Bung 12 — Ruahsannak Hlawhsamnak — Cabu Kha
GSAM 185.1“Vancungmi kut ihsin cabu fate cu ka la ih ka ei ṭheh; ka kaa sungah cun khuaitizu vekin a thlum; asinain ka ei ṭheh vete in ka pum sungah a kha. Cule ka hnenah, Mipi tampi, miphun tampi, ṭong tampi le siangpahrang tampi hmaiah simcianak thu na sim sal a ṭul, tiah a ti. Cule funghreu vek a si mi tahnak ṭang pakhat ka hnenah pek a si; vancungmi cu a ding ih, Tho awla, Pathian biakinn, biakṭheng le cui sungih a biak a baktu pawl cu tah aw, tiah a ti.”1
GSAM 185.2Bible ṭongkam ah cabu “ei” timi cun midang hnenih simsin dingah thutak cohlan cu a rak zohter. Ezekiel cabu ah profet hnenih “cazual pakhat” hmuhter a si ih, a hnenah, “Hi cazual hi ei awla, Israel innsang hnenah va feh ih thu va sim aw.” tiah ti a si. Cazual a ei hnuah, “Cule ka ei ih, ka kaa sungah cun khuaitizu vekin a thlum.” tiah a ti.2
GSAM 185.3Profet Jeremiah khal in hi tahthimnak thotho a hmang: “Na thu pawl ka hmu ih ka ei; na thu cu ka thinlung ih lungawinak le aipuangnak a si.”3 Hi ṭongkam ihsin kan zir mi cu cabu an ei lai ih a “thlum” timi cun Bawipa ih thu cu hivek ih rawl ah a hmangtu pawl ih an tonmi lungawinak le thinlung tlamnak a zohter tinak a si.
GSAM 185Cabu Cu A Thlum, Cule A Kha
GSAM 185.4Thuphuan 10 ih relmi cabu cu a eitu ih kaa sungah khuaitizu vekin a thlum ih, ei a si vete in a “kha” (asilole mi hrekkhat ih an lehdan vekin, “ka rawl a rial vete in ka pum sungah pikra a si”4) tiih relmi cabu a si. Cui cabu ihsin vancungmi cun van, lei le tifinriat a tuahtu ih thuneihnak in, “Caan a um nawn lo ding.” tiah a phuang. Curuangah hi cabu ei timi cun caan phuansuahmi thu lungawi zet ih cohlan cu a rak zohter hrimhrim ding a si. A eitu pawl hrangah ei khat a kha rinlopi timi cun cabu sungih relmi caan a liam hnuah an ruahsannak a nasa zet ih a hlawhsam ruangih an tonmi a hlan thawn a danglam aw tukmi riahsiatnak cu a rak zohter a si.
GSAM 186Caan Phuansuahmi Thu Cu Ei Khat Thlum A Si
GSAM 186.11844 kum ih caan phuansuahmi thu cu a zumtu pawl hrangah lungawiza thuthang a si ngaingai. Annih cun hi sual leitlun ih natnak, harsatnak le riahsiatnak hmuahhmuah ihsin reilote ah kumkhaw luatnak an ngah ding ti cu rinhlelh loin an ruahsan. Zarh malte sungah sunlawinak an co ding, thih theih lo ih tuah an si ding ih, an Siangpahrang thawn Pathian ih sui khawpi ah an um ding tiih ruahnak cun an thlarau a tharhat ter ngaingai. Cui thil a rak tongtu pakhat ih a simdan cu, “Jesuh thinlung taktak ih a duhdawttu pawl cun anmah Rundamtu a ratnak lunglut nasa zet ih a hngaktu pawl ih thinlung an theithiam thei.... Hi caan cu daite le upatnak thawn kan pan. Zumtu ngaingai pawl cu Pathian thawn pawlkomnak thlum sungah an cawl; cui pawlkomnak cu hmailam eng sungih an ta a si dingmi daihnak ih khamkam a si. Hi ruahsannak le rinsannak a rak tongtu pawl cun cuih hngahnak nazi sunglawi pawl cu an hngilh thei dah lo ding” ti hi a si.
GSAM 186.2Thla sarihnak ni 11 ni ah annih cu hniksaknak le thlemnak umnak hi thim leitlun ah an um lai ti an hmu aw. Nazi malte hlanah an Bawipa tong dingih timtuah aw dingin an rak forhmi pawl ih hmuhsuamnak, hnihsan le capohnak cu an tong a ṭul. Annih ih hniksaknak a hleice ih a nasami dinhmun cu Mary in “thlan lengah dingin a ṭap” lai thawn tahthim a tlak zet. Vancungmi pawl in, “Nunau, ziangah na ṭap?” tiah an sut tikah, an hnenah, “Ka Bawipa cu an lak hlo ih an retnak hmun ka thei lo ruangah a si.” tiah a ti.5
GSAM 187Ruahsannak A Hlawhsam, Asinain Beidong Lo
GSAM 187.1Hi hniksaknak a rak tuartu pawl cun cui thuhla hitin an sim:
GSAM 187.1“Kan thinlung a buai ih kan ruahsannak a hlawhsam, asinain kan zumnak kan bansan lo. Kan tuah dingmi kan tuah zo tiah kan thei aw; kan zumnak sunglawi thawn a mil in kan nung zo; kan ruahsannak a hlawhsam, asinain kan beidong lo. Capo hmangtu an tam ruangah cemni nei lo thinsaunak kan ṭul. Kan hlan ruahsannak hlawhsamnak thuhla hmuhsuamnak ṭongkam thawn kan tongtu an um theu. ‘Nan kai hrih lo maw; ziangtikah kai ding nan ruahsan?’ tivek capohnak pawl cu leitlun lam kan rualpi pawl in, Bible a pawm nain a sungih thutak ropi le thupi pawl a zir thiam lomi, Khristian ka si a titu hrekkhat pawl tiangin kan parah an hmang theu. Thih theihmi sinak cu kan hnenah a um lai; camsiatnak ih rah pawl cun in kulhvel ṭheh. Kumkhua hrangah kan tan zo tiih kan ruahmi nun khawsaknak ih thinhnaihnak le donharnak pawl lak sal cu a harsa zet.”
GSAM 187Ruahsannak A Hlawhsammi Dungthluntu Pawl Thawn Tahthimnak
GSAM 187.2Nazi malte hlanih an lungawi aipuangnak thawn tahthim ahcun an thinlung ih an tuarmi cu pikra ih a kha zetmi vek a si ko ding. Khrih thinglamtah parih thah a si hnuah mipi tampi ih an rak ruah vek thotho in, an kiangkap leitlun mi pawl cun atu-ah zumtu pawl in an zumnak cu an bansan ding ih anmah ih thil atthlak tiih ruahmi cu anmah khal in an hnihsan ve ding tiah an ruat. Asinain Pathian hnenah anmah le anmah a ap taktakmi pawl ih thinlung sung ihsin Bawipa langnak duhdawtnak cu olsam ih hlonhlo theih a si lo ti cu reilote ah mangbang zetin an thei.
GSAM 187“Capo Hmangtu Pawl Thawn Ka To Lo”
GSAM 187.3Hi thinlung taktak ih a zumtu pawl ih an thlunmi lamzin le an thinlung ih an tuarmi cu profet Jeremiah ih ṭongkam in fiang zetin a sim. Anih cun hitin a ti:
GSAM 187.3“Na thu pawl ka hmu ih ka ei; na thu cu ka thinlung ih lungawinak le aipuangnak a si; ziangahtile, maw ralkap pawl ih Bawipa Pathian, na hmin in kawhmi ka si. Capo hmangtu pawl ih pumkhawmnak ah ka to lo ih ka lungawi ve lo; na kut ruangah keimah lawng ka to, ziangahtile thinhengnak in na i khatter zo. Ziangah ka natnak hi a cem lo ih, ka hma hi a dam thei lo, a dam duh lo a si? Ka hrangah mi bumtu vek le a kang ṭhehmi tidai vek na si hrimhrim ding maw?”6
GSAM 188Ruahsannak Hlawhsamnak Thuhla James White Ih Simmi
GSAM 188.1Ruahsannak a hlawhsam nain ruahsannak a nei laimi hi mi pawl hrekkhat ih ṭongkam tawi malte lakmi in cui dinhmun cu fiang zetin a langter ding. A pakhatnak cu 1843 le 1844 kum ah hlawhtling zet ih hna a rak ṭuantu Upa James White hnen ihsin a si. Anih cun hitin a ti:—
GSAM 188.2“Caan a liam tikih ruahsannak hlawhsamnak cu a kha zet. Zumtu ngaingai pawl cun Khrih hrangah ziangkim an phatsan zo ih, a hlan ih an ton dah lomi tlukin an hnenih a umnak an rak tong. An ruahdan ahcun leitlun hnenah netabik ralringnak thu an pe zo ih, a zum lo, capo hmang mipi pawl lak ihsin an ṭhen aw zo, mi hrekkhat cun nasa deuhin, midang cun mal deuhin an ṭhen aw. Pathian thlawsuahnak an parih a um ruangah, an ṭhensanmi mi pawl thawn pawlkom hnakin reilote ih an ruahsanmi an Bawipa le vancungmi thianghlim pawl thawn pawlkom an duh deuh. Jesuh ih duhdawtnak cun thinlung a khat ter ih mithmai tin ihsin a tleu; ṭongkam ih sim theih lomi duhnak thawn, ‘Ra aw, Bawipa Jesuh, zamrang zetin ra aw,’ tiah thla an cam, asinain a ra lo.
GSAM 188.3“Asinain Pathian cun a minung pawl a tanta lo.... Cule a hnuai ih Hebru pawl hnenih nganmi thu tivek pawl cu hniksaknak a tuar ih a hngaktu pawl ih ruahnak le thinlung ah a hleice ih huham le hnangamnak thawn a lut: ‘Curuangah laksawng ropi zet a neimi nan rinsannak cu hlon hlah uh. Pathian duhzawng nan tuah hnuah thutiammi nan co theinak dingah thinsaunak nan ṭul a si. Ziangahtile reilote hnuah a ra dingmi cu a ra ding ih a khuarum lo ding. Atu-ah mifel cu zumnak in a nung ding; asinain mi pakhatkhat dung a tolsal ahcun ka thlarau cu a parah a lungawi lo ding. Asinain kannih cu siatsuahnak lamah dung a tolsalmi pawl kan si lo; thlarau rundamnak hrangih a zummi pawl kan si sawn.’7 Hi Bible thu sungih ngaihven dingmi pawl cu hitivek an si:—
GSAM 188.4“1. Hi thu an hnenih simmi pawl cu thil dik an rak tuahnak ah an rinsannak hlonhlo dingih ṭihnung dinhmun ah an um.
GSAM 189.1“2. Pathian duhzawng an tuah zo ih, thinsaunak a ṭulnak hniksaknak dinhmun ah hruai an si.
GSAM 189.2“3. Hi caan ah mifel pawl cu zumnak in nung ding an si; Pathian duhzawng an rak tuah maw tuah lo tiah rinhlelh ih um ding an si lo, Pathian duhzawng an rak tuahnak thil ah zumnak nei ding an si.
GSAM 189.3“4. Zumnak hniksaknak a tuar thei lo ih, Pathian duhzawng an rak tuahnak hna ah an rinsannak a hlonhlo ih dung a tolsal dingmi pawl cun siatsuahnak lam panmi lamzin ding cu an thlun ding a si.”8
GSAM 189Zanlai Aunak Ca Remtu N. Southard Hnen Ihsin
GSAM 189.4Ni 2300 a cem hnu ni 10 hrawng ah, 1844 kum thla 10 ni 31 suahmi Zanlai Aunak ah ca remtu ih kut nganmi a hnuai ih thu hi suah a si:—
GSAM 189.5“Hi cangvaihnak thawn pehpar awmi dinhmun hmuahhmuah, Pathian fale pawl ih thinlung ah a suahtermi thlawsuah rah pawl le a ral pawl ih an langtermi huatnak le siat duhnak kan ruah tikah, hi cangvaihnak hi ‘Zanlai aunak’ ngaingai a si tiah kan ruat a ṭul. Kan zumnak hniksaknak hrangah ni malte kan neih khalah, nula thiang pahra ih tahthim thu thawn a mil thotho a si; ziangahtile an zate an tho ih an meifar pawl an timtuah hnu khalah nula aa pawl ih meifar a mit dingmi caan a um lai a si. Ni 10 ni a liam hlanah cuvek thil a cang thei lo; ziangahtile cui caan tiang an meifar cu a alh lai ding a si. Curuangah Hngahnak tikcu a um theinak dingah 1843 kum caan a liam a ṭul vekin, mi aa pawl in an zumnak an bansan theinak dingah cui ni khal a liam a ṭul hrimhrim. Curuangah malte khuarum cu ruahsannak hlawhsamnak hrang san a si lo, Pathian cun a thu a kimternak ah ziangtluk in a famkim ti a langter sawn a si. Curuangah kan phuanmi kan zumnak cu hnget zetin, hnin loin kai uh si; ziangahtile a thutiamtu cu a rinum a si.”
GSAM 189Thutak Aw Ca Remtu Joseph Marsh Hnen Ihsin
GSAM 189.61844 kum thla 11 ni 7 suahmi Thutak Aw ah hitin kan siar:—
GSAM 189.7“Thla sarihnak ni 10 ni ah thleng dingih kan rak ruahsanmi thil ih sinak ah kan rak palh ti cu lungawi zetin kan phuang; asinain cui ni ah kan Puithiam Sangbik ropi in hlanih hminsinnak in kan ruahsan dingih a langtermi hmuahhmuah a tuah famkim lo tiah cu kan pawm thei hrih lo. A tuah ngaingai zo tiah atu kan zum.”
GSAM 190.1Adventist pawl cun 1844 kum thla sarihnak ni 10 ni ah Ni 2300 a cem ding ih, cui ni ah Khrih cun a puithiam hna a ṭuan ṭheh ding ih a minung pawl thlawsuah dingin leilungah a ra ding tiah an ruahsan. Cui ni ih a thlengmi cu van ih Hmun thianghlim thianfainak hna a ṭuannak hramthoknak a si ih, puithiam vekih a hnaṭuannak cemnak a si lo ti cu a hnu ih an hliakhlainak in a langter zo.9 Hmun thianghlim thianfainak hna cu puithiam vekih Khrih hnaṭuannak ih a ṭhenkhat ah ruat loin, Hmun thianghlim thianfainak cu Khrih a rat tikah leilung meisa ih thianfainak a si ding tiah an ti. Leilung hmuahhmuah a si lo khalah a malbik ahcun cui caan ah Kanaan ram cu thianfai a si ding tiah an ti.
GSAM 190Hmun Thianghlim Cu Leilung A Si Tiah An Zum
GSAM 190.2Hi ruahnak hi 1844 kum thla 4 ni 25 suahmi Zanlai Aunak sungih Geo. Storrs ih nganmi thu ah a lang. Anih cun, “Thianfai dingmi Hmun thianghlim cu ziang a si? Ka hlan ruahnak ahcun leilung hmuahhmuah a si tiah ka rak ruat. Leilung ih a ṭhenkhat a si ti cu ka zum lai. Asinain a khuitawk ṭhen saw a si? Timi thusuhnak hi ka let theinak dingin ka zuam ding” tiah a sut.
GSAM 190.3Anih cun Abraham hnenih thutiam, cui thutiam thotho Isak hnenih nemhnget a sinak le Jakob hnenih tuahthar a sinak thu pawl a la. Cule Tipi Sen an lan hnuah Miriam ih phuahmi Moses ih hla cu a la ih, cui hla ah hitin an sak: “Na roco tlang ah na hruai lut ding ih na phun ding; maw Bawipa, nangmah umnak dingih na tuahmi hmun ah, maw Bawipa, na kut in na dinmi Hmun thianghlim ah na hruai ding.”10
GSAM 190.4A siartu in a tlun ih Bible cang cu Saam hla ngantu ih a kimnak thu a nganmi thawn ralring zet ih a tahthim ahcun, Palestine ram tiang khal Hmun thianghlim a si tiah a sim lo ti a hmu ding. David cun Bawipa in Israel fale a hruainak thuhla a sim tikah, “A Hmun thianghlim ramri ah, a vorhlam kut in a leimi hi tlang ah a hruai hai.” tiah a ti.11 Tipi Sen ih sakmi hla ah Kanaan ram cu “Hmun thianghlim sungih umnak” hrangah a tuahmi hmun a si tiah sim a si. Cuvek thotho in Saam hla sung ihsin lakmi hi thu ah Hmun thianghlim saknak Moriah tlang cu “a Hmun thianghlim ramri” tiah lawng kawh a si. Asinain hi Saam hla thotho ah, “Judah phun, a duhdawtmi Zion tlang cu a hril. Cule a Hmun thianghlim cu inn sang ropi pawl vekin, kumkhua hrangih a dinmi leilung vekin a sak.” tiah sim a si.12
GSAM 191Hmun Thianghlim Thianfainak cu Leilung Thianfainak tiih Ruahmi
GSAM 191.1A hmaisabik relmi thu cabu ah, leilung, asilole Palestine ram cu hmun thianghlim a si tiah an ruahmi theihpitu a rel hnuah, upa cun, “Hmun thianghlim ziangtin so thianfai ding?” tiah a hal. Profet Mika ih tongkam in a let: “Ziangahtile, ngaih ko, Bawipa cu a umnak hmun ihsin a chuak ding ih, a rung tum ding, leilung tlang sang pawl cungah a ke a phah ding. A hnuaiah tlang pawl cu an tii ding ih, horkuam pawl cu an kek ding, meisa hmai ih a tii mi khuailul vek le hmun hrap ih thletthlakmi ti vekin an si ding.”13
GSAM 191.2Cumi caan ih tlangpi in pawmmi leilung cu hmun thianghlim a si timi ruahnak thawngin, ni 2300 a cem tikah Mika in a relmi ziaza in Bawipa nih leilung a ra thianfai ding tiah zianghman rinhlel loin an ruahsanmi kha a fiang zet. Adventist pawl dokalhnak hmuahhmuah lakah, ni 2300 cemnak ah hmun thianghlim thianfainak dingih a thleng dingmi cu meisa in leilung thianfainak hi a si lo tiah dokalhtu pakhat hmanh nih an rel lo.
GSAM 191Thapostol Pawl An Ruahsannak Hlawhsam, Cathianghlim A Tlin Cingin
GSAM 191.3Mi pawl nih Bawipa duhmi an tuah, Cathianghlim an tlinpi, asinan a thleng dingmi thil ziangzia an theih lo ruangah an ruahsannak ah an hlawhsamnak hi a si mi lawng a si lo. Khrih ih thapostol pawl zong cuvek an si. Khrih cu laam fa parah a to in Jerusalem khua sungah a lut lai ah, profet ih tongkam an hngilh lo ruangah an au:14 “Jerusalem fanu, aw, au aw; na Siangpahrang cu na sinah a ra; a dingfelnak le rundamnak a nei; a niam a si ih, laam parah, laam fapa, laam nu ih fapa parah a to.”15 Cui caan ah au aw ding a tul tuk ruangah an daih ta si ahcun lung pawl hman an au ding.16 Thluntu pawl nih Khrih cu cui caan te ah David ih laltohkham parah leilung siangpahrang bangin a to ding tiah an ruah (“Israel a runsuak dingmi cu amah a si tiah kan ruahsan.”17), cuticun, “Kan pa David ih ram uknak, Bawipa hmin in a ra mi, malsawm in um hram seh.”18 tiah an au. Zarh khat sungah Khrih cu a thi ih Joseph ih thlan sungah a um ding, Rom ralkap pawl nih an kil ding tiah an thei ko ahcun, cui caan ah ziangtluk in so an au ding? 1844 kum ih Adventist pawl nih, profet sim caan hmuahhmuah cem hnuah hmun thianghlim thianfainak cu kum tampi sung a luan hnuah Bawipa a ra ding tiih an thei ko ahcun, Pathian hnenah “sunlawinak” peknak le anmah ten pekawknak ziangtluk so an nei ding?
GSAM 192Ni 2300 Simnak Ah Palhnak Um Lo
GSAM 192.1Cui mi pawl nih caan saupi an simmi cu fimkhur zetin an zohsal ih, palhnak zianghman an hmulo; asinan Bawipa a ra lo ih, meisa in leilung zong a thianfai lo. Ziang a si? A dik zetin, cangvaihnak ropi ah Bawipa an sinah a um tiah an thei; asinan tu ah an ruahnak a tang. Bawipa an rinngamnak cu a thleng lo. Anmah a nusia lo ding tiah an thei. Eng cu hmun pakhat ihsin a ra ding. An hmaiah harsa zetih ummi thusuhnak cu, a hmaisabik relmi Jeremia ih tongkam in a um: “Nang cu ka hnenah bumtu vek le a cawimi ti vekah ziangkim na si ding maw?” Zumnak nih hi rinhlelhnak hi a khawh lo, ziangahtile langnak thu ih profet Habakkuk ih Bawipa tongkam an ruah: “A cemnak ah a tong ding ih, a bum lo ding.”19 Thutak Aw ih ngantu in a relmi tongkam cu an dinhmun a fiangter zet: “Kan Puithiam Sang ropi nih cui ni te ah, entirnak nih kan beisei dingih a phalmi hmuahhmuah a tuah lo tiah kan pawm thei hrih lo.”
GSAM 193Hmun Thianghlim Thu Ah Eng Hmuh
GSAM 193.1Port Gibson, N.Y. ih um Hiram Edson nih keimah hnenah, 1844 kumih caan a liam hnu ni khat ah, lo sungih fang buhphawt pawl dungah a thlaam lai, Pathian Thlarau cu thiltithei zetin a cungah a ra ih, leilung ah a tlak ding bangin a si tiah a chim. Cule cui thawn, “Thianfai dingmi hmun thianghlim cu vancungah a um,” tiih ruahnak a ra. Cui ruahnak cu O. R. L. Crosier hnenah a chim ih, an pahnih in thu cu fimkhur zetin an zir. 1846 kum ih hmaisabik ah, Cathianghlim thu ihsin hmun thianghlim thu relfiangnak thu cabu kau zet, Pu Crosier nih a nganmi cu Cincinnati, Ohio ih suahmi Day Star cabu sungah a chuak. Cui thu nganmi sungah, hmun thianghlim thianfainak cu kan puithiam sang Khrih ih a netnak hnaṭuan a si, 1844 kumah a thok ih, siangpahrang pawl ih Siangpahrang le Bawipa pawl ih Bawipa a si vekin vancung mero lakah a rat sal hlan te ah a cem ding tiah a langter.
GSAM 193Kawhhran Pawl Nih An Hlohmi Mi Pawl An Hawl
GSAM 193.2Thla sarihnak ni 10 a liam zo ih, kawhhran pawl nih Zanlai aunak le vancungmi pahnihnak ih thucah hnuaiah anmah lak ihsin thenaw mi mi pawl an ngahsal ding ih caan nuam an nei ding tiah an ruah; asinan cui ruahnak ah an ruahsannak cu an hlawhsam zet, 1844 kum December ni 26 ih Zanlai Aunak sungih an hmaisa ih ummi pawl hnenah kirsal dingih sawmnak letnak in a langter bangin:—
GSAM 193.3“Asinan thil tak cu ziang so? Kawhhran hmuahhmuah lakih mi tampi nih an hngalh zetmi thupi pawl cu, ‘Leilung pum a cangh mi,’ ‘kum thawng ram uknak,’ le ‘Judah mi pawl Palestine ah an kirsalnak,’ cu Rundamtu a rat hlanah an si. Cathianghlim in a dik lo, a ruahnak a dik lo mi thu pawl cuvek ih thuthang mawi an ngai in kirsal tu pawl nih an mit an hngalh felnak in an tuah; anmah lamah cun hi hi ‘kirsalnak’ taktak a si.”
GSAM 194.1“Cathianghlim thu ningah ‘zalennak’ an ngah zo ruangah, ‘hmai ah kal’ hi ‘kirsal’ asilole ‘dung lam ah kir’ hnakin a him sawn, a hleice in tu ah Khrih Jesuh sungih rinum pawl hnenah sunlawinak lukhum pek ding cu a nai tuk caan ah.”
GSAM 194.2Kawhhran pawl nih Cathianghlim in a dik lo mi thu pawl an thlawn ruangah Bawipa a ratnak an hlat ter; cui thil cu profet Ezekiel ih tongkam Adventist pawl hnenah a rak langter: “Minung fapa, ngaih ko, Israel innkuan mi pawl nih, ‘A hmuh mi langnak cu ni tampi hnu ah a thleng ding; a rak hla caan pawl thu a sim,’ tiah an ti.” Cui thuhla te ah Adventist pawl nih an hmangmi letnak cu a um: “Curuangah an hnenah, Bawipa Pathian in, ‘Ka tongkam pawl cu a hlat ter sal nawn lo ding; ka tongmi cu a thleng ding,’ tiah chim hram.”20
GSAM 194“Na Simcianak Cu Na Simsal Ding”
GSAM 194.3Cabu a ‘ei’ ih ‘caan’ thucah a phuangsuahtu pawl nih leitlun hnenih an hnaṭuan cu a cem zo tiah an ruah; ruangah hnam pawl, holh pawl, le siangpahrang pawl anmah hnenah an zirh sal ding tiah thu peknak a um. A hmaisa ih theih lo mi hnaṭuan pakhat cu tu ah a cem ding, cumi cu vancungih Pathian biakinn le a biakthil hna ih a taktak zia mi pawl hnenah langter ding a si. Biakinn cu tlet dingih thu peknak (21) cu, caan simcianak cemnak ah ziang thil a thleng ding timi theihnak dingah a tul; cui thawn, “Cule hmun thianghlim cu thianfai a si ding.” timi tongkam relfiangnak a um.
GSAM 194.4Caan thucah hi vancung ihsin ra mi vancungmi in a phuangmi a si; a hnaṭuan a cem hlanah mi pawl cu an zirhsal dingih thu a pek. Cuvek ruangah hmun thianghlim thuhla relfiang dingmi, ruahsannak hlawhsam mi pawl hnenah rinngamnak petu dingmi, cui caan te ah Pathian mi pawl nih amai hmaiah an nunzia an hniksaknak dingih ‘thinghlu’ asilole ‘hnak’ asilole dan vekih an hman theih dingmi petu dingmi thucah cu, vancung ihsin a ra mi a si tiah langtertu hminsinnak fiang zet a nei ding; mi ih suahmi a si lo ding.
GSAM 195Mi Pawl Hnenah Thucah Peknak Cu Ruahnak Dik Lo in A Kharnak
GSAM 195.1Khrih ratsalnak thu dokalh ih ruahnak dik lo ummi cu mi pawl hnenah lutnak khar tu kulh hreu zet a si; cule ruahsannak hlawhsamnak san thu eng fiang le dik zet tel lo in an hnenah zirsal dingih zuamnak hi a hlawk lo ding. Adventist zumtu pawl anmah ten, vancung ihsin thu peknak thar in an thinlung thar ter a tul hmaisabik; cui hnu lawngah mi pawl cu dik zetin zirh an si thei. Ziangtin so hi thil hi a cang thei ding? Mi fimnak lawng in a tuah thei maw? asilole, caan liamta cangvaihnak ah Pathian Thlarau hnaṭuan thuk zet an ton mi pawl cu mi fimnak lawngih ruahnak in an lung a awm ding maw? ‘Vancungmi pathumnak ih thucah’22 vekih hnaṭuan lo cun an buainak lak ihsin an chuahter thei lo; cui hnaṭuan cu an pawm theidan bangin a zawn khat khat in thok, cule vancung ihsin ra mi a si timi langtertu theihpinak hnget zet a nei.
GSAM 195Tuu Kiltu Um Lomi Tuu Pawl Vek
GSAM 195.2Adventist mi pawl cu ruahdan pakhat in tuu kiltu um lomi tuu vek an si; an lakih mi thawng tampi cu zarh tlawmpal hlan lawngah kawhhran le zumnak dan hmuahhmuah an thiar, an thlarau nun zawnah mi ih dinmi pawlkom pakhat hman nih an mawh a phur lo. Leilung ih kaihhruaitu an rinh theihmi an nei lo; Pathian lawng hi an rinngamnak a si.
GSAM 195.3Asinan thil pakhat cu an rinngam zet, cumi cu an hnenah thirkhawl vek a si: caan thucah cu a dik.23 Asinan mi pawl bangin, Pathian nih kaihhruai le kilhim lo si ahcun, letnak dik lo pawm ding, asilole ‘lungsaunak’ an hloh ih an hmaisa tonmi ah an zumnak an thlah dingih an um. Mi hrekkhat cu an tuah; midang pawl cu an thlarau nih a duhdawtmi amah cu zumnak mit in an zoh ringring in an hal: “Zohkhenhtu, zan cu ziang so? Zohkhenhtu, zan cu ziang so? Zohkhenhtu nih, ‘Zing a ra ding, zan zong a ra ding; thu na hal duh ahcun, thu hal aw; kir aw, ra aw,’ tiah a ti.”24
GSAM 196J. N. Andrews ih Ruahsannak Hlawhsamnak Thu
GSAM 196.11844 kumih hi tonmi a neihmi J. N. Andrews Upa nih ruahsannak hlawhsamnak thuhla cu hitin a rel:—
GSAM 196.2“1843 le 1844 kumah Bawipa a ra ding tiah an beiseitu pawl cu an ruahsannak ah an hlawhsam. Hi thil hi mi tampi hnenah hi thuhla ih theihpinak hmuahhmuah hnongnak ding san tawk a si. Ruahsannak hlawhsamnak cu kan pawm, asinan hi hi hnaṭuan ah Pathian kut a um tiah hnongnak ding san dik a si tiah kan pawm thei lo. John Baptist ih hnaṭuan cemnak ah, Jesuh cu biakammi Messiah a si tiah a lang tikah Judah kawhhran cu a ruahsannak ah a hlawhsam. Israel a luat ding tiah an beiseihmi cu mi sual pawl kut in an kai ih an that tikah, thluntu zumtu pawl cu a hngaihsam zetin an ruahsannak ah an hlawhsam. A thawhsal hnuah, Israel ram uknak a tharsal ding tiah an beisei lai ah, an theihmi cu amah cu a Pa hnenah a kal ding ih, caan saupi sung harsatnak le riahsiatnak hnenah an um ding tiah a si ruangah an ruahsannak ah an hlawhsam lo thei lo. Asinan ruahsannak hlawhsamnak nih Pathian in a mi pawl a kaihhruai ah kut a nei lo timi a langter lo. An diklonak an remthat dingih an hruai ding, asinan Pathian an rinngamnak cu an thlahter ding a si lo. Israel fa pawl nih ram hmunrawl ah an ruahsannak an hlawhsam ruangah Pathian kaihhruainak cu voi tampi an hnon. Kanmah hrangih zohthim dingih an um, zumlonak ih an tuah vekin kan tuah ve lo ding.”25
GSAM 196Thutak Nih Mi Duh Lomi A Cangnak Baptisma A Ngah
GSAM 196.3Thutak thupi pawl cu mi duh lomi lam ah Bawipa ih a ret mi cu an pawm le an thu an awihnak dingah thinglamtah26 a si; cule hi hi caan netnak ah a dik zet. Peter nih thil hmuahhmuah cemnak cu a nai ih, ‘thuṭhen’ cu ‘Pathian ih inn’ ah a thok dingmi caan thu a rel in, hitin a ti: “Ka duhdawtmi pawl, nan hniksaknak dingih nan lakah ummi meisa hniksaknak hi thil thar pakhat nan ton vekin, mangbang ih ruat hlah u. Asinan Khrih ih harsa tonnak ah nan tel ruangah lungawi uh, cun a sunlawinak a lang tikah nan lungawinak cu a luat zet ding. Khrih hmin ruangah mi nih an hmuhsuam ahcun, nan malsawm; ziangahtile sunlawinak le Pathian Thlarau cu nan parah a cawl; anmah lamah a sia tein an rel, nan lamah sunlawinak a si.”27
GSAM 197.1Thutak nih mi duh lomi baptisma a ngah zo tikah, mi tampi ih zumnak zui lawng hnakin a pawm dingah zangfahnak a tul sawn. Mi ṭha titer awtu pawl nih, ‘thli le tidai kalh’ in tidai luannak kalh ih long hlau vekin hnaṭuan a ngenmi thutak cu pawm dingih sawmnak ropi zianghman an hmulo. Curuangah thutak cu rinum, thinlung dik, lungtak, le mawhphur zet pawl hniksaknak a cang.
GSAM 197.2Khrih ratsalnak cangvaihnak ih simcianak nih ruahsannak hlawhsamnak a ko tiah kan hmaisabik ah kan rel zo. A thleng; cun Pathian ih kaihhruainak ah cui thucah pawmnak cu thinglamtah a nei.
Notes
- Thuphuan 10:10, 11; 11:1. ↩
- Ezekiel 3:1-3. ↩
- Jeremiah 15:16. ↩
- Pikra—zu, aloe kung ih a kha mi ti le mura thinghnai cokrawi ih tuahmi, a kha zet ih duh um lo zetmi sii. ↩
- Johan 20:13. ↩
- Jeremiah 15:16-18. ↩
- Hebru 10:35-39. ↩
- Ellen G. White Ih Nunnak Thuanthu Tawi, cahmai 107-109. ↩
- Cui caan ah zohman in van ih Hmun thianghlim a um ti ruahnak an nei lo. ↩
- Suahlannak 15:17. ↩
- Saam Hlabu 78:54. ↩
- Saam Hlabu 78:68, 69. ↩
- Mika 1:3, 4. ↩
- Johan 12:16. ↩
- Zakaria 9:9. ↩
- Luka 19:40. ↩
- Luka 24:21 ↩
- Marka 11:10 ↩
- Habakkuk 2:3. ↩
- Ezekiel 12:27, 28. ↩
- Tletnak ah a netnak ih nambar zianghman pek lo ahcun, a ziaza cu a tel ih, a kau le a sau dan cu a tel lo. ↩
- Thuphuan 14:9-12. ↩
- Ni 2300 an simnak cu fimkhur zetin zohsal in, palhnak zianghman an hmulo, tu tiang zongah hmuh a theih lo. ↩
- Isaiah 21:11, 12. ↩
- Thuphuan 14:6-12 ih Thucah Pathum, p. 33. ↩
- Matthai 16:24. ↩
- 1 Peter 4:7, 17, 12-14. ↩