Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
15 / 31

Bung 12 — Lungkiehna — Laibu Kha

John Norton Loughborough

GSAM 185.1“Vansawlsieng khut a kipat laibu neu khu ka la a, ka netumta hi; tualeh ka kam sungah khuoizu bangin a thum hi; hinanleh ka neh zawh tahin ka gil a khata hi. Tualeh aman ka kungah, Mi tampite, namte, ham tuomtuom zangte leh leengte masangah na genlawh kia ding ahi, ahing chi hi. Tualeh chiang bang tang khat ka kungah pieh in a um a, vansawlsieng khu ading a, Thou inlen, Pasian biehinn leh maitam leh a sunga bie mite teh in, achi hi.”1

GSAM 185.2Laisiengthou ham ah laibu “neh” chi khu, midangte kungah hilkhiet ding a thutah pomna etsahna ahi. Ezekiel laibu ah tam thu a kilang hi; guolnei kungah “laizial khat” etsah in a um a, a kungah, “Tam laizial ne inlen, Israel innkuonte kungah va thu gen in.” chi a um hi. Laizial a neh zouin aman, “Tuachi'n ka ne a, ka kam sungah khuoizu bangin a thum hi.” achi hi.2

GSAM 185.3Guolnei Jeremiah in zong tam etsahna mah a zang hi: “Na thute mu in a um a, ka ne hi; na thu khu ka lungtang kipahna leh nuomna ahing hita hi.”3 Tam ham a kipat, laibu neh lai a a “thumna” in Mangpa thu a tuabang a kihawivahte kipahna leh lungkimna a etsah ahi chi i thei uhi.

GSAM 185Laibu Thum, Tualeh Kha

GSAM 185.4Kihilna 10 a laibu gen khu, a nepa adingin khuoizu bangin a thum a, hinanleh a neh zawh tahin a “kha” chi ahi (ahisihleh, mi pawlkhat lehkhietdan in, “ka neh a aleh zawh tahin, ka gil sungah Pikra a hita hi”4). Tua laibu a kipat mah in vansawlsiengin van, lei leh tuipi siempa thuneina in, “Hun a um nawn sih ding hi.” chiin a tangkou hi. Tuaziehin tam laibu neh khu hun tangkouna kipah tah a pomna etsah ahi ngei ding hi. Laibu a hun gen a beita a, amau kinepnate ah Lungkiehna nasa tah a thuoh uhi chi a kitheih chieng un, tua an neh khat a thakhat a a khana in a thuoh khah uh lungngaihuoi tah a kikhelna etsah ahi ngei ding hi.

GSAM 186Hun Tangkouna khu Anneh Thum Ahi

GSAM 186.11844 kuma hun tangkouna khu a gingtute adingin thu kipahhuoi tahzet ahi hi. Amaute in tam khelna dim leitung a natnate, gentheinate leh lungngaihnate zousie a kipat kumtawn a suotatna sawtlou a a mu ding uh khu ginlahna neilouin a nga uhi. Nipikaal tawmkhat sungin thupisah leh shi theilou a bawl ahing hi ding ua, amau Leengpa toh Pasian kham khopi ah a umkhawm ding uh chi ngaituona in a hagau uh a hanthawn tahzet hi. Tua thu a thuoh khapa khat in hichiin a gen hi: “Jesu lungtang taktak a itte in amau Hundampa hing peina lunglutna nasa pentah toh a ngahte lungsim a theisiem thei uhi.... Lungmuong leh zahtahna toh tua hun ka nai uhi. Gingtute dihtahte in Pasian toh kipawlna thum a khawl un, tua khu a tawpna a vahna sung a amau a hi ding lungmuonna chiamkipna ahi. Tam kinepna leh muonna thuohkhate in tua ngahna hun mantamte a manghil thei ngai sih ding uhi.”

GSAM 186.2Ha sagina ni sawm leh khat ni in zong, ze etna leh solna a dim tam leitung mial sungah a um nalai uh chi a kitheihte dinmun khu a haksa dieh hi. Dak tawmkhat masanga amau Mangpa mu ding a kiging dingin a hanthawn uh mite musitna, nuilatna leh simmohnate a tuoh ding uh ahi. Amau dinmun khu Mari'n “han puotlamah a ding a, a kap hi” chi thu in hoitahin a etsah hi; tualeh vansawlsiengte in “Numei aw, bang dinga kap na hiei?” chi a a dot un, amanu'n amau kungah, “Ka Mangpa a lakhiemta ua, a koina mun uh ka thei sih hi.” achi hi.5

GSAM 187Lungkiehna Thuoh Nanleh Lungsiethna Neilou

GSAM 187.1Tam ze etna hun a thuohkhate in tua thu hichiin a gen uhi:

GSAM 187.1“Ka buoizaw ua, Lungkiehna ka thuoh uhi; hinanleh ka ginna uh ka nusia sih uhi. Ka bawl ding uh ka bawlta uh chi ka thei uhi; ka ginna mantam uh toh kituohin ka hingta uhi; Lungkiehna ka thuoh ua, hinanleh ka lung uh a sieth sih hi. Nuilatte a tam ziehin, tawp neilou thuohhatna ka ngaita uhi. Ka Lungkiehna masa uh tungtang musitna thute ka za munmun uhi. ‘Na tou khalaikei uh maw; bang hun a tou dingin na kinem uoi?’ chi leh tuabang nuilatna thute ka leitung theihte un ka tung uah a gensuo munmun uhi. Laisiengthou pom a, hinanleh a thutah thupi leh poimawte zil theilou, Khristian ka hi chite pawlkhat nangawnin zong tua bangin a gen uhi. Shi thei hina ka tung uah a um nalai hi; hamsietna sulzuite ka kimvel uah a um hi. Kumtawn adinga nusiata a ka ngaituo uh, damsung buoina hamsate lahkhiet kia a haksa hi.”

GSAM 187Lungkiehna Thuoh Nungzuite Toh Tehkahna

GSAM 187.2Dak tawmkhat masanga amau kipahna leh nuomnate toh tehkahin, amau lungsim khu Pikra sii kha tah bang a hi ding hi. Khrist kikhaihlup zawh a mipite tamzaw in a ngaituo ngei bangun, amau kimvel a leitung miten gingtute in tuin a ginna uh a nusia ding ua, amau mawkna a a ngaituo uh nuilatna ah a pang ding uh chiin a ngaituo uhi. Hinanleh Pasian kung a kipe taktak mite lungsim a Mangpa hing kilatna itna khu nusimmang baihlam ahi sih chi, sawtlouin lamdang sa tahin a thei uhi.

GSAM 187“Nuilatte Toh Ka Toukhawm Sih”

GSAM 187.3Tam lunglut tah mite a zui uh lampi leh amau lungsim khu guolnei Jeremiah thute in hoitahin a hilchieng hi. Aman hichiin a gen hi:

GSAM 187.3“Na thute mu in a um a, ka ne hi; na thu khu ka lungtang kipahna leh nuomna ahing hita hi; aziehpen, sipaimite Mangpa Pasian aw, Na min a hat ka hi hi. Nuilatte kikhopna ah ka tou sih a, ka nuom sih hi; Na khut ziehin ka tangin ka tou hi; aziehpen lungthahna in Na hing dimsah hi. Bang dinga ka natna a um zing a, ka liemna zong dam theilou a, a dam nuomlou ahiei? Nang, ka tungah zuou genpa bang leh kangmang zel tui bangin Na um taktak ding ahi maw?”6

GSAM 188Lungkiehna Tungtang James White Thugen

GSAM 188.1Tam Lungkiehna thuoh a, hinanleh kinepna nei nalai mite pawlkhat thugen tawmte lahkhietna in amau dinmun hoitahin a theisah ding hi. A masapen khu 1843 leh 1844 kuma lawchingtah a nasem Upa James White kung a kipat ahi. Aman hichiin a gen hi:—

GSAM 188.2“Hun a beita a Lungkiehna thuoh khu a kha tahzet hi. Gingtute dihtahte in Khrist adingin bangkim a nusiata ua, masanga a thuoh ngeilou uh bangin Ama umpihna a thuohkhawmta uhi. Amau ngaituodan in, leitung kungah a vauhilna nunungpen uh a peta ua, gingtalou leh nuilat mipi lah a kipat tamdeu a khenkhieta uhi. Amau tungah Pasian guolzawlna a um ziehin, amau a kikhenkhietsan mite toh umkhawm sanga sawtlou a a hing pei ding a a ngah uh Mangpa leh vansawlsieng siengthoute toh umkhawm a lunggul zaw uhi. Jesu itna in a hagau uh a dim a, a mai chiet ua kipat a tang hi. Ham a genkhiet zawhlou lunggulna toh, ‘Mangpa Jesu, hing pei in, kin tahin hing pei in,’ chiin thu a ngen uhi; hinanleh Ama a hing pei sih hi.

GSAM 188.3“Hinanleh Pasian in A mite a nusia sih hi.... Hebrute kung a thute sung a nuoi a bangte khu ze etna thuoh leh ngah a um mite lungsim leh lungtang sungah hatna leh hamuonna tuom dieh toh a tung hi: ‘Tuaziehin kipahman lienpi nei na muonna uh paimang sih un. Pasian deilam na bawl zawh chieng ua, thuchiem na mu theina dingun thuohhatna na ngaita uhi. Aziehpen tawmkhat sung bep a um nalai a, ahing pei dingpa ahing pei ding a, a sawt sih ding hi. Tuin midihtat ginna in a hing ding hi; hinanleh mi koipou nung a kik leh, Ka hagau in ama a kipah sih ding hi. Hinanleh eite khu mangthaina lam a nung a kikte i hi sih ua, hagau hundamna dinga gingtute i hi zaw uhi.’7 Tam Laisiengthou thu sung a lunglut huoi thute khu tamte ahi:—

GSAM 188.4“1. Tam thu a genpi mite in, amau a dihtah a a bawl uh nate tung a amau muonna paimang khah ding lauhuoi a nei uhi.

GSAM 189.1“2. Amaun Pasian deilam a bawlta ua, thuohhatna ngaina ze etna dinmun sungah pui a umta uhi.

GSAM 189.2“3. Tam hun a midihtatte khu ginna a hing ding ahi uhi; Pasian deilam a bawl taktak uh maw chi ginlahna a hing ding hilouin, Pasian deilam a bawlna uh nate tung a ginna a hing ding ahi uhi.

GSAM 189.3“4. Ginna ze etna thuoh zoulou a, Pasian deilam a bawlna uh nasep a amau muonna paimang a, nung a kikte khu mangthaina lam zuan tang lampi a zuite a hi ding uhi.”8

GSAM 189Zankim kikouna Buotsaitu N. Southard Kung a Kipat

GSAM 189.4Ni 2300 a bei zou ni sawm vel a suoh, 1844 kum, ha 10 ni 31 a Zankim kikouna sungah, a buotsaitupa gelh tam thute namkhiet in a um hi:—

GSAM 189.5“Tam kalsuonna toh kisai sil um zousiete, Pasian tate lungsim sungah a hing piengsah guolzawlna sil hoite leh Ama melmate a etsah uh mudahna leh gitlounate i et chiengin, tam khu ‘Zankim kikouna’ dihtah ahi chiin i ngai ding uh ahi. I ginna ze etna ni tawmkhat i nei lehang zong, nungah siengthou sawmte gentehna toh a kituoh nalai hi; aziehpen amau abawn a thou ua, a meivahte uh a guot zawh zou ua zong, nungah mawkte meivahte mit ding hun a um nalai ding hi. Tua khu ni sawmna a bei masangin a hi thei sih ding hi; aziehpen tua hun tandong a meivahte uh a kuong ding hi. Tuaziehin mawkte in a ginna uh a nusia theina dingun, tua ni a beikhiet a ngai ngei hi; Ngahna hun a um theina dinga 1843 kum a bei a ngai ngei bangin. Tuaziehin tawmkhat a sawtna khu Lungkiehna thuohna ding zieh ahi sih a, Pasian in A thu a tangtunsahna a adih chiet dan a etsah ahi zaw hi. Tuaziehin i ginna i puonkhietna uh khu lingsietna neilouin dettahin i tawi ding uh; aziehpen thuchiempa khu a ginum hi.”

GSAM 189Thutah Aw Buotsaitu Joseph Marsh Kung a Kipat

GSAM 189.61844 kum, ha 11 ni 7 a Thutah Aw sungah hichiin i sim uhi:—

GSAM 189.7“Ha sagina ni sawmna a a tung ding a i ngah uh sil um ding dan ah i khialta uh chi nuom tahin i pom uhi. Hinanleh i Siempu Lienpen in tua ni a, a lim etsahna in i ngah taah a etsah sil zousiete a tangtunsah sih hi chi tuin i pom thei nalai sih uhi. Aman a tangtunsah ahi chi tuin i gingta uhi.”

GSAM 190.1Khrist hing pei kia ding ngahtute in, 1844 kum ha sagina ni sawmna ah Ni 2300 a bei ding a, tua ni ah Khrist in A siempu nasep a zawh ding a, A mite guolzawl dinga leitungah a hing pei ding hi chiin a nga uhi. Nunglam a etchietna in, tua ni a sil tung khu van a Munsiengthou siensuona nasep A patna ahi a, A siempu nasep A zawhna ahi sih chi a etsah hi.9 Munsiengthou siensuona nasep khu Khrist siempu nasep a pengkhat ahi chi a ngaituo sangin, Khrist hing pei chienga leitung mei a siensuona khu Munsiengthou siensuona a hi ding hi chiin a gen uhi. Leitung pumpi hi sih leh zong, a tawm penin Kanaan gam khu tua hunah siensuoh ahi ding hi chiin a gen uhi.

GSAM 190Munsiengthou khu Leitung Ahi a Gin

GSAM 190.21844 kum, ha 4 ni 25 a Zankim kikouna sung a Geo. Storrs laigelh khat ah tam ngaituona a kilang hi. Aman, “Munsiengthou siensuoh ding khu bang ahiei? Tumasanga ka ngaituo danin tua khu leitung pumpi ahi. Leitung pengkhat ahi chi tu tandongin ka gingta nalai hi. Hinanleh koi peng ahiei? chi dotna khu dawng dingin ka han ding hi,” chiin a dong hi.

GSAM 190.3Aman Abraham kung a thuchiem, Isaak kungah zong tua thuchiem mah a sukipsahna leh Jakob kungah a thakumsahna a lakhie a; tualeh Tuipi San a kaan zou ua Miriam a phuoh Mosi la a lakhie hi. Tua la ah hichiin a sa uhi: “Nangin amaute Na puilut ding a, Na gouluo muolah Na phutkip ding hi; Mangpa aw, Na umna ding a Na bawlsa munah, Mangpa aw, Na khutte a sukip Munsiengthou ah.”10

GSAM 190.4Lai simpa in tung a thu khu, a tangtunna thu la phuohpa a gelh toh pilvang tahin a tehkah leh, Palestina gam nangawn zong Munsiengthou ahi chi a gen sih dan a mu ding hi. Mangpa'n Israel tate a puina tungtang a gen laiin David in hichiin a gen hi: “Aman amaute A Munsiengthou gamgi ah, A zietlam khut a lei tam muol ngei ah a puitung hi.”11 Tuipi San a la sungah, Kanaan gam khu Aman “a Munsiengthou sung a a umna” dinga a bawlsa mun ahi chi a gen hi. Tuaziehin tam Late a thulahkhietna sung a zong, Munsiengthou a lamna Moriah muol khu “A Munsiengthou gamgi” chi a hat bep ahi. Hinanleh tam Late mah ah, “Aman Juda nam leh A it Zion muol a tel hi. Tualeh A Munsiengthou khu leengpa innsangte bang leh kumtawn a ding a A sukip leitung bangin a lam hi.” chi a gen hi.12

GSAM 191Munsiengthou Siensuona khu Leitung Siensuona ahi chi a Ngaituona

GSAM 191.1A tung a i genkhit laigiel ah, leitung, ahisihleh tawmngai in Palestine gam khu Munsiengthou ahi chi a kipatna ding a ngaih uh theipina thu a latsawn zouin, upa in, ‘Munsiengthou koibangin siensuok ding hiam?’ ci in dong hi. Kamsang Mika kamsunga, a dawngna: En, Topa amah omna panin hing peikhia ding hi; hong tuaksuk ding a, leitung a sangpen munte hong khe ding hi. Ama nuoiah muolte azun ding ua, guomte akikeh ding uhi, mei masanga khuoilu bangin leh, mun ken apat kisung suh tui bangin.13

GSAM 191.2Tua hunlai a mi tamzaw pom, leitung khu Munsiengthou ahi chi ngaihdan ziehin, ni 2300 tawp chiengin Mangpa hing pei a, Mika gendan bangin leitung a siensuo ding chi gingmah umlou a amaute ngaituo uh bangzieh ahi chi laisimtu in bailamtahin a theisiem ding hi. Khrist hing pei kia ding ngatute douna zousie lah ah, ni 2300 tawp chienga Munsiengthou siensuona khu leitung mei a siensuona ahi sih ding chi doumite lah a koiman zong genkhie ngei sih hi.

GSAM 191Sawltakute Lungkiehna, Hibangin Laisiengthou A Tangtung

GSAM 191.3Mihingte in Topa deihna a sem uh, Laisiengthou a tangtung uh, cihhangin a ngah ding thu a telkhialh uh chiengin a lametna lungkia uh cihpen a tung masapen hilo hi. Hibangin Khrist sawltakute zong ahi uh hi. Amah la-tou khat tungin Jerusalem a lut chiengin, kamsang thu a phawk uh a, awng uh hi:14 Jerusalem tanu aw, ngaitah in kikou in! En, na Kumpipa nangma kiangah hing pei hi; amah thumaan a, hotkhiatna nei hi; henciam a, la sat tungin hong tu hi, la satno, la satin tapa tungin.15 Huhai hunlaiin awngna a kisam lua hi, amaute daih sam lehleng, suangte nangawn kikawh ding uh hi.16 Sawltakute in, tua hun leh tua mun mahah, Khrist in David kumpi tokhom tungah leitung kumpi hi ding a, Israel a honkhia ding hi ci in ngaituo uh hi (Israel a hundam dingpa ama hi ding chiin kouman ka muong uh hi17). Tua ahih manin, Eite pa David kumpi gam, Topa min tawh hing pei ding, thupha ngah hen ci in awng uh hi.18 Hapta khat sungin Khrist shi a, Joseph han sungah Rom gam galkapte in a veng ding chi a theisiem uh hileh, tua hunlaiin bangzah awng ding uh hiam? Khrist hing pei kia ding ngahtute in 1844 kum a Pasian tungah ‘minthanna’ a piak uh leh a ki-apna uh bangzah om ding hiam, kamsang hun zousie tawpna a Munsiengthou siensuona in kum tampi sung pai ding a, Topa hing pei ma in a zawh ding cih tel uh lehleng?

GSAM 192Ni 2300 Simna ah Khialhna Omlo

GSAM 192.1Hih mite in hun gentehna uh a limlimin enkik uh a, khialhna khatpeuh mu lo uh hi; ahihhang Topa hing pei lo a, leitung zong mei tawh kisient lo hi. Hih thu in bang a cihna hiam? A takpi takin, kalsuonna lienpi sungah Topa amaute tawh om cih uh thei uh hi; ahihhang tu in lungkham leh ngakna sungah om uh hi. Topa tungah a muanna uh kipsak mahmah hi. Amah in amaute nutsia lo ding cih uh thei hi. Vah in mun khat panin hing pei ding hi. Huhai thu dongna pen Jeremia kamsang lai a genkhawm tawh kibang hi: Nang kei adingin pumhlum in zuougenpa bang leh, kangmang zel tui bang na hi ding ahiei? Upna in hih lungkhamna a zawm lo hi; kamsang Habakuk in mengmuna tungtangah Topa kamsa a genkholh, Tawpna chiengin a thu gen ding a, zuau lo ding hi cih thu amaute lungtangah hong suak hi.19 Thumaan Aw chanchinbu a laigelhpa kammal a tung a i latsa in amaute dinmun a lakchian hi: ‘Eite Siempu Lienpen in tua ni ngeiin, biakna lim in i lametna ding thu zousie a tangtungsah lou chi tuin i pomthei nailou hi.’

GSAM 193Munsiengthou Tungah Vah Kimu

GSAM 193.1Port Gibson, N.Y. a Hiram Edson in, 1844 kum hun a paikhiat khit ni khat chiengin, lo sung buhkungte nungah thungen kawm a, Pasian Hagau in a thahat mahmah in hong tung ahih manin lei ah kuak ding bangin a kisat chiengin, hih ngaihdan a hong piak thu kei hong hilh hi: ‘Siensuok ding Munsiengthou pen vantungah om hi.’ Hih ngaihdan pen O. R. L. Crosier kiangah a hilh a, amaute un thu a limlimin kaan uh hi. 1846 kum patcil sungin, Crosier gelh Munsiengthou thu Laisiengthou tungtang panin a genkhia lai thukpi khat Khuavak Ni sungah kikhia hi; tua lai Cincinnati, Ohio ah kikhia hi. Hih laigelhna thukpi sungah, Munsiengthou siensuona pen eite Siempu Lienpen ahi Khrist nasep tawpna hi cih a kipulak hi; 1844 kumah kipan a, amah kumpite Kumpipa leh topate Topa hi in vantung meii sungah a hing pei masiah tawp ding hi.

GSAM 193Khawmpiute in Abohna Mite Zong Uh

GSAM 193.2Ha sagina ni sawmna a paikhiat khit chiengin, khawmpiute in, ‘zankim kikouna’ leh vansawlsieng nina thupuoh hangin amaute kiang panin a paikhiat mite, a nungah baihlamtakin hong ciahpih thei ding uh ci in ngaihsun uh hi; ahihhang tua thu ah a lungkia mahmah uh hi. Hih thu pen, 1844 kum December kha 26 ni Zankim Kikouna sungah, amaute khawmpi masapenah ciahkik dingin a ngenna dongah a piak dawngna panin kilang ding hi—

GSAM 193.3‘Ahihhang bangteng ahi hiam? Hih khawmpi tamzawte sungah thupi pen thu te in, “leitung zousie hong suahtawhna,” “kum sangkhat kumpigam,” leh “Jew mite Palestine gamah ciahkikna” hi cih amaute in thei mahmah uh hi; hotkhiatpa amah mah hing pei ma in hih thu teng hong tung ding hi, chi in khawmpiute in a hilh uh hi. Hibang Laisiengthou tawh kituak lo leh ngaihsutna dik tawh kituak lo thuhilhna a mi imsahna late nuai ah tu dingin ciahkik mite in, a theisiem tak un hih thu a bawl uh hi; amaute lam panin tua pen “ciahkikna” taktak ahi hi.’

GSAM 194.1‘Laisiengthou thu tawh kituak in “suakta” i hih khit chiengin, “masuan” in, “ciahkik” ahihkeileh “nuatol” ding sangin hoihzaw hi; tuhun ah Khrist Jesu sungah a citak mite tungah minthanna lukhu hong piak ding hun a naizaw ahih manin.’

GSAM 194.2Hih khawmpiute in, a Laisiengthou tawh kituak lo thuhilhna teng tawh Topa hing pei ding a khaktan uh ahih manin, Khrist hing pei kia ding ngatute tungah Ezekiel kamsang thu hong phawksak hi: Mihing tapa, en in, Israel innkuan mite in, “Ama mengmuna amu khu ni tampi nua chienga tung ding ahi; amah in hun gamla tampi thu a genkhol hi” ci uh hi. Tua thu tawh kituak in, Khrist hing pei kia ding ngatute in hih dawnna a zat uh hi: Tua ahih manin, amaute kiangah, Topa Pasian in hih bangin ci hi: Keima kammal zousie pen hun sawtpi ading khaktan nawn lo ding hi; ka genkholsa thu in tangtung ding hi, Topa Pasian in ci hi.20

GSAM 194‘Na Kamsangna Na Neikik Ding’

GSAM 194.3Laibu a ‘nek’ mite leh ‘hun’ thupuoh a pia mite in, leitung ading amaute nasep a zawh zo hi ci in ngaihsun uh hi; tua ahih manin, namte, paukte leh kumpite kiangah thu a hilh kikkik ding uh cih thu a hong suak hi. Tua masangin a ki muh ngeiloh nasep dang khat tu in a kisem ding hi—vantungah Pasian biakinn leh tua biakinn sungah biakpiakna ngeina taktak mite kiangah pulak ding hi. Biakinn tehna ding thupiak21 hun kamsang tawpna chiengin bang thu hong tung ding cih i theihna dingin kisam hi; tua bangin, Tua chiengin Munsiengthou siensuok ding hi cih thu a kitelcian ding hi.

GSAM 194.4Hih hun thupuoh a puang vanmi pen vantung panin hing pei hi cih phawk in; amah nasep a zawh ma in, mite kiangah thu a hilh kikkik ding thupiak a pia hi. Tua ahih manin, Munsiengthou thu a hilh ding, lungkia mite a muantakpih ding, a hun mahmah in, Pasian mite in amaute a lungsimdan a tehna ding ‘kungte,’ ‘kiangte,’ ahihkeileh thukhun khat a piak ding thupuoh in, vantung panin hong piak hi cih lim taktak nei ding a, mihingte panin hong piak hilo ding hi.

GSAM 195Mite Kiangah Lutna Khaktan Langdona

GSAM 195.1Khrist hing pei kia ding thu langdona om khin ahih manin, mite kiangah lutna khakdan ding bangin om hi; lungkia thu a hihna ding thu a kician leh a kip loh chiengin, amaute kiangah thu a hilhkik ding pen a bangmah lo hi. Khrist hing pei kia ding ngatute mah zong, mite thu a hilh dik ding ma in, vantung thupiak tawh lungsim uh a thak in a hih nungsawh uh kisam hi; hih thu koibangin tangtung thei ding hiam? Mihingte pilna bek tawh hih thu kinei thei ding hiam? Ahihkeileh, kalsuonna nunung sungah Pasian Hagau nasep thuk a ngah mite in mihingte ngaihdan bek tawh lungkim ding uh hiam? ‘Vansawlsieng thumna thupuoh’22 bangin nasep khat in bek amaute lungkhamna panin a paikhiatpih thei hi; amaute in a ngah theih dan danin, khat khat in hih nasep kipatpih hi; vantung panin hong piak hi cih theihna lim thukpi tawh.

GSAM 195Belam Chingtu Neilou Belamte Bang

GSAM 195.2Hih munah Khrist hing pei kia ding ngatute pawl lienpi khat om hi; belam chingtu neilou belamte bangin, amaute lakah, khawmpiute leh upna ngeina zousie panin, hapta tawmcha masangin, mi tul tampi ki paikhiatpih hi; amaute kha hihna ading mihing khawmpi khatpeuh in hihut lo hi. Amaute in lungsim uh a puakpih ding leitung thumoptute nei lo uh hi; Pasian bek tungah a muang uh hi.

GSAM 195.3Ahihhang thu khat ah a muang mahmah uh hi, tua thu in kuong tangsahna sik khat bangin amaute a detsah hi—hun thupuoh pen thumaan ahi hi.23 Ahihhang mipi khat bangin, Pasian in a pui leh a kem loh chiengin, a diklo hilhna a sang ding, ahihkeileh ‘thuohtheina’ a taanmang ding leh a masan upna uh nusiat ding in haksatna sungah om uh hi. Mi pawlkhat in hih thu bawl uh hi; a dangte in, amaute kha in a itpa tungah upna mit tawh enin, nasatah in a dong uh hi: Galvengpa aw, zan thu bang hiam? Galvengpa aw, zan thu bang hiam? Galvengpa in, Zingsang hing pei ding hi, zan zong hing pei ding hi; na dong nuam leh dong in, hong ciahkik in, hing pei in, ci hi.24

GSAM 196J. N. Andrews in Lungkiehna Thu Gen

GSAM 196.11844 kumah hih thu a thuak khin Upa J. N. Andrews in, lungkiehna thu hih bangin gen hi—

GSAM 196.2‘1843 leh 1844 kumah Topa ngak mite lungkia uh hi. Hih thu pen, hih thu tawh kisai theipina zousie nialna dingin mi tampi ading a kinawh thu khat ahi hi. Lungkiehna om cih i sang hi; ahihhang hih thu pen hih nasep sungah Pasian khut om hi cih nialna dingin thumaan thu khat hi lo hi. John Baptist nasep tawpna chiengin, a kipia Messiah hi in Jesu amah mah a hong pulak chiengin, Jew khawmpi lungkia hi. Israel a hundam ding chi Jesu muong nuazuite in zong, mi giloute khutin Ama a man ua a tha uh chiengin, a lungkia mahmah uh hi. Jesu a hingkik khit chiengin, Israel kumpigam a phuhkik ding hi ci in ngak uh; ahihhang, Pa kiangah a ciahkik ding a, hun sawtpi sungin haksatna leh lungkhamna sungah kikhawlsak ding uh cih a theih uh chiengin, lungkia lo thei lo uh hi. Ahihhang, lungkiehna in Pasian in a mite a puihna sungah khut nei lo cih a lakna hilo hi. Amaute in a khialhna uh a siemphatpih ding hi; ahihhang Pasian muanna uh nusiatpih ding hilo hi. Israel tate gamlakah lungkia uh ahih manin, a tamveipi Pasian puihna uh nial uh hi. Amaute in eite ading hilhna bangin kipulak uh hi; upna neilo mite ngeina bangin eite zong a tuksuk loh ding uh hi.’25

GSAM 196Thumaan in Mi Tampite Deih lohna a Tui Baptisma Nei

GSAM 196.3Topa deihdan bangin, thumaan thupite pen mi tampite deih lohna lamah a koih hi; tua ahih manin, amaute sangin leh a zuihna dingin singkhaw khat ahi hi.26 Hih thu in ni nunungte sungah a dik mahmah hi. Peter in, thu zousie tawpna naita cih hun leh ‘thukhenna’ in ‘Pasian inn’ panin kipat ding cih hun thu a gen chiengin, hih bangin ci hi: Ka itte aw, na thuak ding mei zia haksatna hangin lamdang sa kei un; thu lamdang khat hong tung bangin ngaihsun kei un. Ahihhang Khrist thuakna sungah na kihel uh ahih manin nuam in; a minthanna hong kilang chiengin, nuamna kipakna tawh na nuam ding uh hi. Khrist min hangin simawh khak leh, nuam in; minthanna Hagau leh Pasian Hagau in na tungah om ahih manin. Amaute lamah amah simawh hi; ahihhang note lamah amah minthang hi.27

GSAM 197.1Thumaan in mi tampite deih lohna a tui baptisma a ngah khit chiengin, tua thu sang dingin mi tampite upna zuihna sangin hehpihna tampi kisam hi. Mihing thugen bek a nei a, nasep a kisam thumaan a sang nuamlo mi luhaite in, huih leh tui langah tuitawh lawng bangin haksatna tawh a pai ding thumaan sangna dingin vaiphohna tampi mu lo uh hi. Tua ahih manin, thumaan in mi cihtak, lungsim dik, thuman leh lungsim tak mite adingin ze-etna ahi hi.

GSAM 197.2Khrist hing pei niveina kalsuonna kamsang thu in lungkiehna khat hing peikhiatpih ding cih i gen khin hi. Tua hong tung hi; tua ahih manin, Pasian vaihawmna sungah tua thupuoh sangna in singkhaw khat nei hi.

Notes

  1. Kihilna 10:10, 11; 11:1. ↩
  2. Ezekiel 3:1-3. ↩
  3. Jeremiah 15:16. ↩
  4. Pikra—zu, aloui leh murra thingpuon toh kibawl, kha tah leh neh nuomhuoilou tah sii ahi. ↩
  5. Johan 20:13. ↩
  6. Jeremiah 15:16-18. ↩
  7. Hebrute 10:35-39. ↩
  8. Ellen G. White Hinna Thute, laimai 107-109. ↩
  9. Tua hun laiin koima'n van a Munsiengthou a um thu a ngaituo kha sih hi. ↩
  10. Pawtdohna 15:17. ↩
  11. Late 78:54. ↩
  12. Late 78:68, 69. ↩
  13. Mika 1:3, 4. ↩
  14. John 12:16. ↩
  15. Zakaria 9:9. ↩
  16. Luka 19:40. ↩
  17. Luka 24:21. ↩
  18. Marka 11:10. ↩
  19. Habakuk 2:3. ↩
  20. Ezekiel 12:27, 28. ↩
  21. Tehna gah a nambat khat zong pieh a hilou chiengin, a kisai khu gamtat zia ahi a, tahsa dung leh vai ahi sih hi. ↩
  22. Mangmuhna 14:9-12 ↩
  23. Ni 2300 gentehna uh a limlimin enkik uh a, khialhna khat zong mu lo uh hi; tu in zong khialhna khat kimu thei lo hi. ↩
  24. Isaiah 21:11, 12. ↩
  25. Mangmuhna 14:6-12 Thupuoh Thumte, lai 33. ↩
  26. Mathiu 16:24. ↩
  27. 1 Peter 4:7, 17, 12-14. ↩

Note

Back