Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
11 / 31

Bung 8 — Tuufa ih Neihawknak Zanriah Ruai

John Norton Loughborough

GSAM 134.1“Voikhat ah mi pakhat a um ih rawl daarnak puai tumpi a tuah ih mi tampi a sawm. Rawl ei caan a cut tikah a sawm ciami pawl hnenah a hnen-um a thlah. ‘Ra thlang uh, ziang hmuahhmuah timtuah a si zo,’ tiah a ti.”1

GSAM 134.2“Tuufa nupi ṭhit puai ih sawmmi pawl cu mi lungawi an si.”2

GSAM 134.3Zanriah cu ni ih rawl netabik a si. Himi tahṭhimnak ah zanriah ih kawhnak pathum an um. Himi tahṭhimnak cu Matthai 22:1-7 ih relmi “thaithawh” ih kawhnak pawl thawn buainpin ding a si lo. “Thaithawh” cu ni lai ih rawl a si. Thaithawh ih kawhnak thuhla ihsin kawhtu pawl cu “mi in an hmuhsuam ih an that,” cule siangpahrang fapa hman an that tiah kan zir. Kawhnak thlah tu siangpahrang in “cuih mithat pawl cu a that ih an khua tla a ur ṭheh.”

GSAM 134.4“Thaithawh” ih kawhnak tahṭhimnak cun kawhnak hmaisa an hnongtu pawl ih ton dingmi a langter, cule Khrih ih thuthangtha an hnong ih amah le a tirhthlah pawl an that tikah an parih thlengmi kha a dik zetin a zohter. Bawipa in cuih miphun do dingah sipai pawl a thlah ih, annih in “cuih mithat pawl cu an va that ih an khua tla an ur ṭheh”—Jerusalem.

GSAM 134Zanriah Ih Kawhnak

GSAM 134.5Himi tahṭhimnak ih zanriah ih kawhnak cu “Tuufa nupi ṭhit puai” thawn pehtlaih a si ti cu fiang zet a si. Cuih “nupi ṭhit puai” ih kawhmi pawl parah malsawmnak thu a rel. Nupi ṭhit awknak hnuah nupi ṭhit puai a um. Tuufa nupi ṭhit awknak cu Amah a rat hlanah a um; ziangahtile, kan hmuh zo bangin, Khrih a rat netabik tikah “mopuai ihsin a ra kir dingmi” a si.3

GSAM 135.1Curuangah himi nupi ṭhit puai ih kawhnak cu Thuphuan 14 ih vancungmi pakhatnak ih thucah le bung 10 ih caan phuangnak, kan rel zo mi thawn an bangaw ding. Luka in a ngan dan ah, zanriah ih kawhnak hmaisa cu “a sawm ciami pawl” hnenah a feh. Zosaw a sawm ciami pawl cu zo an si?—Khrih ih thuthangtha thei ih cohlantu pawl an si. Annih cun Khrih an duhdawt tiah an phuang ih, an ruahsannak a kimnak vekin Amah ih ratsalnak khal an duhdawt. Ziangah saw kawhnak cu an hnenah hmaisa ih feh lo ding? Cathianghlim a neitu le Messiah rat ding hngaktu an si tiah an phuang awtu Judah pawl hnenah thuthangtha hmaisa ih sim a tul vekin,4 Khrih ih ratsalnak thucah khal Amah ih dungthluntu an si tiah phuang awtu le Amah ih langnak an duhdawttu pawl hnenah hmaisa ih pek a si.

GSAM 135Kawh Cia Mi Pawl Hnenah Kawhnak

GSAM 135.2Zanriah ih kawhnak hmaisa cu kawh cia mi pawl hnenah a feh ruangah kawhhran pawl hnenah feh a tul. Tu ah ngaingai ti ahcun Khrih a rat ding a nai ti phuangnak cu 1833 kum ihsin 1844 kum thlahlak tiang kawhhran sungah tuah a si ih, cuih kawhhran rawngbawltu pawl in khal nasa zetin an bawm. William Miller in Khrih a rat ding a nai thu ih a ruahdan a ngan hmaisabik cu Brandon, Vt. ih Baptist caṭlap ah a si. 1844 kum April tiang amah le a rualpawl ih hnaṭuan cu cuih caan ih kawhhran pawl in an pekmi kawhhran inn le khawmnak hmun pawl ah a tam sawn.

GSAM 135.3Upa Himes in Upa Miller ih 1844 kum thlahlak tiang hnaṭuan thuhla hitin a sim:

GSAM 135.3“Pawlkom le kawhhran phun kip lakah a hna a tuan, an pawlkom din le tawlrelnak ah thuhmawhnak a tuah lo. Pawlkom dangdang ih sungtel pawl in an dinhmun an kilkhawi thei ih, cuih caan rori ah an Siangpahrang ratsalnak hrangah an timlam aw thei tiah a zum.”

GSAM 135.4Upa Himes in amah le Upa Miller ih hnaṭuan tlang thuhla a sim sal: “Ratsalnak thurin phuangtu kanmah le kan unau pawl hnenah an sangka ongtu rawngbawltu le kawhhran tamzet pawl cu ‘kum netabik’—1844 kum—tiang kan thawn an tuan tlang.”

GSAM 136Thucah Hrangih Sangka Ongmi Pawl

GSAM 136.1Wm. Miller in amai hnaṭuan le a sinak thuhla hitin a ti:

GSAM 136.1“Khrih ratsalnak thurin phuang dingin pawlkom phun kip lakah ka hnenah sangka an ong zo. Curuangah kawhnak ka ngahmi lakah a malte lawng ah ka let thei. Khui hmun khalah ka um tikah kawhhran sungih mi thianghlim bik, pumpek bik, nun nei bik pawl cun hitin phuangmi ruahdan pawl cu an cohlang duh zet; asinain khawvel thu lawng rak zoh mi, Farasi, thurin parah mi thinlung fak, porh aw, hngal le mah le mah duhtu pawl cun Khrih ih ratsalnak thurin hi an hmuhsuam ih an hnihsan.”

GSAM 136.2Ratsalnak thucah ih sinak thuhla ah D’Aubigné in Sakhuanak Thlennak thuhla a sim mi cu himi thucah khalah kan sim thei: “Thlarau ih thuhram in tuahsuah a si. Zirhtu dingah Pathian thu a phuang; rundamnak dingah zumnak; ralnam dingah Thlarau Thianghlim. Cuih lam pawl hmangin khawvel ih thil pawl hmuahhmuah cu a hnong thluh.”

GSAM 136Thawhnak Ropi Tuihluang

GSAM 136.3Ratsalnak thucah phuang hnuah a ra mi thawhnak pawl ih sinak cu Portland, Maine ih Casco Street ih Khristian kawhhran rawngbawltu L. D. Fleming in hitin a sim:

GSAM 136.4“[Wm. Miller ih] thusimnak in mi thinlung a thawhmi cu ruat ciamciam le lungfek zetih a ummi a si. Ka hmuh zo mi thawhnak hmuahhmuah lakah hi cu a nasa bik si nan, thinlung khur zetih cangvaihnak cu a mal bik. Mi khua lakah mipa pawl parah a thleng nasa sawn vek a lang. Himi thil a suahpitu cu hi a si: Unau Miller in Thlarau ih ralnam kha, a khawihnak thawn a suah ih a hriam zetmi kha, a thinlung phawt parah a ret, cule a tan! Cui lawng a si. Himi hriam zetmi ralnam hmaiah zumnak neilo pawl an tluk, mi hmuahhmuah rundamnak zumnak cu a vuai. Lungphum dik lo pawl an hlo, cule Babel ih sumdawrtu pawl an mangbang. Tuisan ih mi pawl in an hmuh zo mi thawhnak hmuahhmuah lakah himi cu tirhthlah pawl ih thawhnak thawn a nai bik ding tiah ka ruat.”

GSAM 137Richmond, Maine Ih Tonmi Thuhla

GSAM 137.1Ratsalnak thurin phuangnak thawn a feh tlang thawhnak hnaṭuan tahṭhimnak pakhat vekin himi cangvaihnak ih hna tuan nasa zet mi pakhat ih ngan mi kan run telh: Richmond, Maine ah thla thum dan ih tuahmi Freewill Baptist kawhhran khawmnak pakhat an tuah, cuih khawmnak ah kawhhran sawmthum an tel. Amah in hitin a sim:

GSAM 137.2“Biaknak hmun ka luh tikah, inn dung lamih biaktheng kiangah to Upa Rollins cu a thoh ih, ‘Unau White, ka kiangah hin to aw,’ tiah a ti. Thusimnak hnuah thu sim dingah zalennak pek a si, cule Khristian nun le Khrih ih ratsalnak ah mi dik pawl ih nehnak thuhla ka zalen zetin ka sim. Mi tampi cun, ‘Amen! amen!’ tiah an au ih, cuih khawmnak sungih mi tamzet cu mitthli an sur. Khawmnak khar ding a nai tikah, ka lungkimnak ngah hnuah, Upa Rollins cu a thoh ih, ‘Ka vorhlam ih to Unau White in tui zan Reed khawmnak inn ah kan Bawipa Jesuh Khrih ih ratsalnak thuhla a sim ding. Unau pawl, hung uhla nanmah rori in ngai thlang uh. Nan zate tluk in khualṭhatnak tuah theinak dingah hmun kan nei. Unau pawl, hung uh, himi thu ngai hi nan zate hrangah poi a si lo. ... A unau pawl tamzet in khua sungih an khawmnak hmun an suah ih, ka thu ngai dingin mile thum an feh ding ti a thei felfai. Curuangah an tuah dingmi khawmnak cu a ṭheh. Cutiin a si rori. Rawngbawltu pawl lakih 3/4 le telmi aiawh zate deuhthaw an feh suak, cule Reed khawmnak inn cu tuante ah a khat. Ka thu cu Matthai 24 a si. Pathian Thlarau in zalennak nasa zet in in pek. Lunglawi zetin mi thinlung cu a thawh.”

GSAM 137.3“Khristian pawl cu anmah le anmah Pathian hnenah pumpek aw in, timlam ih um ding, cule sual tu pawl cu Khrih hawl in Mi Fapa ratsalnak hrangah timlam aw dingih thuron ka peh tikah, Pathian huham in ka parah a thleng nasa tuk ih, biaktheng cu kut pahnihin ka kaih a tul. Caan thianghlim zet a si. Khrih tel lo ih hloral sual tu pawl ih dinhmun ka hmuh tikah, mitthli thawn an hnenah ka au ih, ‘Sual tu, Khrih hnenah ra awla, Amah a sunlawinak thawn a lang tikah rundam aw. Sual tu rethei, caan a liam hlanah ra aw. Sual tu, sual tu rethei, ra aw,’ tiah vawikhat hnu vawikhat ka ti.”

GSAM 138.1“Cuih hmun cu tihzahnak thawn khat a si. Rawngbawltu le mi pawl an mitthli an sur, hrekkhat cu ring zetin. Sual tu hnenah kawhnak ka tuah tinten khawmnak pumpuluk ah hngawng aw a thang. Bung cu fiangter le thuron pe in nazi hnih hnakin tam ka ding, cule thu sim ruangah ka aw a khah. Ka tongnak ka dih ih cuih mi duhnung pawl parah thinlung in a khawkhawm zetin ka mitthli ka sur; Pathian in sual tu hnenah a thutak phuang dingih a kawhmi lawngin a thei. Zanlam nazi 9 a si, cule mi dang pawl hnenah thu sim dingah zalennak pek asile zanlai tiang khawmnak kan tuah ding. Tui caan ih lungthin khur zet cu khar thawn ton theih a tha sawn, asinain Bawipa lamah hril dingmi hmuahhmuah in an tuah theinak hlan lo. Curuangah khawmnak sungih mi hmuahhmuah lakah ka thlacamnak thawn i tel ding le zarahfahnak tokham hnenah anmah rian ding, Khrih ih ratsalnak ah lungawinak thawn Rundamtu an tong dingih timlam aw dingih ka duhmi pawl cu thoh dingin ka fial. Cuih innpi sungih mi hmuahhmuah cu an thoh, tiah hmun dangdang ih mi pawl in an sim hnuah ka theih. Thlacamnak tawite hnuah khawmnak cu a khar.”

GSAM 138.2“Khawmnak khar ni tharah khua sungah ka kir sal, cule cuih Freewill Baptist khawmnak sungih mi lakih a tlawm bik ah 7/8 ka hnenah an thawn. Mi kip in nizan ih an telmi khawmnak ropi zet thuhla an sim.”

GSAM 138Thucah hrangih Hmun Dang Pawlih Kawhnak

GSAM 138.3“Cawlh caan laiah telmi aiawh le rawngbawltu pawl in an kawhhran khawmnak innpi pawl nei mi cuih khawmnak sungih khawmpi pawl hnenah khui tikcu ah ka thusim thei ding ti reltlangnak tuah dingah i tel dingin an sawm. February laiah kan um, cule mi pawl in khawmnak an kal theinak dingah vur lam tha a um dingmi kar ruk hman a tang lo tiah an ruat. Kar ruk sungah ka hnaṭuan dingah hmun thupi bik sawm le pahnih an hril. Thusimnak sawm ka tuah ding, cule kar khat ah vawi 20 ka sim ding a tul. Himi ruangah kar khat ah sunhrek lawng ka nei, cuih sunhrek cu khawmnak hmun dangah mile 15 lole 20 ka kal dingah a tul ṭheu.”5

GSAM 139Mi Za Tampi Piangthar

GSAM 139.1Ratsalnak thurin phuang hnuah thawhnak le hmun kipah mi za tampi piangthar pawl an um, a bik in Judah kum 1843 a cem lam (March 21, 1844) an nai tikah himi thil hi a cang. Cuih thlatang lai ah ngan tu cu a piangnak khua—Victor, N.Y.—ih a um laiah himi thu a thei hmaisabik. Kum sawmlehnih lawng a si nain a theih zat in ratsalnak zumnak a cohlang. Khawmnak sung lawngah siloin hmun kipah mi pawl ih thinlung parah a thlengmi cu tihzahza a si. Cuih caan ah Victor cu mi za hnih hrawng umnak khua te a si, asinain a kimvel ram cu mi in a khat zet. Cuih khua te sungah khawmnak pawl an tuah vivo ruangah piangthar mi zanga an um tiah an sim.

GSAM 139Methodist Kum Caṭlap Ih Theihpinak

GSAM 139.2Ratsalnak phuangnak zul ih a ra mi thawhnak tuihluang ropi thuhla ah Methodist Kum Caṭlap sungah “1840 kum ihsin 1844 kum tiang America ram ah mi 256,000 piangthar an um,” tiah kan hmu. America ram ih a dikmi cu kawhnak tuahnak ram dangdang ah khal a dik ve. “Thusimnak thawn huham ropi a feh ih, hmun kipah minung pawl an piangthar.” Nupi ṭhit puai zanriah ih kawhnak hmaisa cu kawhhran pawl hnenah,—“a sawm ciami pawl”—a feh ruangah, Pathian mi pawl hngaktu rundamnak ah ra tel duhtu hmuahhmuah hnenah kawhhran pawl hmangin a thlen. Thucah phuang, thlacam, lole “ratsalnak hla” saknak hmangin a si hmanah Pathian Thlarau ih cangvaihnak ropi in hnaṭuan cu a thlun ringring.

GSAM 140Sweden Ramah Nauhak Pawl In Thucah An Phuang

GSAM 140.1Himi pehtlaih awknak ah “cozah in a nemhngetmi kawhhran” thawn kalh zawngih thu phuangnak kha daan in a khamnak ramdang pawl ah Bawipa in thucah phuangnak a hruai dan kan ruat ding. Sweden ram cu cuih ram pawl lakih pakhat a si. Cutawkah Bawipa in nauhak fate pawl hmangin hnaṭuan a hramthok ter. Himi langnak hmaisabik cu 1843 kum fur lai ah Sweden ram thlanglam, Eksjö khua ah a cang. Naupang fanu kum nga lawng nei, siar le hla sak zir dah lo mi in, ni khat ah tihzahza zetin Lutheran hla reipi pakhat a dik zetin a sak, cule huham nasa zet thawn “A thuṭhennak caan a thleng zo” tiah a phuang ih, Bawipa tong dingin timlam aw dingin inn sung mi pawl hnenah thuron a pe; ziangahtile Amah cu rei lo ah a ra ding. Inn sungih cohlan lo mi pawl cun Pathian hnenah zarahfahnak an dil ih, ngaihdamnak an ngah. Himi cangvaihnak cu khua khat hnu khua khat ah a darh, nauhak dangdang in thucah an phuang. Norway le Germany ram ah khal nauhak pawl lakah cuvek cangvaihnak cu a tlawmpal in a lang ve.

GSAM 140“Aw! Ka phuang dingin ka tul!”

GSAM 140.21896 kumah Sweden ram ih hmun dangdang 17 ah khawmnak ka tuah laiah, 1843 kumah nauhak pawl in thucah an phuangnak hmun tampi ka feh tlang. Thucah phuangnak a theitu pawl le nauhak an si laiah thucah phuangtu mipa pawl hnenah ka tong thei. An lakih pakhat hnenah, “Nauhak na si laiah Khrih ratsalnak thucah na phuang maw?” tiin ka sut. Amah cun, “Phuang! Aw, ka phuang dingin ka tul. Himi thu ahhin ka ruahnak suahnak a um lo. Thilti pakhat ka parah a ra, cui thilti in ka phuang dingmi ka phuang lo cu ka theih lo,” tin a let.

GSAM 140Boquist le Walbom Örebro, Sweden ah

GSAM 140.3Örebro Län (peng) ah hnaṭuan cu a darh deuhdeuh ih, mi upa pawl khal thucah phuang dingin an thinlung a cawk. Cule ram ukawtu pawl, “dinhmun nei kawhhran” puithiam pawl in an cawnter ruangah, tlangval nauhak pahnih, kum 18 a upa Walbom le kum 15 a nau Ole Boquist, an kaih. Anmah cu mipui hmaiih zirlai an tuah ding tiin, an vawr. Anzung vun an hrangih thing hriang in an vawh, hliam thisen luanmi thawn Örebro thawnginn ah an ret. Hliam pawl an dam hnuah thawnginn ihsin an suah ih, “Himi zirlai hi phuangnak na kham ding maw?” tiin an sut. Voihnih an vawh ih hliam pawl thar an hruah fawn hmanah, an let theihmi cu, “Bawipa in kan phuang dingin a fialmi phuangnak kan phuang ding,” ti lawng a si. Örebro ih kawhhran nunau upa pakhat ih sawmnak ruangah, Siangpahrang Oscar I. in ukawtu pawl hnenah cui nauhak pahnih cu thawnginn ihsin suah ding le cui mi pawl cu anmah lawngah tanta ding a fial. Cutiangin Sweden ah thutak ih neh cu a si.

GSAM 141Boquist ih Theihpinak

GSAM 141.11890 kum thla hra ni 7 ah Review and Herald sungah nauhak pawl ih thucah phuangnak thu a nganmi a um. Cui thu cu O. Boquist amah rori in a ngan. Amah cun heti hi a ti:

GSAM 141.2“1843 kumah Örebro Län sung Karlskoga kawhhran peng khua mi lakah biaknak cangvaihnak a um. Himi cangvaihnak ih hruaitu pawl cu nauhak le tlangval pawl an si, anmah cu ‘rapare’ tiin an ko. Anmah cun Pathian thilti thawn an phuang ih, mipui hmaiih thu a karhzetin, Pathian ih thuṭhen caan a thleng zo tiah an phuang.

GSAM 141.3“Cumi kum thlatang thok pek ah, kei O. Boquist, kum 15 ka si laiah, tlangval dang Erik Walbom, kum 18 a si mi thawn, hmuh theih lomi thilti in kan thinlung a cawk hleice, kan dokalh thei lo. Vancung ihsin thilti in kan kaih tikah, mipui hnenah kan tong thok ih, aw ring zetin thuṭhen caan a thleng zo tiah kan phuang. Joel 2:28-32 le Thuphuan 14:6, 7 ah anmah cu kan hruai.””

GSAM 141Langnak sungih Nauhak Pawl

GSAM 141.4Cutiangin vancung ihsin thilti ih cawh mi pawl cu an kiangkap ih thil ziangkim hnenah an hloh tiin mipui in ka hnenah an sim. Anmah cu Pathian hnen ihsin langnak sungah an um taktak ih, mi thinlung cawk dingih thilti ropi neiin an tong. Cui thilti hnuaiah nauhak tete pawl cun mipa le nunau upa pawl vekin thilti le upatnak thawn an tong tiah an ti. Cutiangih hmuh tu pawl cun Bawipa in anmah cu profet vekin hmangin himi thu thianghlim pawl a phuangter tiah an ruat. Cangan tu cun a sim peh zo:

GSAM 142.1“Mipi pawl cu kan thu ngai dingin mipui tampi an khawm. Kan khawmnak cu sun le zan ah a kal, cui cangvaihnak rah cu biaknak thosalnak ropi a si. Tlangval le mi upa pawl khal Pathian Thlarau in a cawk ih, zahngaihnak dingin Bawipa hnenah an au; Pathian le mi hmaiih an sual an phuang.

GSAM 142.2“Asinan kawhhran sungih puithiam in himi thu a theih tikah, kan thucah phuangnak kham ding le biaknak thinlung cawknak cu kham dingin tawlrel tampi an tuah. Asinan tawlrel pawl cu zianghman an hlawh lo. Cule ram ukawtu hnenah kan kaih dingin an dil, cule zarh ruk sung ramlak ih kan tlanbetnak hmunah kan hawl, asinan an hawlnak cu rah nei lo a si.

GSAM 142.3“Netabikah, kawhhran hruaitu hmaiih kan lang dingin thupek kan dong. Kan zat cu a karh ih, tlangval le nunau sawmli cu kawhhran hruaitu inn ah an lang, cutawk ah thuthennak saupi kan tuar. Keimah le Walbom siar lo in an hnen ihsin innah kirsal an si; asinan kanmah cu an kaih ih, a ra caan ni ah Örebro thawnginn ah kilkhawi dingin an ret. Thawnginn khan 14 ah suamru pawl thawn an ret, sual ropi kan tuah vekin.”

GSAM 142Boquist ih Unau Nunau Theihpinak

GSAM 142.41896 kum thla pakua ni 22 ah Boquist ih unau nunau, kum 72 a si mi, Örebro ih kan khawmnak ah a ra. A naupa an vawhnak, thawnginn ih an retnak le an suahnak a hmu ruangah, a naupa ih tonmi thu kan hnenah a sim. Boquist le Walbom cu thawnginn ihsin an suah ih, kum zabi 16-nak ih sakmi, 1843 kumah thawnginn ih an hmanmi kulhpi a kimvel ih tidai a khatmi khur parih lilawn ah an feh laiih an sakmi hla cu kan hnenah a sak. 1843 cangvaihnak ih thilti cu theihpinak le hla saknak thawn a um. Mirang tawng ih letmi hla cu heti hi a si:

GSAM 143Boquist le Walbom in An Sakmi Hla

GSAM 143.1“Mi pakhat hman kumkhaw cawlhnak a thleng thei lo, Thazang le cahnak thawn hmailam ih a nor lo a si ahcun; Mi pakhat hman eng nei thlennak a thleng thei lo, Thinlung le nunnak thawn hmailam ih a nor lo a si ahcun. A doawknak cu neta tiang a peh ding; Himi lawng ah kan ruahsannak a thum ding. Sangka cu a fiak, lam cu a fate tiin an ko, Asinan mi zapi hrangah zangfahnak le duhthlannak a um; Asinan ziangkim cu hmailam ih nor, nor pehnak ah a thum; Cumi lawngin himi hmun cawlhnak cu kan hmu thei.”
GSAM 143.2“Ka nunnak, thazang nei zetin dokalh aw, Na thleng dingmi hmun le na karlakih thil ziangkim cu. Doral pawl hmuahhmuah do aw; fek zetin ding aw! Hmailam ih a nor tu pawl hrangah lukhuh cu a timtuah zo. Vancung ih lungawinak na hmu duh ahcun, doral pawl hmuahhmuah cu hmailam ih nor phah in pelh aw. Cawl lo aw; cawl lo aw, leitlun ih bumnak pawl cu tanta aw, Na dokalhnak puan cu a tangter ringring.”
GSAM 143.3“Leitlun in, ‘Kan thawn feh aw,’ a ti tikah, thu ngai lo aw; Cui lam cu harnak hmunah a hruai. Leitlun in a dilmi cu ziangtluk in na tuar a tul hmanah el aw; na ngai ahcun, ka duhdawt mi, na hlo ding. Khrih duhdawtnak ruangah himi zirlai ka pe: Pathian ih thazang thawn do aw; himi cu lukhuh ih man a si. Doral hmuahhmuah hnenah thazang zetin dokalh aw; doawknak a sau hmanah lukhuh cu a man tlak.”
GSAM 143.4“Sunlawinak van cu na nunnak hmuahhmuah man a tlak, na thlacamnak, na duhthusamnak le na doawknak hmuahhmuah man a tlak. Cui ram ah lungngainak zianghman a um thei lo; lukhuh cu na duhthusam theihmi hmuahhmuah man a tlak. Curuangah thawh aw, nan kiangkap cu fim zetin zoh aw, thuṭhennak tawtawrawt aw ding hrangah timlam aw; a thianghlim, a rang ih a kimmi mopuai hnipuan cu cui khawpi mawi sungah lutnak tangdor zetin a dilmi thlarau tin hrangah a tul ding. Curuangah thawh aw, le nangmah le nangmah timlam aw.”
GSAM 144.1“Vancung ram kap ah khet na phun thei lo, ‘hmaisa ih timtuahmi’ ram sungah na lut thei lo, zumnak ih pekmi nunnak na nei lo ahcun; Cathianghlim in himi thu cu a fiang zetin a sim. Zumnak lawng in misual a runsuak thei, nangmah cu thlan nunrawng ihsin a tlen thei.”
GSAM 144.2“Ka duhdawt mi, ngai aw, na tluksiatnak ihsin thawh aw; Pathian ih zangfahnak cu a tam ih mi zapi hrangah a zalen. Zum aw, sual sir aw, cule Rundamtu ih, ‘Himi hi lam a si,’ tiin mawi zetih a simmi cu ngai aw. Leitlun mi hmuahhmuah cu sawm an si; mi zapi ra u, cui inn sungah lukhuh cu cahnak thawn la u.”
GSAM 144.3“Bawipa cun a lamih feh dingmi hmuahhmuah hnenah himi laksawng pek a duh ih, a lo ding. Na taksa cu doawknak ihsin zuam lo in, hmailam ih nor peh aw; rei lo te ah, rei lo te ah, neh cu a ra ding. Pathian kut in na nunnak a hawl; cawlhnak a pek ding. Jesuh cu na tha ding hawl in sangka ah a khawng. Thawh aw! Na itnak a cawk tu cu Pathian ih Thlarau a si; kilhim ih cawlh lo tu pawl lawng an runsuah ding.””

GSAM 144Karlskoga Ih Thucah Phuangtu Nauhak

GSAM 144.4Örebro ih mipa pakhat in 1843 kumah a umnak Karlskoga ih thil thlengmi thu ka hnenah a sim. Amah cun heti hi a ti:

GSAM 144.5“Kum 8 a si mi nauhak mipa pakhat, a ca lettu zirleng hman a zir dah lo mi, thucah phuang thok ih, Cathianghlim thu tampi a rel. Mipi cun, ‘Cui nauhak cu Cathianghlim in a khat zet,’ an ti. Himi thu cu Siangpahrang Oscar in hremmi pawl ai-awh ih a tong hnuah a thleng, cu ruangah cui hmun puithiam in hnaṭuan kham dingin nauhak cu thuthennak hmaiih a hruai thei lo. Asinan puithiam in mipui hnenah nauhak cu amah hmaiih hruai dingin a ti, cule amah cu Cathianghlim a thei lo zia an hmu ding tiah a ti.

GSAM 144.6“Mipi tampi hmaiih puithiam in a hla cabu a phar ih, nauhak cu amah hrangah rel dingin a fial. Nauhak cun, ‘Ka rel thei lo,’ a ti; asinan puithiam lam ah a hnu a her ih, hla cu a thok ih a net tiang zianghman dik lo in a sak, puithiam cu cabu ah mangbang zetin a zoh. Puithiam cun nauhak hnenah, ‘Ziangkim na thei vekin na lang,’ a ti. Nauhak cun, ‘Aih. Kan theihmi hmuahhmuah kan sim thei ringring lo,’ a ti.”

GSAM 145.1“Cule puithiam in Thukam Thar a phar ih, nauhak hnenah, ‘Himi sungah ka hrangah rel aw,’ a ti. Nauhak cun, ‘Ka rel thei lo,’ a ti. Puithiam cun, ‘Cathianghlim thu ziang na thei?’ tiin a sut. Amah ih letnak cu, ‘“le” tawng a ummi Cathianghlim cangan pakhat ah a um, cui cangan sungah “le” hi voi 14 a um,’ a ti. Puithiam cun, ‘A um lo! Cathianghlim sungah cui cangan cu a um lo,’ a ti. Nauhak cun, ‘Thuphuan 18:13 ka hrangah rel dingin na duh maw?’ a ti. ‘Aw,’ tiin puithiam in a let. A rel laiih mipi in an siar, “le” tawng cu voi 14 a um taktak; cui voi 14 lakah ‘mi thlarau pawl hrennak’ khal a um. Mipi cun, ‘Caw! caw! Cui nauhak in puithiam aiin Cathianghlim thu a thei deuh!’ tiah an au. Puithiam cu a zah zet ruangah thu cu a tant ih, cui hnuah mipi cu thil zianghman tuah lo in a feh.”

GSAM 145.2Cutiangin nauhak kaa ihsin Bawipa in a thu a nemhnget ih, cui thil mangbangza lam hmangin “dinhmun nei biaknak” siar lo biaknak zianghman phuang khamtu dan nei mi pawl hnenah a thutak a thlen.

GSAM 145Thucah Thawn Pehtlaihnak Thlarau Laksawng Pawl

GSAM 145.3Sweden lawngah Khrih ratsalnak cangvaihnak thawn pehtlaih in Bawipa in a mi pawl hnenah Thlarau laksawng pawl hmangin a tong lo. Scotland, England le America ah khal Bawipa in langnak hleice pawl hmangin a mi pawl a zirh.

GSAM 145William Foy Ih Langnak Pawl

GSAM 145.41842 kumah Boston, Mass. ah William Foy ti mi fimzir zet mipa pakhat a um, amah cu tongkam mawi nei zet a si. Baptist kawhhran mi a si, asinan Episcopal puithiam hnaṭuan dingin thianghlim hna a la dingin a timlam. Bawipa in 1842 kumah zangfahnak thawn langnak pahnih a pe: pakhat thla pakhatnak ni 18 ah, pakhat thla hnih ni 4 ah. Himi langnak pawl cu Pathian ih Thlarau ih langtermi taktak an si zia a fiang. Episcopal mi pawl lawng si loin, Baptist le biaknak pawl dang khal in khawpi dangdang ih biakinn hmaiih tong dingin an sawm. A tong tikah, cui kawhhran ih rawngbawltu pawl in khawmnak an tuah tikih an sinmi puithiam puan a sin ringring.

GSAM 146.1Foy ih langnak pawl cu Khrih ratsalnak nai zia, Pathian mi pawl in vancung khawpi an thlen lamzin, lei thar le rundam mi pawl ih sunlawinak dinhmun thu an si. Tongkam hman thiam zet ih thil sim fiang thiamnak tha nei ruangah, a feh hmun hmuahhmuah ah mangbangnak a suah. Sawmnak ruangah khawpi pakhat ihsin khawpi dangah a feh, a hmuhmi thil mangbangza pawl sim dingin. A ngai dingin mipui tampi an khawm ruangah, innpi pawl an hawl ih, cutawk ah mipum sang tampi hnenah vancung ram, Jerusalem thar ih mawinak le vancungmi rualpi pawl thu a sim. Misual rethei pawl hrangih Khrih ih duhdawtnak le lainatnak a rel tikah, Pathian hawl dingin pumpek lomi pawl a fial; a sawmnak ngaihngam in mi tampi in an let.

GSAM 146Khen Pathum Ih Langnak

GSAM 146.2A hnaṭuan cu 1844 kum tiang, ni 2300 a cem zik caan tiang, a kal. Cule Thlarau Thianghlim ih langtermi dang, a theihthiam lomi langnak pathumnak, a dong. Himi langnak ah Pathian mi pawl in vancung khawpi an thlen tiang lamzin a hmuh. Mi tampi an khawmnak hmunpi, khen lole hmun sang pakhat a hmuh. Caan khat khat ah mi pakhat cu cui hmun sang ihsin a tlu ih hmuh an thei lo; cui mi thu ah, “Zumnak a bansan,” tiin a theihter. Cule mi pawl cu khen pahnihnak, lole hmun sang pahnihnak ah an kai, cutawk khalah mi pawl cu an tlu ih hmuh an thei lo. Netabikah, khawpi thianghlim sangka tiang thlengmi khen pathumnak a lang. Himi khen ah a thleng zo tu pawl thawn mipui ropi an khawm. Bawipa Jesuh a ra ding a si tiin a hngak ruangah, Thuphuan 14 ih Vancungmi pakhatnak ih thucah le Vancungmi pahnihnak ih thucah hnuah Vancungmi pathumnak ih thucah a ra ding ti a hmu thiam lo. Curuangah cui langnak cu amah hrangah simfiang thei lo a si ih, mipui hmaiih tongnak a kham. Simcianak caan a cem hnuah, 1845 kumah, mi dang pakhat in cui langnak cu simfiangnak thawn a rel: “Vancungmi pakhatnak ih thucah le Vancungmi pahnihnak ih thucah cu pek zo an si ih, Vancungmi pathumnak ih thucah cu a ra ding.” Cumi hnu rei lo ah Foy cu a dam lo ih a thi.

GSAM 147.1Cutiangin Pathian thilti langtermi pawl, a ratsalnak “sangka kiangah” a phuangnak thawn pehtlaih in, sual ihsin kir ih Bawipa rawng bawl ding le a ratsalnak hngak dingin mi sang tampi lungawi zetih an um ruangah, himi cu leitlun hrangih Bawipa ih thucah taktak a si tiin mipui an lung a nem hnget zet.

GSAM 147.2Asinan thla thum ni 21, 1844 cu a thleng ih a liam, Bawipa cu a ra lo. Cule Pathian hnenah pumpek mi le ruat thiam mi pawl ih lungthin cu, Bawipa ih ruahnak thawn mil in kan hnaṭuan a si ih, caan dik ah ziangkim a fiang ding, ti a si.

Notes

  1. Luka 14:16, 17. ↩
  2. Thuphuan 19:9. ↩
  3. Luka 12:36. ↩
  4. Tirhthlah 13:45, ↩
  5. James le Ellen G. White Nun Thuanthu, pp. 61-64. ↩

Note

Back