Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
14 / 31

Bung 11 — Vansawlsieng Nina Thupuoh

John Norton Loughborough

GSAM 171.1“Tualeh vansawlsieng dang khat in a zui a, hiti in a gen hi: ‘Babylon khawpi lianpi a pukta, a pukta; amah in a angkawmna thangpaina zu nam zousie a dawnsak ziehin’”1

GSAM 171.2“Tuachi'n inn neipa a lungthah a, a nasempa kungah, ‘Khawpi lampite leh lampi zimte ah rangtahin pei inlen; mizawngte, khutkhe kimloute, khebaite leh mittote tanah hing puikhawm in,’ a chi hi.”2

GSAM 171.3Topa in a nasemte tungtawn in, “A thukhenna hun hing tungta,” acih thupuoh tawh leitung a kithawisak hi—tua thupuoh tungah a mite zousie ki pumkhat thei ding uh hi. Hihpen inneihna “nekna” ding a masa in sapna ahi hi. “Sap a kinei mite” tungah acihsa ahi hi.3 Hih sapna pen a palsatna dingin dawngna tuamtuam a kipia hangin, a nina vansawlsieng thupuoh tawh a kituak in, a nina sapna kipia hi.4 Hih sapna tawh Topa in mi pawl khat a khenkhia a, a thutah khuavak a khangtou zel toh hun tawp dong a pei zel dingin a sawl hi.

GSAM 171Inneihna Nekna Ding A Nina Sapna

GSAM 171.4Thupuoh a nina—thukhenna hun kikouna nungah hing pei—in, “Babylon khawpi lianpi a pukta, a pukta; amah in a angkawmna thangpaina zu nam zousie a dawnsak ziehin,” a ci hi. Nekna ding a nina sapna in, “Khawpi lampite leh lampi zimte ah rangtahin pei unlen; mizawngte, khutkhe kimloute, khebaite leh mittote tanah hing puikhawm un,” a cihi. Hih laisiangthou mun nihgel sungah Topa a kipulehtu mite khawpi ci in ki pulak uh hi. A thu uampawl tuamtuam leh a buaina limte tawh, “Babylon” ci in ki pulak uh hi. Hun tawp tungtawn a thupuoh dang khat in, Topa hing pei ma in a mite “Babylon” sung panin ki paihsak ding i mu hi: “Babylon lianpi kikhukta, kikhukta a, dawite tenna, kha sianglou zousie khawlna, leh vasawt sianglou leh huat thute kuang bangin a hita.... Ka mite aw, amah sung panin hing paikhia un, a mawhna sungah a khelhkhawm lou ding uh leh a gawtna nate na tuohkhah lou ding uh,”5

GSAM 172“Na Zah Dan Na Theizing In”

GSAM 172.1Sardis hattuom tungah thugenna sungah, “Tuaziehin na san leh na zah dan theizing inlen, pomdet in, kisik in. Na etgige loh leh, guta bangin ka hing tung ding a, bang hun in ka hing tung ding na thei lou ding hi,”6 Sardis hattuom pen “Jezebel”—ginna a nusia hattuom—nawhkhak hun nunung ciangin Huanthakna tawh hing piang hi ding cih a kilang hi. Sardis hattuom kiangah, a nungta hattuom a hihsa cih ki pulak hi; hinanleh Topa hing pei ding thu za in nial uh ciangin, “zanlai guta” bangin tua thupiang tawh a tun dingin amah ki tawi hi. Tua mah bangin, Topa hing pei ding hun nai ciangin, “lungmuanna leh bitna” ci in a kikoute dinmun pen Paul sawltak in 1 Thessalonika 5:1-5 sungah a gen hi. Thutah khuavak zui tu te pen “ni mite” ci in ki pulak uh a, Topa in guta bangin amau tungah hing pei lou ding hi.

GSAM 172.2Hattuom sagih thupuoh genna kamsungah, Sardis hattuom a puk khit ciangin Philadelphia hattuom hing zuiding i mu hi. Philadelphia cih khiatna in unau a itna cihna ahi hi. Tua bangin, a ummi 50,000 te, a nina vansawlsieng thupuoh hangin hattuom tuamtuam sung panin hing paikhia uh a, Khrist hing pei ding a naita cih thutah lianpi tungah unau itna khat tawh kipumkhat uh hi.

GSAM 173Thupuoh A Nina Kipuakna Dan

GSAM 173.11844 kum kha 9 ni 12 ni a Zankim kikouna sungah, Upa J. V. Himes in a nina vansawlsieng thupuoh leh tua thupuoh puakna dingin thupiangte tawh kisai thutak khat a gelh hi. A laikhak pen McConnelsville, Ohio panin 1844 kum kha 8 ni 29 ni a kikhak a, hiti hi:—

GSAM 173.2“1840 kumah Unaupa Miller tawh nasep i pat ciangin, kum kua sung thuhilhna a nei khinzo hi. Tua hun laitak in amah a khenkhen in a om hi. Hinanleh a nasep in Pasian mite lam-etna diktak leh Topa hing pei dingin kisakna kisam cih theihtsak dingin, a biakna kipulehtu mite lungsim a phong sak hi. Pasian lam a kikhel nailou mi nam zousie kiangah zong, amau mangthaina dinmun uh leh, Moupa a hing tung chienga lungmuangtaha a kimupi theihna dingun, Pasian kungah tu mahin kisik a kikhel pai ding a mawpuoh uh chih a theihtsak hi. Hihte zousie pen a nasep thupi te ahi uh hi. Mi khat peuhpeuh biakna pawl khat peuhpeuh sungah a lut dingin a hawm lou hi.”

GSAM 173.3“Topa hing pei ding a naita cih thutah i gintat khit ciangin, thu i kipulak a, hattuom tuamtuam sungah, Pasian vaihawmna tawh nasep dingin sapna i ngahna mun zousie ah, ngaihdan leh lam i zui gige hi. Thugenpate leh hattuomte kiangah, amau a susia ding, a khen ding, a buai ding pen i nasep hilo cih i gen hi: Thupi khat bek i neih a, tua in ‘kikouna,’ thukhenna ‘kongpi ah’ cih vauna pia ding leh, i mihing hihpihte zousie hing thupiang dingin kisak dingin sawm ding ahi hi.... I nasep a phattuompih thugenpate leh hattuom mite, hih thuhilhna taktak a pom nailoute in, hih thuhilhna zui a gen leh pomdet ding, ahisihleh amau tunga tung pai ding haksatna hunah, kip leh ngimna det a nei gingtute tawh buaina a nei ding uh cih a thei uh hi. Tua ahih manin, thupuoh a nial uh a, a thu khat leh a thu dang tawh tuate nawlkhum ding cih a kiciem uh hi. Hih in unaupa leh unaunu te amau hattuom sungah a om laitak in haksatna lianpi a tun sak hi. Amau lak panin mi tampi in amau hattuomte it uh a, paikhia ding ngaihtuah ngam lou uh hi. Hinanleh, a nuihsan uh, a bawlsiat uh, a phatna leh a lungdamna a ngahsa te panin tuamtuam a kikhawlsak uh ciangin, ‘hun kituak a nekna’ amau kiang panin a khaktan uh a, Khawlni khawmpi zousie ah ‘lungmuanna leh bitna’ cih khemna la amau bilah a ging chiengin, sawtlouin amau pawl a it luatna panin a lung uh hing kikhel a, amau thahatna lianpi tawh hing ding uh a, a khawlkhum a sukhia uh a, ‘Ka mite aw, amah sung panin hing paikhia un,’ ci in a kikou uh hi.”

GSAM 174Haksatna Laitak Dinmun

GSAM 174.1“Hih dinmun in haksatna lianpi sungah hing koih hi, (1) genlawhna hun tawpna ah i om taktak a, Pasian in a mite zousie khatna ah hing khawm ding i lamet lai hi; (2) i thuhilhna pen a dangin a tuam hi; hinanleh tua dinmun a kikhel khit ciangin, i thupuoh leh ei hing sang hattuomte khenkhawm in susia dingin sapna sungah i kipumkhat leh, i thuman lohna bangin ki ngaihsut ding hi. Tua ahih manin i lung a kithei nailou a, i dinmun a masa bangin nasep i zui gige hi, hattuomte leh thugenpate in hih thu a nasa zaw semsem a bawl ua, Pasian kihtakna sungah thutah leh Pasian tate a kinekniahte a dingin humbitna lamah ding ding a hing phut dongin.”

GSAM 174Eite Lam Dingin Sawltak Tetsakna

GSAM 174.2“‘Amah in Judate kikhawmna inn sungah lut in, kha thum sung thu umtak in thu a gen a, Pasian gam thu a kilemna leh a thuhilhna tawh a kisinpih hi. Hinanleh mi pawl khat in a lungsim a khau sak uh a, a um lou uh a, mi zousie mai ah tua lampi a gensia uh ciangin, amaute panin a paikhia a, a zuihte khenkhia in, Tyrannus laizilna inn sungah nichin in thugen hi.’7 ‘Mi pawl khat lungsim a khau sak uh’ leh ‘mi zousie mai ah tua lampi [Topa hing pei ding thu] gensia uh’ khit ciang bekah, eite unau te hattuomte sung panin hing paikhia in khenkhawm dingin hing kithawisak uh hi. Hih ‘gensiatna’ pen ‘nasemgilote’ gensiatna ahi hi; tua ‘gensiatna’ hattuomte in a zuihna tawh ‘thupha lametna’ a ngak mite tungah haksatna a tun uh ciangin, amau dingin a thuthuk Babylon tanu dang hilo uh hi. Tua bangin amau a pulak uh a, lungdamna thupuoh sungah sua uh hi. Babylon cih bangcihi cih i kimu tuak kei taleh, Topa hing pei ding leh Pasian gam hing nai cih thupuoh a nial zousie panin, tu mahin a tawp dongin kikhenkhia ding thu i kimu tuak hi. Hih pen nuntakna leh sihna thu khat hi cih i um hi. Topa hing pei ding a hawi hawi in gen, a nialte pawlkhawmna sungah i om gige leh sihna ahi hi. Mi’ ngeina zousie panin hing paikhia in, Pasian thu tungah ding in, nichin Topa hing kilang ding ngakna in nuntakna ahi hi. Tua ahih manin, bang lam peuhpeuh a suoh hina ngawngkol a awk mite zousie kiangah, ‘Amau lak panin hing paikhia un, khenkhen in om un, Topa in a ci hi; sianglou thute tham kei un; kei in hing sang ding ka hi a, na Pa ka hi ding hi, note ka tapa leh ka tanu te na hi ding uh hi, Topa Bangkim Bawlthei in a ci hi,’ ci in tu in i gen hi.”8

GSAM 175Theihdan Lomlou Nialna

GSAM 175.1Wm. Miller in tua hun laitak hattuomte leh Khrist hing pei kia ding ngahtute kikal a om kidona thu hiti hin a gen hi:—

GSAM 175.2“Khristian hattuomte in hih thupuoh leh hih thupha lametna hangin amau mite a khawlsak uh cih pen a ngeilou leh a theihdan loupi ahi hi. Baptist hattuomte lak panin pawl khat in, amau ginna hangin a khawlsak uh hilo, Khrist hing pei kia ding ngahtute tawh a kikhawmpihna hangin ahi ci uh cih ka thei hi. Tua ahih leh, a hing pei ding Hundampa amau ginna hang ahi sihleh, Baptist hattuom tawh chilou midang tawh Topa annkuong a nekhawm ngeilou kei pen, banghangin amau thugenna munte panin hing khawlsak uh ahi hiam? Hih pen a thumaan lou thudawng ahi hi. Hinanleh, hih thudawng pen Methodist leh Presbyterian te thudawng hilo hi; amau in pawl dang a Khristiante tawh zong Topa annkuong nekhawm theih a sa uh hi. Banghang in a khawl uh hiam? Mi pawl khat in ‘niveina hing pei ding la’ a la uh cih hangin a kikhawl uh cih ka za hi; mi dangte pen a lungsim a kimlou uh ci uh, amau tungah a kigen thei pen, Khrist a ngak uh cih bek ahi hi. Pasian aw, ‘Amaute ngaidam in; amau in a hih uh thei kei uh hi.’”

GSAM 176Hattuomte Khrist hing pei kia ding ngahtute Tungah A Dinmun, Storrs’ Thu

GSAM 176.1George Storrs in Khrist hing pei kia ding ngahtute tungah hattuomte dinmun thu hiti hin a gen hi:—

GSAM 176.2“Tua hattuomte lakah, tuhun in, ‘Kumpinu bangin ka tu hi,’ ci lou khat om ding hiam? Ni khat ciangin leitung a zuitu ding uh a, amau ginna tungah leitung ki aap ding cih ngaihsut tawh a lungdam lou khat om ding hiam? Tua hattuomte lakah, Topa hing pei ding hun a naita cih a ginna mi zousie mai a hangsantahin a puong mi khatpeuh, amau lakah lungmuangin a um a phalsak ding uh koi ahi hiam? Hih thuah na ginna bangpeuh hi taleh, ‘Pasian kihtak un, amah pahtawih un; a thukhenna hun hing tungta’ cih kikou ding a thupi na sak bangpeuh hi taleh, amau lakah buaina lou a um theihna ding dan pen, hih kum in Topa hing pei ding cih na ginna mi zousie mai a puohkhietna pan ‘pumpi a kihem’ ding cih ahi sih hiam?”

GSAM 176Mansfield’ Theipina

GSAM 176.3L. D. Mansfield in Oneida, N.Y. panin 1844 kum kha 3 ni 21 ni a laikhak in hiti hin a theipina a pia hi:—

GSAM 176.4“Topa van panin a ngak a it Pasian tate lungsim sungah Pasian nasem hi. Vansawlsieng in ‘Tawntung thupha thupuoh dingin a nei a, a thukhenna hun hing tungta’ a cih thu bek a ngaihsun sak lou hi; a nungah a kipia thupiak, ‘Amah sung panin hing paikhia un, ka mite aw!’ cih zong zui dingin a sawm hi. Tuhun biakna kipawlkhawmnate in Babylon a suksiat ding leh kuamah in a muhkik nawn lou ding Babylon a lianpi sung panin a tawm khat hilo uh cih, a masapen sangin thu takin ka um hi.... Hinanleh, kipawlkhawmna pawl khat khat sungah, ki neu tawh a kibatna pen a kilang chiang mama hi. Hih thu kilang sak dingin thupiang pawl khat gen ding hi.”

GSAM 176Mipawl Kigalna Hihdan Kipuak

GSAM 176.5“Hih gam sungah Topa hing pei ding thupuoh a puakna tawh nasep tha takin a sem unaupa khat in, mun khat ah hun a guot in thuhilh dingin a koih hi. Pasian vaihawmna tawh tua hunin a mun panin mail 16 gamla ah a om hi; hinanleh, _____ thugenpa khat in mipawl kigal tawh a om a, a sangpen Pasian nasempa tungah kawltar leh va mul a zep dingin a om hi. Hih thugenpa mah in hun sau thuhilhna khat a pat lai in, a thuhilhna zousie zaang leh saklam khangvantui bangin a khau hi—kha khat zong phong lou, kikheel lou hi. A tawpna ah thugenpa in, ‘Kisiksikna tuiseatna tungah ka tu ding hi,’ ci hi.”

GSAM 177.1“Hih khua sungah khawmpina pui khat in, hiai ah i khawmpih laitak in a khawmpina kiangah, mi khatpeuh in ama innah hing lut in, hih kum in Khrist hing pei ding ka um, ci peuhmah leh, kongpi ah ka paikhia sak ding hi, a ci hi.”

GSAM 177Hattuomte Tunga Bawl Ding Mawpuohna

GSAM 177.2Tam mun ah, Boston, Mass., a kikhawm Khrist hing pei ding gingtute khawmpi kunga thugenna apat theipina khat i hing latsawn ding hi. Tua thu khu 1844 kum, ha 5 ni 31 a kigel ahia, Wm. Miller, Elon Galusha, N. N. Whiting, Apollos Hale leh J. V. Himes ten khut min ana ziesun uhi. Amaun tam bangin agen uhi:—

GSAM 177.3“Hattuomte tunga i bawl ding mawpuohna thu ah zong thu tawmkhat i gen thei ding hi. Thu dang tampi ah banga, tam thu ah zong lam khat pehlut lua leh lam dang pehlut lua khu lauhuoi ahi chi'n i mu uhi. Lauhuoina masapen khu i mawpuohna toh kisai tam bang thu ah, i umna hattuom thuneina in eite hing sipmaimai sah ding a phal ahi. Tam thu ah amau hattuomte Laisiengthou toh kituohlou ngenna azui zieh un, mi sang tampi Pasian mai ah thiamlou tang ahing kisah uh i gingta uhi. Amaute khu khauh tah leh ginum tah a ana ding uh hileh, thuohna thuoh dingin kou hinanleh, tuin himuonna hoizaw nei ua, midangte ading zong phatuomzaw ding uh ahi.

GSAM 177.4“Lauhuoina nina khu hattuomten eite tunga adihlou a hing bawl zieh un, amau tunga phulahlutna lungsim i neih leh, tua bang pawl zousie khentellou a dou ding a i kipieh ahi. Khrist hing pei kia ding ngahtute in amau umna hattuomte tunga abawl ding mawpuohna thu ah, thuhilh dingin eite hing kou uh zong hileh, mi zousie zattheih ding thupieh khat i pe thei sih ding uhi. Athu uh umdan bang zel a, Pasian launa toh gamta ding uh ahi.

GSAM 178.1“Ahivangin, hun kituoh leh kilawm zousie ah thutah ading theipang kawm a, i mawpuohna i bawl ding khu khauh tah a ding ding ihi uhi. Tua bang i bawl zieh a hattuomte alungdamlou ua, i sipmaimai sih leh hing hawlkhie ding a hing vau uh leh, i mawpuohna i bawl zel ding uhi. (Hattuom toh i kizopna khu kilem tah a sutat i dei leh, tuami khu lampi hoizaw ahi kha thei hi.) Eite hing hawlkhiet chieng un, i tunga dih lou a bawlna khu lungduoi tah a thuoh in, i Mangpa toh ‘a zumna puoh kawm a kot polam a pawtkhiet’ dingin i ut ding uhi.”

GSAM 178.2Vansawlsieng nina thupuoh puotute tunga hattuomten abawl dan toh kisai tam thulatsawnte apat, ‘nitah annkuong’ a kou niveina thupuoh piehna gah masapen bangin, hagau lam belam huong khat sunga kikaikhawmte khu bang ding a ‘khutkhe beite,’ ‘khebaite’ leh ‘mitdelte’ chia kigen uh ahi chi a muthei baih hi. Tam in, amaute akhenkhietna uh ‘nasem khawmpute’ in amau ana ‘vuo’ a, nuoitawm tah a ana bawl dan uh hing phawksah chien mama hi.

GSAM 178Thutah Thate Sang Dingin Mi Tuom Kitel

GSAM 178.3Vansawlsieng nina thupuoh—‘nitah annkuong’ a kou niveina—leh ‘Zankim kikouna’ tangkoupina tungtawn a, mi tuom khat hing paikhe sahna ah Mangpa tupna a muchien thei hi. Ni nunungte ading thutah manpha tahte suikhie a, tangkoupi ding ahi. Tam nasep khu ‘ginna thukhunte'n khihchip’ hattuomte sung ah bawl theih ahisih hi; sawltahte hun a hattuom in Judate sakhua pawlte toh akizopna akem lai a, leitung a khantanhoi atangkoupithei lou mabang ahi. Khunah Pasian in kikhentuom dingin akou hi,9 Tualeh Khrist hing pei ding gingtute zong, amau ginna thukhunte sung a amau khumchip ding zuongte apat kikhentuom dingin akou hi.

GSAM 179Storrs Laibu ‘Thugenna Guh’

GSAM 179.1Tam bang a ahing paikhiat uh nung sawtlou in, mailam huna gimthuohna thu ah Khrist hing pei ding ngahtu pawlte kunga vah ahing tung dan i mu uhi. George Storrs in agel ‘Thugenna Guh’ laibu neu in tua thu agen chien hi. Mihing khu apienpih dan a shithei ahi; mishite khu shina leh thawhkiana kaal ah bangma thei sih uhi; Pasian neiloute gimthuohna tawpna khu pumhlum a mangthaina ahi ding hi; tualeh shitheilouna khu Pasian silpieh ahia, i Mangpa Jesu Khrist ginna tungtawn beka dawn ding ahi, chi thu khu laibu in atangkoupina ahi.

GSAM 179.2Khrist hing pei kia ding ngahtute sang tampin mihing pienpih dan toh kisai tam thuhilna asang ua, ahivangin abawn un asang sih uhi. Tam khu ginna lam thu lel a ngai ahia, mi nungchang hoina etna ahilou ziehin, asangloute um zongleh amau lah ah buoina um sih hi. Tuaziehin Khrist hing pei ding anaita chi thu leitung vauna ading amau pumkhat a nasepna atat sih hi. Ahivangin, tam in amau tunga hattuomte lungthahna asuthou hi.

GSAM 179‘Thugenna Guh’ Niel Zou Lou

GSAM 179.3Ka tenna khua a Methodist thugenpa, 1843 kum a Khrist hing pei ding thuhilna hilhkhawm a ana pangpa in, ‘Thugenna Guh’ laibu amu a, asim zou in, tua thuhilna aniel zoulou dan a hattuom mite kung ah aphuong hi. Ahivangin, a hattuom mite tampin tua thu asan dan amu tahin, midangte kunga tua laibu simlou dingin ahilh a, ‘Asim uh leh tua thuhilna agingta ding uhi’ achi hi. 1844 kum, ha 9 in, tua thugenpa kumseh khawmpi apat ahing kileh nungin, thugenna mun ah ading a, mipite mai ah Khrist hing pei ding thuhilna khu anuolsan hi. Tualeh tua inn a thugen dingin thuhiltute ana saplut ziehin, kingaingiem tah in hattuom ngaidamna angenta hi.

GSAM 179Thuhil Dihlou Zieha Vaihawm

GSAM 179.4Thugenpa in tam bang abawl nung sawtlou in, Khrist hing pei ding gingtute khu thuhil dihlou zieha vaihawm dingin ahan uhi. Ahivangin amaute Laisiengthou apat amau thu akihumbitna gen phal ahiziehin, hattuom in amau azou sih hi. Mi khenkhat gamtatdan khu hattuom thukhunte toh akituohlou ziehin tua hattuom apat hawlkhiet in aum ua, tualeh mi dang tampite'n zong, amau ginna khu Laisiengthou toh akikallou a um mite hawlkhiet ahiziehin, hattuom apat apawtkhie uhi. Tuabangin, mi za tampin Hundampa ana mu a, Pasian a kipahna ana neihna hattuom apat Khrist hing pei ding thuhilna khu kumtawnin khahkhiet ahita hi.

GSAM 180.1Ka pienna khua a sil kibawl khu gam pumpi a hattuom za tampi ah zong kibawl hi. A unau masate'n tua bang a abawl mite'n, guolnei Isai thute ah hamuonna thupi tah amu uhi: “Ama thu a lingte aw, Mangpa thu ngai un: Ka min zieha nou hing mudah a, hing hawlkhete na unau ten, Mangpa pahtawi in um hen, achi uhi; ahivangin nou kipahna dingin ama ahing kilang ding a, amaute bel zumin aum ding uhi.”10

GSAM 180Migilo Te Lungthahna Kilat

GSAM 180.2Mangpa hing pei ding a akinem ni ahing nai semsem leh, gingtute anasep uh ah ahahpan semsem ua, migilote bel lunghang a zahko bawlna ah a nasazaw semsem uhi. Tam khu 1844 kum, ha 10 ni 31 a Zankim Kikouna chanchinbu laibawltu thugen apat a muthei ding hi:—

GSAM 180.3“Tam kalsuonna in migilote tunga abawl sil in zong, tam nasep sung ah Pasian aum ahi chi i ginna hing sukipsah mama hi. Hehpihna tungtawn beka hundam theih ding mikhielte pawl khat in abawl ding bangin, Pasian tate ama mai ah bokkhup a, kingaingiem ding leh ahing kilatna ading kigingsa dingin akikhawm chieng un, migilote'n mudahna nasapen alat uhi. I kikhopna thu i chanchinbu maimai ah chilou i tangkoupilou a, mipite zong tuanah i saplou piun, Belial tate ahing lutdim ua, buoina tampi abawl uhi. Tam ha ni 12, ni sagina nitah [1844 kum, ha 10 ni 12] in, biuhinn vengpa [inn kempattu] in Khawlni [Nipi] ading inn asiensuo theihna dingin, biuhinnpi ah kikhopna i nei sih uhi. Ahivangin, buoina bawltute khu inn sung ah ahing lut ua, tua bawl theihna nangawn aphal sih uhi. Khopi vaihawm lienpenpa bel koima ngenlou piin, kin tahin ahing va dawn a, amaute ahawlkhie hi.

GSAM 181.1“A nung Khawlni a i kikhopna un, biuhinnpi ahing dim nungin, mipite hon lienpi in inn mai a lampi adim ua, amau lah a tampite'n Mangpa hing pei ding agingta mi aum ziehin alunghang mama uhi. Nitah in mipite alungkham ualua ziehin kikhopna um sih hi; hinanleh hun masangkal apat buoina bawltute'n lampi adimsa uhi. Ahivangin khopi vaihawm lienpenpa leh anasem hoitah poliste'n kin tah a ahing dawnna un, mi tawmkhat mankhumna inn a apuoh lut nung un, lampi asuohsah uhi. Buoina bawltute gamtatdan khu Sodom suhmang aum ding kuon nitah a Lot kot bul a kikhawmte gamtatdan toh bek i gente thei uhi.... Amau tam gamtatna khu kinemlawhlou tah leh hun khat a mun tampi ah ahing um hi. Tuaziehin, Judate ha sagina ni masapen a tam ahing kilat ziehin, tam ha ngei khu ahi teitei ding hi chi i ngaihdan hing sukipsah hi.”

GSAM 181Zahko Bawltute'n Van Kai Puon Asil Uhi

GSAM 181.21844 kum, ha 10 ni 22, Ni 2300 atawp ni in, Paris, Maine, ah gingtute biuhinn sung a kikhawm ua, tua ni ngei a Mangpa hing pei ding akinem kawm un, Pasian kunga zahtah a thungetna anei uhi. Tua lai in zahko bawltute inn kimvel ah ahing kikhawm ua, zahko la asa uhi. Tua buoina bawltute lah a mi ni in puonchawmpieh kang saupi asil ua, inn tung ah akaltou uhi; la asa ua, inn sung a thungen a, Mangpa hing pei ding ngahtute azahko uhi.

GSAM 181.3Tam sil apat ngei a, Khrist hing pei kia ding ngahtute'n van kai puon asil uh chi thu zuou kizeel khu ahing kipan ahi kha thei hi. Ajiehpen Khrist hing pei ding thu chanchinbute'n, 1844 kum a Khrist hing pei kia ding ngahtu khat in van kai puon asil a, tua bang a Mangpa hing pei ding angah thu dihtah khat tungpan theite ading, $500 tan thaman ana chiem uhi; hinanleh tuabang thu khat zong koima'n alatkhie ngai sih hi.

GSAM 182Hazen Foss Mengmuna, 1844

GSAM 182.1Tua hun lai in Poland, Maine, ah Hazen Foss kichi tangval khat ateng a, ama'n ha sagina ni sawmna ni a Mangpa hing pei ding khauh tahin agingta hi. Ama khu meel hoi, ham nuom leh hoi tah a lai zil mi ahi. ‘Zankim kikouna’ atawp masang nipikaal tawmkhat in, Mangpa ama kung ah ahing nai a, Mengmuna khat ape hi. Tua sung ah Khrist hing pei ding ngahtu mite'n Pasian khopi lam azawt uh leh amau tunga lauhuoinate etsah in aum hi. Mite kunga agen ding vauna thupuoh khenkhat zong ama kunga pieh ahia, a muh thute khu ginum tah a agen leh, tua zieha ahing tung ding ze-etna leh bawlsietnate zong amu hi. Pu Foy bangin, Pasian mite khopi siengthou zuotna lampi tung ah apum un ahing tun theihna ding ua kalbi thum ama kunga etsah in aum hi. Tua hun a amau lasa dan bangin, ‘ni tawmkhat nung’ a Mangpa hing pei ding khauh tah a gingta ahiziehin, lampi tung a kaltou ding kalbi thum toh kisai Mengmuna khen ama'n atel thei sih hi. Tualeh a pienpih lungsim kihisah ahiziehin, singlamteh apuoh ngap sih a, tua thu gen ding anuom sih hi. Mengmuna khu niveina etsah in aum a, tua ban ah, a muh thute gen ding anuomlou nalai leh, tua puohgih ama kung apat lahkhiet a um ding ahia, Mangpa tate lah a hatah loupen khat, Pasian in alat ding thute ginum tah a gensawn ding mi khat kunga pieh ding ahi chi zong ama kunga gen ahi. Ama'n gen ding anuom sih kia hi. Tuachi'n Mengmuna thumna pieh in aum a, ama khu tua nasep apat suahtat ahita a, tua puohgih khu Mangpa thupieh zui ding, hatlou lah a hatloupen khat tunga ngah ahita hi chi ama kunga gen ahi.

GSAM 182Foss In A Mengmuna Agen Zou Lou

GSAM 182.2Tam thu in tua tangval asulauthawng a, ama kunga etsah a um thute gen dingin akiguot hi; tuachi'n kikhop ding hun atangkoupita hi. Mipite khu mu ding leh ngai dingin ahing kikhawm dim uhi. Aman a thil tuoh, Mangpa'n ama kunga alat thute agen nuomlou dan leh, tua anuolna zieha bang ahing tung ding ahi chi thu, chiehtah in agen hi. ‘Tu in,’ achi a, ‘Mengmuna khu ka gen ding hi.’ Ahivangin alungkiehhuoi! Akhawnta lua hi. Mipite mai ah, lim kisie khat bangin hamtheilou in ading a, atawpna ah lunggim nasatah in, ‘Mengmuna a thu khat zong ka phawhsuoh thei sih hi’ achita hi. Lungngaih leh kham tah in a khutte apum a, ‘Pasian in a thu atangtungsah ta hi. Aman ka kung apat Mengmuna alakhieta hi,’ achi hi. Tualeh lungsim buoi mama in, ‘Kei mi mangthaisa ka hita hi,’ achi hi. Tua hun apat Khrist a a lam-etna amangsah a, lam-et beinna sung ah alut hi. Tua nungin Khrist hing pei kia ding ngahtute kikhopna ah kaivei sih a, sakhua ah lungsim a lunglutna aneivei sih hi. A tawm pen a genin, a gamtatdan khu thu tampi ah, Mangpa Hagau lungnem puihna apaikhiatsan mi khat, ‘a lampi tuom a zui ding a taisan, ama nasepte a kidim ding’ mi khat gamtatdan toh kibang hi. Tua bang lungsim puohin 1893 kum in ashi hi.

GSAM 183Mi Dang In Foss Mengmuna Agen

GSAM 183.1A Mengmuna aphawhsuoh theihlou hun apat ha thum vel nungin, inn pindan kizop khat apat mi dang in Mengmuna agen aza hi. Tua kikhopna khu ama umna tenna inn sung ah kibawl ahi. Ama zong kikhopna sung a lut dingin hanthawn hinanleh alut nuom sih hi. Tua Mengmuna khu, mi ni in sil khat agen chieng a akibat theih tan a ama kunga etsah a um toh akibang hi, achi hi. Tuabangin, ama'n amu a, agen ding a azuot hun a aphawhsuoh theihlou thu khu theih in aumta hi. A nungin tua mi amu tahin, ‘Tua mi khu Mangpa'n puohgih angahna zatna ahi,’ achi hi.

GSAM 183Lungngaih Tah a Lungkiehna

GSAM 183.2Atawpna ah, Judate hun simdan a ha sagina ni sawmna ni (1844 kum, ha 10 ni 22) ahing tungta hi. Tua hun a amau lam-etna ahing tangtun ding ngahtu mi sang leh sang tampi aum hi. Tua ni nung ading leitung sil bangma aguo sih uhi. ‘Ahing pei sih leh’ chi ngaihtuohna nangawn alungtang un anei sih ua, tua ni a amau tahsa hinna hun atawp ding a akinem bangin, amau leitung thute aguot uhi. Migilote khu ahing tung ding lungthahna apat taimang dingin avau ua, ahanthawn uhi; tua mite lah a tampite'n zong, tua thupuoh khu adih tahtah kha ding hi chi alaumama uhi. A chinsungte kunga thuhilhna leh thunget khawmna anei ua, amau lah a Pasian kunga alungtang apiehlou nalai mite khu mangpha achisan uhi. Tomtah a genin, leitung pumpi Vaihawm Sengpa mai ah meel leh meel kimu ding a kingai mi khat zahtahna bangin, leitung sil zousie mangpha achisan uhi. Tuabangin, ‘vansawlsieng lienpen aw leh Pasian pengkul aw’ hun chin a za ding leh, amau kumpipa hing pei ding thupina in vante ahing meikuong bang a vah ding mu ding a lam-en kawm un, thaw khat nangawn thaw mansih ding khawpa lungkham tahin, amau biuh munnate ah akikhawm uhi.

GSAM 184.1Dahkalte awl awlin abeita a, atawpna ah nitum lam vanmong nuoi ah ni ahing tum tahin, Judate ha sagina ni sawmna ni zong atawpta hi. Zanmiel in leitung tung ah ama puonmiel alieh kia hi. Ahivangin tua miel toh kilawm in, Khrist hing pei ding gingtute lungtang ah lungngaihna nasatah ahing tung hi. Tua lungngaihna bang khu i Mangpa nungzuite lungngaihna toh bek gente theih ahi. Amaute'n hun tawmkhat masang a, amau Kumpipa bangin kipah tah a Jerusalem a ana puilutpa khu singlamteh a kilh a, vui aum nung zan in, zahtah leh lungngaih tah a inn lam azuot uh ahina lungngaihna bang ahi.

Notes

  1. Mang. 14:8. ↩
  2. Luka 14:21. ↩
  3. Luka 14:17. ↩
  4. Luka 14:21; Mang. 14:8. ↩
  5. Mang. 18:2-4. ↩
  6. Mang. 3:3, ci in i sim hi. Hattuom sagih thugenna zousie dingin, Daniel leh Mangmuna ngaihdante laibu en in. ↩
  7. Sawltak Nasep 19:8, 9. ↩
  8. 2 Korinth 6:17, 18. ↩
  9. Nasepte 13:46. ↩
  10. Isai 66:5. ↩

Note

Back