpas wapsi wamp'up chayamunantañam suyachkanku. Manam iskayrayankuchu chay simi qusqanpa chiqap kasqanmanta, hinaspam llapanta chaypi churanku. Hukkunañataq chayman chayamuqkunaqa yuyanku qaqa patapi kasqankuwan hunt'asqaña kasqanta. Ichaqa paykunaqa 'yachaysapa' kayta munanku, manataqmi nishu hatun llakiman yaykuyta munankuchu.
GSAM 164.1"'Iñiyniyki hina qampaq kachun' nisqaqa uyarikurqanña, wapsi wamp'up chayamunan suyasqa pacha manaraq chayamuchkaptin. P'unchaw chayamun. Yuyayniyuqkunaqa, ichapas, wamp'unkuta kachariyta munanku, tuytunanpaq, wamp'u hamuchkasqanta rikuspanku. Rikhurinmi; ichaqa kunanqa nishu qhipañam wamp'unkuta kacharinankupaq mana rikuchikuspalla; chaymantapas, chay kikin yuyayninkum kunan ninman wamp'unkuta ama tuytuchinankupaq, manaraq chiqapta yachaspa hamuq wamp'u mana pantasqa kasqankuta. Kunanqa ancha qayllamanñam hamun, chaymi manaña atinkumanchu wamp'unkuta kachariyta mana rikuchikuspalla.
GSAM 164.2"Wapsi wamp'uqa qaqa pataman chayamun. '¿Ima rikuchiytaq kachkan wapsi wamp'up chayamunanmanta simi qusqapi hunt'asqa sunqu kasqaykichikmanta?'—'Wamp'uykukunaqa kacharisqañam kachkan, ñuqaykumantataq tuytuspa ripunku, chayrayku manañam imaynamanpas allpaman chayayta atiraykuchu, wañunaykutaq karqa wapsi wamp'u mana chayamuchkaptinqa, kayqa huk qaqa kasqanrayku maypichus mana huk wamp'upas hayk'aqpas purinchu.' '¡Chayqa askanñam!', nin wapsi wamp'up kamachiqninqa; 'wamp'uman wichaychik; chayna sunquyuq kayqa manam yanqachu kanqa.'
GSAM 164.3"Wamp'unkuta rumiman watasqa saqisqakunaqa kunanqa huñunakuspa wapsi wamp'uman wichayta kallpachakunku. Kamachiqmi tapun: '¿Imataq ninayan chay chaypi rumikunaman watasqa wamp'ukuna, icha mayqinkunap waskhankunachus rikurimusqaymanta pacha kuchusqa kachkan?' Paykunataq kutichinku: 'Yuyaywan kayta munarqayku, chaymi sichus wapsi wamp'u mana chayamunmanchu chayqa, allpaman kutipunaykupaq imaykuyku kanman karqa.' 'Chhaynaqa aychapaqmi wakichikurankichik,' nin kamachiq, 'chaytachu ruwarankichik, chaywantaqmi simiykunamanta iskayrayarankichik? Iñiyniykichikman hinam qamkunapaq kachun. Rikuchiyqa qamkunapa contraykichikpim kachkan. Kutipunapaqmi wakichikurankichik, kunantaqmi mana iñiyniykichikpa rurunta pallanaykichik.' 'Chayraykum mana haykurqankuchu mana iñiyrayku.' ¡Ay, manchay mana suyakuyniyuq kay!
GSAM 164.4"Kunanpacha waskhaykichikta kuchuychik, wawqikuna; wamp'uykichikta qhawaymanta chinkachiychik; arí, usqhaychik 'Runap Churinpa unanchan rikhurimunanta' ñawpaqta. Chayqa nishu qhipa kanqa. Kunanpacha chaypi churakuychik, tukuy imatapas chaypi churaychik. ¡Ay, sunquy nanawan qankunarayku; ama unaychikchu; chay wamp'uta tanqaychik, mana chayqa chinkankichikmi; imaraykuchus 'pipas kawsayninta qispichiyta maskhaqqa chinkachinqam', chaynata nin Jesucristu, Apunchik hinaspa Taripaqninchik. Chayqa, usqhaychik, huk kutitawan valekuykichik, ¡usqhaychikpuni! Saqiychik tukuy wamp'ukunata, mayqinkunawanchus kunan pampaman ayqiyta yuyaykuchkankichik 'mana hamuqtinqa'. Chay 'sichus' nisqam chinkachisunki. Kunanqa qhipa kaq pruebam, qhipa kaq wateqaypas. Apunchikpa supaypa qhipa kaq wateqayninwan ruwasqanman hinataq ruway — '¡Ripuy kaymanta, Supay!' nirqan. Chaymantataq supayqa saqirqan, hinaspataq 'qhawarimuy, angelkuna hamuspa payta yanaparqanku'. Chaynallataqmi qamkunawan kanqa kay atipayta tarispaykichikqa."
GSAM 165Chawpi Tuta Qapariypa Usqhaylla Llamk'aynin
GSAM 165.1"Chawpi tuta qapariy" willakuypa utqayninmanta, atiyninmanta, imayna chayasqanmantapas, allin yuyayta hap'inchik N. Southardpa siminkunamanta, payqa ñawpaqmanta rimasqanchik Midnight Cry sutiyuq qillqasqap qillqa kamachiqninmi karqan. 1844 watapi, 31 p'unchaw octubre killapi qillqasqa mayt'upi, payqa kaynata nin:—
GSAM 165.2"Qallariypiqa yaqa llapankum chay sut'inchasqa pachap contranpi karqanku; ichaqa willakuyninpiqa mana hark'ay atina atiymi rikhurirqa, chaymi llapanta ñawpaqenpi pampaman urmachirqa. Huk sinchi wayra hina tukuy allpantam purirqa, hinaspam karu hinaspa sapaq llaqtakunapi sonqokunaman yaqa huk kutillapi chayarqa, chaytaq Dios chaypi kasqanwanlla hamut'ay atina hina karqa. Tukuy lawpim sonqopa ancha ukhunpi maskhayta, Hatun Hanaq Pacha ñawpaqinpi humilakuytapas paqarichirqa. Kay pachapi kaqkunamanta sunqukuna t'aqakunanpaq, ch'aqwakuna phiñanakuykunapas alliyananpaq, huchakuna willakunanpaq, Diospa ñawpaqinpi p'akikunanpaq, hinallataq pampachayta chaskikunatapas mañakuspa, huchankumanta wanakuspa p'akisqa sunquwan payman mañakunanpaqmi ruwarqan. Kikinkuta k'umuchikuyta, sunqup pampaman wich'iynintapas paqarichirqan, mana hayk'aqpas ñawpaqta rikusqanchik hina. Joelpa nisqanman hina Diospa kamachisqanman hina, Diospa hatun p'unchawnin qayllapiña kachkaptinqa, sunqukunap llik'ikuynintam paqarichirqan, manam p'achakunapchu, hinaspam Apu Yayaman kutiriyta, ayunawan, waqaywan, llakikuywan ima. Zacaríaspa nisqanman hina, Diospa nisqanman hina, khuyapayaypa mañakuypa ima samayninqa wawankunaman hich'asqa karqan; t'upsisqankuman qhawarirqanku, hinaspataq suyupi hatun waqay karqan, sapa ayllu t'aqasqa, warminkunapas t'aqasqallataq; hinaspataq Apu Yayata suyachkaqkunaqa paypa ñawpaqinpi nunankuta llakichirqanku."
GSAM 166Runakuna Mana Kay Pachamanta Kallpawan Kuyuchisqa
GSAM 166.1Huktawan, kay sunqu kuyuchiq willakuymanta nin:—
GSAM 166.2"Ñuqaykumanqa runap rurasqanmanta ancha sapaq kasqan rikch'akurqan, chayrayku chaytaqa qhawarirqayku 'chawpi tuta qapariy' nisqap hunt'akuynin hinalla, Noviop unayamusqan qhipaman, hinallataq sipaskunap puñuykachasqan qhipaman, llapankupuni sayarinankupaq hinaspa lampadankuta allichanankupaq. Qhipa kaq llamk'aypas hunt'asqaña rikch'akun; imaraykuchus manan hayk'aqpas ñawpaqtaqa sapa hamuy huñukunaqa Señorpa hamunanpaq chhayna allin wakichisqa karqankuchu."
GSAM 166Kay Pacha Imakunamanta Rantinchasqa
GSAM 166.3Chay kutimunanmanta yachachikuypa kallpanchaq willakuyninwanqa, achka runakunam kay pachapi kaqninkunata saqirqanku, kapuqninkuta llapa runapaq rimaqkunata llamk'ayninkupi yanapanankupaq, utaq ñit'isqa qillqakunata huch'uy qillqakunatapas ch'iqichinankupaq, utaq wakcha kaqkunap minishtisqankuta hunt'anankupaq, chaynapim kay pachaman chiqaq sunqu kasqankumanta sinchi munayniyuq kasqankumantawan aswan allin rikuchiyta quspa; chaywampas, pikunachus kay pachapi kaqninkuman k'askakurqanku, chay llamk'aypaqtaq mana imatapas sapaqta haywarqankuchu, paykunatam kay pacha runakuna riqsirqanku mana chiqaqtachu iñisqankuta nisqankuman hina. Qhawarichinapaq iskay rikuchiykunata qusaq, hukninta kay yuyaypa huk lawninmanta, huknintataq wak lawninmanta.
GSAM 166Papa Pampa
GSAM 166.4Ñawpaq kaqqa New Ipswich, N.H. llaqtapi tiyaq Hastings sutiyuq iñiq runamantam, paypaqa huk hatun sumaq papa chakran karqa, chaytataq mana hurqusqachu saqirqa. Wasi masinkunaqa chaykunamanta llakikuspa payman hamurqanku, yanqallamanta hurquspa sótanoman churaykuyta munaspa, sichus saqinman chayqa, "imaptinchus," nirqanku, "qamqa munawaqchá." "Manam!" nirqan Wiraqucha Hastingsqa, "Chay papa chakrataqa saqisaqmi Apunchikpa utqaylla hamunanpi iñiyniyta willachun."
GSAM 167.1Chay otoño mit'api, Claremont (N.H.) Eagle, New York True Sun, chaymanta hukkuna achka runapaq qillqasqakunamanta yachakusqanman hina, papa ruruyqa yaqa llapan chinkarqan "papa ismuy" nisqarayku. Sun nisqa qillqapi nisqanman hina, "Ancha llakikunapaqmi yachayqa kay ancha chaniyuq mikhuna yuyuq llapan tarpuynin ismuywan chinkachisqa kasqanta. Philadelphia llaqtapi huk periodikop willakuqnin nin chay suyupi papa tarpuynin chinkasqanta. Aslla quejakuy uyarikun chayqa Maine suyullamantam, ichaqa chaypipas tarpuyqa manam chay unquymanta qispisqachu."
GSAM 167.2Otoño mit'a llamp'u kasqanrayku, Wiraqucha Hastingspa papankunataq noviembre killakama allpapiraq qhipakusqanrayku, manan mayqinninkupas ismurqanchu. Chayraykun paypaqpas, ñawpaq octubre killapi allin kayninmanta ancha llakikuq wakcha wasimasi runankunapaqpas, askha papayuq karqan. Paykunan pawqar mit'api paymanta muhu papakunata rantinanku karqan, hinaspa kusisqallaña allin chaninwan pagarqanku. Paykunap Wiraqucha Hastingspaq hatun llakiy kananta yuyasqankutaqa, Diosqa kay pachapi allin saminchanaman tukuchirqan, manan payllapaqchu, aswanpas wasi masinkunapaqpas.
GSAM 167Iñiyninta Mananchasqa
GSAM 167.3Iskay ñiqin kaqqa ñuqap kawsasqay llaqtapin karqan. Chayqa karqan huk iglesiapi kaq runap, paymi achkata rimarqan 1844 watapi otoño mit'api Apunchikpa hamunanmanta huñunakuypi. Payqa ancha kapuqniyuq runan karqan, hinaspapas huk imakunawan kuska, achka khuchikunayuqmi karqan, chaykunataq allin wiñayniyuqña karqanku pawqar mit'a qhatupaq waqaychananpaq. Huk tiyuy, mana iñiq runa, uywakunata rantispa qhatuspa llamk'aqmi, kay Adventista nisqa runaman khuchinkunata rantinapaq rirqan, ichaqa paymanta yacharqan mana qhatuyta munasqanta, hamuq pawqar waraykama "uywana khuchikunapaq" waqaychananpaq kasqanrayku. Tiyuyqa awiluyman, payqa Adventista iñiqmi karqan, hamuspa nirqan: "Chay runaqa manam nisqanta iñinchu." "Imarayku?" nispa tapurqan hatun taytay. "Kayraykum," nispa nirqan tiyuy, "payqa ninmi Apunchik hamunqa, kay pachapas kay otoño mit'api tukukunqa, ichaqa khuchinkunataqa hamuq pawqar waraykama waqaychayta munan. Manan ñuqawanqa rimananchu; manan chay nisqanmantaqa huk simillantapas iñinchu."
GSAM 168Qullqi Ancha Qhipataña Qusqa
GSAM 168.1Karanmi runakuna qullqinkuta hap'ipakuq, llank'ayta ñawpaqman apanankupaq servichikunankuta yachaspa llapallan pachapi ñak'arichkaq, chay qullqita churaykunanpaqqa ancha qhipa kaptinñan. Chay hina runakunan willakuyta ñit'ichkaqkunaman hamurqanku, waqaspa qullqinkuta chaskinankupaq kallpachaspa, ichaqa kutichiyninqa karqan: "Ancha qhipañan kachkanki! Tukukuy manaraq chayamuchkaptin mast'arinaykupaq llapan ñit'ina imakunamantaqa pagasqañan kayku. Askha kallpayuq imprentakunatan alquilasqayku p'unchaw-tuta llamk'anankupaq; manañan astawan qullqita munaykuchu." Huk rikukuqmi willawarqan, payqa rikurqan runakuna waranqa waranqa dular qullqita Voice of Truth nisqap lluqsichiqninpa ñawpaqinpi hamp'arapi churayusqankuta, hinaspataq llakikuymanta mañakuspa payta chaskikunanpaq chay qullqita servichikunanpaqpas. Kutichiyninqa karqan: "Qhipakapunkiñan! Manan kunanqa qullqiykita munaykuchu! Manan servichikuyta atiykuchu!" Chaymanta tapurqanku: "¿Manachu wakchakunaman qusqa kanman?" Kutichiyninqa kaqllataqmi karqa: "Tukuy haypasqayku runakunap kunanpacha minishtisqankupaqqa wakichiytañam ruwarqayku." Llakisqa sunquwanmi chay runakunaqa qullqinkuta apakurqanku, nispa: Diospa phiñakuyninmi paykunap hawanpi kachkan iñiyninnaq kasqankurayku, hinallataq qhapaq kay munaq kasqankurayku, chaymi paykunata tanqarqa Diospa rurayninpaq qullqita hark'anankupaq, minishtisqa kachkaptin, kusisqallaña servichikunman karqa chaypipas.
GSAM 168Waqaychaqkuna Churasqa
GSAM 168.2Chay runakunap kawsayninpas yuyaychayninkupas, mayqinkunachus chakra rurunkuta mana huñusqata, qhatu wasinkutapas ch'usaqta saqirqanku, ñit'isqa qillqakunata ch'iqichinankupaq utaq runakunawan wasin-wasin purispa rimanakunankupaq hinaspa mañakunankupaq, mana k'amiy atinam karqa. Runakunaqa manam iskayrayarqankuchu chay qharikunapas warmikunapas sapa siminkupi iñisqankuta, hinaspapas, chayna atiy paykunawan kasqanrayku, chiqaq sunquyuqkunaqa manam siminkuta kutichiyta nitaq hark'aytapas atirqankuchu. Chay hinam waranqa waranqa runakuna chiqaq kaqpi iñiyta qallarirqanku, hinaspataq Dyuspa khuyakuyninta maskhaspa tarirqanku.
GSAM 169.1Asipayakuq huchasapa, kay pachallapi kawsayta munaq riqsichikuqkunapas, ichaqa, hamuymanta willakuy qillqakunata ch'iqichiy llamk'ayta sayachinankupaqmi yuyaykurqanku. Kay runakunaqa, huk llaqtachata utaq huk suyutapas hap'ispa, wasimanta wasiman kay hamuymanta yachachikuywan rispa, llamk'ayninkuta ayllunkutapas qunqaspa, umankumanta chinkasqam kanku, nispa nirqanku, chayraykutaqmi qhawaqninkunata paykunapaq churananku karqa. Iñiqkunap mana allin yuyayniyuq kasqankumanta nisqa rikuchiykunaqa (runamasinkunap qispiyninpaq llamk'asqallanku, mana qhatuyninkuta saqisqankurayku ayllunku ñak'arichkasqanmanta willakuy kaptinpas), mana chanin yuyay chinkasqa kasqankumanta rikuchiychu karqan; chayrayku pisi runakunallatam qhawaqkunap qhawanankupaq churarqanku. Kunan pacha churanakuqkuna chaymanta llamp'u simillawan rimasqankuta uyarispaqa, runaqa yuyanmanmi achka chay hina kasqanta; ichaqa llapan pichqa chunka suqtayuq watamanta aswan Adventista serviq kaspa llamk'asqaypiqa, iskayllam "Milleritakuna" nisqakunawan tuparqani, paykunatam waqaychaqkunap qhawasqanman churarqanku. Kaykunamanta pisillata willakuyqa allinllachá kanman.
GSAM 169Pay Kikinpa Qhawaqnin
GSAM 169.2Ñawpaq kaqqa New York suyupin karqan, tiyasqaymanta kimsa chunka millamanta pisipi. Huk runan adventista yachachikuyta chaskirqan, payqa pachak waranqa dular hina kapuqniyuqmi karqan. Chay qullqimanta yaqa kuskanchata warminman wawankunamanpas qurqan, paykunaqa manan iñiyninpi paywan kuskachu karqanku. Puchuqtaqa paypaq hina qhawarirqan, munasqanman hina apaykachananpaq; chaymanta wakin qullqi adventista yachachikuyman risqanrayku, wawankuna mana allinpaq qhawarirqanku, hinaspa huk taripakuqwan rimanakurqanku, taytankuman huk qhawaq churanankupaq mañakuspa. Taripakuqqa paykunaman chay kapuyta kamachiypi qhawaqpa ruwanankunata atiynintawan sut'incharuspa, tapurirqan pitachus churananta munasqankuta willanankupaq. Huk pachata huñunakuspa rimanakusqanku qhipaman, mana pipas chay kapuyninkuta allin waqaychananpaq atinankuta yachasqankuta tanteaspa, taripaqman willarqanku taytankuta kikinpa qhawaqnin kananpaq akllasqankuta. Taripaqqa runaman kutirispa nirqan: "Wiraqucha _____, wawaykikunaqa qamtam akllasusqanku kikin kapuyniykikunata allin kamachinaykipaq. Rurayniykikunaqa kikin hinam kachkan manaraq taripay wasiman pusamusqa kashaqtiyki hina."3
GSAM 170Asichikunapaq Rikch'ay
GSAM 170.1Huk kaqnin casotaq Topsham llaqtamanta, Me. suyumanta Stockbridge Howlandpa karqa. Payqa chay suyu hunt'antinpi aswan allin maki llamk'aqkunamanta huknin karqa, molinokunata chakakunatapas ruwaypi yachaysapa llamk'aq. Kay "Chawpi Tuta Qapariy" kuyuypiqa, Wiraqucha Howlandqa achka llaqtakunata kawallupi purirqan, wasimanta wasiman hamuymanta qillqakunata chaymanta qillqa rap'ikunata ch'iqichispa, chaywanmi churanakuqninkunata chaymanta asipayaqkunata anchatapuni phiñachirqan, paykunaqa quejakurqanku kay qillqa rap'ikuna ch'iqichisqanpi llamk'ayninta qunqasqanmanta. Chaymi paykunaqa utqhaylla huk qhawaqta churarqanku, paytaqmi suyasqanmanta aswan achka ruwanayuq tarikurqan, imaraykuchus Wiraqucha Howlandqa paymanmi kachamurqan llapan impuesto huñuqkunata, hinallataq llapan pagana qillqakunawan hamuqkunatapas; "imaptinchus," nispa nirqan, "manam pipas allinpaqchu qhawariwan ima ruwanatapas ruwanaypaq." Pisi tiempomanta, condadoqa Kennebec mayu patapi huk chakata ruwayta munarqan, chay chakaqa pawqar mit'api sinchi unu phaqchakunata chaymanta tuyuq qasakunatapas atipanman karqan. Condadomanta kamachikuqkuna chaymanta llaqtamanta akllasqa umallikunapas Stockbridge Howland chay llamk'aypaq allin runa kasqanta tanteasqaku. Payman imayna ruwanankunata chaymanta contratotapas apamusqaku chaka ruwananpaq, hinaptinmi payqa asikuspa nirqan: "Wiraquchakuna, qamkunaqa waqaychaqniymanmi rinaykichik. Yachankichikmi mana allinpaq qhawarisqa kasqayta kiki rurayniykunata qhawanaypaq, ¡chaymantataq hamuwankichik huk chakata ruwanaypaq!" Chay imayna kasqanqa yuyayniyuq runakunapaq ancha asina karqan, chaymi chay qhawayninqa qonqayllamanta tukukurqan. Nillaykumanmi qatiqninpi payta qatikachaqkuna ancha k'umuykukuq pampachayta mañakusqankuta, mana chanin mana chaskina ruwasqankumanta.