14 Ñiqin Uma — Wichq'asqa Punku
GSAM 214.1"Paykuna rantiq rishaqtintaq, kasarakuq qhariqa chayamurqan; wakintaq wakichisqa kaqkunaqa paywan kasarakuyman haykurqanku, punkutaq wisq'akurqan."1
GSAM 214.2Kay rikch'anachiypi qhawarichisqa Qhari Kasarakuqpa hamuyninqa manan Cristop kay pachaman hamuyninchu, aswanpas casarakuyman hamuyninmi. Casarakuyqa Apunchikpa hamunanpa ñawpaqinpi ruwakun. Kayqa Lucaspa qillqasqan Allin Willakuypi kay hinam nin: "Wiqawniykichik watasqa kachun, k'anchayniykichikpas ratachkasqa; qamkunataq Apuykichikta suyachkaq runakuna hina kaychik, pay casarakuymanta kutimuptin; chaynapi hamuspa punkuta takaqtin, chaylla punkuta kicharinaykichikpaq."2
GSAM 214Casarakuy Sutiwan Riqsisqa Huk Qhapaq Kayta Chaskiy
GSAM 214.3Qhari Kasarakuqpa casarakuyman hamuyninqa Daniel 7:13, 14 nisqapim rikuchikun, chaypim Cristo Taytanman hamun qhapaq kayninta chaskinanpaq. Ñawpa pachakunapiqa huk qhapaqpa uma llaqtanman hamusqan, kamachikuy tiyananta qhapaq kaynintawan chaskinanpaq, kasarakuy nispa sutichasqa karqa. Kay ruwayqa —uma llaqtata kasarakusqa warmi hina chaskiy— chiqaq kasarakuy hina hatun kusikuywan raymichasqa karqa. Chayrayku, Cristo hanaq pachapi Yayamanta qhapaq kayninta chaskiqtinqa, payqa kasarakusqa hina nisqa kachkan kasarakusqan warmiwan —Musuq Jerusalen llaqtawan (Apocalipsis 21:9); hinaspataq kayqa rikch'anachiypi "kasarakuy" nispa sutichasqa kachkan.
GSAM 214.4Iskay waranqa kinsa pachak p'unchaw tukukuptin, 1844 watapi, Octubre killapi, 22 p'unchawpi, Hamunanmanta runakuna, kawsayninkupi imapas sucedesqankuta Inti Lluqsimuy lawpi kasarakuywan tupachispa, nirqanku: "Cristom kasarakuyman haykunña." Iskay waranqa kinsa pachak p'unchaw tukukuyninmanta, aswan sut'i k'anchayta chaskispa chay tukukuyninpi kanan ruwaymanta, iñiyninkuqa Cristota qatirqan paypa qallarisqan llamk'aypi; chaymi iñiywanqa, "paywan kuska casarakuyman haykurqanku."
GSAM 215"Kutimusaqmi"
GSAM 215.11845 watapi, señorita Harmonpa rikuyninpi, Cristo hanaq pacha santuarionpa ñawpaq kaq ukhunmanta iskay kaq ukhunman risqanmanta, kay simikunata tarinchik: "'Kaypi suyay; Yayayman rishani qhapaq suyuta chaskinaypaq; p'achaykikunata mana ch'ichichasqata hap'iychis, hinaspa asllamanta kasarakuymanta kutimuspa qankunata ñuqaman chaskisqaykichis.' Chaymantataq huk phuyu hina karruta, nina rawray hina llantayuqta, angelkunawan muyurisqata, Jesuspa kasqanman hamurqan. Payqa karrutaman wicharirqan, hinaspataq aswan ch'uya kaqman apasqa karqan, maypichus Taytan tiyasqa karqan."3
GSAM 215Khuyapayay Punkup Wichq'asqa Kasqan Qhipaman
GSAM 215.2Kay rikch'anachiypa wisq'asqa punkunqa Runaq Churinpa hanaq pacha phuyukunapi chiqap hamuyninmanta ñawpaqta pasasqa huk imapas kasqanman rikch'akun; imaraykuchus punkuta wisq'asqaña kaptin, wakin sipaskuna hamuspa takanqaku, hinaspataq "rikch'asqa kaychis" nisqa kanku, hamuyninpa p'unchawninta horantawan mana yachasqankurayku. Hinallataq, kay punkutaqa yachaysapa sipaskuna Qhari Kasarakuqwan kasarakuyman haykusqanku qhipatam wisq'anku.
GSAM 215.3Kay sipaskunamanta rikch'anachiypi rimasqanman hinaqa, kasarakuyman haykusqaña kashaqtinpas, "upa" sipaskunapas atinkumanraqmi allin wakichikuyta Qhari Kasarakuqwan tupaykunankupaq. Paykunaman kamachikun "rikch'asqa kanaykichikpaq". Rikch'asqa kaypas suyaypas Apunchikwan tupaykunapaq chiqaq wakichikuywanmi tinkisqa kashan. Chayrayku, rikch'akunmi khuyapayayqa mana chinkasqanta, kay rikch'anachiypi punkuta wisq'aptinpas.
GSAM 215Manam Lucas 13:25-28 nisqapi Punkuchu
GSAM 215.4Ñawpaq pachakunapiqa pantasqakunam karqan kay rikch'anachiypi rimasqa punkuta Lucas 13:25-28 nisqapi rimasqa punkutaqwan chaqruspa, chaypim nin: "Wasiyuq umalliq hatarispa punkuta wisq'aptinqa, qankunataq hawa kaqpi sayaspa punkuta takayta qallarinkichik, nispankichik: 'Apu, Apu, kichariwayku'. Paytaqmi kutichisunkichik: 'Manam reqsiykichikchu maymantachus kasqaykichikta'.... Qispiychik ñuqamanta, llapan mana allin ruraqkuna. Waqay kanqa kiru qhachuypas, Abrahamta, Isaacta, Jacobta, llapan profetakunatapas Diospa qhapaq suyunpi rikuspaykichik, qamkunataq qarqosqa kasqaykichikta." Kay qillqasqamantaqa sut'inmi, kay punkuta wichq'aptinqa, hawapi qhipaqkunap imayna kanankupas ñam churasqaña kasqan. Chaypachan Diospa qhapaq kayninqa chayamun; imaraykuchus qispichisqakunataqa chay qhapaq kaypin rikunqaku. Huklawmantaqa, sipaskunamanta rikch'anachiypiqa, Apunchikqa manaraqmi qhapaq kayninman haykunchu, aswanpas Yayamanmi risqa qhapaq kayninta chaskinanpaq.
GSAM 216Rikch'anachiy Llamk'aypi Wichq'asqa Punku
GSAM 216.1Iskay waranqa kinsa pachak p'unchaw mit'a tukukuptin—22 p'unchaw octubre killapi 1844 watapi—chaymanta qhipaman, iñiywan Cristota llamk'ayninpi qatiqkunaqa rikurqanku, rikch'anachiy ruwaypi pampachay p'unchaw chayamuptin, hatun tayta kuraqa hawa ukhupa punkunta wisq'aspa, ancha ch'uya ukhuman punkuta kicharisqanta, chaypi santuaryupi willasqa huchakunata pichanapaq llamk'ayninta ruwananpaq; hinallataq Cristopas, Hatun Tayta Kuranchik, hanaq pacha santuarionpa hawa ukhunpa punkunta wisq'asqa, chay ukhuta kicharisqa, maypichus "Testamentonpa Arka" nisqa rikukusqa.4
GSAM 216Pikunataq Pantasharqanku?
GSAM 216.2Chay pachakunapiqa karqankuraqmi Adventista iñiqkunapura mana Cristop santuarionpi llamk'ayninmanta sut'i k'anchayta chaskisqakuna, manaraq yuyayninku kimsa ñiqin angelpa willakuyninman pusasqa kasqanrayku. Paykunaqa pantarqanku santuarionpa kay hawa punkunta Lucas 13:25-28 nisqapi wisq'asqa punkawan chaqruspa. Ichaqa, kaykunaqa manan Qanchis kaq P'unchaw Adventistakuna karqankuchu. Ichaqa pikuna kasqankuta, imaynatas chay yachachikuy paqarimusqanta, ima imakunatas chay yuyayman chayasqankuta, chaykunatan rikuchiyta kallpanchakusunchis.
GSAM 217.1Adventista willakuypa willasqanman hina sutinllapaq iglesiakunamanta t'aqakuq runakuna, chaynataq paykuna pikunamantachus t'aqakurqanku, chay runakunapas, Apocalipsis qillqapi qanchis iglesiamanta pichqa kaq suqta kaqman qillqasqa testimonio nisqapi paykunaman rimarikun. Pichqa kaq, Sardis, iglesiapaq yuyaychayqa kay hinam nin: "Yuyariy chayrayku imaynatas chaskirqanki hinaspa uyarirqanki, sinchita hap'iy, hinaspa kutirikuy. Chayrayku mana rikch'aspa kanki chayqa, suwa hinam qampaq hamusaq, manataqmi yachankichu mayqin horapachus qampaq hamusaq."5 Kay simikunamantaqa sut'inmi chay rimayta chaskiq runakunaqa Apunchikpa hamunanmanta willakuyta uyarisqanku. Paykunaqa chaskisqankutam nirqanku, ichaqa kunanqa chay kikin yachachikuyta qhisachaytañam munachkarqanku.
GSAM 217Filadelfia Iglesia
GSAM 217.2Filadelfia iglesia, evangelio iglesiap suqta kaq estadon, qatiqninpi rimarikun. Kay iglesiaqa Apocalipsis 14-pa ñawpaq kaq iskay kaq willayninkunap willakuyninwan lluqsichisqa runakunatam rikuchin. Kay iglesiamanmi Señor nin: "Qhawariy, usqhayllam hamuni: hap'isqaykita allinta hap'ipakuy, ama pipas coronaykita qichusunaykipaq."6 Paykunamanmi astawanraq kay qatiq simikunawan rimarikun: "Kaykunatan nin ch'uya kaq, chiqaq kaq, Davidpa llavinta hap'iq, kichariq, manataq pipas wichq'anchu; wichq'aqtaq, manataq pipas kicharinchu kaq: Rurasqaykikunatan reqsini; qhawariy, ñawpaqiykipi huk kichasqa punkutan churaruni, manataq pipas wichq'ayta atinmanchu; aslla kallpayuq kaspayki, simiyta waqaycharqanki, sutiytataq manan negarqankichu."7
GSAM 217¿Imataq kay rikch'anachiypi wichq'asqa punku?
GSAM 217.3¿Imatataq hamut'ana kay qillqapi nisqa kichasqa punkumanta wichq'asqa punkumantawan? Yuyaykuniku tapukuypaq allin kutichiyqa kay qatiqnin sut'inchaypi tarisqa kayta atin: Adventistakuna ukhupi ñawpaqman risqa k'anchayta chaskiqkuna kachkaptin, paykunaqa yachachichkarqanku Qispichiqqa hanaq pacha santuarionpa ñawpaq ukhunmanta iskay kaq ukhunman servicionta t'ikrasqanmanta, hinaspataq uyarikuqkunaman kichasqa punkumanta wichq'asqa punkumanta tapukuyta allinta rikuchichkaptinku, huk huñu runakuna kay cheqaq kayman churanakurqanku, hinaspataq iñiyta takyachiyta munarqanku kichasqa punku wichq'asqa kasqanmanta, wichq'asqa punku kichasqa kasqanmantawan yachachikuypi. Chayta ruwaspaqa, Apunchikpa kay pachapi kamachinkunap ñanninta hark'achkarqanku, utaq llamk'ayninta hark'achkarqanku. Hanaq pacha santuariopa punkunkunaqa Cristopa atiyninwan kicharikun hinaspa wichq'akun—"Paymi kicharin, manataqmi pipas wichq'anchu." Filadelfia iglesiawan rimasqanpiqa, sinchita hap'iq, siminta waqaychaq, sutintapas mana negaq runakunaqa huk atipayta tarinku, chaytaq mana pipas wisq'ayta atinan punkuta kicharin. Kayqa, mana iskaychakuspa, runakunaman yaykunapaq punkumantam riman, chay punkutaqa runakunaqa, rikunanchik hina, allintapuni wisq'asqaku hina rikch'akun; ichaqa sinchi kayninkuta riqsispa, Apunchikqa iñiqkunapaq mana pipas wisq'ayta atinan "kicha punkuta" churaykun.
GSAM 218Rimarinapaq Punku
GSAM 218.1Qillqasqakunapiqa achka rikuchiykunam kan, maypichus huk punkuta kay hina yuyaypi servichikun. Pablu, Corintioskunaman qillqaspa, nin: "Ñuqapaqqa huk hatun, allin llamk'aq punkum kicharikun, achka awqakunapas kanku."8 Huktawan, Corintioskunaman iskay kaq qillqanpi, nin: "Cristop allin willayninta willanaypaq Troas llaqtaman chayaspay, Apunchikmi huk punkuta kichariwarqa, ichaqa manam sunquyqa hawk'arqachu, wawqiy Titota mana tarisqayrayku."9 Colosenseskunamantapas kay hinatam mañakurqan: "Mañakuypi qhipakuychis, chaywan kuska yupaychaspa rikch'asqa kaychis; chaymantapas ñuqaykurayku mañakuychis, Dios rimay punkuta kichariwanaykupaq, Cristomanta pakasqa yachayta willanaykupaq, chayraykum ñuqa watasqa kachkani."10
GSAM 218.2Kay qillqasqakunamantaqa rikurin, chiqaq kay willakuypaq kichasqa ñankunaqa kichasqa punkukuna sutichasqa kasqan; hinaspataq Filadelfia iglesiawan rimasqa simikunamantaqa, rikurinman hinam, chay runakuna lluqsinankupaq waqyasqa kasqan pachapi, runakuna sinchita kallpachakusqankuta paykunapaq rimana punkuta wichq'anankupaq. Filadelfia iglesia sasachakuyta pasasqanpi, Paypa "siminta" "sutintawan" sinchita hap'ispa, Apunchikpa simin paykunaman karqa, paykunaq ñawpaqenpi huk kichasqa punkuta churananmanta, mayqintachus mana pipas wichq'ayta atinmanchu.
GSAM 21922 p'unchaw octubre killamanta 1844 watamanta qhipaman imayna kasqan
GSAM 219.1Profeciapa siminkunapi nisqanman hina kay casota ñawpaqninchikpi hapispa, imaynam imakuna pasasqanman qhipaman qhawarisunchik. Ñam ñawpaqtaña rikuchisqa kasqanman hina, 1844 watapi Abril killakama, iglesiakunaqa hamunanmanta willakuyta willanapaq kichasqa karqan, llamk'aqkunata waqyasqakunataq kawsachkaq willakuqkunaq hunt'ay atinmanta aswan askha karqan. Sunqu p'akikuy qhipaman, 1844 watapi pawqar waray pachapi, yachachikuyta mana sunqumanta chaskiqkunaqa, chaypa contranpi sayariyta qallarirqanku. 1844 watapi ruphay mit'api, Apocalipsis 14 nisqapi iskay kaq angelpa willakuyninpas "chawpi tuta qapariy" (Mateo 25) nisqapas qukusqa kaptin, Apunchikpa qayllaña hamunanpi iñiyninkutaraq mana manchakuspa takyachiqkunataqa aswan sinchi qatiykachaymi qallarirqan. Kay awqakunaqa imaymana ñankunawanmi chay yachachikuyta hark'ayta munarqanku, hinaspapas tukuy atisqankuman hina "taripayninpa pachan chayamunñam" nispa willaqkunap llamk'ayninta hark'arqanku. William Millerqa kay awqanakuymanta nirqan: "Kayqa aswan mana kikinmanta kaq, mana sut'inchay atina ima". Iskay waranqa kinsa pachak p'unchaw tukukunan qayllapiqa chay awqay ancha sinchiraq karqan, chaymi Geo. Storrs chaymanta nirqan: "Sutillanpi kaq iglesiakunawan llapan mana allin runakunawanpas tukurunikuñam, kay qapariy paykunata imayna hap'inqankamaqa."
GSAM 219.2Chay pacha tukukuptinqa, huchasapakunap churanakuynin aswanpas k'amiynin iskay kimsa kuti sinchiyasqa kaptin, William Millerqa chaymanta nirqan: "Ñuqaykuqa huchasapakunata willaspa, hinallataq huk sutinllapaq kaq iglesiata rikch'arichiyta munaspa llamk'ayniykuta tukurqaykuña. Diosqa, munayninman hina, punkuta wisq'arunña."11
GSAM 219Huchasapakunap Sapsi Rumi Sunqu Kaynin
GSAM 219.3Kay asipayakuq pachap puririyninqa manan huchasapakunata hamunanmanta yachachikuypa contranpi rumiyachirqallanchu, aswanpas sutinllapaq iglesiakunapi kaqkunap testimonionkuqa kaymi karqan: "Yuyarispa imayna 'pisi-pisilla' chiqaq kutirikuykuna kasqanta, hinaspapas huchasapakunap yaqa mana rikuna mana p'inqakuq kaynintawan rumi sunqu kaynintawan, yaqa mana munaspapas qaparinchikmi: '¿Dioschu khuyapayakuq kayta qunqarun? icha khuyapayakuypa punkunchu wichq'asqa kachkan?'"12
GSAM 220.1Huk llamk'aqmantataqmi profecía pacha tukusqan qhipaman imayna kasqanmanta astawanraq ñawinchanchik: "Chaypachaqa yaqa mana atinachu karqa mana iñiqkunaman chayayqa, 1844 watapi llakikuymi achka runakunap yuyayninta ch'aqwarqachisqa, manataqmi chaymanta ima sut'inchaytapas uyariyta munarqakuchu."13
GSAM 220Mana Iñiqkunaman Yaykunapaq Tukuy Punkukuna Wichq'asqa
GSAM 220.2Chay hina kawsayqa, chay pachapaqqa, punkuta wichq'asqa hinam rikch'akurqa, mana haykuy atinapaqchu, aswanpas Cristoq utqay hamunanpi iñiyninkuta suyakuyninkutawan sinchita hap'iqkunallapaqmi kichasqa karqa. Rimay punkuta hunt'asqata wichq'asqata rikch'akuqtin, hinaspataq Adventista runakuna kawsayninkuman tupaq rikch'anachiypi huk wichq'asqa punkuta kasqanta rikuspanku, sut'itam rikukun imaynatas chay yuyayman chayasqanku, huchasapakunapaq manaña khuyapayay kasqanta nispa: utaq, wakinkunaq nisqanman hina, "khuyapayay punkutaqa wichq'asqaña" kasqanta nispa; aswantaqa sichus yuyarqanku kay rikch'anachiypi wichq'asqa punku Lucas 13 kaqpi wichq'asqa punkuwan kikin kasqanta. Runakuna mana uyariyta munaspanku, sunqunkutataq rumiyachispa, ¿imaynatan kutirinkuman karqa?
GSAM 220Pitaq Ñawpaqta Yachachirqan Llulla Wichq'asqa Punkumanta?
GSAM 220.3Kunanqa tapukuy rikhurin: Pi qallarirqan "huchasapakunapaq mana khuyapayay kanchu" nisqa yachachikuyta? Pi iñirqan chaypi? Hinaspa pi mana chaskirqanchu? Ñawpaq kaq tapukuyman kutichispaqa, qhawarichisunchik J. V. Himespa 1845 wata pawqar waray pachapi Maine suyuman watukusqanmanta willakuyta. Pay nin:—
GSAM 220.4"Wawqi Joseph Turner hukkunapas nirqanku ñuqanchikqa hatun Samana P'unchawpiña kasqanchikta—suqta waranqa wata tukusqaña kasqanta—chayrayku mana mayqin Adventistapas makiwan llamk'ananñachu karqa. Paykunap yuyayninpiqa, chayta ruwayqa chiqamanta tukukuyninpi chinkaymanmi apanman karqa.
GSAM 220.5"Kay pachapi makiwan llamk'aymanta samarispa suyachkaptinku, huk musuq k'anchay, yuyasqankuman hina, Wawqi Turnerpa yuyayninman k'ancharirqan, kay hinata: Qhari Kasarakuqqa ÑA HAMURQANÑA —qayna judio watapi, qanchis kaq killapa chunka kaq p'unchawninpi hamurqan—chaypacha casarakuy ruwakurqan—chaypacha llapan sipaskuna, imaynallamantapas, paywan casarakuyman haykurqanku, punkutaq wisq'akurqan!—mana mayqinpas kaykunamanta chinkayta atisqachu, nitaq hawa kaqpas qispichisqa kayta atisqachu. Chaynapim kay hatun pachap llapan espiritual ruwayninkuna tukusqa karqan."14
GSAM 221Pitaq Chay Llulla Yuyayman Sinchita Churanakurqan?
GSAM 221.1Ministru Turnerqa "manañam khuyapayay kanqachu" nisqa yachachikuyninta Paris, Maine llaqtapi yachachiyta qallarirqan, hinaspam pisi tiempollapaq chay suyupi achka qatikuqniyuq karqan. Adventistakunamanta hawapi kaq runakunaman, iñiq kasqankuta niqkuna icha chayta mana niqkuna kachun, chaynallataq hunt'asqata chayanapaq punkuta wichq'asqa kasqanrayku, achka runakunaqa sapaqmanta Turnerpa chay yuyaychasqanman yaykurqanku.
GSAM 221.2Adventistakuna simi pantasqa hap'isqa kananmanta, kaymanta pacha kay runakunamanta Ñawpaq P'unchaw Adventistakuna nispa rimasaqku; hinaspataq kay huñumanta achka runakuna karqanku Wiraqucha Turnerpa yuyayninkunata chaskiqkuna. Manaraqmi Samana P'unchawpa chiqap kaynintaqa rikurqankuchu nitaq uyarirqankuchu, nitaqmi kimsa kaq angilpa willakuyninmantapas uyarirqankuchu. Paykunamantam Sra. Whiteqa kayhinata qillqasqankunapi nin:—
GSAM 221.3"1844 watapi suyasqa pacha pasasqan qhipaman, Adventistakunaqa Qispichiqpa hamunan ancha qayllapiña kasqanta iñillarqankuraqmi; paykunaqa yuyarqankum huk ancha chaniyuq pachaman chayasqankuta, hinallataq Cristop runapaq Diospa ñawpaqinpi mañakuq kaspa ruwasqan llamk'aynin tukusqantapas. Taripaypa qayllapi kasqanmanta willaspa, pachapaq llamk'ayninku tukusqaña kasqanta yuyarqanku, huchasapakunap qispiyninpaq llakikuyninkuta chinkachirqanku, chaykamataq mana iñiqkunap mana p'inqakuspa k'amiq asipayayninkuqa paykunapaq huk rikuchiy hinam karqa Diospa Espiritun khuyapayayninta qhisachaqkunamanta kutirisqanta. Tukuy kaykunaqa paykunata sinchiyachirqan probacion tukusqaña kasqanpi iñiyninkupi, utaq, paykunaq nisqanman hina, 'khuyapayaypa punkun wichq'asqaña karqan'. Ñawpaqpi nisqanchikman hina, Adventistakunaqa pisi tiempullapaq hukllachasqa karqanku khuyapayaypa punkun wichq'asqaña kasqanpi iñiyninkupi."15
GSAM 222.1Kay qillqasqapin Sra. Whiteqa ñawpaq kaq p'unchaw Adventistakunap yuyayninta willan. Manan ni chayta paypa iñisqantapas rikuchinchu. Hawa nisqanchikman hina, chay yachachikuytaqa ñawpaqta Joseph Turnermi yachachirqan, Paris llaqtapi, Maine suyupi. Sra. White (chay pachapiqa señorita Harmon) Joseph Turnerwanmi 1845 watapi, pawqar waray qallariypi, chay sutiqusqa llaqtapi tuparqan, hinaspa uyarirqan paypa yachachikuyninta willachkaqta: "Adventistakunapaqqa manañam makiwan llamk'ay kanqachu, huchasapakunapaqpas manañam khuyapayay kanqachu", nispa. Chaymantataq sut'ita nirqan paymanqa "yanqa yachachikuytam yachachichkanki; huchasapakunapaqqa khuyapayay kanraqmi, hinallataq chaykunapaqpas, pikunachus chiqaq kaqta mana hamut'aspa qhisacharqankuchu", nispa.
GSAM 222"Mana Khuyapayayniyuq" Yachaypa Contranpi
GSAM 222.2J. N. Andrews, 1844, 1845 watakunapi Maine suyupi, Paris llaqtapi tiyaq, chaypi runakunap imayna kasqankuta, hinallataq Joseph Turnerpa yachachisqantapas allinta riqsiq, payqa huchasapakunapaq mana khuyapayayña kasqanta yachachiqmi karqan, chay pacha señorita Harmonpa chaymanta yuyaykusqanmanta nin: "Rikuykunaqa manan kay yuyayman churanankupaq pusarqanchu, aswanpas chaypi kaqkunata allicharqan, pikunachus chay yuyaymanraq hap'ipakurqanku chaykunata."16
GSAM 222.3Señorita Harmonqa 1845 wata ruphay mit'api iskay kutitaña Paris, Maine llaqtaman watukurqan. Kay watukusqanmantaqa Paris llaqtapi chay pacha kawsaq Sra. Truesdailpa nisqanta qillqasaq. Pay nin:—
GSAM 222.4"1845 wata, ruphay mit'api, señorita Harmon Paris, Maine llaqtapi watukuq kachkaptin, payman willarqani huk ancha munasqa masillaymanta, taytanqa huñunakuyniykuman rinanta hark'asqa, chayrayku payqa manan k'anchayta q'iwirqanchu. Payqa asirikuspan kutichirqan: 'Diosqa manan hayk'aqpas rikuchiwarqanchu chay hina runakunapaq mana qispiy kananta. Aswanpas k'anchayta riqsispanku q'iwiqkunallan kanku.'"17
GSAM 222.5Payqa rimanmi hinallataq señorita Harmonpa kimsa kaq Paris llaqtaman watukusqanmanta, 1846 watapi, kay hinata:—
GSAM 222Llulla Yuyaymanta Huk K'amiy
GSAM 222.6"Huk yuyarina pachaqa karqan 1846 watapi, Paris llaqtapi, Maine suyupi qusqa huk rikuy. Señorita Harmonman rikuchisqa karqan, Supay sunqu allin kaqkunata llapan ruwanankuta hunt'anankumanta hark'ayta mana atiptinqa, yachayninta apaykachananta paykunata ruwanankumanta astawan tanqananpaq. Huk allin panachaqa iglesiakunaman willachkarqan Dios paykunata qhisachasqanta, paykuna hanaq pachamanta qispichinankupaq apachisqa willakuyta qhisachasqankurayku. Hermana Harmonqa rikuchisqa karqan chay willakuyninpi mana cheqaq kasqanta, imaraykuchus iglesiakunapi achka runakuna karqanraqmi cheqaq kaqta chaskiqkuna; allin angelkunataq chay iglesiakunapi almankunapaq llamk'aq rinqakuraq, chayta ruwaqtinkuqa, paykunaqa [angelkunaqa] kay panata, willakuyninwan kuska ["mana khuyapayakuq" willakuynin], punkupa hawanpi saqerpariqku."18
GSAM 223Mana Churanakuyniyuq
GSAM 223.1Wakin runakuna sinchita kallpachakuspa Sra. Whitepa ñawpaqta "manañam huchasapakunapaq khuyapayay kanqachu" nisqa yachachikuyta yachachisqanta, kunanñataq chaypa contranpi yachachisqanta rikuchiyta munaptin, ñuqaqa 1845 watamanta pacha llank'ayninta riqsiqkunamanta, huchasapakunap kutirichiyninpaq llank'asqanmanta willakuykunata qhawarichisaq. Kay qatiqninqa Brookfield llaqtamanta, Madison County, New York Suyumanta, Ira Abbeypa willakuyninmi:—
GSAM 223.2"1846 watamanta 1850 watakama, Wawqi White, Hermana White ima wasiykuman hamurqanku, hinaspataq wawakunapaq chaymanta chiqap kaqta mana qhisachaqkunapaq ancha k'uchi karqanku. Paykunaqa mana iñiq almankunapaq llamk'arqanku, manataqmi hayk'aqpas yuyarini Hermana White-ta uyarisqayta nispa mana suyakuy kanchu q'iwisqa runakunapaq nitaq chiqap kaqta mana qhisachaqkunapaqpas nispa."19
GSAM 223Ñawpaq P'unchaw Adventistakunap Willakuynin
GSAM 223.3New England llaqtamanta Ñawpaq P'unchaw Adventistakuna chay sinchi punku wichq'asqa yachachikuymanta imatachus yachasqankumantaqa, kay qatiq qillqa willachun:—
GSAM 223.4"1891 watapi, Awustu killapi, 5 p'unchawmanta 9 p'unchawkama, Brookston llaqtapi, Ministru Miles Grantwan huk hatun rimanakuyta ruwarqani, chay llaqtaqa yaqa kimsa chunka waranqa tiyaqniyuqmi. Hatun rimanakuyqa hatun karpapi karqan, chaytataq Wiraqucha John Barbour umallirqan, payqa ñawpaq llaqta kamachikuqkunap umalliqninmi karqan. Kay llaqtaqa Boston llaqtamanta yaqa iskay chunka milla karupim kachkan. Chay rimanakuyqa Samana P'unchawmanta karqa, ichaqa Wiraqucha Grantqa rimanakuyman apamuyta munarqa Hermana Whitepa kay llamk'aypi yachasqankunata. Payqa tumpaspa nirqa: 'paymanqa, 1844 watapiraq, rikuchisqa karqa probacion pacha tukusqaña kasqanta, huchasapakunapaqtaq mana khuyapayayña kasqanta'."
GSAM 224.1"Kutichispaqa, payman nirqani Ñawpaq P'unchaw Adventistakunaqa yaqa llapanku chay yuyayman huk kutipi churasqankuta, manaraq paykunamanta t'aqakuspa, hinaspapas Sra. White chay yuyayta yanapananmantaqa, ñawpaq kaq rikuchisqankunamanta hukninqa karqa chay yuyay 'llulla' kasqan, huchasapakunapaqpas khuyapayayraq kasqan. Nirqani, 'Kayqa chhaynam, Ministru Grantpas yachanmi chhayna kasqanta.' Chayta nisqaypiqa, ñawpaqiypi kaq achka Ñawpaq P'unchaw Adventista runakuna [chay huñuqa hatun karpata hunt'achiqkunap huk hatun t'aqanmi karqa] umankuta kuyuchirqanku chay nisqayta sinchita allinchanankupaq. Nillaytaq, Ministru Grantqa manañam chay yuyaymantaqa chay rimanakuypi yapamanta rimarirqachu." Qillqaq: "Geo. E. Fifield, South Lancaster, Mass., Disimri 6, 1895."
GSAM 224Sra. Whiteqa Huchasapakunap Qispikuyninta Wiñay Maskaspa
GSAM 224.3Sra. Whiteqa 1844 watamanta kunan pachakama huchasapakunap kutirichikunanpaq llamk'asqanqa kaykunawanmi astawan sut'inchakun: Paypas Ministru Whitepas Albert Beldenpa wasinpi, Rocky Hill, Conn. llaqtapi, huk huñunakuyta ruwarqanku, 20 p'unchaw ayriway killamanta 1848 watapi qallarispa. Kay huñunakuypiqa kay pachamanta wakin runakunapaqmi llamk'asqa karqa. Ministru Whiteqa warmiwan kuska chay hina almankunapaq ancha sunquyuq kasqankuta rikuchirqanku. Kaymantaqa, kay huñumanta hukpa willakuyninta qusun, mayqinchus Ministru Whitepa makinwan bautizasqa karqan. John Y. Wilcox, Kensington, Conn. llaqtamanta qillqaspa, 22 p'unchaw febrero killapi 1891 watapi, nin:—
GSAM 224.4"Ñuqaqa chiqaq yachaymanmi haykurqani, Rocky Hill, Conn. llaqtapi, Wawqi A. Beldenpa wasinpa mana tukusqa cuartunpi huñunakuykuna ruwakuchkaptin. Kunan pacha chiqaq yachaypa k'anchayninta chaskisqayqa Wawqi Whitepa, Hermana Whitepa llank'asqanraykum karqan. Wawqi White-mi chaymanta pisi tiempollamanta bautizawarqa. Ichaqa paykunamanta chaskisqay kallpanchaywan kallpawan mana kaptinqa, manam yachanichu hayk'aqpas atinayta yuyaymanayta nitaq sientiyta Apunchikpa chaskisqan kasqayta. Paykunaqa anchatam ñuqarayku llakikurqanku, hinaspam yanapawanankupaq llamk'arqanku."
GSAM 225.1Ministru Whiteqa chay huñunakuymanta Stockbridge Howland, Topsham, Maine llaqtaman qillqasqanpi nirqan: "Wawqi Batesqa kamachikuykunata ancha sut'ita rikuchirqan, chaykunap chaniynintaq ancha kallpayuq willakuykunawan sinchita kallpachasqa karqan. Chay simiqa cheqaqpi kaqkunata takyachinapaq, manaraq hunt'asqata yuyaykusqakunatataq rikch'arichinapaq allin karqan."
GSAM 225Oswego, N.Y. llaqtapi Huchasapakunapaq Llank'ay.
GSAM 225.21849 watapi, Ministru James White warminwan Oswego, N.Y. llaqtapi llamk'arqanku. Chay huñunakuykunapi Hiram Patch, huk señorita Bensonwan, paykunaqa kasarakunankupaq rimanakusqaña kachkaspanku, Diosman chaynataq kunan chiqaq kaqmanpas kutirirqanku.
GSAM 225.31850 watapi, Pawqar waray killapi, Oswego llaqtapi huñunakuykuna yapamanta ruwakurqan. Abril killapaq Present Truth nisqa qillqapi, Ministru White, chay huñunakuykunamanta rimaspa, nirqan:
GSAM 225.3"Kunanqa ancha sumaq llamk'aymi kay llaqtapi puchuqkunap wawankunawan ruwakushan. Paykunap qispichikuyninmi qhipa iskay Samana P'unchawkunapi huñunakuyniykupi aswan hatun rimay karqan, hinaspataq Diosqa ancha t'ukunapaq hinam saminchawarqanku. Cheqaq yachayqa allinmi ñuqanchikpaqpas wawayninchikkunapaqpas karqan. Qhipa ñawpaq p'unchaw qhipan ch'isipi, paykunap allinninpaq huñunakurqayku, hinaspam Apu Yayap Espiritunqa chawpinchikman hich'arikurqan. Wawakunaqa llapankum Apu Yayap ñawpaqinpi k'umuykurqanku, hinaspam kamachikuykunata hunt'ay ancha chaniyuq kasqanta musyarqanku, aswantaqa pichqa kaqta, hinallataq Jesucristopi qispiyta mask'aytapas. Kayqa ñuqap rikusqay huñunakuykunamanta aswan sumaqkunamanta hukninmi karqan."
GSAM 225.41849 watapi, Ayamarq'ay killapi, Present Truth nisqapi, Ministru Whiteqa huk willakuyta lluqsichirqan askha runakuna Diosman kutirisqankumanta, bautizasqa kasqankumantawan; hinaspataq 1850 watapi chay qillqasqap qhipa kaqninpiqa huk willakuy kan Waitsfield, Vt. llaqtapi ruwasqa huñunakuymanta, chaymanpas Heman Churchillpa hamusqanmanta, payqa chayllaraq kay pachamanta Diosman kutirisqa karqan. Chay qillqasqapiqa paymanta "wayqi" nispa rimanku. Imaynatan chay kanman karqan, sichus huchasapakunapaq mana khuyapayayña kanman karqan chayqa?
GSAM 226Iskay chunka hukniyuq testigokunap Testimonion
GSAM 226.1Kaywan tupaqtinmi, qusqayku huk qillqasqa willakuyta, 1888 watapi iskay chunka hukniyuq runakunap firmaykusqan, paykunamanta sapankanku 1844 watapi hamuy kuyuypi karqanku, hinallataq kimsa ñiqin angelpa willakuyninpa paqariyninmanta allinta yacharqanku. Llapan paykunaqa 1851 wata manaraq chayamuchkaptin chay willakuypi karqanku, aswan askhanqa yaqa willakuypa paqariyninmantapacha Qanchis kaq P'unchaw Adventistakunawan hukllachasqa karqanku:—
GSAM 226.2"Ñuqayku, kay urapi qillqaqkuna, 1844 watapi chay pacha pasasqanpi adventista kuyuyta allinta riqsispa, hinallataq 1850 watapiraq kimsa ñiqin angelpa willakuyninpa chiqap kayninta chaskispa, kusisqallaña sutiykuta qillqayku kay qatiq willakuyman, kimsa ñiqin angelpa willakuyninpi iñiqkunap chay willakuy qallarisqanmantapacha chay qhipa nisqa pachakama, chaymantapas ñawpaqman, hap'isqanku 'wichq'asqa punkumanta' yachachikuymanta.
GSAM 226.3"Paykunaqa, Apocalipsis 3:7, 8 huk qillqakunawanpas tupachispa, iñirqanku Daniel 8:14 nisqapi iskay waranqa kinsa pachak p'unchaw tukukuptin, Cristo hanaq pacha santuarionpa ñawpaq rak'iyninpi llamk'ayninta tukusqanta, hinaspa ministrayninta aswan ch'uya kaqman t'ikraspa, taripay llamk'ayman haykusqanta, kaypi qispichiy yuyaymanaywan tupayninta hukmanyachispa. Kaypim huk punkum kicharikurqa, huktaq wichq'akurqa.
GSAM 226.4"Paykunaqa iñirqanku, ñawpaq angelninpa willakuyninmanta sut'i k'anchayta chaskiqkuna, hinaspa chaypa contranpi kutiriqkuna, sinchita chaypa contranpi sayapakuqkuna, Diospa qhisachasqan kasqankuta. Ichaqa manan iñirqankuchu, 1844 wata manaraq chayamuchkaspa k'anchayta mana chaskiqkuna utaq manaraq yuyayniyuq kanan wataman chayaqkuna, sichus Diosta sunqu hunt'asqawan mask'ankuman chayqa, qhisachasqa kanankuta.
GSAM 226.5"William Millerwan, chaymanta achka Adventistakunawanpas, chay pacha pasasqan qhipallata, iñirqanku pachapaq llamk'ayninku tukusqaña kasqanta, hinaspapas Apunchik ancha usqhaylla hamunanta. Ichaqa, santuario nisqamanta k'anchay, kimsa kaq willakuypas llakikuyninkuta sut'inchaqtin, manan iñirqankuchu khuyapayay tukusqaña kasqanta, chay k'anchayta qhisachaqkunapaqllam ichaqa tukusqa karqan."
GSAM 227.1Qillqaqkuna, "J. B. Sweet, South Saginaw, Mich.; Samuel Martin, West Rindge, N.H.; Ira Abbey, North Brookfield, N.Y.; Sra. R. B. Abbey, North Brookfield, N.Y.; Sra. Diana Abbey, North Brookfield, N.Y.; Sra. L. B. Abbey, North Brookfield, N.Y.; Heman S. Gurney, Memphis, Mich.; Ann E. Gurney, Memphis, Mich.; William Gifford, Memphis, Mich.; Sra. Mary S. Chase, Battle Creek, Mich.; S. M. Howland, Battle Creek, Mich.; Sra. F. H. Lunt, Battle Creek, Mich.; Sra. Melora A. Ashley, Battle Creek, Mich.; Sra. Caroline A. Dodge, Battle Creek, Mich.; Sra. Sarah B. Whipple, Battle Creek, Mich.; Sra. Uriah Smith, Battle Creek, Mich.; Sra. Paulina R. Heligass, Moline, Kan.; R. G. Lockwood, St. Helena, Cal.; Sra. R. G. Lockwood, St. Helena, Cal.; Reuben Loveland, North Hyde Park, Vt.; Sra. Belinda Loveland, North Hyde Park, Vt."
GSAM 227Huk Rikuy Pantaypi Hamut'asqa
GSAM 227.2Sra. White-man Topsham, Maine llaqtapi, 24 p'unchaw marzo killapi 1849 watapi qusqa rikuytaqa, huk pantay yachachikuyta yachachisqanman hina t'ikrayta munanku: huchasapakunapaq manaña khuyapayay kanqachu. Kay yuyayqa qusqa karqan "Rochester takaykuna" (Espiritismo) qallarichkasqan pachallapitaq. Sra. Whiteqa rikurqanmi pakasqa señalkuna, hatun t'ukuna imakunapas, llulla allinchaykunapas yapakuspa mast'arikunanta. Kay allinchaykunaqa manan pantaymanta cheqaqman kutiriychu karqan (payqa manan nirqanchu hayk'aqpas chay hina allinchaykuna mana kananta, aswanpas payman rikuchisqankuman hina runap kallpachayninwan ruwasqanku chay hina kasqanta), aswanpas mana allinmanta aswan mana allinmanmi karqan; imaraykuchus sunqunku hukmanyasqanta niqkunaqa huk iñiy p'achallata churakurqanku, chaytaqmi millay sunqunkup huchanta pakarqan. Wakin runakunaqa cheqaqtapuni kutirisqa hina rikch'akurqanku, chaywanmi Diospa runankunata llullayta atirqanku; ichaqa sunqunkuta rikuyta atispaqa, ñawpaq hina yana-yanallataqmi rikch'akunman karqa.
GSAM 227.3Chaymantataq nirqan: "Angel qatiqniyqa kamachiwarqan huchasapakunapaq sunqu nanayta maskhanaypaq, ñawpaq hina. Maskharqani, ichaqa manam rikurqanichu; qispikuyninkuq pachanqa ñam pasarunña."20
GSAM 228.1Ninku kay rikuyqa yachachisqa mana huchasapakunapaq khuyapayayña kasqanta, ichaqa tapukunchik, ¿Imaynataq chay kanman karqa, payqa chay yachachikuyta mana chaskispa qhipakurqa, Joseph Turner 1845 wata pawqar waray pachapi ñawpaq kutita yachachisqanmantapacha, hinaspapas tukuy chay pachapi huchasapakunap kutirichikunanpaq qispichikunanpaqwan sinchita llamk'aspa?
GSAM 228.21854 watapi lluqsimuq Supplement to Experience and Views nisqapi, Sra. White nin: "Chay 'llulla allinyachiykunaqa' aswan hunt'asqataraqmi rikukunqa. Kay rikuyqa aswan sut'intam riman hamuy yachachikuypa k'anchayninta uyarispa qhipanchasqankumanta. Paykunaqa sinchi llullakuykunamanmi qukusqa kanku. Chaykunam manañam ñawpaq hina 'pecadorkunarayku sunqu nanayniyuq' kanqakuchu."21
GSAM 228.3Contradictorinkunaqa ninku paykunam aswan allinta yachasqankuta, Sra. White kay rikuypi imatachus qhawasqanmanta, pay kikinmantaqa. Huk ratulla qhawarisunchik paykunap nisqanman hina; chayqa kaymi: payqa huchasapakunap imayna kasqanta qhawasqa, kawsarichiqkunap rantinpi. Chaymi huchasapakunata qhawasqa "huchasapakunapaq sunqu nanayta" tarinanpaq, ichaqa manam rikurqachu. Pitaq huchasapakunata qhawaspallan huchasapakunapaq sunqu nanayta tarirqan? Ichaqa, tapukunchik, ¿imataq chay hawa willakuypi rimasqa runakunamanta, pikunachus runap atiynintawan musphachiytawanllawan qatichikuqkunata huñuq karqanku, hinaspa chayta Diospa Espiritunpa llamk'aynin nispa suticharqanku? ¿Kay churanakuqkuna, pikunachus sinchita rikuchiyta munarqanku Sra. Whitepa "wichq'asqa punku" nisqa ancha sinchi yachachikuyninta yachachisqanta, chay kawsarichiqkuna ch'uya runakuna kasqankuta, hinaspa chiqaq qatichikuqkunata huñusqankuta chaskinankupaqchu wakichisqa kachkanku?
GSAM 228.4Sapa ch'uya yuyayniyuq runapaqqa sut'inmi, kaypi rimasqa runakunaqa kanku, paykunaqa kay alma nanayniyuq kasqankuta niqkuna, k'anchayta chiqap kaqtapas qhisachaspa, runakunata iñiqkunaman yapaykunapaq musphachiyta llamk'achispa. Chay hina runakunaqa manan huchasapakunapaq chiqap alma nanayniyuqchu kayta atinkuman karqan, paykuna kikin huchachasqa kachkaptinkuqa; imaraykuchus "paykunap [paykunap kikinpa] qispikuyninpaq pachaqa ñan pasarunña."
GSAM 229.11849 watapi, 24 p'unchaw marsu killapi, Sra. Whitepa rikuyninmanta, wakin runakunaqa chay rikuyqa huchasapakunapaq manaña khuyapayay kasqanta yachachisqanta yuyaymanayta munanku; ichaqa ñuqaykuqa ñam rikuchirqaykuña 1845 watapi, Paris llaqtapi (Maine suyupi), payqa yachaywan k'anchayta chiqap kaqtapas mana qhisachaqkunapaq llapankupaq khuyapayay kasqanta yachachisqanta. 1846 watapi, chay kikin llaqtapitaq huk rikuypi rikuchikurqa Apunchikpa "iglesiakunapi runankuna kasqanta, cheqaq kaqta mana qhisachaqkunata". Huk niraq yuyayniyuq runakunamanqa huk k'amiy qukurqa, nispa: Diospa angelinkunaqa chaykunarayku llank'anqakuraqmi, hinaspa paykuna llank'aqtinkuqa, paykunata k'amiqkunaqa hawapi saqisqa kanqaku.
GSAM 229.2Huktawan, 1848 watapi, Abril killapi, Ministru White warminwan kuska Rocky Hill llaqtapi, Connecticut suyupi, huchasapakunap kutirichikunanpaq llamk'achkarqanku. Tukuy kaykunaqa rikuchinmi 1849 watapi, 24 p'unchaw Marzo killapi rikuyqa, 1846 watapi Paris llaqtapi, Maine suyupi qusqawan, hinallataq 1848 watapi, Abril killapi kay Diospa kamachinkunap purisqan ñanwanpas tupachisqa kasqanta.
GSAM 229Huk Llulla Kawsarichiy Umalliq Atipasqa
GSAM 229.3Kay rikuyqa ñawpaqta Connecticut llaqtapi, 1849 watapi, lluqsichisqa karqan. Huk serviqqa chaypi sinchita llamk'achkarqan iñiqkunata huñunapaq, simi qoyniyuq kasqanta nispapas. Payqa Rocky Hill llaqtapi Samana P'unchaw hunt'aqkunap huch'uy huñunpi atiyniyuq kayta munachkarqan. Paykunamanta huknintaqa "Apunchikpa munasqa santun" nispa suticharqan. Paypa ñawpaqinpi, Sra. Whiteqa huk rikuyta chaskirqan, chaypim rikuchikurqan llullakuypaq llamk'aynin kasqanta, hinallataq "munasqa santanpa" qanchis ñiqin kamachikuywan mana tupaq ñanta purichkasqanta. Chay "santa" warmiqa tumpasqanta mana chaskirqanchu, hinaspam serviqqa sinchita rimapayarqan, "Apu Yayapa wakcha santanpaq" khuyapayayta tarinapaq, nispa payta sutichaspa. Qhipan tutanmi, kay sipasqa cholera morbus unquywan hap'ichikurqan, wañunantataqmi yuyarqan. Payqa Sra. White-ta waqyarirqan, hinaspa willakurqan paymanta rikuchisqanku chiqaq kasqanta; Sra. White-pa nisqanman hinapuni huchayuq kasqanta. Chaynapin kay llulla llamk'aqqa mana atirqanchu chay huñuta llullayta, hinaspa llamk'ayninpa imayna kasqan sut'inchakurqan, chaymi qonqayllamanta chaypi kallpachakuyninkunata tukuchirqan.
GSAM 230Oswego llaqtapi, N.Y. suyupi, huk llulla kawsarichiy pusaq.
GSAM 230.1Hawa willakuypi nisqa yachayta astawan sut'inchanapaq, hinallataq Ministru White warmiwanpas 1849-50 watakunapi huchasapakunap kutirichiyninpaq llamk'asqankuta rikuchinapaq, kay qatiq willakuykunata quniku, chaykunataqa willawarqaku Elias Goodwin hukkunapiwan, paykunaqa New York suyupi, Oswego llaqtapi, ñawpaq iglesiapi kaqkuna karqaku:—
GSAM 230.2Chay pachakunapi (1849 watapi) chay llaqtapi tiyarqa Hiram Patch sutiyuq huk wayna. Payqa huk sipaswan kasarakunanpaq rimanakusqaña karqa, paywanmi chaymanta pisi tiempomanta kasarakurqa. Paykunaqa mana Cristoman kutirisqa runakuna karqanku, ichaqa Ministru Whitepa warminpa ima ruwasqan huñunakuykunaman risharqanku, hinaspataq yaqa iñiymanña kutirichisqa karqanku. Chay pachakunapiqa Oswego llaqtapi huk iglesiapi huk sunqu kutirichiy qallarirqan, manan serviqkunachu, aswanpas huk ancha riqsisqa mana serviq kaq runawan, huk suyu qullqi waqaychaqwan. Kay runaqa ancha k'uchi rikch'akurqan, huchasapakunamanta anchata llakikusqantataq nirqan. Payqa mana iñiqkunamanta mañakuspa makinkunata ñit'inakurqan, chinkasqa kayninkurayku ancha hatun llakipi kasqanman hina.
GSAM 230.3Wiraqucha Patchwan akllasqan warmiwanqa chay kawsarichiy huñunakuykunaman rirqanku, imatachus ruwanankupaq iskayrayaspa. Huk kutinmi paykunaqa chaypi karqanku, Sra. White huk rikuyta chaskiqtin, chaypitaqmi payman Oseas 5:6, 7 nisqa qillqata rikuchirqanku, chaypitaq kaynata nin: "Uwiñankunawan, wakankunawan ima rinqaku Señor Diosta maskhaq; ichaqa manan payta tarinqakuchu; paymi paykunamanta t'aqakapun. Apu Yayataqa wasanchasqam paykunaqa; wak llaqtamanta wawakunatam wachakunku. Kunanqa huk killam paykunata mikhunqa, rak'isqankunatapas." Paymanqa rikuchisqam karqa chay kawsarichiyta pusaqkuna mana Dioswan allinpi kasqankuta, huchasapakunapaqpas mana chiqap llakikuyniyuq kasqankuta.
GSAM 231Waqllinamanta Willakuy
GSAM 231.1Chaymanta payqa Wiraqucha Patch-man nirqan: "Niwanku qanman willanaypaq kaypiqa qillqasqap nisqanqa chiqanpunim hunt'akunqa. Huk killa suyay, hinaspa qam kikiyki yachanki imayna runakuna kay kawsarichiypi kaqkuna kasqankuta, pikunachus huchasapakunapaq ancha llakikuyniyuq kasqankuta ninku." Wiraqucha Patch nirqan: "Suyasaqmi."
GSAM 231.2Kay rikuy qusqa kasqanmanta iskay simana ukhupi, chay qullqi waqaychaq, huchasapakunapaq ancha sunqu nanayniyuq kasqanta niq, llulla ñak'ariyninpi wiksanpi yawar sirk'anta t'uqyachirqan, hinaspataq yawar chinkachisqanrayku puñunanman apasqa kanan karqan. Qullqi waqaychaqpa llamk'ayninqa suyupa kamachikuqninpa makichanmanmi haykurqan, paytaq huk kamachikuqwan kuska qullqi waqaychaqpa qillqananpi qhawarispa hayk'a qullqis puchusqan yacharqanku, chaymantataq llapan qullqita yupayta qallarirqanku llamk'ayta hap'inankupaq, chaypachataq, ¡qhawarimuy!, qullqipiqa waranqa dular hunt'a pisiyapusqa.
GSAM 231.3Sheriffpaqpas constablepaqpas mana atiy hinam karqa, huk musuqyachiypi chayna sunquwan kaq runa qullqita suwasqanmanta huchayuq kananqa. Paykunaqa yuyarqanku payqa qullqita qupurasqanta, hinaspa qillqana mayt'upi allin qillqayta qunqapusqanta; ichapas qullqita bancoman churasqanta, chayrayku caja fuertipi kaq qillqasqapi mana rikhurisqanta. Imaynaña kaqtinpas, paymanta allin sut'inchayta maskhananku karqa, ichaqa allin yuyaywan ruwana karqa; imaraykuchus sichus paypi qullqi kachkanman chayqa, mana iskayrayaspa pakayta kallpachakunman karqa. Chayrayku rimanakurqanku paykunamanta huknin ñawpaqta rinanpaq hinaspa wasi qhipapi kaq wasichapi pakakunanpaq, wasi qhipa punkuta qhawanampaq sichus ima rikuchiykunapas kanman chaypaq, chaykamataq sheriffqa ñawpaq punkuta haykunman karqa. Sheriffqa wasiman qayllaykuspa punkunta haykuqtin, qhipa punkuta lluqsimuchkaq huk warmip p'achanta tarirqan. Wasichapi kaq runaqa rikurqan warmi usqhaylla rit'i qutuman riyta, rit'ipi huk t'uquta t'uquriyta, chayman imatapas churayta, chaymanta rit'iwan p'ampayta, hinaspa wasiman kutimuyta.
GSAM 232.1Kamachikuqqa qullqi waqaychaqpa puñunanpa lawninman hamurqan, hinaspa imayna kasqanmanta tapukuspa, oficinapi sasachakuykuna kasqanmanta unancharqan, payqa chay sasachakuyta sut'inchanman karqan nispa. Chay runaqa, ancha mancharisqa, makinta hanaq pachaman huqarirqan, hinaspa Dyusta testigunpaq waqyaspa, nirqan mana qullqimanta imatapas yachasqanta. Chaypachallan warmin yaykumurqan, hinaspa imas kasqanta, imarayku qusan ancha mancharisqa kasqanta yachayta munarqan. Qharitaq kutichirqan: "Paykunaqa yuyanku qullqinkuta hap'isqaykuta", nispa. Chaymanta warmiqa kaqllataq makinkunata huqarirqan, hinaspa Dyusta testigonpaq waqyarqan mana qullqiyuq kasqankuta, chaymantapas chaymanta mana imatapas yachasqankuta. Pay chay rimayninta tukuchkaptinraqmi, wasiman yaykuchkaptin pakakusqanmanta rit'i qutuman usqhaylla hamuq kamachikuqqa, chaywan ch'aqwarqan, kay simikunata nispa: "Warmi, ¿ima kayri? Rikurqaykim wasimanta phawaylla lluqsisqaykita, hinaspa kayta rit'i qutuman churaykusqaykita, kaypitaqmi kachkan, chay chinkasqa qullqi wayaqa, hawanpi $1,000 nisqa qillqasqayuq."
GSAM 232.2Suyakusqanchikman hinam, chay sunqu kutirichiyqa qonqayllamanta thuñirqan. Wiraqucha Patchwan akllasqan warmiwanqa, chay sunqu kutirichiyta pusaqpa imayna kasqanta yachaspa, chiqaq kaqpaq sayarqanku, hinaspam Qanchis kaq P'unchaw Adventistakunawan hukllawakurqanku, chay iglesiamanmi wañunankukama allin miembrukuna karqanku.
GSAM 232.3Kay rikuyqa, sut'ita rikukun hina, mana iñiqkunap allinninpaq, paykunallapaq sapaq yanapayninpaqpas qusqa karqan, huchasapakunap iñiyman kutiriyninpitaq tukurqan, chay pachallapitaqmi llullakuspa kawsakusqankurayku Apu Yayap qhisachasqan huchasapakunaman chayarqan. Paykunaqa "Apu Yayata wasanchasqaku;" huchasapakunarayku hatun sunqu nanayniyuq kasqankuta nispa, "mana kikin wawachakunallatam" paqarichirqanku.
GSAM 232Huk Iskay Uya Ruraq Camden, N.Y. llaqtapi.
GSAM 232.41849-50 watakunapi chiri mit'api, Ministru White, Sra. White ima watukusqan huk llaqtakunamanta hukninqa karqan Camden llaqta, N.Y. suyupi, Oswegomanta yaqa tawa chunka milla karupi, chaypiraq paykuna tiyasharqanku. Kay tupaymantaqa, Sra. White nin:
GSAM 232.4"Manaraq rishaspa, rikuchiwarqanku chaypi chiqaq kaqta willakuq huch'uy huñuta, paykunapurañataq rikurqani huk warmita ancha Dyusman sunqu kasqanta willakuqta, ichaqa iskay uya runam karqa, Dyuspa runankunatataq llullachkarqa."22
GSAM 233.11884 watapi, Iniru killapi, New York Suyupi llamk'achkaspaymi, kay qatiq willakuykunata yacharqani Wiraqucha Prestonmanta, payqa chay ñawpaqpi rimasqa huñunakuy pachapi Camden llaqtapi tiyaqmi karqa, paywanmi Ministru White warminwanpas chay huñunakuypi qiparqanku:—
GSAM 233.2"Kay warmiqa ch'uyanchaymanta ancha sapaq yachachikuykunata yachachirqan, nispa huk hunt'asqa kay kawsay kananta, chaypitaq runaqa Diospa kamachikuyninmanta tukuy imapi hawanpi kananta; hinaspataq payqa chay hunt'asqa kawsayman chayasqanta nirqan. Kay ch'uya kay yachachikuyninwanmi Camden llaqtapi wakin runanchikkunap yuyayninta ch'arwiyachkarqan. Hermana White-manqa rikuchisqa karqan kay warmip tukuy llulla ch'uya kayninwanpas, sunqunqa huchawan yana kasqanta, kawsayninpitaq ismusqa kasqanta.
GSAM 233.3"Kay llaqtapi kachkaspa, Hermana Whiteqa huk rikuytaraqmi chaskirqan, chay warmiq ñawpaqinpi, payqa mana iñiqkunarayku hatun llakiyuqmi rikch'akurqan; ichaqa Hermana Whiteqa nirqanmi mana chayqa huchasapakunapaq chiqaq sunqu nanay kasqanta, kikinpa kawsaynin mana Diospa ñawpaqinpi chanin kasqanrayku. 'Chhaynaqa,' nirqan Wiraqucha Prestonqa, 'chay Camden rikuy nisqaqa chiqamanta chay warmip kawsayninpaqpunim karqan, manam llapan huchasapakunap kawsayninpaqchu, chaynataqmi chay pachapiqa hamut'arqayku.'"
GSAM 233.4Sra. White rikuyninta willarqaptinmi, chay warmi sayarispa nirqan: "Diosqa sunquyta yachanmi, qamkunapas chayta qhawayta atispaykichikqa, ch'uya, llimp'isqa kasqanta rikuychikman." Chaynapim huñunakuy tukukurqa. Ichaqa, mana unaymantachu, warmiqa sinchita unqurqa, wañuchkanñam nispa yuyarqa. Nirqam: "Hermana White-taqa rikunaymi; payman willakunay kachkan. Paymanmi nirqani allin warmi kasqayta, ch'uya kasqayta. Manam chaynachu. Millay warmim kani. Kay runa noqawan kawsachkanqa manam qusaychu. Inglaterrapi allin qusayta saqirqani, huk huch'uy wawachaytawan, hinaspa kay runawan ayqirqani. Manan hayk'aqpas kasarakurqaykuchu. Hampiq kasqayta nispa purirqani, hinaspa hampikunata ranqharqani, taripay wasipi huk botellamanta huk dular qullqita qusqayta nispa juraspa, ichaqa chunka iskayniyuq centavollatan chay botellamanta qullqita qusqani. Hinallataqmi nispa jurarqani huk wakachayta wakcha runaman ranqhasqayku kimsa chunka dular qullqita qusqaykuta, iskay chunka dularllatan chayta qusqayku kachkaptin."23
GSAM 234.1Chayhina iskay uya llullakunapaqmi Sra. Whitepa siminkunaqa "huchasapakunapaq sunqu nanaymanta" riman, manan llapan huchasapakunapaqchu. Hawa nisqakunata qhawarispa, rikuchin "manañan khuyapayay kanqachu" nisqa yachachikuyqa huchasapakunapaq, 1845 wata pawqar waray killakunapi ñawpaq kutita willasqa kasqanmantapacha, hunt'asqata huchachasqa kasqanta; hinaspapas Sra. Whiteqa chay p'unchawmantapacha huchasapakunap kutirinanpaq sinchita llamk'asqa, ¿pitaq iñinman 1851 watapi, Experience and Views sutiyuq qillqasqan lluqsimuqtin, payqa "huchasapakunapaq manañam qispiy kanchu" nispa yachachiyta munasqanta?
GSAM 234Mana Khuyapayayniyuq Runa
GSAM 234.21848 watapipas, mayninpi mayninpi huk runakuna karqan, paykunaqa huchasapakunapaq manañam khuyapayay kanchu nispa yuyarqanku. Ichaqa, paykunaqa manam Qanchis kaq P'unchaw Adventistakunachu karqanku. Kay hina runakunamanta huknin, Sweet sutiyuq, Rochester llaqtapi, N.Y. suyupi, tiyakurqan. Ñuqa llapa runaq ñawpaqinpi iñiyniymanta willakusqaymanta, hinaspa Ñawpaq P'unchaw Adventistakunawan bautizasqa kasqaymanta chay qhipallaman, Canandaigua, N.Y. llaqtapi huk karpa huñunakuyman risharqani, chaytaqa Ministrukuna J. C. Bywaterwan Geo. W. Burnhamwanmi aparqanku. Kay Sweet sutiyuq runaqa chaypi kachkaspa, ancha sinchita iskayrayarqan iñiyniypa chiqap kasqanmanta, payqa "yuyarqanmi kunanqa huchasapakuna mana kutiriy atisqankuta".
Notes
- Mateo 25:10. ↩
- Lucas 12:35, 36. ↩
- Early Writings, p. 55. ↩
- Apocalipsis 11:19. ↩
- Apocalipsis 3:3. ↩
- Apocalipsis 3:11. ↩
- Apocalipsis 3:7, 8. ↩
- 1 Corintios 16:9. ↩
- 2 Corintios 2:12, 13. ↩
- Colosenses 4:2, 3. ↩
- Advent Herald, 11 ñiqin Disimri killapi, 1844 watapi. ↩
- Circleville, Ohio, Religious Telescope, 1844. ↩
- Warmi E. G. White, Advent Review nisqapi, 20 Ayamarq'a killa, 1883. ↩
- Maine llaqtapi Ministru Himespa llamk'ayninmanta willakuynin, Morning Watch qillqapi, New York llaqtapi, 6 p'unchaw junio killapi, 1845 watapi. ↩
- The Spirit of Prophecy, t'aqa 4, p'anqakuna 268, 271. ↩
- J. N. Andrews-pa qillqan, Tarpuy killa, 1874 wata. ↩
- Warmi Truesdailpa qillqan, 17 p'unchaw, chakra yapuy killa, 1875 watamanta. ↩
- Sra. Truesdailpa qillqan, 27 Iniru killamanta, 1891 watapi. ↩
- Ira Abbey-pa qillqan, Pauqar waray killa, 1885, Review and Herald nisqapi, Ayriway killa 7, 1885 watapi, aypasqa. ↩
- Early Writings, p. 45. ↩
- Qhaway sut'inchayta Early Writings nisqapi, 45 p'anqapi. ↩
- Life Sketches of Ellen G. White, p. 129. ↩
- Preston wiraquchap Camden huñunakuymanta willakuyninqa, Life Sketches of Ellen G. White, 129-130 rap'ikunapi nisqata takyachin, chaymantapas chaypi mana rimasqa hawa willakuykunatapas qun. ↩