Yupay 11 — Iskay ñiqin Anqilpa Willakuynin
GSAM 171.1"HINASPA huk angelmi qatirqan, nispa: Babilonia urmarunmi, urmarunmi, chay hatun llaqtaqa, llapan nacionkunata qhelli huchanpa phiñakuyninpa vinonta upyachisqanrayku."1
GSAM 171.2"Chaypacha wasiyuqqa phiñasqa kamachinman nirqan: Usqhayllayá lloqsiy llaqtap ñankunaman k'ikllukunamanpas, hinaspa pusamuy kayman wakchakunata, k'irisqakunata, suchukunata, ñawsa runakunatapas."2
GSAM 171.3Apuqa serviqninkunawanmi pachata kuyuchirqan kay willakuywan: "Paypa taripayninpa pachan chayamunñam,"—chay willakuypim llapan paypa runankuna kasqankuta riqsichikuqkuna huñunakuyta atinmanku karqan, munaspankuqa. Kayqa kasarakuy "mikhunapaq" ñawpaq waqyakuymi karqan. "Waqyasqakunamanmi" willasqa karqan.3 Kay waqyay imaymana pretextokunawan qhipanchasqa kasqanrayku, iskay kaq waqyay qusqa karqan, iskay kaq angelpa willakuyninman hina.4 Kay waqyaywanmi Apunchik huk llaqta t'aqarqan, pacha tukukuykama paypa chiqaq kayninpa k'anchayninwan ñawpaqman purinankupaq.
GSAM 171Kasarakuy Mikhunaman Iskay ñiqin Waqyay
GSAM 171.4Iskay ñiqin willakuyqa —chayqa taripay pacha qaparimanta qatiqninmi— ninmi: "Babilonia urmasqa, urmasqa kachkan, chay hatun llaqtaqa, llapan suyukunata wach'uq kayninpa phiñakuyninpa vinonta upyachisqanrayku." Hinaspataq mikhunaman iskay ñiqin waqyayqa nin: "Usqhayllaychik lluqsiychik llaqtapa k'ikllunkunaman, k'iklluchankunamanpas, hinaspa pusamuychik kayman wakchakunata, k'irisqakunata, suchukunata, ñawsa runakunatapas." Kay qillqakunapi sapa hukninpi Apunchikpa runankuna kasqankuta niqkunaqa "llaqta" nispa sutichasqa kanku. Ch'aqwaq, ch'aqrusqa iñiyninkuwanmi "Babilonia" nispa sutichasqa kanku. Huk qillqawanmi, qhipa pachakunamanta rimaqwan, rikunchik Apunchikpa hamunanpaq ñawpaqllata runankuna "Babiloniata" saqispa lluqsinankupaq waqyasqa kasqankuta: "Hatun Babilonia urmasqa, urmasqa, hinaspataq supaykunap tiyanaman tukupun, sapa millay samaypa pakakunanman, sapa qhillichasqa chiqnisqa p'isqupa wichq'ananmanpas.... Lluqsimuychis paymanta, llaqtaykuna, ama huchankunapi hukllachasqa kaychischu, ama ñak'ariyninkunatapas chaskinkichischu."5
GSAM 172"Yuyariy Imaynatas Uyarisqaykita"
GSAM 172.1Sardis huñunakuyman nisqapiqa kay hinatam ñawinchanchik: "Chayrayku yuyariy imaynatachus chaskirqanki hinaspa uyarirqanki, sinchita hap'iy, hinaspa kutirikuy. Sichus mana rikch'asqa kanki chayqa, suwaman hinam qampaq hamusaq, manataqmi yachankichu mayqin horapachus qampaq hamusaq."6 Sardis llaqtap iglesiaqa Reforma nisqawan paqarichisqa hina rikch'akun, "Jezabel"pa —chay iñiyninmanta t'ikrakusqa iglesiapa— laqha pachapi rurasqan qhipaman. Sardis llaqtap iglesiaqa nisqa karqan kawsachkaq iglesia kasqanta; ichaqa Apunchikpa hamunanmanta yachachikuyta uyarispa mana chaskiptinqa, pay kikinmi churarqan chay suceso "tuta suwa" hina qonqayllamanta hap'inanpaq. Chaymi, apóstol Pabluqa 1 Tesalonicenses 5:1-5 nisqapi nin, Apunchikpa hamunan qayllapiña kachkaptin, "Thak kawsay, qispisqa kawsay" niqkunap imayna kanankumanta. Chiqaqpa k'anchayninta qatiqkunaqa "p'unchawpa wawankuna" nispa sutichasqam kanku, hinaspam Apunchikqa manam paykunamanqa suwaman hinachu hamunqa.
GSAM 172.2Kay qanchis iglesiakunamanta profetico willakuypiqa, rikunchik Sardis iglesiap urmaynin qhipallanmanta Filadelfia, icha (sut'in ninan hina) wawqipura munakuyniyuq, iglesia qatimusqanta. Chay hinapunim karqanku chay pichqa chunka waranqa iñiqkuna, pikunachus iskay kaq angelpa willakuyninwan tukuy imaymana iglesiakunamanta hurqusqa karqanku, hinaspataq Cristop utqaylla hamunanmanta hatun chawpi cheqaq yachaypi huk wawqipura munakuypa watayninpi hukllachasqa karqanku.
GSAM 173Imaynatas Iskay ñiqin Willakuy Willasqa Karqa
GSAM 173.11844 watapi, Tarpuy killa 12 p'unchawpi Midnight Cry nisqa qillqaqa, Ministru J. V. Himespa iskay ñiqin angelpa willakuyninmanta, chay willakuyta willakunankama apasqa imakunamantawan huk willakuyninta hap'in. Paypa qillqanqa McConnelsville, Ohio llaqtamanta, Chakra yapuy killa 29 p'unchaw, 1844 watapi qillqasqa kachkan, kay hinatataq nin:—
GSAM 173.2"1840 watapi Wawqi Millerwan llamk'ayta qallarichkaptiyku, payqa isqun wataña yachachichkarqa. Chay pachakunapiqa yaqa sapallanmi sayarqan. Ichaqa llamk'ayninqa mana sayk'uq, allin ruruq ima karqan iñiqkunata Diospa runankunapa chiqaq suyakuyninman, Apunchikpa hamunanpaq wakichikunapaq ima kawsayman rikch'arichispa; hinallataq mana iñiqkunata, mayqin kasta kaqkunatapas, chinkasqa kasqankuta yachanankupaq, hinaspa usqhaylla Diosman kutirikunankupaq, chaynapi hamuq Noviowan hawkalla tupanakunankupaq wakichisqa kanankupaq. Chaykunan karqan llank'ayninkunap hatun yuyaykusqankuna. Manan runakunataqa iñiypi huk huñuman utaq partiduman kutirichiyta munarqanchu.
GSAM 173.3"Ñuqayku qaylla hamuq kutimuymanta chiqap kasqanpi yuyaychasqa kaspa, chay yachachikuytataq llapa runaq ñawpaqinpi chaskispa, kaqlla yuyayniyuq karqayku, kaqlla ñantataq qatirqayku imaymana iñiq huñukunapura, maypichus Diospa kamachiyninwan waqyasqa karqayku llamk'anaykupaq. Serviqkunaman iglesiakunamanpas nirqayku, mana ñuqaykupaq kasqanta paykunata t'aqay, rak'iy utaq pantachiy: Huk sapaq yuyayniykullam karqa, chaytaqmi karqa 'qaparinayku,' 'ñan punkupi' taripaymanta willay, hinaspa runamasiykuta chay imapas kananpaq wakichikunankupaq iñichiy.... Ichaqa, llank'aynaykumanta allinpaq hap'iq, ichaqa yachachikuyta mana sunqumanta chaskiq serviqkunapas miembrukunapas, rikurqanku iskay ñanlla kasqanta: yachachikuywan kuska rinanku, chayta willananku hinallataq takyachinanku, mana chayqa, chay paykunaman chayaq hatun sasachakuy pachapi, sinchi iñiyniyuq runakunawan sasachakuypi tarikunankuta. Chayrayku yachachikuypa contranpi tanteaspa, wakinkuna huk yuyaywan, wakinkunataq huk yuyaywan, chay rimayta hark'anankupaq tanteasqaku. Kaytaq paykunapura kaq wawqenchikkunatapas paninchikkunatapas ancha llakikunapaq hina sasachakuypi churarqan. Paykunamanta aswan askhaqa iglesiankuta munakuqku, manataqmi saqiyta yuyaymanayta atirqankuchu. Ichaqa asipayasqa, ñit'isqa, hinaspa imaymana ñankunapi ñawpaq allin kawsayninkumanta qarquptinku, chaymanta 'tiempo nisqanpi mikhuna' paykunamanta hark'asqa kaptin, hinaspa 'thak kawsay, qhispisqa kawsay' nisqa llulla simi rinrinkuman Samana P'unchawmanta Samana P'unchawkama uyarichisqa kaptin, utqhayllan partidonku munayninkumanta t'aqakurqanku, hinaspa kallpankupa hatun kayninpi sayarirqanku, watanata ch'aqchurqanku, hinaspa kay qaparikuyta qaparirqanku, 'Lloqsiychik paymanta, llaqtaykuna.'
GSAM 174Sasa Kaypi
GSAM 174.1"Kay imayna kasqanqa sasa sayaypim churawarqayku, (1) Profecía pachaykuq tukukuyninpim kachkarqayku, chaypim suyachkarqayku Apunchik llapan runankunata hukllapi huñunanta; (2) wiñaymi huk yachachikuyta willarqayku; kunanqa imakuna hukmanyasqaña kaptin, mana chiqap runa hina qhawasqa kaykuman karqa, sichus ñuqayku chaskiwaqniyku hinaspa willakuyniykuta chaskiq iglesiakunata t'aqanakunankupaq hinaspa t'uqyachinankupaq qapariypi hukllawakuykuman chayqa. Chayrayku iskayrayarqayku, hinaspataq ñawpaq yuyayniykupi hinalla sayarqayku, iglesiapas serviqninkunapas kay rurayta sinchita ñawpaqman apanankukama; chaymi Diospa manchayninpi, cheqaq kaqpaqpas ñak'arichisqa Diospa wawankunapaqpas amachakunaykupaq sayarinayku karqa.
GSAM 174Ñuqanchikpa Ñanninchikpaq Apustulpa Rurasqan
GSAM 174.2"'Hinaspataq sinagogaman haykuspa, kimsa killa hunt'a mana manchakuspa rimarqan, Diospa qhapaq kayninmanta atipanakuspa iñichispapas. Ichaqa wakin runakuna rumiyaptinku, mana iñispa, chay ñanmanta achka runaq ñawpaqinpi mana allinta rimaspanku, paykunamanta t'aqakurqan, yachachisqankunatapas t'aqarqan, sapa p'unchaw Tyrannus sutiyuqpa yachay wasinpi atipanakuspa.'7 Mana 'wakin runakuna qharakuspa' chay 'ñanmanta [Apunchikpa hamunanmanta] runakunap ñawpaqinpi mana allinta rimasqankukamaqa', ñuqanchikpa wawqenchikkunaqa manaraqmi kuyurirqankuchu iglesiamanta lloqsinankupaq t'aqakunankupaqpas. Manan atirqankuchu muchuyta chay 'millay kamachikunap' 'millay rimayninta', hinaspataq mayqin huñunakuna wasikunachus ñak'arichiytawan chay 'millay rimaytawan' qatirqanku chay 'saminchasqa suyayta' maskhaqkunaman, paykunapaqqa mana hukkunachu karqanku aswanpas pakasqa Babiloniap ususinkunan. Chaynatan willarqanku, hinaspataq evangelioq qispisqa kayninman haykurqanku. Manapuni llapanchikchu huk yuyayllapi kachkanchik imachus Babilonia kasqanmanta, ichaqa huk yuyayllapim kachkanchik chay pacha hinallataq qhipa t'aqakuypi llapan Diospa hamunanpas qhapaq kayninpas qayllapiña kasqanmanta yachachikuyta churanakuqkunamanta. Ñuqaykuqa iñiyku kayqa kawsaypa wañuypa imayna kasqanmanta kasqanta. Wañuymi Apunchikpa hamunanmanta asipaypaq rimaqkunawan utaq churanakuqkunawan t'inkisqa kayqa. Kawsaymi runap tukuy yachachikuyninmanta lluqsiq kayqa, Diospa siminpi sayay, sapa p'unchaw Apunchikpa rikhurimunanta suyaypas. Chayrayku kunanqa niyku llapan imaynallapas kamachiypa watanwan watasqa kaqkunaman: 'Lloqsiychis paykunamanta, t'aqakuychis, nin Apunchik, amataq chay qhillichasqata llamiychischu; chayqa chaskisqaykichismi, hinaspa qamkunapaq Tayta kasaq, qamkunataq wawaykuna, qhariwarmi wawaykuna kankichis, nin Tukuy Atiyniyuq Apunchik.'"8
GSAM 175Mana Sut'inchay Atiy Awqanakuy
GSAM 175.1Wm. Millerqa chaynata riman chay pachapi iglesiakunawan Adventistakunawan churanakuymanta:—
GSAM 175.2"Ancha mana chaninmi, mana hamut'ay atinam, Cristiana iglesiakuna kay yachachikuyta, chaymanta kay saminchasqa suyakuyrayku miembronkunata qarqunankupaq. Yachanim wakin Bautista iglesiakuna ninku mana iñiyninkurayku qarqusqankuta, aswanpas kutimunanpi iñiqkunawan huñunakusqankurayku. Chhaynaqa, sichus mana hamuq Qispichiqpi iñiyninkuraykuchu chayqa, ¿imanaqtintaq pulpitonkumanta ñuqata qarquwanku, Bautista iglesiawanlla Apunchikpa cenanpi kuska kaqtaqa? Llulla rimaymi. Ichaqa kayqa manan Methodistakunap Presbiterianokunappas nisqan kanmanchu; paykunaqa huk iglesiakunamanta iñiqkunawanpas Apunchikpa cenanpi kuska kaypin iñinku. ¿Imapaqtaq qarqunku? Wakin runakunata qarqusqankuta uyarirqani iskay kaq kutimuymanta takikunata takisqankurayku; wakinkunatañataq upa kasqankurayku, paykunapa contranpi rikuchisqa upa kayninkuqa karqan Cristota suyashasqankulla. ¡Ay, Diosniy, 'pampachay paykunata, mana yachankuchu imatachus ruwasqankuta!'"
GSAM 176Storrs: Iglesiakunap Adventistakunaman Rikch'ayninmanta
GSAM 176.1George Storrsqa Adventistakunaman iglesiakunaq imayna kasqanmanta kayhinatam rimarqa:—
GSAM 176.2"Mayqinkum paykunamanta, kunan pachapi, mana nishankuchu, 'Qhapaq warmi hina tiyani'? Hinaspataq, mayqinkum mana kusichikushankuchu kay yuyaywan, maynin p'unchaw pachantinpi atipanankupaq, chaymantataq iñiyninkuman kamachisqa kananta? Mayqinkum paykunamanta saqinqaku huk alma hawka paykunawan kawsananta, mayqinchus mana p'inqakuspa, mana manchakuspa Apunchikpa qayllapiña hamunanpi iñiyninta willakun? Manachu paykunawan qasilla qhipanapaq rimanakuyqa kaymi: 'Tukuy sunquykiwan kay watapi Apunchikpa hamunanpi iñiyniykita llapa runaq ñawpaqinpi willakuymanta hark'akuy', imayna yuyaykusqaykiña chaymanta kachun, hinaspapas hayk'a chaniyuqña qampaq qaparinapaq kachun: '¡Diosmanta mancharikuy, paymanpas hatun kayta quykuy, chaymi taripayninpa pachan chayamunña!'?"
GSAM 176Mansfieldpa Testimonion
GSAM 176.3L. D. Mansfield, Oneida, N.Y. llaqtamanta, 21 p'unchaw marsu killapi 1844 watapi qillqaspa, kayhinatam willakun:—
GSAM 176.4"Diosqa hanaq pachamanta Apunchikta suyachkaq munasqa wawankunap yuyayninkunapim kuyuchichkan, manataqmi angelpa 'wiñay evangeliowan willanapaq, kaynata nispa: ¡Chayamunñam taripayninpa pachan!' nisqanta uyarinankullachu, aswanpas qatiqnin kamachikuyta kasunankupaqmi: '¡Lloqsiychik chaymanta, llaqtay!' Ñawpaqmanta aswan allintam iñini, kunan pacha iñiy huñunakuykunaqa chay Babiloniapa mana huch'uy rakin kasqanta, mayqinchus sinchita urmachisqa kanqa, manañataq hayk'aqpas tarisqachu kanqa.... Ichaqa, ñuqapaqqa, wakin huñunakuykunapi chay huch'uy waqraman aswan rikch'akusqanqa ancha sut'im. Wakin rikuchiykuna kayta sut'inchanqa.
GSAM 176Huñusqa Runakunap Espiritunpa Rikurikuynin
GSAM 176.5"Kay suyupi ancha allin llamk'aq huk wawqim, Apunchikpa hamunanmanta willaspa, huk llaqtapi huk pachapi rimarinanpaq rimanakurqan. Apunchikmi kamachirqan payqa chay rimanakusqanmanta chunka suqtayuq milla karupi kananpaq, ichaqa huk _____ serviqmi chaypi karqan, huk runa qutupa umallinpi, alquitranwan phurukunawan ima, Ancha Hatun Apupa chay kamachinman churanankupaq. Chay kikin serviqmi pisi tiempomanta huk unay huñunakuyta qallarirqan, ichaqa llapanpas Chinchaypa rit'i urqu hina chiri chiri karqan—mana pipas sunqun rikch'arispa nitaq Diosman kutirispa. Tukuytaqa, serviqmi nirqan 'llakikuqkunap tiyananpi tiyaykunan' kanqa nispa iñisqanta.
GSAM 177.1"Kay llaqtapi huk huñu umalliqmi huñunman nirqan, kaypi huñunakuykunata ruwashasqanchikmantapacha, sichus pipas wasinman haykuspa ninman 'Cristom kay watapi hamunqa' nispa iñisqanta, payqa punkumanta qarqunman karqan."
GSAM 177Iglesiakunapaq Rurana
GSAM 177.2Kunanqa huk willakuyta qhawarichisayku, Boston, Massachusettspi huñunasqa iñiqkunap Kutimunanmanta Huñunakuyninpi rimasqamanta, 31 p'unchaw aymuray killapi, 1844 watapi, kaykunap qillqasqan: Wm. Miller, Elon Galusha, N. N. Whiting, Apollos Hale, hinallataq J. V. Himes. Paykunaqa ninku:—
GSAM 177.3"Iglesiakunaman ruwananchikmanta huk simillatapas niykumanmi. Kaypi peligroqa, yaqa llapan huk ruwaykunapi hina, iskaynin ancha kaqkunapim rikurin. Ñawpaq kaq peligroqa kaymi: huñunakusqanchik iglesiapa atiynin saqillayninmi, kay ruwanamanta tapukuypi upallachisunankupaq. Manan iskayaykuchu waranqa waranqa runakuna Diospa ñawpaqinpi huchachasqa kasqankuta, kay ruraypi iglesiankupa mana Bibliawan tupaq mañakuyninkunaman qukuspa; paykunaqa, sichus mana manchakuq, iñiq kaspankuqa, kunanqa aswan allin waqaychasqa, aswan allin llamk'aqña kanmanku karqan, ñak'arinankupaq waqyasqa kanmanku chaypas.
GSAM 177.4"Iskay ñiqin llakikuyqa, ñuqanchikman mana chanin ruwasqankurayku iglesiakunata kutichiy munaypa atipachikuyninmi, hinallataq llapan chay hina huñunakuykunaman mana akllaspa maqanakuyta qallariy. Adventistakunap ruwananmanta rimaspa, paykuna mayqin iglesiakunawanpas huñusqa kachkanku chaykunamanta, sichus chayta ruwanaykupaq waqyasqa kasunman chayqa, manam atisunmanchu llapankupaq kaq kamachikuykunata quyta. Paykunaqa Diospa manchayninpim ruwananku, imaynachus chay ruwana kasqanman hina.
GSAM 178.1"Ichaqa, ruwananchikta hunt'ananchikpim sinchita sayananchik, chiqaq kaqmanta willakuspa, tukuy allin kaq pachakunapi. Chay hinata ruwaspa iglesiakunata phiñachiptinchikpas, hinaspa paykuna qarqonankupaq ñuqanchikta manchachiptinku upallalla kananchikpaq (ichaqa, sichus iglesiawan allinllapi t'aqanakuyta allinpaq qhawarinchik chayqa, aswan allin kanman), ruwananchikta ruwasun, hinaspa qarqosqa kaspanchik, mana chanin ñak'ariyta pacienciawan muchuspa, hinaspa Señorninchikwan kuska 'punkumanta lluqsispa, paypa k'amiyninta apaspa' rinapaq listu kananchik."
GSAM 178.2Kay qillqasqakunamanta, iskay ñiqin angelpa willayninta quqkunaman iglesiakunaq ruwasqanmanta, sut'itam rikukun imaynatam, "mikhunaman" iskay ñiqin waqyayta qusqankumanta ñawpaq kaq ruruy hina, huklla espiritual t'aqaman huñusqa kaqkunamanta "k'irisqakuna" nispa rimasqankuta, "suchukuna," hinallataq "ñawsa" nisqakuna, chaykunan sut'ita rikuchin imayna ñak'arichisqa kasqankuta "kamachi masinkunap" "maqasqanwan", paykunamantam t'aqasqa karqanku.
GSAM 178Musuq Cheqaqkunata Chaskinankupaq Akllasqa Huk Sapaq Runa Llaqta
GSAM 178.3Apunchikpa munasqanqa sut'itam rikukun, iskay ñiqin angelpa willakuyninwan—"mikhunaman" iskay ñiqin waqyaywan—hinallataq "chawpi tuta qapariywan" huk sapaq llaqta paqarichisqanpi. Qhipa p'unchawkunapaq ancha chaniyuq chiqaqkuna mask'asqa hinaspa willasqa kanan karqa—chay ruwayqa manam atikunmanchu karqa "iñiy-qillqakunawan watasqa" iglesiakunapi, imaynan apostolkunap iglesianpas manam atirqachu evangelio willakuyta pachantinman hunt'ayta judio sectakunawan t'inkisqa kaspa. Diosqa chaypi t'aqakunankutam mañakurqa9, hinallataqmi mañakurqataq adventista iñiqkuna t'aqakunankuta chaykunamanta, pikunachus iñiy-qillqankupa muyuriqninpi hap'iyta munanku.
GSAM 179Storrspa "Six Sermons"
GSAM 179.1Kay lluqsisqankumanta pisi tiempomantaqa, hamuq ñak'ariymanta yachaypi k'anchayqa hamuqmanta iñiqkunaman chayamusqanta reparanchik, chay yachayqa kay huch'uy qillqapi sut'inchasqan hina, George Storrs-pa "Six Sermons" nisqanpiqa kay yuyaykunatan hap'in: runaqa kikinmanta wañuq kasqanta; wañusqakunaqa wañuyninmanta kawsarichiyninkama mana musyaq kasqankuta; mana allin kaqkunap qhipa ñak'ariyninqa wiñaypaq chinkay kasqanta; hinallataq mana wañuy kayqa Diospa qusqan suñay kasqanta, chaytaq Apunchik Jesucristopi iñiyllawan chaskisqa kananta.
GSAM 179.2Waranqa waranqa Adventistakuna chaskirqanku runap kayninmanta kay yachachikuyta, ichaqa manan llapankuchu. Mana chaskisqankuqa manan paykunapura ch'aqwata paqarichirqanchu, iñiyllapaq hina qhawarisqa kasqanrayku, manataq allin kawsaypa qhawarinanpaqchu; chayraykun Cristop qayllapiña hamunanmanta pachata willanapaq huñusqa kallpachakuyninkuqa mana p'akikurqanchu. Ichaqa, chayqa iglesiakunap phiñakuyninta paykunapa contranpi hatarichirqanmi.
GSAM 179"Six Sermons" nisqata mana atispa kutichiyta
GSAM 179.3Tiyakusqay llaqtapi Methodist serviqqa, paymi 1843 watapi adventista yachachikuyta willaypi yanapakusqa, "Six Sermons" nisqa liwruta chaskispa ñawirisqa, hinaspa iglesianpi kaqkunaman willasqa mana atisqanta chay yachachikuyta kutichiyta; ichaqa iglesianpi kaqkuna achka chayta chaskisqankuta yachaspan, wakinkunata yuyaychasqa ama chay liwruta ñawirinankupaq, "ñawiriptinkuqa chay yachachikuyta iñinqakum" nispa. 1844 watapi, Tarpuy killapi, kay serviq sapa wata huñunakuymanta kutimuspa, pulpitonpi sayarispa llapa runaq ñawpaqinpi adventista yachachikuyta saqirparirqan, hinaspataq k'umuykukuspa iglesiamanta pampachayta mañakurqan hayk'aqpas yachachiqkunata wasinpi rimarinankupaq waqyasqanmanta.
GSAM 179Hucha Yachaymanta Taripasqa
GSAM 179.4Kay serviqpa rurasqan qhipallamanmi, hamuypi iñiqkunata herejía nisqamanta huchachanapaq kallpachakuy qallarirqan; ichaqa paykunaman Bibliawan amachakunankupaq saqisqa kasqankurayku, iglesiaqa manam atiparqanchu. Wakin runakunatam kay iglesiamanta qarqurqanku, mana kamachikuykunata kasukusqankurayku; hinaspam askha wakinkunaqa lluqsipurqanku, iñiyninku Qillqasqakunapa contranpi kasqanta mana rikuchiy atina kaq masinkuta qarqusqankurayku. Chaynapim hamuy yachachikuyqa wiñaypaq qarqusqa karqa chay iglesiamanta, maypichus pachak-pachak runakuna Qispichiqta tarispa Diospi kusisqa karqanku.
GSAM 180.1Llaqtaypi imachus ruwasqa karqa, chay kikinmi ruwakurqa llapan suyuntinpi pachak-pachak huk iglesiakunapipas. Ñawpaq wawqinkuna chaynata ruwasqanku runakunaqa, Isaías willakuqpa siminkunapi hatun sunquchayta tarirqanku: "Uyariychik Señorpa siminta, qamkuna siminmanta katkatataykuqkuna: Qamkunata chiqniq, sutiyrayku qarqusuqniykichik wawqiykichikkunaqa nirqanku: 'Señor hatunchasqa kachun'; ichaqa payqa qamkunap kusikuyniykichikpaq rikhurinqa, paykunataq p'inqaypi kanqaku."10
GSAM 180Waqllisqakunap Phiñakuynin Rikuchisqa
GSAM 180.2Apunchikpa hamunan p'unchaw qayllaykamuchkaptinqa, iñiqkunaqa llamk'ayninkupi aswan kallpawan qallarirqanku, huchasapakunataq aswan sinchita phiñakuspa asipayarqanku, kay qatiqnin willakuypi rikukun hina, Midnight Cry nisqa qillqap 31 p'unchaw octubre killamanta 1844 watapi qillqaqninpa nisqanpi:—
GSAM 180.3"Kay kuyuypa mana allin runakunapi rurasqanqa, anchatam yanaparqawankutaq iñiyniykupi takyaykunaykupaq, Dios chaypi kasqanmanta. Diospa wawankuna paypa ñawpaqinpi pampaman k'umuykukunankupaq, huch'uyyachikunankupaq, chaymanta hamunanpaq wakichikunankupaq huñunakusqanku pachapi, chayqa graciantinllawan qispichisqa kanankupaq huchasapakuna hina, mana allin runakunaqa ancha millay sonqoyuq kasqankuta rikuchirqanku. Huñunakuyniykumanta willakuyta qillqaykupi sapallanpi qusqayku, manataq runakunata chayman waqyarqaykuchu chayqa, Belialpa churinkunaqa chaykunaman hunt'aykurqanku, hinaspataq anchata ch'aqwata ruwarqanku. Kay killa chunka iskayniyuq p'unchawpi [Octubre 12, 1844], Sábado ch'isipi, manam tabernaculopi huñunakurqaykuchu, wasi qhawaq [wasi pichaq] Samana P'unchawpaq [Domingo] wasita pichananpaq tiempu kananpaq. Ichaqa runa qutukuna wasiman haykurqanku, chay ruwaynintapas hark'arqanku. Llaqtap umalliqnin ichaqa, mana mañakusqallanmanta, utqhaylla chawpichakurqan, hinaspa paykunata qarqurqan.
GSAM 181.1"Qatiqnin Samana P'unchaw huñunakuyniykupi, tabernakulo hunt'a kachkaptin, wasi ñawpaqpi kaq ñanpi ancha achka runakuna hunt'arqanku, paykunamanta achkaqa phiñasqa kachkaspanku, pipas Apunchikpa hamunanpi iñisqanmanta. Ch'isipiqa, runakunaq phiñakuyninrayku, manam huñunakuy karqachu; ichaqa ñanqa ñawpaq pachamantam runa qutuchakunawan hunt'asqa karqa; ichaqa alcaldeq utqaylla chawpichakusqanwan, allin llamk'aq pulisiyankunawanpas, ñanta ch'uyancharqanku, wakin runakunata wichq'ana wasiman kachaspa. Chay runa huñup rurasqantaqa Lotpa punkunta muyupayasqankuman hinalla rikch'achiyta atirqayku, Sodoma llaqtap thuñikunanpaq ch'isipi.... Paykunap kay kuyuriyninqa ancha utqaylla, hukllapi, hinallataq hatunmi karqan, chaymi judiokunap qanchis kaq killanpa ñawpaq p'unchawninpi rikhurisqanqa yuyayniykuta sinchiyachiwarqayku kay killa kasqanmanta."
GSAM 181Asipayaqkuna Hawa Riq P'achata Churakunku
GSAM 181.21844 watapi, 22 p'unchaw octubre killapi, iskay waranqa kimsan pachak p'unchawkuna tukukuqtin, Paris llaqtapi, Maine suyupi, iñiqkuna yupaychana wasipi huñunasqa kachkaptinku, Dyusman sinchi mañakuypi, Apunchik chay p'unchaw hamunanta suyachkaptinku, asipayaq k'amiqkuna wasi muyuriqpi huñunakurqanku, asipayay takikunata takispa. Kay q'aqchaqkunamanta iskayninmi hatun yuraq p'achakunata churakuspa wasi qataman wicharqanku, takikunata takispa, wasi ukhupi mañakuspa Apunchikpa hamunanta suyachkaqkunata asipayarqanku.
GSAM 181.3Kay sucedesqanmantachá paqarimurqa Adventistakuna hanaqman wicharinapaq p'achata churakusqankumanta llulla willakuykuna; imaraykuchus Adventistakunap qillqankunaqa 500 dular qullqikama premiota qunankupaqmi rimarirqanku, 1844 watapi huk Adventista hanaqman wicharinapaq p'achata churakuspa Apunchikpa hamunanta suyaspan chiqaq kaqta rikuchimuqmanqa, ichaqa manan hayk'aqpas huk kaqllapas rikuchisqachu karqan.
GSAM 182Hazen Fosspa Rikuynin, 1844
GSAM 182.1Chay pachakunapi, Poland, Maine llaqtapi, Hazen Foss sutiyuq huk wayna tiyarqa, payqa sinchita iñirqa Apunchik qanchis kaq killap chunka kaq p'unchawninpi hamunanta. Payqa sumaq rikch'ayniyuq, sumaq rimayniyuq, allin yachachisqa runam karqa. "Chawpi tuta qapariy" manaraq tukukuchkaptin pisi simanakuna, Apunchikqa qayllaykurqa hinaspa huk rikuyta qusqa, chaypim rikuchisqa karqa Apunchikpa hamunanta suyaq runakunap Diospa llaqtanman purinankuta, sasachakuyninkunantin. Paymanqa wakin yuyaychay willakuykuna qusqa karqan willananpaq, hinaspapas rikurqanmi qatiqninpi hamuq ñak'ariykunata qatiykachasqakunatapas, sichus rikuchisqankunata hunt'aq sunquwan willanman chayqa. Payqa, Wiraqucha Foyhina, rikuchisqa karqan kimsa patakunata, chaykunawanmi Diospa runankuna hunt'asqata chayaq ñanman chayananku karqan ch'uya llaqtaman. Apunchikpa "pisi p'unchawkunallamanta" hamunanpi (chay pachapi takisqankuman hina) sinchita iñiq kaspan, chay rikuymanta ñanman yaykunapaq kimsa patakunamanta willakuq rakiqa paypaq mana sut'inchay atina karqan; hinaspapas kikinmanta hatun tukuq kaspan, kurusmanta q'iwirikurqan, manataqmi willayta munarqanchu. Chay rikuyqa iskay kutitañam rikuchikurqa, chaymantapas payman nirqanku sichus payqa manaraq willayta munanchu imachus rikuchisqankuta, chay llasaq ruwayqa paymanta hurqusqa kanqa, hinaspa Señorpa wawankunamanta aswan pisi kallpayuqkunamanta hukman qusqa kanqa, paymi Diospa rikuchisqanta allin sunquwan willanqa. Payqa yapamanta mana munarqachu. Chaymantataq kimsa kaq rikuy qusqa karqan, hinaspataq payman nirqanku payqa qispisqaña kasqanta, chay llasaq ruwanataq aswan pisi kallpayuqkunamanta hukninman churasqa kasqanta, paymi Apunchikpa kamachisqanta hunt'anqa.
GSAM 182Fossqa Rikuyninta Willayta Mana Atinchu
GSAM 182.2Chaymi waynata mancharichirqan, hinaspan rikuchisqankunata willayta tanteaspa, willananpaq p'unchawta churarqan. Runakunaqa huñunakurqanku qhawanankupaq uyarinankupaqpas. Payqa allin yuyaywan willarqan imayna kasqanta: imaynatas Apu rikuchisqanta willayta mana munasqanta, chay mana munasqanmantapas ima kananta. "Kunanqa," nirqan, "rikuchiyta willasaq." Ichaqa ¡ay!, qhipaña karqa: runakunaq ñawpaqinpi rumi hina upallalla sayarqa, hinaspataq tukuyta ancha ñak'ariypi nirqa: "Manam yuyarinichu chay rikuchikuymanta ni huk simitapas". Llakikuyninpi makinkunata k'apiykachaspa nirqa: "Diosqa simintam hunt'anña. Paymi chay rikuchikuyta ñuqamanta qichuwan", hinaspataq hatun sunqu llakiywan nirqa: "Chinkasqa runam kani". Chay pachamantapacha Cristopi suyakuyninta chinkachirqan, hinaspataq mana imatapas suyayniyuqman tukurqan. Manam hayk'aqpas huk kutitawan Adventista huñunakuyman rirqanchu, nitaqmi iñiymantapas kikinpaq sunquchakurqanchu. Imayna kawsasqanqa achka imakunapi, aslla nillapaqpas, Apunchikpa Espiritunpa llamp'u pusayninta chinkachiq runap hinam karqan, huk runap hinam "kikinpa munasqanman saqisqa, kikinpa rurasqankunawan hunt'achikunanpaq". Chay hina yuyayninpi kachkaspa 1893 watapi wañurqan.
GSAM 183Fosspa Rikuynin Hukpa Willasqan
GSAM 183.1Rikuyninta mana yuyarimuyninmanta kimsa killa hina qhipaman, waqtanpi kaq ukhumanta hukpa willasqan rikuyta uyarirqan. Huñunakuyqa paypa kasqan wasipin ruwakusharqan. Huñunakuyman hamunanpaqmi kallpacharqanku, ichaqa manan munarqanchu. Paymi nirqan, rikuyqa payman rikuchisqanman ancha rikch'akuq kasqanta, iskay runa kaqlla imatapas willanankumanta hina. Chaynapin yachakurqan imatachus rikusqanta, ichaqa willayta munaspan mana yuyarimuyta atisqanta. Qhipaman chay runata rikuspanmi nirqan: "Paymi chay Apuq llank'ananman q'ipita churaykusqan."
GSAM 183Llakiywan Sunqu P'akisqa
GSAM 183.2Qanchis kaq killaq chunka kaq p'unchawnin, judío pacha yupayman hina (22 p'unchaw octubre killapi, 1844 watapi), chayqa, chayamurqanmi. Chay p'unchawqa waranqa waranqa runakunatam tarirqan, paykunaqa suyakuyninku hunt'akunanta chay pachapi suyachkaspa. Chay p'unchawmanta qhipamanqa manam kay pachamanta imapaqpas wakichisqachu karqanku. Manam "mana hamuptinqa" nispa yuyaymanarqankupaschu, aswanpas kay pachapi ruwanankunata wakichirqanku, chay p'unchaw kawsayninku tukukunanta suyaspankuman hina. Mana allin runakunatam yuyaycharqanku hinaspa kallpancharqanku hamuq phiñakuymanta ayqinankupaq, hinaspa achka paykunamanta mancharikurqanku chay willakuy chiqaq kanmanmanta. Paykunaqa ayllunkuwanmi yuyaycharqanku, mañakurqankupas, hinaspataq Diosman sunqunkuta mana quqkunamanta t'aqakurqanku. Pisillapi nispaqa, kay pachapi kaq llapan imakunamanta t'aqakurqanku, imaynan huk runa tukuy sunquwan chay pachapi llapan pachap taripaqninwan uyapura tupananpaq suyakunman hinata. Chayhinam, yaqa samayninpas hark'asqa llakikuywan, yupaychana wasinkupi huñunakurqanku, sapa kutin suyakuspa "hatun anqilpa kunkan, Diospa waqachinanpas" uyarinankupaq, hinaspa hanaq pachata hamuq Qhapaqpa k'anchayninwan rawrachkaqta rikunankupaq.
GSAM 184.1Pachakunaqa allillamanta pasasqa, chaymi inti qhipa inti chinkaykuy pachapi urmaykuqtin, qanchis kaq killamanta chunka kaq p'unchaw judiokunapqa tukusqa. Tuta laqha yapamanta pachantinman llanthu llanthuwan qataykurqan; ichaqa chay laqhaywan kuska hamuqmanta suyakuq iñiqkunap sunqunkumanqa huk hatun llakiy nanay chayamurqan, chay hinaqa Apunchikpa qatikuqninkunap llakiyninwanllam tupachikunman, paykunaqa, Apunchik kuruspi wañuchisqa p'ampasqa kasqan qhipa tutapi, llakisqa wasinkuman kutirqanku; pisi pachallaraqmi paytaqa Qhapaqninku hina atipaywan Jerusalenman pusarqanku.