Pene 9 — Te Tau Tiai
GSAM 148.1“I reira te basileia o te raʻi e faahohoʻahiaʻi i te mau paretenia ahuru, o tei rave i ta ratou mau lamepa, e ua haere atura e farerei i te tane faaipoipo. E toopae o ratou e feia paari, e toopae e feia maamaa. Ua rave te feia maamaa i ta ratou mau lamepa, aita râ i rave atoa i te mori: area te feia paari ra, ua rave ïa i te mori i roto i ta ratou mau farii e ta ratou mau lamepa atoa. E a maoro ai te tane faaipoipo i te haereraa mai, ua vareʻava ratou atoa, e ua taoto.”1
GSAM 148.2O te Mesia te tane faaipoipo o te parau faahohoʻaraa.2 No reira, te haereraa e farerei i te tane faaipoipo, e faahohoʻa ïa i te hoê tere a te nunaa o te Fatu no te farerei i te Mesia ia tae mai oia; o te taeraa mai hoi o te Fatu te tumu parau o te aoraa i roto i te Mataio pene piti ahuru ma maha e pene piti ahuru ma pae. O te parau a te Fatu te lamepa.3 Ua rave te mau paretenia atoa i ta ratou mau lamepa. Te maamaa o te tahi pae paretenia, o to ratou ïa fariiraa i te haapiiraa o te parau mau anaʻe, aita e pûpûraa mau ia ratou iho i te Fatu, o te faatupu i te mau maitai o te Varua i roto i te aau o te taata faaroo. Ua faahohoʻahia teie ohipa i roto i te parau faahohoʻaraa e te “mori i roto i ta ratou mau farii.” Te maororaa o te tane faaipoipo i te haereraa mai, e faahohoʻa ïa i te hoê inoino o te feia i haere ma te tiaʻi e farerei i to ratou Fatu.
GSAM 148Te tau e tano ai te parau faahohoʻaraa
GSAM 148.3Te taʻo “i reira,” o te omuaraa o te parau faahohoʻaraa, e faaite mai ïa i te tau e tano ai te reira. Te pee piri ra te reira i te parau i faahitihia i roto i te pene na mua, e ere i muri aʻe i te Taeraa mai piti o te Fatu, i muri râ i te pororaahia te parau faahohoʻaraa o te suke, o te faaite e tei “te mau opani” te taeraa mai o te Mesia, e ua tae mai te uʻi o te ore e mou e ia fa mai te Mesia iho i roto i te mau ata o te raʻi. E tano atoa te reira i te hoê tau e parau ai te tahi mau tavini, tei poro na i te poroi, i roto i to ratou aau e, “Te faataere nei toʻu Fatu i toʻna haereraa mai; e ua haamata i te tairi i to ratou mau hoa tavini, e i te amu e te inu atoa e te feia taero.”
GSAM 149Te tairiraa i to ratou mau hoa tavini
GSAM 149.1E “mau hoa tavini” ratou i na mua aenei, tei poro amui ma te au maite i taua iho poroi ra; i teie nei râ, ua fariu ê te tahi pae i ta ratou i haapii na, e ua “tairi” i to ratou mau hoa tavini o te horoa nei i te “maa i te tau mau”—oia hoi, te faaite nei i te faaineineraa e titauhia ia farerei i te Fatu o te fatata i te haere mai. Te “tairi” nei ratou mai ta te feia i opua e tairi ia Ieremia. Ua parau te taata e, “A haere mai, e tairi tatou iaʼna i te arero, e eiaha tatou e faaroo i te hoê noa aʻe o taʼna mau parau.”4 Oia atoa teie mau tavini i haamata ai i te haapii ma te haafifi i te ohipa a te mau tavini “haapao maitai.” Teie te parau i faataehia i taua huru taata ra: “E tena na, a haamanaʻo i ta oe i farii e i faaroo, e tapea maite, e a tatarahapa. Ia ore râ oe e ara, e haere atu vau i nia ia oe mai te eiâ ra, e e ore oe e ite i te hora e haere atu ai au i nia ia oe.”5
GSAM 149.2E tano te parau faahohoʻaraa o te mau paretenia i te hoê tau e fariu ê ai te mau “hoa tavini” i te poroi o te taeraa mai fatata o te Fatu, e e “haamata i te tairi.” E haamata atoa ratou i te rave i te tahi atu mea—te “amu e te inu atoa e te feia taero.” E amui ratou i roto i te mau amuraa maa e te feia e hinaaro nei e faaamu i to ratou mau hinaaro. Ua parau Solomona no taua feia ra e, “Eiaha oe e amui i te feia inu uaina rahi; e te feia amu hua i te iʻo: e topa hoi te taata taero e te taata aamu i roto i te veve.”6
GSAM 149Te inoino matamua
GSAM 149.3E tupu mai te uiraa e, “Eaha tei tupu i roto i te oraraa o te feia tiaʻi i te taeraa mai o te Fatu o te tano i teie mau parau?” Ua tupu te mau tere o te tano roa i te parau tohu. Ua haa te feia poro i te poroi i rotopu i te mau ekalesia e tae roa i te avaʻe Eperera 1844, e ua amui atoa te mau orometua o te mau ekalesia huru rau i ta ratou mau tutavaraa. No reira, e “mau hoa tavini” ratou.
GSAM 150.1Ua haapii te feia poro i te poroi e e hope te 2300 mahana o te Daniela 8:14 i te matahiti ati Iuda 1843, o te tupu ïa i roto i to tatou matahiti 1844. Ua poro ratou e e tae mai te hora o te haavaraa a te Atua i te hopea o taua tau ra. I taua tau ra, ua tiaturi te mau pupu faaroo atoa o te fenua e e haamata te mahana haavaraa i te Taeraa mai piti o to tatou Fatu. No reira, e taa ohie ia tatou e ua manaʻo te feia Petania e e haere mai te Fatu i te hopea o taua tau tohu ra. Ua parau ratou e, “E nehenehe teie tau e hope i te hopea o te avaʻe, i te 21 no Mati 1844, te hopea o te matahiti ati Iuda 1843 ia au i te huru o te natura.” No reira, ua tiaʻi ratou i te hopea o Mati aore ra te omuaraa o Eperera 1844, mai te hoê tau e nehenehe ai te Faaora e haere mai.
GSAM 150Te faaiteraa mai o te mau tavini ino
GSAM 150.2Ia tae mai e ia mairi te hopea o Mati, aita hoi te Fatu i haere mai, ua patoi te feia i haa na e te mau vea a te Fatu i te poroi, no te mea aita ratou i pûpû roa i to ratou oraraa no taua poroi ra ma te aau atoa. Ua haamata ratou i te patoi i te ohipa, e i te rave i te mau mea atoa i maraa ia ratou no te tapiri i te eʻa o te feia o te tamau ra i te haapii i te parau o te taeraa mai fatata o te Fatu e te poroi o te hora haavaraa. “I roto i to ratou aau” ua parau ratou e, “Te faataere nei toʻu Fatu i toʻna haereraa mai.” I teie nei, ua haapii to ratou vaha e e tia ia fariu mai to te ao atoa hou te Fatu e haere mai ai; e e tia i te mau ati Iuda atoa ia hoʻi i Paretetina e ia haamau i ta ratou taviniraa i roto i te hiero i Ierusalema, hou te Mesia e haere mai ai. Ua haapii atoa te tahi pae e e “taeraa mai i te pae varua” te taeraa mai o te Mesia, e tupu te reira ia fariu mai te taata, e ia pohe atoa te feia noʼna.
GSAM 151Te horoaraa i te “maa i te tau mau”
GSAM 151.1A fariu ai teie feia i nia i to ratou mau hoa tavini, ua haaputuputu te feia o te tapea maite ra i te faaroo i te feia faaroo i roto i te mau fare putuputuraa e te mau uru raau, ma te horoa ia ratou i te “maa i te tau mau”—te faaite nei e te faaite papu ra te mau tapao o te tau e te mau parau tohu i tupu aenei, mai na mua i to ratou inoino, e “te fatata maira, tei te mau opani” te taeraa mai o te Mesia.
GSAM 151Te mau amuraa maa i roto i te mau ekalesia
GSAM 151.2A rave ai ratou i teie ohipa, ua haamata te hoê mea aita i itehia na i roto i te mau ekalesia Porotetani—te haaputuputuraa i te taata i roto i te fare pure no te mau amuraa maa e te “faaanaanataeraa.” Ua titau-manihini-hia te feia atoa i hinaaro e haere mai ia amu ratou i ta ratou mau maa monamona.
GSAM 151.3Te taime matamua i faaroo ai matou i te hoê mea mai teie i Marite, o te avaʻe ïa Me 1844, i muri noa aʻe i te inoino. Teie te huru o te reira: A haapii ai e a aʻo ai William Miller i te mau hanere feia Petania i roto i te hoê fare putuputuraa i Rochester, N.Y., ma te parau ia ratou e, “Tei roto tatou i te tau tiai o te Mataio pene piti ahuru ma pae; a tapea maite i to outou faaroo; e noaa oioi mai â ia tatou te tahi maramarama no teie parau,” ua faanahohia te hoê “oroa tamaaraa” i roto i te tahua raro o te hoê o te mau fare pure rarahi roa i Rochester. Ua putuputu mai te hoê nahoa taata, te mau melo o te ekalesia e te feia faaroo ore atoa. A faaanaanatae ai te peretiteni o te hoê haapiiraa teitei no te parau a te Atua i te nahoa ma te faaooo ia William Miller, ua hoohia ia ratou te mau tio, te monamona û toetoe, te mau maa monamona, e, e piti ahuru ma pae teneti, te hoê buka iti ta taua taata ra i papai. Te iʻoa o taua buka ra, Te faaiteraa i te haapiiraa a Miller.
GSAM 151.4Aita i hope e piti hepetoma i muri iho, ua faanaho te tahi atu pupu faaroo i taua iho oire ra i te hoê “oroa tamaaraa” i roto i te hoê fare putuputuraa no te taata atoa, ma te titau e piti ahuru ma pae teneti no te tomoraa, e ma te titau-manihini i te feia atoa e hinaaro ra ia haere mai e amu ratou i ta ratou mau tio, te monamona û toetoe, te faraoa monamona, e te mau monamona. I reira e i taua taime ra i haamata ai teie mau amuraa maa no teie nei tau i roto i te mau ekalesia, o tei riro mai ei “mau rururaa maamaa,” ei “mau pute iritiraa ô,” ei “mau roto ravaairaa ô,” ei “mau rururaa apa,” e te tahi atu â. Ua tupu roa teie huru amuraa maa i roto i te mau ekalesia, e i teie nei, eita te hoê fare pure no teie nei tau e manaʻohia e mea tano, ia ore toʼna e fare tutu, e piha haaputuraa maa, e e piha tamaaraa. O teie te huru o tei haamata i roto i te “tau tiai,” mai tei faaitehia i roto i te parau faahohoʻaraa.
GSAM 152.1Teie te mau parau a Wm. Miller iho no te ohipa i tupu i Rochester:
GSAM 152.1“Ua papai te hoê o te mau D.D. i Rochester, o te tane _____, no te ekalesia _____, i te hoê buka iti no te patoi i te haapiiraa a Miller. Ua titau oia i taʼna mau tane e mau vahine tiaraa teitei ia haere mai i te fare o te Fatu, ua faaineine i te hoê tamaaraa rahi i te tio e te tahi atu mau ‘maa tamaaraa i rapae,’ mai ia Belesazara ra. Ua inu ratou i ta ratou taofe e te tī, ua amu i ta ratou mau maa monamona moni rahi, e ua hoo i ta ratou monamona û toetoe e te mau maa monamona, e taʼna buka iti no te patoi i te Taeraa mai piti o te Faaora herehia.
GSAM 152.2“I te pô na mua i toʻu revaraa, ua faatupu te tahi atu o taua mau orometua ra i te hoê tamaaraa i te hoê fare no te taata atoa, aore ra i te hoê fare putuputuraa, e ua hoo, mai tei faahitihia i nia nei, i taʼna mau titeti, te monamona û toetoe, e te mau maa monamona. Ua oaoa vau i te faarooraa e aita te tahi mau ekalesia o te mau pupu faaroo huru rau i farii i taua mau tamaaraa no Babulonia ra; e te tiaturi nei au ma toʻu aau atoa e eita teie mau ekalesia o te mau pupu faaroo e itehia pauroa i te ‘amu e te inu atoa e te feia taero’ ia haere mai te Mesia. Te maere nei au e aita teie mau orometua e ite ra ia ratou iho i roto i te hiʻo o te parau a te Atua; e e aʻo vau ia ratou ia taio i te Luka 14:12-14; Mataio 24:48-51; Luka 13:25-28; 2 Petero 2:13; Iuda 10-21. O te mau tau hopea mau â teie.”
GSAM 152.3Ahani Matahiapo Miller i ite i te mau mea ta te mau ekalesia i rave mai i muri iho, i roto i ta ratou mau rururaa no te horoa ô, e te mau “faraoa monamona e imi ai i te tāpeʻa huna, te mau rururaa apa e ahuru teneti, te mau faaiteraa asini, te mau rururaa maamaa, te mau hutiraa pere moʻa,” e te tahi atu mau faanahoraa hautiraa manuia, e te vai atu ra, e ua faarue ê oia i te reira ma te riaria moʻa.
GSAM 152Te tau tiai
GSAM 152.4Ua noaa i te feia Petania te tamahanahanaraa i roto i te parau mau o te mau Papai e, ia porohia te taeraa mai fatata o te Fatu, e amuihia te hoê “tau tiai” i taua poroi ra. Ua ite ratou i te reira i roto i te mau parau a to tatou Faaora i te Mataio 25:5, 6, e i te Habakuka 2:1-3.
GSAM 153.1No to ratou huru i te tau uaaraa tiare o te matahiti 1844, te faahiti nei matou i te parau no roto mai i Te Tuʻoraa i te Tuʻiraa Pō no te 9 no Me 1844:—
GSAM 153.2“Ua mairi aenei tatou i te taime i manaʻohia e o te hopea ïa o te mau tau tohu, e tei roto tatou i te hoê huru ta te Atua i ite atea e e farerei taʼna mau tamarii i te hopea o te orama. Ua faaineine oia i te ravea no taua huru ra na roto i te peropheta Habakuka, ia parau oia e, ‘E tia vau i toʻu vahi tiairaa, e e faatia vau iaʻu i nia i te pare, e e ara vau ia ite i taʼna e parau mai iaʻu, e i taʻu e pahono ia faahapahia vau,’ aore ra, mai tei papaihia i te hiti, ‘ia mârôhia vau.’ ‘E ua pahono mai te Fatu iaʻu, na ô maira, A papai i te orama, e a faaite papu i te reira i nia i te mau papa, ia nehenehe te taata e taio ra i te reira ia horo. E tau faataahia â hoi to te orama, i te hopea râ [o te mau tau tohu] e parau mai ai, e e ore e haavare: ia maoro râ [i tua atu i te hopea i manaʻohia no taua mau tau ra], a tiaʻi atu; e tae mau mai hoi te reira, [ia hope roa te mau tau tohu, e i tua atu i te reira] e ore e maoro.’7
GSAM 153.3“Te faataa maitai mai ra ta Paulo faahitiraa i teie parau i roto i te Hebera 10:36-39 e no teie nei tau taua aʻo ra: ‘E tia hoi ia outou ia faaoromai, ia noaa ia outou tei fafauhia, ia oti ia outou i te rave i te hinaaro o te Atua. No te mea, e taime iti â toe, e haere mai ai oia o te haere mai ra, e e ore e maoro. E ora râ te taata parau-tia i te faaroo; ia hoʻi ê râ te hoê taata, e ore toʻu varua e mauruuru iaʼna. E ere râ tatou i te feia e hoʻi ê i te pohe; o te feia râ e faaroo e oraʼi te varua.’
GSAM 153.4“Te tiaturi nei matou e tei roto tatou i taua tau ta te Faaora i parau ra, ia maoro te tane faaipoipo i te haereraa mai (Mataio 25:5)—te tau e faahohoʻahiaʻi te basileia o te raʻi,—ia ‘parau taua tavini ino ra [ua mairi hoi te taime i manaʻohia, e aita tei tiaʻihia i tupu] i roto i toʼna aau e, Te faataere nei toʻu Fatu i toʼna haereraa mai, e e haamata oia i te tairi i toʼna mau hoa tavini, e i te amu e te inu atoa e te feia taero,’ e e ‘haere mai te Fatu i te hoê mahana aita oia e tiaʻi ra iaʼna.’
GSAM 154.1“Te tiaturi nei matou e tei roto tatou i teie nei i taua tau ta Petero i parau ra, ia ‘ore to ratou haavaraa i faataahia mai tahito mai â e faataere faahou, e aita to ratou pohe e taoto ra;’ e ‘faaô huna mai ratou i te mau haapiiraa hape e pohe ai.’8 Ua parau Petero e e vai mai taua feia ra, mai tei vai atoa te mau peropheta haavare i te taime i papaihia ai te mau Papai. Mai ta te feia o te utuafare o Iseraela i parau e, ‘Ua haamaorohia te mau mahana, e ua ore roa te mau orama atoa,’9 oia atoa e tia ia vai te hoê tau e au ra e ua mairi te taime i faataahia, ia nehenehe te feia faaooo o te 2 Petero 3:4 e ui e, ‘Teihea te parau fafau o toʼna haereraa mai?’ e e haamauruuru ia ratou iho e, ‘Te vai noa nei te mau mea atoa mai te omuaraa mai â o te poieteraa.’
GSAM 154.2“Te tiaturi nei matou e no taua maororaa o te orama i parau ai te aposetolo Iakobo e, ‘E tena na, e te mau taeae, a faaoromai e tae noa atu i te taeraa mai o te Fatu;’ ‘a faaoromai atoa outou; a haamau i to outou aau: ua fatata hoi te taeraa mai o te Fatu.’ E, ‘Inaha, te tia nei te Haava i mua i te opani.’
GSAM 154.3“E te tiaturi nei matou e ua ite atea to tatou Faaora i te mairiraa te taime i tiaʻihia, e ua aʻo mai ia tatou, i roto i te pene ahuru ma piti o te Luka, e, ‘Ia taamuhia to outou tauupu, e ia ama to outou mau mori; e ia riro outou iho mai te mau taata e tiaʻi ra i to ratou Fatu, ia hoʻi mai oia mai te amuraa faaipoiporaa mai; ia tae mai oia e ia patoto, ia iriti oioi atu ratou iaʼna.’10 Te tiaʻi, te auraa ïa e ua mairi te taime, no te mea eita tatou e tiaʻi e ia tae i taua taime ra. No reira to tatou Fatu i parau faahou ai e, ‘E ao to taua mau tavini ra, o ta te Fatu e ite i te araraa ia tae mai oia.’
GSAM 154.4“E tamau matou, ia au i te hinaaro o te Atua, i te poro e, ‘Inaha, te haere maira te Tane faaipoipo; a haere outou e farerei iaʼna;’ e, ‘Ua tae i te hora o taʼna haavaraa.’ E te tiaturi nei matou e eita matou e faaea i te tuô i to te ao e te ekalesia, ia faaarahia ratou i ta ratou mau himene no te ‘hau,’ e ia faaroo i ta te Atua mau titau-manihini-raa i te aroha. Te opua nei matou e tamau i te tiaʻi e te ara no te taeraa mai o te Fatu, ma te tiaturi e ua fatata roa mai te reira.”
GSAM 155Te parau paruru i ta ratou ohipa
GSAM 155.1E taa maitai te huru o to te feia Petania hiʻoraa i ta ratou ohipa hou te 21 no Mati 1844, e i muri noa aʻe i taua mahana ra, na roto i te taioraa i te parau i muri nei, tei ravehia mai roto i te hoê tumu parau tei upoo parauhia “Parururaa,” i roto i Te Faaite parau o te Taeraa Mai no te 13 no Novema 1844, tei neneihia e J. V. Himes, S. Bliss, e A. Hale:—
GSAM 155.2“Aita matou i farii ru i to matou mau manaʻo. Te tiaturi nei matou e e feia imi matou i te parau mau ma te afaro e te haavare ore. Ua haapao matou i te faaueraa a to matou Faaora ia imi i roto i te mau Papai. Aita matou i tiaturi i to matou iho paari; ua hiʻo râ matou i te Atua no te arataʻi e te faaite mai i te eʻa, e ua tutava i te tuu ia matou iho i nia i taʼna fata, ma te tiaturi e e arataʻi oia i to matou mau taahiraa avae i te eʻa tia. Ua hiʻopoa matou i te mau parau atoa i faahitihia no te patoi ia matou, ma te hinaaro mau e ite i te parau mau e ia paruruhia i te hape; e tia râ ia matou ia faʻi e ua haapuai noa te mau manaʻo taa ê e huru rau a te feia e patoi ra ia matou i to matou mau manaʻo. Ua ite matou e, noaʼtu e mea tia ta matou aore ra e mea hape, eita ta te feia e patoi ra ia matou e nehenehe e tia; e aita ratou i au maite te tahi i te tahi. E mea paruparu roa e te maamaa te mau parau a ratou tataitahi, e ua titauhia ia ratou ia tamau i te vavahi i ta ratou iho i faatupu na. E na roto i to ratou mau manaʻo patoi e te ore e tuea, ua faaite ratou e, noaʼtu eaha to ratou manaʻo no ta matou, aita ratou i tiaturi i te manaʻo o te tahi e te tahi. E hau atu â, aita e hoê noa aʻe tumu rahi o ta matou haapiiraa taatoa i ore i turuhia e te hoê aore ra e rave rahi o te feia o te haa ra no te faaore i te manaʻo e e haere oioi mai te Fatu. Ua turu te auraa mau o te mau Papai ia matou, area te feia e patoi ra ia matou ra, ua tutava faufaa ore ïa i te haapapu e e ere te mau Papai i te mea e tia ia taahia ia au i te auraa mau o te mau parau, noaʼtu e ua tupu te mau parau tohu atoa i tupu aenei ia au roa i te auraa mau o to ratou mau parau iti atoa.
GSAM 156Te faataaraa o te inoino
GSAM 156.1“Ua mairi râ te tau—te matahiti 1843, te matahiti ati Iuda—e ua inoino matou no te oreraa e ite i te Arii i roto i toʼna nehenehe. E ua manaʻo ma te haavare ore te feia atoa i patoi ia matou e ua haapapuhia e mea hape te mau mea taa ê atoa o to matou faaroo; e e tia ia matou, ei feia afaro, ia faarue i ta matou haapiiraa taatoa. No reira ratou i maere ai i te iteraa e te tapea maite noa ra matou i to matou tiaturiraa, e te tiaʻi noa ra matou i to matou Arii.
GSAM 156.2“Area matou ra, i roto i to matou inoino, aita matou i ite i te hoê tumu e paruparu ai te aau. Ua ite matou e te faaite maira te mau Papai e e tia ia vai te hoê tau tiai, e a maoro ai te orama, e tia ia matou ia tiaʻi i te reira. Ua ite atoa matou e eita te tau e hope roa i te hopea o te matahiti, noaʼtu e mea tia ta matou numeraraa i te mau tau; e e nehenehe anaʻe te mau tau e hope i te hoê taime i roto i teie nei matahiti. Ua faʻi roa râ matou i mua i to te ao, ma te ore e huna, e ua hape matou no nia i te taime papu ta matou i tiaʻi ma te tiaturi rahi. Noaʼtu râ to matou hape, e nehenehe matou e ite i te rima o te Atua i roto i taua ohipa ra. E nehenehe matou e ite e ua faaohipa oia i taua pororaa ra ei faaararaa i to te ao, e ei tamataraa i te ekalesia. Ua tuu te reira i toʼna nunaa i roto i te hoê huru tiairaa. Ua pii mai te reira i te feia i farii i te mauiui no toʼna iʻoa. Ua faaite papu te reira e no vai te tuô o te taeraa mai o te Fatu i riro ei parau oaoa rahi, e no vai te reira i riro ei reo au ore i roto i to ratou tariʻa. Ua faaite te reira i te ao atoa e o vai te farii i te hoʻiraa mai o te Fatu, e o vai te patoi iaʼna i toʼna Taeraa mai piti, mai ta te mau ati Iuda i rave i toʼna taeraa mai matamua. E te manaʻo nei matou e e taahiraa teie i roto i te faatupuraa i te opuaraa a te Atua, i teie ‘mahana no taʼna faaineineraa,’ ia arataʻi oia i te hoê nunaa o te imi anaʻe i te hinaaro o te Fatu, ia ineine ratou no toʼna taeraa mai.”
GSAM 157TE AAMU O TE TERE I MURI AʻE I TE AVAʻE MATI 1844
GSAM 157.1Te faaitehia ra te hoê aamu poto o te tere o te Taeraa mai i muri aʻe i te 21 no Mati 1844 i roto i te parau i muri nei, tei ravehia mai roto i Te mau Tapao o te Tau no te 31 no Atopa 1844:—
GSAM 157.2“I muri aʻe i te mairiraa o 1843,—te matahiti ati Iuda,—ua mau te manaʻo o te rahiraa o te feia Petania e eita tatou e nehenehe faahou e faataa i te mau taime ma te papu noa aʻe. Ua tiaturi ratou e tei te vahi tatou ta ta tatou numeraraa i te mau tau e faaite ra, i te hopea o te mau tau tohu atoa, e tiaʻihia te taeraa mai ia hope taua mau tau ra. Noaʼtu e e tia ia tatou ia tiaʻi no te taime iti anaʻe e taa ê ai ta tatou numeraraa i te mau tau i te taime a te Atua, ua tiaturi ratou e eita e noaa faahou ia tatou te hoê ravea no te ite i te taime papu. Ua rave ratou atoa i ta ratou mau lamepa e ua haere e farerei i te Tane faaipoipo; ua maoro râ te Tane faaipoipo i te haereraa mai e ua mairi te taime (1843) i tiaʻihia ai oia. I roto i teie maororaa o te orama, e au ra e ua faaoti ratou atoa i te tiaʻi i te reira, ma te tiaturi e eita e nehenehe e faataerehia te reira, e e nehenehe e tiaʻihia i te mau taime atoa. Aita râ i maoro, ua ite-maitai-hia e te faanaho ra te taata e rave rahi i te mau opuaraa no a muri aʻe, o ta ratou e ore e faanaho ahani ratou i tiaturi e e haere mai te Fatu i teie nei matahiti; e ua taoto ratou i te mea e ua paruparu te manaʻo papu no te fâraa fatata o te Fatu. Oia hoi, ua manaʻo ratou e e nehenehe oia e haere mai i te hoê noa aʻe mahana, aore ra e nehenehe e maoro rii te taime, e i roto i taua taime ra, e nehenehe ratou e faafaaea ia noaa te tamahanahanaraa. Teie ïa tei tupu, mai ta to tatou Faaora i parau e e tupu, ‘E a maoro ai te Tane faaipoipo i te haereraa mai, ua vareʻava ratou atoa, e ua taoto.’
GSAM 157Te faataeraa i te manaʻo i te tau toparaa rauere o 1844
GSAM 157.3“I te avaʻe Me 1843 ra, ua faatae aenei Taeae Miller i to tatou manaʻo i te avaʻe hitu o te matahiti moʻa ati Iuda, ei tau e haapaohia ai taua mau faahohoʻaraa o te faaite i te Taeraa mai piti; e i te tau toparaa rauere i mairi aenei ua hiʻo tatou i taua taime ra ma te anaanatae rahi. Ia mairi te reira, ua farii roa Taeae S. S. Snow i te manaʻo e, ia au i te mau faahohoʻaraa, ia tupu te taeraa mai o te Fatu, e tia ia tupu i te ahuru o te mahana o te hitu o te avaʻe; aita râ oia i papu no nia i te matahiti. I muri iho, ua ite oia e e ore roa te mau tau tohu e hope e ia tae i teie nei matahiti, 1844; i reira oia i mau ai i te manaʻo e, fatata i te 22 no Atopa—te ahuru o te mahana o te hitu o te avaʻe o teie nei matahiti—e ite tatou i te taeraa mai o te Fatu hanahana. Ua poro oia i te reira i New York, Philadelphia, e te tahi atu mau vahi i te tau uaaraa tiare e te tau veavea i mairi aenei; e noaʼtu e mea rahi tei farii i toʼna mau manaʻo, aita te hoê hotu taa ê o te reira i itehia e tae roa fatata i te avaʻe Tiurai.
GSAM 158Te mau maa faaapu i vaiihohia i roto i te mau aua
GSAM 158.1“I te omuaraa o te tau, ua mau roa te manaʻo o te tahi o to tatou mau taeae i te pae apatoerau o New Hampshire e e haere mai te Fatu hou te tau toʻetoʻe e hoʻi mai ai, e aita ratou i tanu i roto i ta ratou mau aua. Fatata i te afaraa o Tiurai,—oia hoi te ahiahi o te tuʻiraa pô o te mahana-matahiti ati Iuda (te ahiahi e te poipoi, ia taiohia mai te avaʻe apî o Eperera, te omuaraa o teie matahiti ati Iuda), ua mau atoa i te tahi atu, o tei ueue e o tei tanu i ta ratou mau aua, te manaʻo no te fâraa fatata o te Fatu. No reira, ia au i to ratou faaroo, eita e nehenehe ia ratou ia ooti i ta ratou mau maa. Te tahi pae, ia haere ratou i roto i ta ratou mau aua no te tâpû i ta ratou matie, ua ite e aita roa e nehenehe ia ratou ia tamau atu. Ma te pee i te ohipa ta ratou i manaʻo e e tia ia ratou ia rave, ua vaiiho ratou i ta ratou mau maa ia tia noa i roto i te aua, no te faaite i to ratou faaroo na roto i ta ratou mau ohipa, e no te faahapa i to te ao na roto i te reira. Ua parare oioi teie huru i te pae apatoerau atoa o New England.
GSAM 158E na mua te haavaraa i te taeraa mai
GSAM 158.2“I taua iho tau ra, ua farii to tatou mau taeae i Maine i te manaʻo e e tia i te haavaraa ia na mua i te taeraa mai; e e tupu amui te reira e te ootiraa, e e ere i te hopea anaʻe o teie nei ao, e rave atoa râ i te hoê tau na mua noa aʻe i te hopea. Ia au i teie manaʻo, ua manaʻo ratou e tei roto tatou i te haavaraa, e te haamauhia ra te otiʻa faataa, e te tapaohia ra te mau tavini a te Atua i to ratou rae. Ia oti taua ohipa ra, o te tapao ïa no na melahi e maha o te tapea ra i na mataʻi e maha o te fenua (Apokalupo 7:1) ia tuu i ta ratou tapea.
GSAM 159Te faaararaa i te tuʻiraa pô
GSAM 159.1“Fatata i te afaraa o Tiurai, ua haamata te haamaitairaa a te Atua i te apee i te pororaa o te taime, ma te faahoʻi mai i te feia i fariu ê. E ua faaite te feia i farii i te hoê o na manaʻo i faahitihia i te hoê tauiraa papu i roto i to ratou haerea, e te hoê araraa taue mai te taoto mai, mai tei tohuhia. ‘E i te tuʻiraa pô ua tuôhia e, Inaha, te haere maira te Tane faaipoipo; a haere outou e farerei iaʼna. Ua tia a maira taua mau paretenia atoa ra, e ua faaineine i ta ratou mau lamepa.’ Mai te avaʻe Tiurai mai, ua tupu teie mau tere i te mau tuhaa taa ê o New England, e mea taa ê te tahi i te tahi; ua apeehia râ ratou atoa e te haamaitairaa a te Atua i te faahoʻiraa mai i te feia e rave rahi tei fatata i te pohe ta ratou mau lamepa, e i te haamoʻaraa i toʼna feia moʻa. I te amuiraa i te aua i Exeter, ua farerei teie mau puai atoa, ua amui ei tere rahi hoê, e ua parare oioi i roto i te mau pupu atoa o te feia tiaʻi i te taeraa mai i taua fenua ra.”