16 ñiqin Uma — Kinsa ñiqin Anqilpa Willakuynin
GSAM 247.1"KIMSA ñiqin angelmi paykunata qatirqan, hatun kunkawan nispa: Pipas chay animalta, rikch'aynintapas yupaychanqa chayqa, hinaspa chay sananchata mat'inpi icha makinpi chaskinqa chayqa, kikinmi Diospa phiñakuyninpa vinonta upyanqa, phiñakuyninpa qirunman mana chaqrusqata hich'asqata; hinaspa ch'uya angelkunap ñawpaqinpi, Chitap ñawpaqinpipas ninawan azufrewan ñak'arichisqa kanqa; hinaspataq ñak'ariyninkumanta q'usñi wiñaypaq wiñay wicharin; manataqmi samankuñachu p'unchaw nitaq tutapas, chay uywata rikch'aynintapas yupaychaqkunaqa, hinallataq sutinpa sananchanta chaskiqpas. Kaypin kashan santukunap suyakuyninqa: kaypin kashanku Diospa kamachikuyninkunata, Jesuspa iñiynintapas waqaychaqkunaqa."1
GSAM 247Bibliapi Aswan Llakikunapaq Willakuy
GSAM 247.2Kayqa Bibliapi aswan hatun manchachikuymi, hinaspapas chiqapmi kay pachanchikpa wiñay kawsayninmanta qillqasqakuna mana rikuchinchu kay willakuy ñawpa pachakunapi uyarisqa kasqanta. Kay willakuypa ñawpaq kaqnin iskay kaqnin angelkunapas kunan pachapaq kasqankuta rikuchisqa kasqanqa, sut'ita takyachin kay willakuy mana ñawpa pachakunapaqchu kasqanta.
GSAM 247.3Ministru J. V. Himesmi 1847 watapi nirqan:—
GSAM 247.4"Chunka tawayuq ñiqin uma qillqa [Apocalipsis nisqamanta] huk manaraq ruwasqa musphachikuq qaparikuyta rikuchin, chay sinchi wateqay pachapi runakunaman willaypaq. 9-11 ñiqin t'aqakuna. Kaymanta hawaqa, mana tarikunchu Dyuspa qillqanpi chayna manchay phiñakuy k'amiyqa. ¿Manachu chayqa nin, huk sinchi wateqay kasqanta, chayna manchay yuyaychayta mañakuspa?"2
GSAM 248Templo Kichasqa—Arca Rikusqa
GSAM 248.1J. N. Andrews kay willakuymanta nirqan: "Hanaq pacha templopi llapanmanta aswan ch'uya kaqpa kicharikuynin, maypichus Arca rikukun, qanchis ñiqin angelpa waqachisqan pachapi hunt'akuq ruwaymi. Hinaspapas, Hatun Hatun Tayta Kurayninchikpa ministraynin iskay waranqa kinsa pachak p'unchaw tukukuptin chay ukhuman t'ikrakusqanrayku, yachanchikmi templopa kicharikuyninqa chay pachap tukukuyninwan señasqa kasqanta, imaynan ñawpaq ñiqin angelpa willakuyninpi rikuchikun hinata. Hatun Tayta Kurakninchikpa ancha ch'uya kaqman haykusqan, Diospa Arkápa ñawpaqinpi llank'ananpaq, iglesiapa yuyayninta chay Arkápi waqaychasqa Diospa kamachikuyninkunaman aysan. Chay pachamantapachaqa Diospa kamachikuyninkunaqa hanaq pacha santuario nisqamanta k'ancharishan.
GSAM 248Samana P'unchawpa T'ikraynin
GSAM 248.2"Mana iskayrayanapaq chiqapmi, tawa kaq kamachikuyqa, unay pachakuna ñawpaqta, Apu Yayap samana p'unchawninmanta paganokunap Domingo rayminman t'ikrasqa kasqan. Kay t'ikrayqa ruwakurqa Ch'uya Qillqakunap nisqanman sut'ita kuntranpi, maypipas qanchis kaq p'unchawta Apu Yayap sapa simana samana p'unchawninlla kasqanta riqsichisqanman hina. Chaytaqa ruwarqa hatun t'ikrakapuqmi, paytam Daniel willarqa 'pachakunata kamachikuykunatapas t'ikranapaq yuyaykunqa' nispa. Kay atiyqa kikinmi chay tukuy pachap yupaychanan uywa karqan. Hinaspapas, ancha yuyaymananapaqmi kay kamachikuy, unayña sarusqa kaspa, kunan allin kasqan rikuchisqa kasqan, hinaspa Diospa runankuna huk isqun kamachikuykunawan kuska hunt'ayta qallarisqanku. Yupaychasun Diosman, payqa puchuqkunata wakichishan chay qhipa maqanakuyninkupaq dragón nisqawan, hinaspa punkukunanta ch'uya llaqtaman yaykunankupaq. Apocalipsis 12:17; 22:14. Tawa kaq kamachikuypa allin kasqan rikuchisqa, apostasiap Samana P'unchawninpa contranpi, hinallataq Diospa llapan kamachikuyninkunata willasqapas, huk sut'i rikuchiymi, kunan pachaqa santukunap paciencianpa, hinallataq kinsa kaq angelpa willayninpa pachan kasqanmanta."3
GSAM 249.1Ñawpaq yachaykunapiqa kay willakuykunamanta ñawpaq kaqman iskay kaqmanpas yuyay churasqa karqan, hatun iskay kaq kutimuy willakuypi hunt'asqa kasqanman hina, 1844 watapi octubre killapa 22 p'unchawninkama. Kay yachaypa qallariyninpi Qillqa nin: "Kinsa kaq angelmi paykunata qatirqan", chayqa, ñawpaq kaq angelta iskay kaq angeltawanmi qatirqan. Yaqapaschá kaywan tupaqninpi allin kanman kinsa kaq willakuypa paqariyninman yuyayta churay.
GSAM 249Ñawpaq Adventista Samana P'unchawta Hunt'aqkuna
GSAM 249.21844 watapi, "chawpi tuta qapariy" nisqapi, Apunchikqa runankunap yuyayninta qanchis kaq p'unchaw Samana P'unchawta hunt'anankupaq pusayta qallarirqan. Kay yachachikuyqa, Adventistakunapura, kay hinam paqarimurqan: Rachel Preston, huk Qanchis kaq P'unchaw Bawtista, Washington, N.H. llaqtaman astakurqan, chaypiqa Adventistakunap huk iglesian karqan. Payqa adventista yachachikuyta chaskirqan, chay iglesiataq, yaqa tawa chunka miembroniyuq, paypa misionero llamk'ayninkunawan tawa kaq kamachikuypa Samana P'unchawninta chaskirqan.4 Kaymi chay yachaymanta tapukuykunaman pusarqan. 5 de septiembre 1844 watapi Cry nisqapiqa kaynata ñawinchanchik: "Askha runakunap yuyayninku sinchita llamk'achisqa kachkan qanchis kaq p'unchawta hunt'ana kasqanmanta yuyaspa." Kay nisqaqa huk qillqa kamachiqpa qillqasqanpin karqan, chaypitaq Domingo p'unchawta hunt'aypa chaninta takyachinapaq pisilla kallpachakuy rurakurqan. Chay yachayqa 12 p'unchaw sitwa killapi kaq qillqapi qatirqan, chaypitaq kay qatiq ancha chaniyuq nisqata tarinchik, mayqinchus achka runakunata sinchita allinta yachanankupaq tanqarqan:—
GSAM 249Qanchis Kaq P'unchaw Kamachikuypa Akllasqan Sapa P'unchawlla
GSAM 249.3"Qayna simanapin kay yuyayman chayarqayku: Mana kanchu huk sapaq pachacha, mayqintachus kamachikuywan cristianokunaqa ch'uya pachapaq sapaqchananku tiyan. Kay yuyay mana chanin kaqtinqa, yuyaykuniku qanchis kaq p'unchawlla kasqanta, chayta hunt'anapaq kamachikuy kachkan chayqa."
GSAM 250T. M. Preblepa Qillqasqan
GSAM 250.1Adventistakunap llapanpa yuyayninta Samana P'unchawmanta tapukuyman pusarqa T. M. Preblepa chaymanta qillqasqan yuyaychasqa qillqa, 13 p'unchaw febrero killapi 1845 watapi qillqasqa, hinaspa Hope of Israel, Portland, Maine nisqapi, 28 p'unchaw febrero killapi 1845 watapi lluqsisqa. Bibliapa Samana P'unchawninpa mañakusqankunata, hinallataq hatun apostasiawan Domingo p'unchawman t'ikrasqa kasqanta rikuchispa, payqa nin: "Kayhinatam rikunchik Daniel 7:25 hunt'asqata, huch'uy waqra 'pachakunata kamachikuykunatapas' t'ikraspa. Chayraykum ñuqapaqqa, llapan ñawpaq p'unchawta Samana P'unchawpaq waqaychaqkunaqa Papaq Domingo p'unchaw waqaychaqninkuna, Diospa Samana P'unchaw p'akiqninkunapas kanku."5
GSAM 250J. B. Cook, Samana P'unchawmanta Tapukuypi
GSAM 250.2Chaymanta pisi tiempomanta, J. B. Cookpa huk qillqasqanmi lluqsirqan, chaypim rikuchirqan Bibliapi mana ima qillqasqa pruebapas kasqanta Domingo p'unchawta Samana P'unchaw hina hunt'anapaq, hinaspam kay pisi rimayta usarqan: "Kayhinam facil-lla chinkachikun chay runakunap llapan kallpan, pikunachus, ichapas mana yachaspa, Papaq Samana P'unchaw unanchanwan purinku chaykunap."
GSAM 250.3Kay iskay runakunaq Samana P'unchaw hunt'ayninku pisi pachallapaqña karqan chaypas, paykunaqa huk ruwayta qallarichirqanku, mana atipay atina hina. "Papaq Intichaw P'unchaw Hunt'aqkuna," "Diospa kamachikuyninta p'akiqkuna," hinallataq "papapa Samana P'unchaw unanchanwan wamp'uqkuna" nisqa rimaykunaqa, pachak-pachak runakunaq siminpiña karqan, paykunaqa kaymanta chiqap kaqta yachayta anchatapuni munarqanku. Fairhaven, Massachusettsmanta Ministru Joseph Batespa yuyayninmi chaynata hap'ichisqa karqan, hinaspam 1845 watapi Samana P'unchawta chaskikurqan.
GSAM 250Joseph Bates Samana P'unchawta Chaskikun
GSAM 250.4Paypa rurasqanqa kay hinam karqan: Washington, N.H. llaqtapi samana p'unchawta hunt'aq huñumanta uyarispa, chay iglesiata watukuyta, imachus chay kasqanta qhawaytapas tanteasqa. Chay hinatam rurasqa, paykunawan chay yachaymanta yachaqaspaqa, chiqap kasqankuta rikurqa, hinaspam samana p'unchawmanta yachayta chaskikurqa. New Bedford, Massachusettsman kutimuspanmi, New Bedfordwan Fairhavenwan chawpipi kaq chakapi, huk ancha riqsisqa wawqinwan tuparqan, paytaq kaynata tapurqan: "Kapitan Bates, ¿ima willakuymi kan?" Ministru Batesñataq kutichirqan: "Willakuyqa kaymi, qanchis kaq p'unchawqa Apunchik Diospa Samana P'unchawninmi." "Allinmi," nirqan chay runaqa, "wasiymanmi risaq Bibliayta ñawinchanaypaq, chaymanta yachanaypaq." Chaynatam rurarqan, hinaspam qhipan kutin tupasqankupi, chay wawqinqa Samana P'unchawpa chiqap kayninta chaskispa kasukuchkarqanña.
GSAM 251Samana P'unchawmanta Ñawpaq Kaq Qillqa
GSAM 251.2Ministru Batesqa chay kutipacha kay chiqaqta suyu-suyuman willayta qallarirqan. Usqhayllan repararqan Samana P'unchawmanta huk liwru, icha huk huch'uy qillqapas, llamk'ayninpi ancha yanapayninpaq kananta, hinaspataq Diospa Espiritun sunqunta kuyuchirqan kay yachaymanta imatapas qillqananpaq chaymanta lluqsichinanpaq. Ichaqa, mana qullqiwan imaynata ruway atikunman karqan, chaymi tapukuy karqan, imaraykuchus tukuy kapusqanqa huk York shilling (chunka iskayniyuq chawpi centavo) nisqallam karqan. Ñawiriqpaqqa allin kanman kay rurasqanmanta willakuy, imaynan pay 1855 watapi ñuqaman willawarqa, chaynallataq.
GSAM 251Tawa Libra Hak'u
GSAM 251.3Payqa nirqanmi, Diospa ñawpaqinpi mañakushaspa, chay liwruta qillqanapaq yuyaykusqanta, hinaspapas chiqapta yachasqanta chayta lluqsichinapaq ñan kicharikunanta. Chayrayku, hamparanpi tiyarqan, Bibliantawan concordanciantawan hapispa, llamk'ayninta qallarinanpaq. Huk hora hinamanta, Sra. Bates cuartuman haykumurqan hinaspa nirqan: "Joseph, manam aypaq hak'uy kanchu hornoman apanaypaq", chay pachallapitaqmi wakin huch'uy imakunatapas necesitasqanta willarqan. "Hayk'a hak'utataq pisichkanki?" nispa tapurqan Capitán Bates. "Yaqa tawa libra," nispa kutichirqan payqa. "Allinmi," nispa kutichirqan payqa. Pay cuartumanta lluqsisqan qhipaman, qayllapi kaq qhatuman rirqan, chay tawa libra hak'uta huk imakunatapas rantirqan, wasinman apamurqan, hinaspa qillqana hamp'aranpi yapamanta tiyarqan. Chaykamataq Sra. Bates yaykumurqan, hamp'arapi chay imakunata rikuspataq qaparirqan: "¡Maymantataq kay hak'u hamun?" "Imapaqtaq," nirqan umalliq, "manachu aypaq? Tawa libra munasqaykita nirqanki." "Arí," nirqan pay, "ichaqa maymantataq tarirqanki?" "Ñuqa rantirqani," nirqan pay; "manachu chay t'anta ruwanaykipaq hunt'anaykipaq munasqayki karqan?" "Arí," nispanmi Sra. Batesqa qatirqan, "ichaqa, Capitán Bates, qam, New Bedford llaqtamanta wamp'ukunapi tukuy pachantinman puriq runa, lluqsispa tawa libra hak'uta rantirqankichu?" "Arí, manachu chay tumpa yanuyta tukuchinaykipaq necesitasqayki karqan?" "Arí," nispan Sra. Batesqa, "ichaqa tawa libra(!) hak'utachu rantirqanki?"
GSAM 252Chunka Hukniyuq Waranqa Dular Cheqaq Kaypaq Qusqa
GSAM 252.1Usqhayllan huk taripanakuy qatirqan. Capitán Bates mama quchamanta lluqsispa, huk wamp'upi kapuqninta 11.000 dularpi rantikurqan, kunanqa ichaqa llapanta chinkachirqanña chiqaqpaq sayarispa. Chay p'unchawkamaqa Sra. Batesqa manan yacharqanchu chiqaqta hayk'a qullqiyuq kasqanta, ichaqa payqa yuyaykurqan kunan willananña kasqanta, chaymi llamp'u sunquwan nirqan: "Warmiy, chay imakunapaqmi kay pachapi qhipa kaq qullqiyta tukurqani." Llakiy waqaykunawanmi Sra. Bates tapurqan: "¿Imatataq ruwasun?" Kapitanqa sayarirqan, hinaspa huk kapitan hina allin k'achaywan wamp'un kamachispa nirqan: "Huk liwrutam qillqasaq; chaytam mast'arisaq, kay Samana P'unchawmanta cheqaq yachayta tukuy runakunaman willaspa." "Chhaynaqa," nirqan Sra. Bates, ñawinta hunt'aq waqaywan, "imawanmi kawsananchik?" "Apu Yayam ñanta kicharinqa," nirqan Capitán Bates asirikuspa. "Arí," nirqan Sra. Bates, "Apu Yayam ñanta kicharinqa! Chaytataqmi sapa kutin niwanki," hinaspa waqarispa cuartumanta lloqsipurqan.
GSAM 252Mana Suyasqa Qarana
GSAM 252.2Kapitan Bates kuskan hora llamk'ayninta ruwashasqan qhipaman, chaski wasiman rinanpaq yuyayman chayarqan, paypaq huk qillqa chaypi kasqanrayku. Rirqanmi, hinaspam chiqapuni huk qillqa karqan. Chay p'unchawkunapiqa qillqakunapaq chaski qullqi pichqa sentawmi karqan, ñawpaqmanta pagaytaq munaspalla karqan. Kay qillqaqqa imaraykupas chaski qullqita mana pagarqanchu. Hinaspataq Capitán Bates yapamanta p'inqaypi tarikurqan, chaski kamachiq, Wiraqucha Drew, allin riqsisqan runaman, mana pagay atisqanta willanan karqan, mana qullqiyuq kasqanrayku; ichaqa nirqanmi: "¿Maymantachus kasqanta qhawarichikuwaqchu?" "Apakuyña," nirqan chaski kamachiqqa, "huk kutitaña pagamuy." "Manam," nirqan umalliqqa, "manam chaskita oficinamanta hurquymanchu chaskipa qullqin pagakunankama." Chaskita makinpi hap'ispa, nirqan: "Yuyayniypiqa kay chaskipi qullqi kanman," hinaspa chaski kamachiqman kutirispa, tapurqan: "Ama hina kaspa, kichariwankimanchu? Ukhunpi qullqi kaptinqa, chaskipa qullqinta hurquyta atinki; mana kaptinqa, manam ñawiriymanchu." Chaski kamachiqqa mañakusqanta hunt'arqan, ¡hinaspataq! chunka dular qullqita tarirqan. Ñawirispa tarirqan chay qillqaqa huk runamanta kasqanta, paymi nirqan Apunchikmi yuyayman churasqanta, Ministru Bates qullqita munasqanta, chayrayku usqhaylla payman apachimusqanta; hinaspataq chay usqhayllapiqa yaqapaschá qillqa apachiy qullqita paganata qunqapusqanta.
GSAM 253.1Correo pagasqan qhipaman, mikhuna qhatuna wasiman rirqan, tawa dularwan huk barril hak'uta rantirqan, chaymantapas papakunata, misk'ita, hukkuna necesitasqa kaqkunatapas. Mayman apachinankupaq kamachispa, nirqan: "Yaqapaschá warmiqa 'mana kaymanchu' ninqa, ichaqa ama imatapas uyariychu nisqanta; qhatuykunataqa wasi punkup ñawpaqninpi uraychiychis."
GSAM 253.2Chaymantataq imprenta wasiman rirqan, hinaspa waranqa copiakunata, pachak rap'iyuq hina qillqasqata, lluqsichinapaq allicharqan. Chaypaqmi, qillqasqa qusqa kaqtin, imprentapi llamk'aqkuna usqhaylla tipopi churaykunanku karqan, hinaspa payman qhawarinanpaq qillqakunata apachinanku. Payqa qullqita chaskisqanman hinalla llamk'aymanta paganqa karqan, hinaspa manaraq llapan manukuna pagasqa kachkaptinqa, manan mayqin liwrukunatapas oficinamanta apakunmanchu karqan.
GSAM 253.3Kapitán Batesqa allintam yacharqa mana payman qullqi qunankuta, ichaqa paypaqqa kamachisqam karqa kay liwruta qillqanan, iñispa Apu Yayanchik sunqunkuta kuyuchinanta qullqita apachimunankupaq necesitasqa kaqtin. Qillqanakunata, qillqanapaq imakunatawan rantikuspa, wasinpi kaq imakunata ñawpaqman apachinanpaq pacha quspa, wasinman riq ñanpa umanman rirqan. Chay imakuna chaypi kasqanta rikuspataq, wasinman wasa punkunta haykurqan, hinaspa qillqana hamp'aranpi yapamanta tiyarqan. Sra. Bates haykumuspa, sinchi musphasqa nirqan: "Joseph, ñawpaq kanchaman qhawariy! Maymantataq chay imakuna hamun? Huk q'ipi apaq runam kayman hamuspa uraykuchinman karqa. Ñuqam nirqani mana kayman kapusqanta, ichaqa payqa uraykuchinpunim karqa." "Chhaynaqa," nirqa Capitán Bates, "allinllachá kanqa." "Ichaqa," nirqa Sra. Bates, "maymantataq hamun?" "Chhaynaqa," nirqa Capitán, "Apu Yayam kachamun." "Arí," nirqan Sra. Bates, "Apu Yayam kachamun; chaytam qamqa sapa kutin ninki." Chaymantataq qillqata warminman qurqan, kaynata nispa: "Kayta ñawiriy, chaymantataq yachanki maymanta hamusqanta." Payqa ñawirirqan, hinaspataq hukmanta waqaykunanpaq ukhuman rirqan, ichaqa ñawpaq kaqmantaqa huk hinam karqan; kutimuspañataq, mana iñisqanmanta llamp'u sunquwan pampachayninta mañakurqan.
GSAM 254Qillqapaq Qullqi Chayamusqan
GSAM 254.1Qillqaypas ñit'iypas ñawparichkaptin, Capitán Batesqa mayninpi chaskiwan, mayninpitaq hukniraqmantapas qullqita chaskirqan, mayninpiqa mana hayk'aq riqsisqan runakunamanta. Qullqita chaskispaqa, chaytaqa ñit'iqkunaman quspa, liwrukunaq manunman churarqan. Tukunanpaqñataq, chay p'unchaw chayamurqan llapan liwrukuna ñit'isqaña kachkaptin, hinaspataq Wawqi Batespa mana suyasqanmanta, manunpi puchuq qullqi hunt'asqa karqan; chayhinam liwrukunaqa manam huk p'unchawllapas qhatunapaq qhiparirqanchu.
GSAM 254Qhipa Manu Pagasqa
GSAM 254.2H. S. Gurney, Memphis, Mich. llaqtamanta, 1884 watapi, Pawqar waray killapi, willawarqa, payqa, Ministru Batespa liwrun tukusqan paqarinpuni, pachak dularta ($100) mana chaninchasqa qullqi qillqapi chaskisqanta, mana hayk'aqpas payman qupuyta nispan huk runamanta. Kay qullqita chaskispaqa, kusikuypaqmi hap'irqa huk chikan qullqita churayta Ministru Batespa Samana p'unchawmanta qillqasqanpa qhipa manun pagaypaq. "Ichaqa," nirqan Wiraqucha Gurneyqa, "Wawqi Batesqa manan hayk'aqpas wañuy p'unchawninkama yacharqanchu piqchus chay liwrupa puchuq qullqinta pagarqan chayta." Kay Ministru Batespa Samana P'unchaw chiqaq kayta ñit'isqanmanta rurasqanqa, Samana P'unchawmanta chiqaq kayta willay qallariymantapacha, llaqtanchikman kaynata ninman hinan karqan: "Kay llamk'ay ñanpi ñawpaqman riychis, hinaspa suyaychis Diospa qhawapayaynin ñanta kicharinanta ñawparisqaykichisman hina."
GSAM 255Ministru Bates Rikuykunamanta Iskayrayaspa
GSAM 255.1Kay qatiq willakuy, Life Sketches nisqamanta pisiyachisqa, rikuchinqa imaynatas profecía qoykuywan samana p'unchaw allichaywan hukllachasqa kasqankuta:—
GSAM 255.21846 watapi, New Bedford, Massachusettspi watukachkaspa, señorita Harmonqa Ministru Joseph Bateswan reqsinakurqan. Payqa ñawpaqmantapacha kutimunanpi iñiyta chaskisqa, chay llamk'aypipas k'uchi llamk'aqmi karqan. Payqa chiqaq cristiano qhari runam karqan, sumaq sunquyuq, khuyakuqpas. Señorita Harmontam kikinpa ususin hina llamp'u sunquwan qhawarirqan. Ñawpaq kutita paypa rimasqanta uyarispaqa, anchatam yuyaymanarqa, paytaq rimayta tukusqan qhipaman, sayarispa nirqa: "Ñuqaqa iskayrayaq Tomasmi kani. Manam iñinichu rikuykunapiqa. Ichaqa sichus iñiyta atiyman kay panap kunan tuta willasqan willakuyqa chiqapuni Diospa kunakuynin ñuqanchikpaq kasqanta chayqa, kay pachapi llapan runakunamanta aswan kusisqa runam kanayman. Sunquyqa anchatam kuyurishan. Rimaq warmiqa cheqaq sonqo kasqantam iñini, ichaqa manam sut'inchayta atinichu payman chay willasqan sumaq musphaykunata rikuchisqankumanta."
GSAM 255Señorita Harmon Samana P'unchawta Chaskikun
GSAM 255.3Ministru Batesqa Samana P'unchawta hunt'achkarqa, chaypa ancha chaniyuq kasqantataqmi kallpachaspa rimarirqa. Señorita Harmonqa chay pachapi manan chaypa chaniyuq kasqanta musyarqachu, yuyarqataqmi Ministru Batesqa pantasqanta tawa kaq kamachikuymanta wakin isqun kamachikuykunamanta aswan yapaspa rimasqanpi. Ichaqa Apunchismi hanaq pacha santuariota payman rikuchirqa. Diospa templonqa hanaq pachapi kicharikurqa, hinaspan payman rikuchikurqa Diospa Arcan, khuyapayay tiyanawan qatasqa. Iskay angelkuna sayasharqanku, huknin arkaq huk puntanpi, huknintaq huknin puntanpi, rap'rankuta pampachay tiyanap hawanman mast'arispa, uyankutataq chayman qhawarispa. Paywan kaq angelmi willarqa, chayqa rikuchisqanta hanaq pacha llapan anqilkunata, Diospa ruk'ananwan qillqasqa kamachikuyninta ancha yupaychaywan qhawarishaqta. Jesusqa arcaq qatanata huqarirqan, hinaspan payqa chunka kamachikuykuna qillqasqa kasqan rumi planchakunata rikurqan. Payqa anchatam muspharirqan tawa kaq kamachikuyta chunka kamachikuykunaq chawpinpipunim rikuspaña, llamp'u k'anchay muyuriqninpi kachkaptin. Angelmi nirqan: "Chunka kamachikuykunamanta chayllam kikin Dios kawsayniyuqta riqsichin, paymi hanaq pachata, kay pachata, chaykunapi kaq llapan imakunatapas kamarirqan. Kay pacha tiksikuna churakuptinmi, Samana P'unchawpa tiksinpas churasqa karqan." Paymanmi rikuchisqa karqan, chiqaq Samana P'unchaw hunt'asqa kasqa chayqa, manam hayk'aqpas mana iñiq nitaq mana Dyusta riqsiq runapas kanmanchu karqan. Samana P'unchawta hunt'ayqa kay pachata waqaychanman karqan waka yupaychaymanta.
GSAM 256.1Tawa ñiqin kamachikuyqa sarusqam karqan, chayraykum waqyasqa kanchik kamachikuypi p'akisqata allichanapaq, hinallataq sarusqa Samana P'unchawpaq mañakunapaq. Hucha runaqa, Diosmanta aswan hatunchakuq, pacha mit'akunata kamachikuykunatapas t'ikrayta yuyaykuq, Samana P'unchawta qanchis ñiqinmanta huk ñiqin p'unchawman t'ikrarqan. Chayta ruwaspanmi Diospa kamachikuyninta p'akirqan.
GSAM 256.2Diospa Hatun P'unchawnin manaraq chayamuchkaptinmi, huk willakuy kacharisqa runakunata yuyarichinanpaq, Diospa kamachikuyninman kutimunankupaq, chaytaqa Anticristo p'akirqan. Kamachikuypa p'akisqa kasqanmanqa yachachiywan hinallataq ruwaspa rikuchiywanmi yuyayta churachina. Paymanqa rikuchikullantaqmi Apocalipsis 14-pa kimsa kaq angelnin, Diospa kamachikuyninkunata Jesuspa iñiynintawan willaspa, chay willakuyta chaskiq, hinallataq pachantinman kunakuyta qapariq runakunata rikuchisqanta, Diospa kamachikuyninkunata kamachikuynintawan ñawipa rurun hina waqaychanankupaq, hinallataq chay willakuyta uyarispa achka runakuna Apupa samana p'unchawninta chaskinankutapas.6
GSAM 256.3Señorita Harmonpa, Ministru Batespa ima chay rurasqankuqa Apunchikpa llamk'ayninwanmi tupasqa karqa. Ministru Batesmi señorita Harmonpa, Ministru Whitepa yuyayninta Samana p'unchawmanta tapukuyman pusarqa, paykunamanmi Qillqakunamanta Diospa mana t'ikraq kamachikuyninpa mañakuyninkunata rikuchirqa. Señorita Harmonqa yaqa chunka pusaqniyuq killañam Apunchikmanta sapaq rikuchiykunawan saminchasqa kachkarqa chaypas, manaraqmi kay yachaymanta imatapas paymanqa rikuchisqachu karqa. Kunanqa Apunchikpa pachan chayamurqanña, iñiqkuna sayarichisqa kasqankurayku kamachiyninta hunt'anankupaq, paykunaman profecía qoyninwan k'anchayta qunanpaq, chaynapitaq, kikinpa llamk'ay ñanninwan, kimsa kaq angelpa willakuynin, "Diospa kamachikuyninkuna, hinallataq Jesus Cristomanta willakuypas", huñusqa karqan.
GSAM 257Kinsa Ñiqin Angelpa Willakuyninpa Qallariynin
GSAM 257.1Chay pachamanta, kimsa ñiqin angelpa willakuyninqa, iskaynin wakinwan huñusqa, willayta qallarirqan. Samana p'unchawpa chiqap kayninqa, Diospa arcanwan chaynataq santuario nisqamanta k'anchay wiñasqanwanpas huñusqa, ñawpaqta rikuchisqata takyachirqan: ñawpaq hamunanpaq kuyuriy allin kasqanta, chaynataq Apunchikpa kamachisqanman hina kasqanta. Kunanqa aswan allintam hayk'aqmantapas hamut'arqanku "Diospa llaqtanman ñanpi kimsa pata wichay" nisqap imayna kasqanta.
GSAM 257Ministru Bates Rikuykunata Diosmanta Kasqanta Chaskikun
GSAM 257.21846 watapi, Ayamarq'ay killapi, Maine suyupi, Topsham llaqtapi, huk huñunakuy karqa, chaymanmi Ministru Bates rirqa. Chay huñunakuypim Sra. White (Ñawpaqpim willakurqa señorita Harmonpa Ministru James Whitewan kasarakusqanmanta) huk rikuyta chaskirqa, chaytaqmi Ministru Batespa paykunap hanaq pachamanta hamusqankumanta hunt'asqata sunquchakunanpaq karqa. Payqa pichqa chunka wata mama quchapi llamk'aq runam karqan, wamp'u ukhupi yanapaqmanta qallarispa, wamp'ukunap kamachiqnin hinallataq kapuqnin kanankama tukuy llamk'aykunapi kaspa. Ch'aska yachaymanta yachayninqa chay hinam karqan, paypa willawasqanman hina, hanaq pachapi kaq quyllurkunata qhawaspa, mama quchapi maypichus kasqanta, yaqa chiqanlla willayta atiq, latitud hinallataq longitud nisqakunaman hina. Chayna runaqa, yachasqankama, ch'aska yachaymanta rimayta munanman karqan.
GSAM 257.3Paywan rimaspa, willawarqa imaynatas rikuykunaq hanaq pachamanta hamusqankumanta allinta iñisqanta. Nirqa huk p'unchaw Sra. Whitewan quyllurkunamanta rimanankupaq kallpachakusqanta, ichaqa utqaylla tarisqa payqa mana imatapas chay yachaymanta yachasqanta; chiqapmi, paypa nisqanman hina, manan hayk'aqpas chaymanta rimaq liwruta qhawarisqachu. Payqa manam chaymanta rimayta munarqachu, aswanpas rimayta tikraspa musuq pachamanta rimaykurqa, chaymantapas rikuypi rikuchisqankumanta.
GSAM 258"Kicharikusqa Hanaq Pacha"
GSAM 258.1Ñawpaq watapi, 19 Ayriway killa 1845 watapi, Illustrated London News nisqa willakuq qillqa Lord Rossepa willasqanmanta huk ancha allin yachayta lluqsichirqan ch'aska yachaqkunapaq, hatun ancha hatun qhawananta servichikuspa tarisqan musphana imakunamanta, aswantaqa ch'aska yachaqkuna "hanaq pachapi ch'usaq" nisqankuta qhawasqanmanta. Huk ch'isipi, ñawpaqpi rimasqa huñunakuypi, Wiraqucha Curtisspa wasinpi, chay rikuchiykunamanta mana allinta yachaspa Ministru Bates chaypi kachkaptin, Sra. White, rikuypi kachkaspa, quyllurkunamanta rimayta qallarirqan, huk planetap hawanpi rikusqan puka llimp'iyuq chumpikunamanta sumaqllata willarispa, hinaspataq yaparqan: "Tawa killakunatan rikuni." "¡Ah," nirqan Ministru Bates, "¡Jupiter planetatam qhawashan!" Chaymanta, hanaq pachanta purishanman hina makinkunawan kuyuchispa, chumpikunamanta, muyukunamantawan mana sayk'uq t'ikraq sumaq kayninmanta willayta qallarirqan, hinaspa nirqan: "Qanchis killakunatam rikuni."7 Ministru Bates qaparirqan: "¡Saturn planetamantam willashan!" Chaymanta nirqan, "Suqta killakunatan rikuni," hinaspan chaylla "kichaq hanaq pachamanta" willayta qallarirqan, k'anchayninwan kuska, aswan k'anchasqa suyuman kichakuy hina nispa. Ministru Bates nirqan, willasqanqa mayqin qillqaqpa kichaq hanaq pachamanta qillqasqanmanta ancha aswan allin kasqanta.
GSAM 258.2Pay rimachkaptinraq, rikuypipas kachkaspanraq, payqa sayarirqan, hinaspa qaparirqan: "¡Ay, imaynatan munayman karqa Apu John Rosse kunan tuta kaypi kananta!". Ministru White tapurirqan: "¿Pitaq Apu John Rosse?". "Ah," nirqan Ministru Bates, "payqa hatun Inlispan ch'aska qhawaqmi. Munaymanmi kaypi kananta chay warmip ch'aska yachaymanta rimasqanta uyarinanpaq, hinallataq chay 'hanaq pacha kicharikusqanmanta' willasqanta uyarinanpaq. Kayqa ñawpaqpi ima ñawirisqaymantapas aswan allinmi." Chay tutamanta, Ministru Batesqa hunt'asqata yacharqan Sra. Whitepa rikurimusqankunaqa paypa yachayninmanta hinaspa atipayninmanta hawapi kasqanta. Kay, hinallataq chay k'amiymanta yachachikuymanta ima kayninpas, paytaqa sunqucharqan Dyusmanta kasqankuta yachananpaq.
GSAM 259.1Sra. Whitepa chay rikuyninpi hanaq pachapi kay rikhurisqa imapas, pisi kutillam ch'aska qhawaq qillqaqkunaqa rimanku. Huygens, ñawpaq kaq taripaqnin, kay hinatam willan:—
GSAM 259Orionpa Espadananpi Huk K'anchaq K'anchay
GSAM 259.2"Ch'aska qhawaqkunaqa Orionpa espadananpi kimsa ch'askakunata kuskachasqata churanku; 1656 watapi chawpi kaq ch'askata huk telescopiowan qhawarispayqa, chay ch'askaq rantinpi chunka iskayniyuq wak ch'askakuna rikhurirqan; chaykunamanta, kimsan yaqa tupanakuspa, hinaspa tawa yapasqa rikhurirqan, phuyu ukhupi hina ch'irmiykachispa, chaynapin paykuna muyuriqnin pacha wakinkunamanta aswan k'ancharishaq rikch'akurqan, chay pachaqa, sumaq pacha kasqanrayku, llapan yana hina rikch'akuspa, huk qhatina kicharikusqan hina rikukurqan, chay kicharisqantakamaqa runaqa huk aswan k'anchasqa suyuman qhawariyta atirqan."
GSAM 259.3William Herschelqa kay hanaq pachapi kichasqamanta kaynata nin:—
GSAM 259.4"Kay karupi sayaynin chunka gradota k'uchuta ruwanman chayqa, yaqa chaynata ruwasqanman hina, hatun kayninqa mana yuyay atinapaqpunim kanan. Yupasqam kachkan intiq sayayninmanta iskay waranqa waranqa hunu kuti hatun kanan kasqan."
GSAM 259Intimanta aswan k'anchaq
GSAM 259.5Thomas Dick, yachaykama runaqa, kay k'anchayniyuq phuyukunamanta kayhinatam nin:—
GSAM 259.6"Ñuqanchik aswan qaylla quyllurpa kuskan karunman hina qayllanpi churasqa kasunman chayqa, chay karu ancha hatunña kaptinpas, chaymantaqa inti hina k'anchayta rikuchinman; aswan qayllapi kaq kawsayniyuqkunapaqtaq hanaq pachap hatun rakin hunt'anman, mana rimay atina k'anchaywan rikhurinman. Ichaqa kay hina kaqpa tukuy imapaq imapaq kasqanqa, yaqapaschá mana tukukuq kawsayninpa hamuq pachakunapi qhawarichikunqa; hinaspataq, kamasqa pachap karu k'uchunkunapi achka huk kaqkuna hina, yuyaypi huk munapayayta hatarichin, pachap k'anchayniyuq pakasqa ruwayninkunata asllatapas astawan qhawarichikunankupaq."8
GSAM 260.1Ministru Bates, kay yachaymanta qillqasqanta tukuchkaspa, nirqan:—
GSAM 260.2"Chayhinatam rikunchik llapan apamusqa willakuykunamanta (hinaspapas astawanraqmi qusunman karqa, necesario kaqtinqa), kay hanaq pachapi ancha musphana mana sut'inchay atina imapas kasqanta; hanaq pachapi huk kichasqa, chunka hukniyuq waranqa hunu kimsa pachak chunka tawayuq [11,000,000,314] millamanta aswan muyuriqniyuq. Sumaq riqsisqa Huygens nin: 'Manan hayk'aqpas chay hina imatapas rikurqanichu wakin mana kuyuq quyllurkunapuraqa—huk aswan k'anchasqa suyuman qasi qhaway hina.'"
GSAM 260Planeta Rikuymanta Huk Willakuy
GSAM 260.3Huktawanmi Sra. Truesdailpa nisqanta willayku, payqa chay rikuy kaptin chaypi karqan. Paymi nin:—
GSAM 260.4"Hermana Whiteqa ancha unqusqam kachkarqa, paypaq mañakuykuna ruwakuchkaptinmi, Diospa Espiritun ñuqayku pataman samarirqa. Usqhayllam repararqayku kay pachapi kaqkunamanta mana yuyayniyuqña kasqanta. Kayqa karqa planetakunap pachanta ñawpaq kutita qhawarisqan. Júpiterpa killankunata kunkawan yupaspa, chaymanta pisi unayllamanta Saturnoq killankunatawan, payqa Saturnoq anillunkunamanta sumaq willakuyta qurqan. Chaymantataq nirqan: 'Kaypi tiyaqkunaqa hatun, sumaq rikch'ayniyuq runakunam, kay pachapi tiyaqkunamanta ancha sapaq. Huchaqa manam hayk'aqpas kayman haykurqanchu.' Wawqi Batespa asikuq uyanta qhawaspam sut'ita rikurqaku ñawpaq iskayrayasqankuna, rikuyninkunaq paqarinanmanta, usqhaylla chinkasqanta. Llapaykun yacharqayku Capitán Bates ancha ch'aska yachayta munakuq kasqanta, imaraykuchus sapa kutinmi achka hanaq pacha kaqkunata tarirqa ñuqaykuta yachachinanpaq. Hermana White, rikuymanta kutispa, tapukuyninkunaman mana hayk'aqpas chay yachayta yachaqasqanta nitaq huk hinata chaskisqanta niptin, payqa ancha kusikuywan hunt'arqa. Diosninta yupaycharqa, hinaspataq iñisqanta nirqa kay rikuyqa planetakunamanta qusqa kasqanta, amañan hayk'aqpas iskayrayananpaq."9
GSAM 261Huk Phiña Kawallu Qonqayllamanta Llamp'uyasqa
GSAM 261.1Chay Topsham llaqtapi huñunakuy qhipallamanmi, rikuykunawan tupaq huk ancha musphana ruway karqan, chaytam Ministru Batespa willawasqanta willasaq:—
GSAM 261.2Ministru Whiteqa huk chikan yachachisqa uña kawalluwan, iskay tiyanayuq qhatu karruwanpas llamk'achirqan, chay karruqa mana hark'anayuq rurasqa karqan, aswanpas ñawpaqninpi huk sarunayuq, karrunpa k'aspinkunamantataq huk fierro sarunayuq. Ancha allin qhawarikuymi kanan karqan chay uña kawalluta apaspa, imaraykuchus waskhankuna utaq imapas waqtanman llankhariptinqa, chaylla sinchita hayt'anman karqan, hinaspataq mana phawanampaq sapa kutin sinchi waskhawan hap'isqa kanan karqan. Kay uña kawalluqa chay riyta munasqanku runakunapmi karqan, hinaspataq Ministru Whiteqa mana yachachisqa uña kawallukunata apaykachayta yachasqanrayku, yuyarqan kaywan mana hatun sasachakuyniyuq kananta. Ichaqa, sichus yachankuman karqan chay uña kawalluqa phiñasqa kaspa ñawpaqtaña iskay runakunata wañuchisqanta, hukninta ñan patapi qaqaqkunaman ñit'ispa, ichapas manañam chaynataqa confianmanchu karqan.
GSAM 261.3Chay kutipiqa karropi tawa runakunam karqanku, Ministru White warminwan ñawpaq tiyananpi, Ministru Bates Israel Damonwan qhipa tiyananpi. Ministru White sinchita kawalluta kamachinanpaq tukuy kallpanwan kachkaptin, Sra. Whiteqa chiqaqmanta rimachkarqa, chaypacham Diospa atiynin chay huñusqa runakunaman uraykamurqa, hinaspam payqa rikuypi apasqa karqa, karropi tiyasqallan. Pay "K'anchaq kay!" nispa qaparisqan pachallapitaqmi, uñan kawalluqa qonqayllamanta ch'inlla sayarqan, umantataq uraykachirqan. Chay pachallapitaq, Sra. White sayarirqan, chay hina kachkaspa, ñawinkunata hanaqman qhawarispa, karruq ñawpaqenmanta wichaykurqan, k'aspinkunaman urayman, makinkunataqa wayna kawallup sikinman churaspa. Ministru Batesqa Ministru White-ta qaparirqan: "Wayna kawalluqa chay warmita hayt'aspa wañuchinqa". Ministru Whiteñataq kutichirqan: "Kunanqa Apu Yayam wayna kawalluta qhawachkan; manam payta hark'ayta munaymanchu". Uña kawalluqa machu kawallu hina llamp'ullam sayarqan. Ñan patapiqa pampan suqta chaki hina wicharirqan, hinaspataq pirqa qayllapi q'achu pampa karqan. Sra. Whiteqa, ñawinkunata wichayman qhawarispallaraq, manam huk kutillapas urayman qhawarispa, pampanmanta q'achu pampaman wicharirqan, chaymantataq pisi minutukunata kayman-chayman purirqan, rimarispa musuq pachap sumaq kayninkunata willarispa. Chaymanta, umanta chaynallata sayachispa, uraykamurqa muqumanta, karritaman qayllaykurqa, patankunaman wicharirqa, makinta uña kawallup sikinpi churaspa, chaynapitaq wicharirqa karruq k'aspinkunaman, hinaspa yapamanta karritaman yaykurqa. Tiyananpi tiyaykukusqan pachallapi, rikuynin chinkarqa, chay pachallapitaqmi kawalluqa, pusaqnin mana imatapas ruwachkaptin, sayarispa ñanninta rirqa.
GSAM 262.2Sra. White karrumanta lluqsisqa kachkaptin, Ministru Whiteqa kawalluta yachayta munarqa, cheqaqtachu llamp'u kasqanta icha manachu chayta qhawanapaq. Qallariypiqa asutinallanwanmi llamp'ullata tupaykurqa; huk kutikunapiqa kawalluqa hayt'aywan kutichinman karqa, kunanqa manan imatapas kuyurirqachu. Chaymantaqa sinchitan takarqa, chaymanta aswan sinchita, astawanraq sinchita. Wayna kawalluqa manan imatapas chay takaykunata kasurqanchu, aswanpas mana imananaqmi rikch'akurqan, imaynan Daniel leonkunaq mach'ayninpi qhipakusqan tutapi angelkuna leonkunaq siminta wichq'arqanku hinata. "Chayqa huk ancha yupaychaypaq k'iti karqan," nispa nirqan Ministru Bates, "hinaspapas sut'in karqan chay rikuykunata paqarichiq Kallpa kaqllataq chay pachapaqqa wayna kawalluq sallqa kayninta llamp'uyachisqan."
GSAM 262.3Kay rikuyqa kurkunpa wakin unquyninkunamanta hinalla karqan chayqa, kay tapukuymi paqarin: ¿Kawallupas kaqllataq unqusqachu karqan?
GSAM 262Israel Damonpa Willakuynin
GSAM 262.4Kaypi qillqasaq, Ministru Batespa willawasqan willakuyta kallpanchanapaq, kay qatiq willakuyta:—
GSAM 262.5"Iskay chunka wata ñawpaqta hina, Samana P'unchawta hunt'ayta qallarichkaptiylla, Israel Damon willawarqa Hermana Whitepa rikuynin imayna kasqanmanta, pay, Ministru Bates, hinallataq Ministru White warminwan ima mana kasukuq uñap qhipanpi chhallalla karrupi purichkaptinku. Kunan p'unchawmi ñawirirqani chay hawa willakuyta, Ministru Loughborough-pa qillqasqanman hina, chaytaqmi hunt'asqata tupan Ministru Damon-pa willawasqanwan." Qillqaq, "R. S. Webber, Battle Creek, Mich., 9 p'unchaw, Hatun Puquy killa, 1891 wata."
GSAM 263Ministru Batespa Rikuykunamanta Willakuynin
GSAM 263.1Ministru Batesqa kikinpa rurasqanta kay hinatam willan:—
GSAM 263.2"Paykunapi simi nisqanpa contranpi imapas kasqanta mana rikuy atispaypas, mancharisqam karqani, anchatataqmi ñak'arirqani, unaypitaq mana iñiyta munarqanichu chayqa unay unqusqa kurkunpa paqarichisqanmanta aswan imapas kasqanta.
GSAM 263.3"Chayrayku, huñunakuymanta hawapi, yuyaynin thak kachkaptin, hukkunap ñawpaqinpi tapuykunata ruwayta maskharqani, paytapas, paywan kaq masinkunatapas, aswantaqa kuraq ñañantapas, chiqap kaqta yachanaypaq, sichus atikuqtinqa. Chaymanta pacha New Bedfordman Fairhavenmanpas watukusqanpi, huñunakuyniykupi kachkaspa, rikuypi askha kutita rikurqani, hinallataq Topsham, Maine llaqtapipas; chay sunqu kuyuchiq ruwaykunapi kaqkunaqa allintam yachanku imayna sunquwan kallpawan sapa siminta uyarisqayta, sapa kuyuriyninta qhawarisqaytapas, llullakuyta utaq yuyay suwayta taripanaypaq. Hinaspam Dyusta yupaychani hukkunawan kuska kaykunata rikunaypaq atiyta quwasqanmanta. Kunanqa allin takyasqallaña ñuqamanta rimayman. Iñinim kay rurayqa Diospa kasqanta, chaynataq qusqa kasqanta paypa 'ch'iqisqa', 'rachisqa', 'qara horqosqa runankunata' sunquchanapaq kallpanchanapaqpas, 1844 watapi, Kantaray killapi, ruraynayku tukusqanmantapacha. Chay pachamanta pacha '¡Qhawariy, kaypi!' '¡Qhawariy, chaypi!' nispa ch'eqesqa kayqa anchatam musphachirqan Diospa chiqaq, munayniyuq runankunata, hinaspam ancha sasacharqan chay achka churanakuq qillqakunata, mayqinkunachus paykunap ñawpaqinpi rikuchisqa karqan, mana sut'inchaqkunapaq. Willakunim achka ñawpaqta mana sut'ita hamut'ay atisqay qillqakunapi k'anchayta yachachiytapas chaskisqayta. Paytaqa iñinim Diospa kikinmanta qukuq, chiqaq, munakuq wawan kasqanta."10
GSAM 263.4"Qillqaqqa manam 'ñawpaq yachachikuykunamanta utaq yachay mask'aymanta' rikuyninkunap yuyayninkunata 'chaskinchu'. Pay ñawpaq kaq rikuyninta chaskiptin, 1844 watapi, diciembre killapi, paypas llapan huñu Portland, Maine llaqtapi kaqkunapas (chaypi tayta-maman chay pachakunapi tiyarqanku), 'chawpi tuta qapariyta' ñawpaqña kasqanta saqirparirqanku. Chaypachan Apunchik rikuypi payman rikuchirqan ima pantayman paypas Portland llaqtapi kaq huñuwan urmasqankuta. Chaymantan rikuyninta huñuman willarqan, paykunataq qanchis kaq killa imapasasqankuta Diospa rurasqan kasqanta riqsikurqanku."11
GSAM 264Imaynatam Kimsa Willakuykunata Qhawarqanku 1847 Watapi
GSAM 264.1Qatiqnin, Ministru James Whitepa qillqasqan, Abril killapi 1847 watapi, rikuchinqa imaynatachus chay kimsa willakuykuna chay pachakunapi qhawarisqa karqan:—
GSAM 264.2"Iskay kaq kutimuypi iñiqkunamanta tukuy huñukunaqa huk yuyayllapim kanku, kay umalliq qillqap (Apocalipsis 14) suqta kaq, qanchis kaq t'aqankunapi rikuchisqa angelqa, iglesiapaqpas pachantinpaqpas kutimuymanta willakuy kasqanmanta.... Iskay kaq angelpa ruwayninqa karqa kutimuyta suyashaq huñuman Babilonia urmasqanta rikuchiy. Paykunamanta achka runakuna mana kayta yacharqankuchu, 'chawpi tuta qapariy' nisqap kallpan pachallanpi rikch'arichinankama, chunka p'unchaw manaraq chayamuchkaptin iglesiamanta ayqenankupaq. Chayrayku, 1844 watamanta, qanchis kaq killamanta pacha, kimsa kaq angelpa willakuyninqa karqan, kunankamapas kachkan, santukunapaq huk yuyaychay 'sinchita hap'ipakunankupaq', mana kutiripunankupaq, hinallataq chay señalkunata mana 'chaskikunankupaq', mayqinkunatachus doncellakunaq huñun iskay kaq angelpa qaparisqan pachapi chinkachirqan.
GSAM 264.3"Manachu Diospa runankunapaq chiqaq willakuyqa, 1844 watamanta, qanchis kaq killamanta pacha, chay hina willariy karqan?—Arí, chaynam karqan.... Chunka iskayniyuq kaq versiculon nin: 'Kaypin kashan santukunap paciencianqa: kaypin kashanku Diospa kamachikuyninkunata waqaychaqkuna, hinallataq Jesuspi iñiyniyuqkuna.' Maypitaq paykunata rikurqanki, Juan?—Arí, 'kaypi', kimsa kaq angelpa willakuyninpi. 1844 watamanta, qanchis kaq killamanta pacha, suyakuypa unay pachan kasqanrayku, hinallataq samana p'unchawta hunt'aq huñu chay pachamanta rikhurimusqanrayku, sut'in kachkan kimsa kaq angelninpa willakuynin pachapi kawsasqanchikqa."12
Notes
- Apocalipsis 14:9-12. ↩
- Facts on Romanism, 112 kaq p'anqa. ↩
- The Three Angels of Revelation 14:6-12. p. 131, 132. ↩
- Rachel Prestonqa Vernon, Vt. llaqtapi wañupurqan, 1 p'unchaw febrero killapi 1868 watapi, 59 watayuq kachkaspa. ↩
- Andrewspa History of the Sabbath, p. 506, 1887 watapi lluqsimusqan. ↩
- Life Sketches of Ellen G. White, p'anqakuna 95, 96. ↩
- Rise and Progress nisqa qillqapi nin, payqa Saturno planetap pusaq killankunata rikusqanta. Kay tikrayqa ruwakurqa, qillqa allichanaykuna makiymanta lluqsisqaña kachkaptin. Chaymanta pachataq Jupiterpa Saturnopapas aswan killankuna tarisqa karqa. ↩
- Dickpa Sidereal Heavens, p. 96. ↩
- Sra. Truesdailpa qillqan, 27 p'unchaw Iniru killamanta, 1891 watapi. ↩
- A Word to the Little Flock, p. 21. ↩
- Chayllapitaq, 22. ↩
- Chayllapitaq, 10, 11, Brunswick, Maine, Mayo 1847. ↩