Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
25 / 31

Bung 22 — Pawlkom Dinnak

John Norton Loughborough

GSAM 343.1“A tulsam laimi pawl na remfel ih, ka lo fial vekin khawpi tinah upa pawl na ruat theinak dingah, hi ruangah Krete ah ka lo tanta a si.”1

GSAM 343.2Vancungmi pathumnak ih thucah a thansohnak ah, thutak zum le Khristian duhdawtnak lawng ih pawlkomnak hnakih a felfai deuhmi pawlkomnak a tul ti kan mipi pawl in an theih hlanah kum hleihnih a liam zo (1846 ihsin 1858 tiang). Himi thu hi Bawipa in a mipi pawl hnenah Simcianak laksawng hmangin a sim zo nain, hnaṭuannak ih leitlun thilri lam pawl tawlrel dingah Peng sung kawhhran pawlkom pawl, kawhhran pawl le pawlkom dang pawl din a tul zia an theih famkim theinak dingah harsatnak ton hrekkhat an tul lai vek a si.

GSAM 343Pawlkom Dinnak Dokalhnak

GSAM 343.31854 ih suahmi Tonngahmi le Langnak Pawl ih Betcihmi cabu cahmai 12 ih hnuai hrilhfiah cabul ah Upa James White in hitin a ti:—

GSAM 343.4“1844 ih ruahsanmi caan a liam hnuah buainak nasa zet a um, mi tam sawn in pawlkom dinnak ziangvek khal an dokalh, thuthangṭha ih zalennak famkim thawn a milaw lo tiah an ruat! Pi White cu biaknak ih thinṭhen lutuknak phunkim a dokalh ringring ih, buainak kham le remthat dingah pawlkomnak phunkhat khat a tul thu a hma te ihsin a phuang. Tui caan ih mi malte lawngin, cuih lai ih a lar zetmi ukawknak nei lo ih umnak dokalh ih a dinhmun kaihhnget dingah ziangtlukih hnget a tul timi an thei ngah thei.”

GSAM 344.1Ni sarihnak Adventist pawl lakih ummi pumkhatnak cu a caan hman ih a pekmi ralrinak le zirhnak pawl in nasa zetin a thansohter ih a kaihhnget a si.

GSAM 344Pawlkom Dinnak Thuhla George Storrs ih Thurel

GSAM 344.21844 ih George Storrs in a nganmi a hnuai thu hin, Khrih ratsalnak phuangnak ruangih kawhhran pawl ihsin anmah ten a suakmi pawl hnenah pawlkom dinnak thuhla ziang an zirh timi a langter ding:—

GSAM 344.3“Kawhhran dang din nan tum lo dingin ralring uh. Minung ih ruahnak hmangih dinmi kawhhran ziangvek khal, a din ṭheh veten Babilon ah a cang lo mi a um lo. Bawipa cun a kawhhran cu duhdawtnak ih ṭawnnak hngetzet pawl in a din a si. Cui hnakih hnget deuhmi ṭawnnak tuah theih a si lo; cule cuvek ṭawnnak pawl in Khrih dungthluntu kan si a titu pawl an ṭawnkhawm thei nawn lo ahcun, anih ih dungthluntu an si nawn lo ih, taksa ihsin an tlu tla duak a si.”2

GSAM 344Tirhthlah Pawl San ih Felfai Zetih Umnak

GSAM 344.4A hlan ih kan sim zo vekin, Ni sarihnak Adventist pawl cu kum tampi sungah daan nei ih dinmi pawlkomnak zianghman an nei lo, Kawhhran din le tawlrelnak hman an nei lo. Cuih lai ih lenglam dokalhnak namnak hnuai ah thutak cohlang ih thlun ngammi ziangvek minung khal cu mi dingfel, Khristian duhdawtnak le pawlkomnak thawn cohlan tlakmi tiah an ruat. Tirhthlah pawl san ah “a tulsam laimi pawl remfel” a tulnak caan a ra thleng.3 A.D. 65 hrawngah zumtu pawl an umnak ah “khawpi tinah upa pawl ruat” dingin Titas hnenah thuneihnak pek a si, cule Timote khal himi thu ah famkim zetmi zirhnak a dong.4

GSAM 344Pawlkom Dinnak Thuhla Upa White ih Thurel

GSAM 344.5Pawlkom dinnak le thununawknak thuhla Upa James White ih a hnuai thu cu January 4, 1881 ih Zohsalnak le Thuthang Phuangtu ah a lang:—

GSAM 345.1“Pawlkom dinnak cu hnaṭuannak ah pumkhatnak nei ding le bumawknak ihsin kilhimnak dingah ruahmanmi a si. Thu lung dingih hranhram ih namnak funghreu vek dingah ruahman a si dah lo, Pathian mipi pawl kilhimnak dingah a si sawn. Khrih cun a mipi pawl a dawi lo; a ko a si. ‘Ka tuu pawl in ka aw an thei, kei in anmah ka thei ih, keimah an thlun.’ Kan Lu nung cun lam a hruai ih, a mipi pawl a thlun dingin a ko.

GSAM 345.2“Minung ih tuahmi zumnak thukhawmdan pawl in pumkhatnak an suahter thei lo. Kawhhran ih namnak in kawhhran cu taksa pakhat ah a tuah thei lo. Minung thinlung pawl cu minung dang ih thinlung pawl ih huham hmangin vanram hrangih rem dingah Khrih in a tum dah lo. ‘Mipa tin ih lu cu Khrih a si.’ Kumkhaw ropitnak roco dingmi pawl hruai ding, rem ding le an tlunah amah ih muisam nam ding cu a hnaṭuan a si. Kawhhran kilhimnak le hnaṭuannak rualremter dingah pawlkom dinnak cu ziangtluk a thupi khalah, thununawknak cu Bawipa kut ihsin la dingin pawlkom dinnak a lut ding a si lo.

GSAM 345A Kap Hnih ih A Luanmi Lungput Karlak ih Pumkhatnak

GSAM 345.3“Kawhhran ih namnak le thianghlim lo ih mahte zalen ih um duhnak, a kap hnih ih a luanmi lungput karlakah, rawngbawlnak le Pathian kawhhran sungih pumkhatnak le hnaṭuan hlawhtlinnak ih thuthup ropi cu kan hmu. Upat tlak tirhthlah Piter in a san ih upa pawl hnenah a ngennak thupi zet hmangin himi ah kan thinlung a hruai: ‘Nan lakih um upa pawl cu ka lo forhfial, kei khal upa ka si ih, Khrih tuarnak ih theihpitu le a lang dingmi ropitnak ṭawmpi tu ding ka si: nan lakih um Pathian ih tuu rual cu cawm uh, hranhram ruangah si loin, duhhrilnak thawn anmah zohkhen uh; hmuhtonnak bawrhhlawh ruangah si loin, lungtho zetin tuah uh; Pathian ih ro khawmmi tlunah hotu vekih um loin, tuu rual hrangih zohṭhim dingah um uh. Tuu Khaltu Hotu a ra lang tikah a ziarmal thei lo mi ropitnak lallukhum nan ngah ding. Cuvek thothoin, nan mino pawl, upa pawl hnenah peaw uh. Nan zate pakhat le pakhat hnenah peaw uhla, tangdornak cu hnipuan vekin hruk uh; ziangahtile Pathian cun porhaw pawl a dokalh ih, tangdor pawl hnenah zangfahnak a pe a si. Curuangah a caan te ah a lo cawisang theinak dingah Pathian kut cakzet hnuai ah tangdoraw uh.’5

GSAM 346Thukam Thar ih Pawlkom Dinnak ih Olte le Felfai ih Umdan

GSAM 346.1“Ni sarihnak Adventist pawl ih an cohlanmi pawlkom dinnak daan a ngantu pawl cun, a theih tawk in Thukam Thar sungih hmuhtonmi ṭawngkam le umdan olte le felfai cu a sungah telh dingin an zuam. Thuthangṭha ih thlarau a lang tam poh le a ol deuh poh leh, cuih daan cu a hlawhtling deuh a si.

GSAM 346.2“Leitlun huap kawhhran pawlkom cun Peng sung kawhhran pawlkom pawl khal telin, hnaṭuannak ṭhen kip a zohkhen tlangpi. Peng sung kawhhran pawlkom cun peng sungih kawhhran pawl khal telin, peng sung hnaṭuannak ṭhen kip a zohkhen. Cule kawhhran cu Pathian ih thukham pawl le Jesuh ih zumnak thlun dingih thukam olte hmangin a pawlkommi Khristian pawl ih taksa a si.

GSAM 346Kawhhran Hruaitu Pawl cu Rianṭuantu An Si

GSAM 346.3“Tualsung kawhhran hruaitu pawl cu cuih kawhhran ih rianṭuantu an si, hranhram ih uk dingmi hotu pawl an si lo. ‘Nan lakih a tum bikmi cu nan rianṭuantu a si ding.’6 Himi hruaitu pawl cun thinsau, ralring, thlacam, zangfah le siangzet ih peknak ah kawhhran sungtel pawl hrang zohṭhim ding an si ding, cule kan Bawipa ih nun le zirhnak pawl ih langmi duhdawtnak cu an rianmi pawl hnenah ṭha zetin an langter ding a si.”

GSAM 346Felfai Zetih Umnak Thuhla Theihpinak Pakhatnak

GSAM 346.41854 ih suahmi Tonngahmi le Langnak Pawl ih Betcihmi ah thuthangṭha ih daan felzet thuhla zirhnak hleice hrekkhat pek a si. Cahmai hleinga ah a hnuai thu hi kan siar:—

GSAM 346.5“Kawhhran cu Pathian kamsuak thu ah a tlan ding ih, zohthluk le hnongmi thuthangṭha ih daan felzet tlunah a hnget khoh ding a si. Kawhhran cu zumnak ih pumkhatnak ah hruai dingah himi hi tel lo thei lo ih a tulmi a si.”

GSAM 347Caan Netnak A Nai Tikih Felfai Zetih Um A Tul

GSAM 347.1December 23, 1860 ih pekmi Theihpinak ah hitin kan siar:

GSAM 347.1“Caan netnak kan naih vivo lai ah, Setan cun a caan a tawizet ti a theih ruangah huham nasa zet thawn a rung tum. A hleicein A tangmi pawl tlunah a huham a hmang ding. Anmah a do ding ih, an derdai ih tlukter an si theinak dingah ṭhen darh le thehdarh a tum ding. Pathian ih mipi pawl cu theihthiamnak thawn an cangvai ding ih, an zuamnak ah an pumkhat ding a si. Lungput pakhat le thuṭhennak pakhat an nei ding; cuticun an zuamnak pawl a darh lo ding ih, Tui caan thutak ih hnaṭuannak dinsuahnak ah nasa zetin a ṭhahnem ding. Daan felzet thlun a si ding, cule daan felzet kaihhngetnak ah pumkhatnak a um ding; cuti a si lo ahcun Setan in anmah tlunah remcannak a la ding.”7

GSAM 347Vancungmi Pawl ih Daan Felzet Zohṭhim Ding A Si

GSAM 347.21868 ih suahmi Theihpinak Nambat 14 ah hitin kan siar: “Vancungmi ralkap pawl ih rualremnak le daan felzet cu kan zohṭhim deuh poh leh, kan hrangih hi van ih palai pawl ih zuamnak cu a hlawhtling deuh ding. Rualrem zetih hnaṭuan a tulnak kan hmu lo ih, kan hnaṭuandan ah felfai lo, thununaw lo le pawlkomnak nei lo in kan um ahcun, felfai zetih pawlkom ih daan fel famkim ih a cangvaimi vancungmi pawl cun kan hrangah hlawhtling zetin an ṭuan thei lo. Buainak, thinlung darhnak le pawlkomnak a felfai lo mi thlawsuah dingah thuneihnak pek an si lo ruangah riahsiain an her hlo.

GSAM 347Pathian cu Daan Felzet Nei Pathian A Si Ringring

GSAM 347.3“Pathian cu daan felzet nei Pathian sinak ihsin a thleng zo maw? Thleng lo; a hlan san ih a si vekin tui san khalah a si thotho. Paul in, ‘Pathian cu buainak suahtertu a si lo, remnak suahtertu a si sawn’ tiah a ti. Cuih lai vekin tu khalah a fimkhur thotho. Israel fate pawl ih ṭhatnak dingah Moses san ih a dinmi daan fel famkim ihsin daan felzet le pawlkom dinnak zirlai pawl kan zir dingin a duh a si.”8

GSAM 348Daan Felzet Hrangih Khrih Thlacamnak

GSAM 348.11882 ih nganmi Theihpinak pakhat ah cuih lungput thotho cu hi ṭawngkam pawl in sim a si ti kan hmu,

GSAM 348.1“A dungthluntu pawl lakah pumkhatnak le duhdawtnak a um theinak ding cu, thinglamtah ih a khenbehnak hlanih kan Rundamtu in an hrangih a thlacam netnak ih a thupibik a si.... ‘Hi pawl hrang lawngah ka thlacam lo, an thu ruangih keimah a zum dingmi pawl hrang khalah ka thlacam; an zate pumkhat an si theinak dingah a si; Pa, nang cu keimah sungah na um ih, kei khal nangmah sungah ka um vekin, anmah khal kan sungah pumkhat an si theinak dingah a si; cuticun nang in kei na mi thlah a si ti leitlun in an zum theinak dingah a si.’”9

GSAM 348Pakhat Ciarih Mahte Zalen Ih Um Duhnak ih Ṭihnungnak

GSAM 348.21885 ah hi Theihpinak hi pek a si:

GSAM 348.2“Thu pakhat ralring a tul ding, cuih cu pakhat ciarih mahte zalen ih um duhnak a si. Khrih ih ralkap bu sungih ralkap kan si vekin, hnaṭuannak lam phunphun ah rualrem zetih hnaṭuannak a um ding a si.”10

GSAM 348Daan Felzet Hloralnak ah Setan A Lungawi

GSAM 348.31895 ih suahmi Theihpinak hleice pakhat ah hitin kan siar,

GSAM 348.3“Aw, pawlkom dinnak famkim a tul zet ih, dik lo mi cangvaihnak pawl kham le Pathian kamsuak thu ih a nemhnget lomi relnak pawl elnak dingah huham ropi bik a si dingmi caan ah, hi mipi pawl lakah lut ih hnaṭuannak a felfai lo ih tuah thei sehla, Setan cu ziangtluk a lungawi ding! Thununawknak le daan felzet ih kalphung a siat lo theinak dingah, kan ṭuandan cu rualrem zetih kaihhnget kan duh a si.”

GSAM 348Rawngbawltu Pawl Pomnak Theihternak

GSAM 348.4Kan lakih daan felzet din dingah ruat hmaisabik tulmi thu pawl lakih pakhat cu, a hlan teih kan laksuahmi Theihpinak pawl thawn a milaw in, Thucah a phuangtu pawl pomnak theihterdan phunkhat a si. 1850 ihsin 1861 tiang an hmandan cu, an laksawng a langter zo ih, Bawipa ih cohlanmi an si ti fiangzetmi, hnaṭuannak hmuahhmuah thawn rualremmi rawngbawltu pawl hnenah, khuitawk hmunih Bawipa mipi pawl khal in anmah cu pawlkomnak ah cohlang dingih theihter ca fate pek a si. Cui ca ah anmah cu thuthangṭha rawngbawlnak ah cohlanmi an si thu lawng ngan a si. Cui ca fate pawl ah ni le thla ngan a si ih, kan mipi pawl ih hnaṭuannak hruaitu an si ti an theihmi, a hruaitu rawngbawltu pahnih in min an thut a si.

GSAM 349Rawngbawltu Pawl Ṭanpinak

GSAM 349.11858-59 khuasik caan ah, rawngbawlnak ṭanpinak dingih kalphung famkim cu Cathianghlim sungah a um ih, kan mipi pawl in himi thu cu Cathianghlim ih hmuhdan ihsin an zir ahcun cuih kalphung an hmu ding tiih zirhnak pek a si. Cuih vekin Battle Creek ah Cathianghlim zirnak bu tuah a si ih, Upa J. N. Andrews in a hruai. Cathianghlim cu fimkhur le thlacamnak thawn an zir hnuah, Ṭhenhra ṭhenkhat peknak thuhram a telmi khawkhannak a langtermi ca pakhat timlam ih, February 3, 1859 ih Zohsalnak le Thuthang Phuangtu ah suah a si. Himi thu thuhla thusimnak cu June 6, 1859 ah Battle Creek, Mich. ih tlangpi khawmnak ih a pungkhawmmi kan mipi tampi hnenah tarlan a si ih, khawmmi zate in aw peknak hmangin lungrual zetin an cohlang.

GSAM 349Din Zomi Daan Felzet cu Pom A Si

GSAM 349.21861 ih Theihpinak Nambat 6 ah, Ni sarihnak Adventist pawl ih an cohlanmi kalphung thuhla Bawipa in Pi White hmangin hitin a sim:

GSAM 349.2“Nan Ṭhenhra ṭhenkhat le thilhlan pawl amah hnenih pek loin umnak in Pathian cu ru hlah uh. Pathian hnenah a tlakmi zat pek cu hmaisabik thianghlimmi tuanvo a si. Zohman in an duhmi rel ih Pathian nan ruk theinak dingah lo hruai hlah seh. Nan fale pawl cu anmah ih hlawknak dingah Pathian biakṭheng tlun ihsin nan thilhlan pawl ru siang hlah uh.

GSAM 349Nuntuzia Ṭhansohtertu Ṭhenhra ṭhenkhat Peknak Daan

GSAM 349.3“Himi Ṭhenhra ṭhenkhat peknak daan cun nuntuzia a ṭhansohter ding ih, thinlung ih dinhmun ngaingai a langter ding ti ka hmu. Himi thuhla ih sullam ngaingai hi mipi hnenah fiangte ih sim a si ih, anmah ten thuṭhen dingih tanta an si ahcun, Ṭhenhra ṭhenkhat peknak daan sungih fimnak le felfainak cu an hmu ding a si.”

GSAM 349.4Hitivek in rawngbawlnak hnaṭuan ṭanpi dingah Ni sarihnak Adventist pawl lakah sumpai kilkhawinak daan cu din a si ih, tu ahcun leitlun hmun tin ih kan mipi pawl in an hmang rero a si.

GSAM 350.1Kawhhran Hrangih Theihpinak Pawl hmangih hlan ihsin pekmi zirhnak ruangah, 1859 kum, thla 7 ni 21 ih Zohsalnak le Thuthang Phuangtu sungah, peng tin in kum tin khawmpi nei ih, cutawk ah hnaṭuan ding fimkhur zetih khawkhan dingin a hmaisabik ruahnak pek a si. Cuticun rawngbawltu pawl ih hnaṭuandan ah a um theu tukmi buainak cu hrial theih ding a si ih, kan hnaṭuannak ah felfainak le daan neihnak thlun ding a si. Himi ruahnak pekmi cun hmailam ih Peng sung kawhhran pawlkom pawl din ding cu a khihhmuh ngaingai a si.

GSAM 350Kawhhran Thilri Neihnak

GSAM 350.2Thucah a thansoh ih mipi an karh tikah, a kel vekin thilri khal a pung ve ih, cumi ruangah daan vekih kawhhran thilri neihnak thuhla ruah a si. 1860 kum, thla 2 ni 23 ih Zohsalnak le Thuthang Phuangtu sungih Upa White ih nganmi thu sungah a hnuai ih thu hi kan siar:—

GSAM 350.3“Asinan kan mipi pawl in kawhhran thilri hrang siatnak rulhnak tiamkam an ngah theinak ding, an khawmnak inn pawl cu a mawi vekih an neih theinak ding, cun ro ca ngantu le cutivek tuah a duhtu pawl in cabu suahnak ṭhen hrangah an thilri ṭhenkhat an hlansak theinak dingih a tulmi dinhmun ah an um ding caan cu a hla nawn lo ding tiah kan ruahsang. Kan thuthangtha simtu pawl le hruaitu unau mipa pawl in himi thuhla an ngaihven ding kan ngen. Kan ruahnak pekmi hi a dokalhtu an um ahcun, mipi kan si vekih kan thlun thei dingmi khawkhannak pakhat in ngansak hram ding maw?”

GSAM 350Daan Vekih Pawlkom Dinnak Pawm A Si

GSAM 350.4Himi kum nipi sungah Zohsalnak le Thuthang Phuangtu sungin himi thuhla hi rualrem zetih relkhawmnak a um ve rero. Thla 9 ni 28 ihsin thla 10 ni 1 tiang Battle Creek ih neihmi, Michigan le peng dang hrekkhat ih kan mipi palai pawl khawmpi ah himi thuhla cu thinlung ong zetih ruah a si. Zung le kawhhran thilri dang pawl—khawmnak inn le a dang pawl—neih theinak dingah daan vekih pawlkom din thuhla hi zalen zet le famkim zetih relkhawm a si. Himi relkhawmnak cu 1860 kum, thla 10 ni 9, 16 le 23 ih suahmi Zohsalnak le Thuthang Phuangtu, cabu 16, nambat 21, 22 le 23 sungah sau zetih ngan a si.

GSAM 351.1Himi khawmpi ih relkhawmnak rahsuak ah, daan vekih cabu suahnak pawlkom din dingin lungrual zetih mee pek a si. Cuvek daan vek pawlkom cu a cang thei tawk rangbik ih din a si theinak dingah, a khawmmi khawmpi cun mi panga komiti pakhat a hril.

GSAM 351Kawhhran Pawl Hmin

GSAM 351.2Himi khawmpi cun kan mipi pawl kawhnak ding hmin thuhla khal a ruat. Himi ruangah ruahnak dangdang a suak lehsal ih, hrekkhat in hmin pakhat, hrekkhat in hmin dang an duh. “Pathian ih Kawhhran” timi hmin ruahnak pek a si tikah, cui hmin cun kan zumnak ih danglamnak hminsinnak zianghman a langter lo ruangah dokalh a si. Asinan “Ni sarihnak Adventist pawl” timi hmin cun a nai zo mi Khrih ratnak kan zumnak a langter lawng hman si loin, ni sarihnak Sabat thluntu kan si ti khal a langter ding a si. A khawmmi pawl cu a neta ih hmin duh zawngah an lungrual zet ruangah, mee pek a si tikah mipa pakhat lawngin a dokalh ih, reilote hnuah amah khal in a dokalhnak cu a hloral ter.

GSAM 351Hmin Cu Pawm A Si

GSAM 351.3Theihpinak nambat 6 sungah hitin kan siar:

GSAM 351.3“Kan phuansuahmi thawn a mil ih, kan zumnak a langter ih, a hleice mi mipi kan si ti a hminsinmi hmin lo cu, kan lak theimi hmin dang zianghman a rem lo ding....

GSAM 351.4“Ni sarihnak Adventist timi hmin cun kan zumnak ih hminsinnak dik pawl cu hmaiah a tarlang ih, thudik hawltu thinlung cu a dik ti a theihter ding. Bawipa ih thaltun sung ihsin suakmi thal vekin, Pathian ih daan buartu pawl cu a hliam ding ih, Pathian lamih sualsirnak le kan Bawipa Jesuh Khrih zumnak ah a hruai ding a si.”

GSAM 351.4Theihpinak ih rahsuak cu zumtu pawl ih thinlung sungah himi thusuhnak kumkhua hrang relfel a si.

GSAM 351Laksawng Dik ih Hnaṭuan

GSAM 351.5Himi hi Pathian ih Thlarau laksawng pawl langsuahnak ih hnaṭuan hleice cu a si lo maw? Paul cun cui laksawng pawl cu kawhhran sungah “mithianghlim pawl famkimter dingah, rawngbawlnak hnaṭuan hrangah, Khrih ih taksa cakter dingah: kan zate zumnak ih pumkhatnak kan thlen tiang,” le a dang pawl hrangih ret an si tiah a ti.11 Zumtu pawl in tangdor zet le thlacamnak thawn eng an hawl hnuah, Thlarau in, “Himi hi lamzin a si; nan thuṭhennak a dik,” tiah a sim ih, cule himi thuhla ah a si vekin, cui thusuhnak cun an nunnak ah ziang a tuah ding le an thuṭhennak ihsin rahtha ziangpawl a suak ding ti simin kawhhran a “cakter” sinsin cu ziangtluk ih a mawi saw a si!

GSAM 352Kawhhran din le tawlrelnak

GSAM 352.11861 kum, thla 4 ah Battle Creek ih Leitlun huap kawhhran pawlkom hmaiah Upa White ih thusimnak, 1861 kum, thla 6 ni 11 ih Zohsalnak le Thuthang Phuangtu sungih suahmi ah, kan kawhhran pawl din le tawlrelnak kim sinsin ding ruahnak a tarlang. Sawmin an um ruangah rawngbawltu pakua cun himi thuhla ih eng hawl dingah Ca Thianghlim zirnak an nei. Khawmpi in cui an hliakhlainak ih rahsuak cu Zohsalnak le Thuthang Phuangtu sungah suah dingin a ngen hai. Kawhhran felfainak le kawhhran hnaṭuantu pawl thuhla Ca Thianghlim ih Theihpinak tarlang a si hnuah, peng dangdang in Leitlun huap kawhhran pawlkom sungah tlukaw zetih ai-awh neih ding thuhla ruah a si. Cui tlun ah Peng sung kawhhran pawlkom pawl ah kawhhran pawl in a mawi vek le tlukaw zetih ai-awh neih ding khal ruah a si. A ngaingai te cun himi hi lungrual ih pawm theih dingmi tlukawknak daan pakhat hmangih ṭhate ih hrilmi palai pawl cu huapkau pawlkom khawmpi pawl ah neih ding ruahnak tarlangnak hmaisabik a si.

GSAM 352Michigan Peng sung kawhhran pawlkom Din A Si

GSAM 352.21861 kum, thla 10 ni 6 ah hotu pakhat, cangantu pakhat le mi pathum hnaṭuan hruaitu komiti hrilin Michigan Peng sung kawhhran pawlkom cu din a si. Pawlkom khawmpi ih mee peknak in, kawhhran pawl cu pawlkom din le tawlrelnak sungih lut ih, a hnuai ih thu hi kawhhran thukam ih pawm dingin ruahnak pek a si:—

GSAM 352.3“Keimahni, a hnuai ih hmin nganmi pawl cun, Ni sarihnak Adventist pawl timi hmin la in, kawhhran pakhat vekin kan kom aw ih, Pathian ih thukham pawl le Jesuh Khrih ih zumnak cu kaihhnget dingin thukam kan tuah.”

GSAM 353Rawngbawltu Pawl ih Thuneihnak Nemhngetnak Ca

GSAM 353.1Himi khawmpi ah, himi peng sungih dinhmun ṭha nei Ni sarihnak Adventist rawngbawltu hmuahhmuah hnenah thuneihnak nemhngetnak ca pek dingin a hmaisabik thuṭhen a si. Rawngbawltu pawl cun kut suang ih apnak nemhngetnak ca le pawlkom hotu le cangantu ih kut hmin nganmi thuneihnak nemhngetnak ca pawl keng ding a si ih, cui thuneihnak nemhngetnak ca cu kum tin tharter ding a si.

GSAM 353.2Kawhhran pawl din le tawlrelnak ih tuahdan ding kan mipi hmaiah tarlang ding thu pakhat timtuah dingah komiti pakhat hril dingin khal mee pek a si. Himi thu cu 1861 kum, thla 10 ni 15 ih Zohsalnak le Thuthang Phuangtu sungah suah a si.

GSAM 353Palai Pawl ih Thuneihnak Nemhngetnak Ca

GSAM 353.31862 kum, thla 9 ah Michigan Peng sung kawhhran pawlkom cun a khawmpi hmaisabik cu Monterey ah a nei. Hitawk ah kawhhran sungih sungtel pawl mee pekih luhter an si vekin, kawhhran pawl khal pawlkom sungih cohlan ding ruahnak cu a hmaisabik tarlang a si. Peng sungah kawhhran 17 cu din an si zo ruangah, mee pekin pawlkom sungah luhter an si ih, hitawk ih a ummi cui kawhhran pawl ih sungtel hmuahhmuah cu palai ih cohlan an si.

GSAM 353Rawngbawltu Pawl ih Hlawh

GSAM 353.4Himi khawmpi ah bawk rawngbawltu pawl ih hnaṭuannak hrang zarh tin sum khiahmi pakhat pek ding khawkhannak cu pawm a si. Rawngbawltu pawl lam cun pawlkom sungih hna an ṭuannak caan le an sum ngahmi le an hmanmi pawl tarlang ding a si. Himi thuhla tarlangmi a cotu pawlkom cun a mawi vekin sum cazin relfel ding a si.

GSAM 353Palai Pawl in Thuneihnak Nemhngetnak Ca An Tarlang Hmaisabiknak

GSAM 353.51863 kum, thla 5 ni 20 ah Leitlun huap kawhhran pawlkom khawmpi cu Battle Creek, Michigan ah neih a si. Himi hi cui pawlkom ih khawmpi pawl lakah palai pawl in anmai peng cio ihsin thuneihnak nemhngetnak ca an kennak hmaisabik a si. Asinan ai-awh neihdan cu mipum zat ih thum awmi a si hrih lo. Himi khawmpi ih ai-awh a neimi peng pawl cu Michigan, Wisconsin, Iowa, Minnesota, New York le Ohio pawl an si.

GSAM 354Leitlun huap kawhhran pawlkom le Peng sung kawhhran pawlkom ih Hramdaan Pawl

GSAM 354.1Thla 5 ni 21 ah Leitlun huap kawhhran pawlkom cun hramdaan pakhat a pawm ih, cui ni ah bawk Peng sung kawhhran pawlkom pawl hnenah peng hrang hramdaan pakhat pawm dingin ruahnak pek a si. Cumi cu Michigan Peng sung kawhhran pawlkom khawmpi ah pawm a si. Himi hramdaan pawl cun Peng sung kawhhran pawlkom pawl le Leitlun huap kawhhran pawlkom sungih palai ai-awh neihnak hrangah mipum zat ih thum awmi daan a tuah. Cutawk ih ruahnak pekmi peng hrang hramdaan cu tu ih leitlun hmun tin ih kan tualsung kawhhran pawlkom 72 ih an hmanmi thawn a bang deuh a si.

GSAM 354.21864 kum thal lai ih Leitlun huap kawhhran pawlkom khawmpi a um tikah, cui kum sungah pawlkom ih hnaṭuan ih a um dah lomi kawhhran sungtel pawl lak ihsin Sum Cazin Zohfeltu Komiti pakhat hril dingin Peng sung kawhhran pawlkom hnenah a hmaisabik ruahnak pek a si. Cui komiti cun rawngbawltu pawl ih sum cazin zohfel le relfelnak ah hnaṭuan hruaitu komiti thawn ṭuantlang ding a si. Hitivek in a tulnak vekin, kar khat hnu kar khat, Pathian ih hnaṭuan le a hnatuan tumtahmi sungah felfainak cu din a si.

GSAM 354.3Hitivek in hnaṭuan cu daan vek pawlkom ih din a si theinak dingih a hruaitu kar pawl kan tawi zetih tarlang zo. Himi hi tu ih a si mi thawn tahthim ah kan kawhhran pawl a mal zet lai ih tuahmi a si.

GSAM 354.41863 kum ih Leitlun huap kawhhran pawlkom cu famkim zetih din a si tikah, palai zate zat cu tu ih kan tualsung kawhhran pawlkom fate hrekkhat ih kum tin kan neihmi zat hman a tluk lo.

GSAM 354Pawlkom Dinnak ih Tumnak

GSAM 354.5Pawlkom dinnak ih hlensuah ding tumtahmi cu pawlkom ih thilri cu daan vekih neih le daan vekih kilkhawi theih ding hi a si. Cun hnaṭuantu pawl cu ruahnak an lak tlang ruangah, buainak um loin rualrem zetih an cangvai thei ding ih, an thinlung khal a darh lo ding a si. 1864 kum tiang kan pawlkom dinnak ih kan pawmmi thuhram pawl cu hnaṭuan a karh ih ramdang le miphun dang hnenah a thang tik khalah hnaṭuan sungah luhter an si.

GSAM 355Huapkau Pawlkom Pawl Din An Si

GSAM 355.1Thucah a thansoh tikah, a hnuai ih huapkau pawlkom pawl hi din an si. An hruaitu pawl cu Leitlun huap kawhhran pawlkom ih a kel vekih neihmi khawmpi pawl ah hril an si:—

GSAM 355.2Leitlun huap kawhhran pawlkom ih Pawlkom—sungtel 21 a neimi daan vek pawlkom a si ih, America le ramdang pawl ih hnaṭuan hmun dangdang ih thilri neitu sinak ca kaih dingah dinmi a si.

GSAM 355.3Ramdang Ramthar Hnaṭuan Hruaitu Pawl—din cia mi kawhhran pawlkom pawl lenglam ih ramthar hnaṭuan cu zohkhen le kauhter dingah dinmi a si.

GSAM 355.4Ram Tin Huap Catlap Pawlkom—an hnaṭuan cu siar ding ca pawl zem le cakuatnak hmangin ramthar hnaṭuannak thar pawl on theih dingih hawl hi a si.

GSAM 355.5Biaknak Zalennak Pawlkom—an hnaṭuannak hleice cu sia le ṭha theihnak ruangih hrem a tuartu pawl bawm le biaknak zalennak ih thuhram pawl thuhla ca pawl zem hi a si.

GSAM 355.6Ram Tin Huap Sabat sikul Pawlkom—an tumnak cu hnaṭuannak ram hmuahhmuah ih Sabat sikul hnaṭuan din le ṭhansohter hi a si.

GSAM 355.7Sii Lam Ramthar Hnaṭuan le Mi Bawmnak Pawlkom—an hnaṭuan cu sii saya le mina zohkhen pawl zirh le, sii zung pawl, nu le pa nei lo ngakchia pawl ih umnak inn, mitar pawl ih umnak inn le a dang pawl tawlrelnak thawn a pehpar a si.

GSAM 3551868 Kum Tiang Hnaṭuannak Ram

GSAM 355.81868 kum tiang kan hnaṭuannak ram cu Missouri tiva nisuahnak lam le Missouri peng thlanglam ramri thawn a rualmi lei kual rin ih saklam ih a ummi United States ram ṭhen cu a huap. Cui caan ah Leitlun huap kawhhran pawlkom Komiti cun sungtel pathum lawng a nei ih, pawlkom hotu cu cui sungtel pawl lakih pakhat a si. Tualsung kawhhran pawlkom pariat zate cu Battle Creek, Michigan ih hmunpi a neimi Leitlun huap kawhhran pawlkom ih zohkhen hnuai ah an um.

GSAM 356Pawlkom Dinsal A Tulnak San

GSAM 356.1Thucah cu ramdang pawl ah a thang tikah, hnaṭuannak ram pumpi cu pawlkom ih dinsal a tul. Curuangah 1897 kum ah cui lam hawiih kar pawl lak a si. Asinan remsalnak hnaṭuan cu a liamcia kum li sungah kim sinsin ih tuahsuak a si. Cui caan sungah Europe Leitlun huap kawhhran pawlkom cu din a si ih, sungtel 14 hnaṭuan hruaitu komiti a nei. Cun Washington, D.C. ih hmunpi a neimi a hramthok ih Leitlun huap kawhhran pawlkom cun sungtel 28 hnaṭuan hruaitu komiti a nei. Cui komiti cun Thucah hnaṭuan lam dangdang hmuahhmuah a ai-awh ih, cawlhter cia mi huapkau pawlkom hrekkhat ih hmun a luah a si.

GSAM 3561903 Kum, Thla 1 Ni 1 ih Pawlkom Dinhmun

GSAM 356.21904 kum ih Leitlun huap kawhhran pawlkom Kum Tin Cabu sung ihsin a hnuai ih thu cun 1903 kum, thla 1 ni 1 tiang ih mipum le hnaṭuan zat thuhla lunglutza hrekkhat a tarlang:—

GSAM 356.3Cui caan ah kan pawlkom ih dinmi hnaṭuan cun Leitlun huap kawhhran pawlkom pahnih a nei ih, cui pawl sungah kawhhran pawlkom ṭangkom 14, tualsung kawhhran pawlkom 72 le ramthar hnaṭuannak 42 an tel. Himi pawl cu hitin an darh: saklam America ih tualsung kawhhran pawlkom 49; saklam America lenglam ah 23. America ih kawhhran pawlkom ṭangkom pariat; ramdang pawl ah paruk. Alaska, Hawaii le New Foundland a telmi America ih ramthar hnaṭuannak ram panga; America lenglam ih ramthar hnaṭuannak 37 cu a hnuai vekih ret an si: Europe ah 12; Africa ah pali; Asia ah pathum; thlanglam America ah pahnih; thlanglam Africa ah pahnih; a tangmi pawl cu America laifang, Mexico, West Indies le Pacific tikulh pawl ah an um. Himi ramthar hnaṭuannak pawl thawn pehparin Kut suang ih apmi rawngbawltu le rawngbawl siannak ngahmi rawngbawltu 67 le kawhhran 131 an um.

GSAM 356Danglamnak Lakih Pumkhatnak

GSAM 356.4Ram dangdang le miphun dangdang lakih himi pawlkom dangdang pawl zate cu thutak ih hnaṭuan ropi pakhat le minung rundamnak thansohter dingah an pumkhat ti theihnak cu thazang peknak a si. Kan rinsanmi cu pawlkom dinnak ih lenglam tuahdan men siloin, felfainak a thoktu Pathian cu a si. A hnaṭuantu pawl ih pumkhat le rualrem zetih cangvaihnak parah a thlawsuahnak a um ahcun, “thil hmuahhmuah cu a mawi vek le felfai zetih tuah a si” timi hi ziangtluk ih a ṭha ih a nuam ti kan thei thei ding a si.

Notes

  1. Titas 1:5. ↩
  2. Zanlai Aunak, February 15, 1844. ↩
  3. Titas 1:5-9. ↩
  4. 1 Timote 3:1-15. ↩
  5. 1 Piter 5:1-6. ↩
  6. Mathai 23:11. ↩
  7. Kawhhran Hrangih Theihpinak Pawl, Cabu 1, cahmai 210. ↩
  8. Cui cabu, cahmai 649, 653. ↩
  9. Kawhhran Hrangih Theihpinak Pawl, Cabu 5, cahmai 236, 237. ↩
  10. Cui cabu, cahmai 534 (thupi ih langternak betmi a si). ↩
  11. Efesa 4:12, 13. ↩

Note

Back