Bung 11 — Vancungmi Pahnihnak ih Thucah
GSAM 171.1“Cule vancungmi dang pakhat a rak zui ih, hitin a ti: Babulon a tlu, a tlu, cui khawpi ropi cu, ziangah tile amah in miphun hmuahhmuah cu a zualzangnak ih thinhnak zu in a inter.”1
GSAM 171.2“Inn neitu cu a thin a heng ruangah a siahhlawh hnenah, ‘Zamrangten khawpi ih zinpawl le lamzin fate pawl ah feh awla, hitawkah rethei pawl, kutke thei lomi pawl, ke lamah rawngtu pawl le mitcaw pawl hruai lut aw,’ tiah a ti.”2
GSAM 171.3Bawipa in a rawngbawltu pawl hmangin leitlun cu, “A thuthennak caan a ra zo,” timi thucah thawn a cangvai ter. Amah ih minung si kan ti pawl hmuahhmuah in an duh asile an pumkhat theinak ding thucah a si. Himi cu neihawknak zanriah ruai ih va tel dingih ko hmaisabiknak a si. Cu cu “sawmmi pawl hnenah” a phuang zo.3 Himi koawknak cu phuahhlam dangdang ruangah an hnorsan tikah, vancungmi pahnihnak ih thucah thawn a milaw mi koawknak pahnihnak cu pek a si.4 Himi koawknak thawngin Bawipa in a thutak ih eng a karhzai vivo thawn can net tiang feh dingih suah ding minung pawl a then.
GSAM 171Neihawknak Zanriah Ruai Ih Koawknak Pahnihnak
GSAM 171.4Thucah pahnihnak—thuthennak caan ra zo tiah auaw thawng hnu ih ra mi—cun, “Babulon a tlu, a tlu, cui khawpi ropi cu, ziangah tile amah in miphun hmuahhmuah cu a zualzangnak ih thinhnak zu in a inter,” tiah a ti. Zanriah ruai ih koawknak pahnihnak cun, “Zamrangten khawpi ih zinpawl le lamzin fate pawl ah feh uhla, hitawkah rethei pawl, kutke thei lomi pawl, ke lamah rawngtu pawl le mitcaw pawl hruai lut uh,” tiah a ti. Himi ca thianghlim pahnih ah Bawipa ih minung si kan ti pawl cu “khawpi” tiah kawh an si. An zumnak le an thu zirhnak dangdang, kalhawk le buai mi pawl ruangah an “Babulon” tiah kawh an si. Can neta thuhla sim mi ca dang pakhat ahcun Bawipa a rat hlan tein a minung pawl cu “Babulon” ihsin ko suah an si ding tiah kan hmu: “Babulon ropi a tlu, a tlu, cule khawsia pawl ih umnak, thlarau bawrhhlawh tinkim ih khapnak le vorhlam thiang lo le huatmi tintai pawl ih thirkuang ah a cang. ... ‘Ka minung pawl, amah ihsin suak uh, amah ih sualnak ah nan tel ve lonak dingah le a hremnak pawl nan co ve lonak dingah.’”5
GSAM 172“Na Theih Dan Kha Ruat Aw”
GSAM 172.1Sardis kawhhran hnenih ca ngan mi ah, “Curuangah na rak co mi le na rak theih mi kha vun ruat sal awla, kai hnget awla, sual sir aw. Curuangah na harh lo ahcun, rukru vekin ka lo ra ding ih, ziang can ah ka lo ra ding ti na thei lo ding,” tiah kan siar.6 Sardis kawhhran cu “Jezebel”—zumnak tlansantu kawhhran—ih hnatuannak caan thim hnuah, Remthatnak thawngin suah mi a bang. Sardis kawhhran cu a nung mi kawhhran a si zo tiah an hrilh; asinan Bawipa a ratsal ding thu an theih hnuah an hnorsan, cuticun zan ih rukru vekin cui thil cu an parah ra thleng thei dingih anmah ten an ret aw. Cuti vekin Paul tirhthlah in 1 Thesalon 5:1-5 ah, Bawipa a ratnak a nai tikih “hnangamnak le himnak” tiah au pawl ih dinhmun ding a sim. Thutak ih eng thlun pawl cu “ni ih fapa pawl” tiah kawh an si, cule Bawipa in rukru vekin an parah a ra lo ding.
GSAM 172.2Kawhhran sarih pawl ih simcianak ah Sardis kawhhran a tlu hnuah Philadelphia, asilole (cui tongkam ih sullam cu unau duhdawtnak a si) kawhhran cu a ra lang tiah kan hmu. Himi vek pawl cu zumtu 50,000, vancungmi pahnihnak ih thucah thawngin kawhhran dangdang hmuahhmuah lak ihsin suak in, Khrih ratsalnak hmakhatte a thleng ding timi thuhramthutak parah unau duhdawtnak ih thlung pakhat ah an pumkhat aw mi an si.
GSAM 173Thucah Pahnihnak Phuangsuah Dan
GSAM 173.1September 12, 1844 ih Zanlai Aunak thuthangca sungah, Upa Joshua V. Himes in vancungmi pahnihnak ih thucah le cui thucah phuangsuahnak hruaitu thil umdan pawl thuhla ah a ngan mi pakhat a um. A ca cu McConnelsville, Ohio, August 29, 1844 ih ngan mi a si, cule hitin a ti:—
GSAM 173.2“1840 ah Unau Miller thawn hna kan thok tikah, kum 9 sung rori thu a sim zo. Cuih can sungah amah cu amah lawng deuh in a ding. Asinan a hnaṭuan cu reipi cawl lo in a tha zet ih, Pathian minung pawl ih ruahsannak dik le Bawipa ih ratsalnak hrangih timlamawknak tulzia theihthiamter dingin kawhhran sungih zumtu pawl a harh. Pianthar hrih lo mi phun hmuahhmuah khal an hloralnak dinhmun theihthiamter dingin a harh, cule Khrih ih ratsalnak ah Mo neitu thawn hnangamten an tong theinak dingin Pathian hnenih sual sirnak le kirsalnak hmanhmawh tu a si. Hi pawl cu a hnaṭuannak ih tumtah mi ropi pawl an si. Milai cu zumnak lam kawhhran pakhat simaw, pawlkom pakhat simaw ah thleng dingin hna a tuan lo.
GSAM 173.3“Khrih a rat ding cu a nai zo tiah thutak kan theih ih, mipi hmaiah cui thu kan pom tikah, ruahnak cu kan neih mi thotho le lamzin cu Pathian ih remruatnak in hna tuan dingih kawh kan si mi kawhhran dangdang lakah kan thlun. Rawngbawltu pawl le kawhhran pawl hnenah, annih cu kan tibuai ding, kan then ding, kan buai ding cu kan hnaṭuan pakhat hman a si lo tiah kan sim. Kan tumtah mi pakhat lawng a um, cule cui cu ‘auaw’—thuthennak cu ‘sangka ah’ a ding tiih ralrinnak—phuangsuahnak le kan milai pi pawl Bawipa ratnak hrangih timlamawknak dingin sawmnak a si. ... Kan hnaṭuan hmangtu rawngbawltu pawl le kawhhran sungtel pawl in thutak cu thinlung zawnlung in an pom lo ih, thutak cu pom in an sim le an kilkhawi ding, asilole an hmai ih caan harsa a thlen tikah thinlung hnget zet ih zumtu pawl thawn buainak an nei ding tiah an thei. Curuangah thutak dokalh ding an ruat, cule thuhla cu khat in lamzin pakhat, khat in lamzin dang hmangin khar an tum. Himi in kan unau pasal le nunau pawl cu a hmun harsa zetah a ret. An tam sawn in an kawhhran an duhdawt ih, suah ding an ruat thei lo. Asinan anmah cu an hnihsan, an hrem, an covo le an lungawinak hlan mi pawl ihsin lamzin dangdangin an tan tikah, ‘caan tawk ih rawl’ an pek nawn lo tikah, cule Sabat tin an hna ah ‘hnangamnak le himnak’ timi thlemnak hla an ring tikah, an pawlkom duhdawtnak cu hmakhatte in an dai thlang. Anmah cu an cahnak ropi in an tho, anmah parih salnak cu an phawt hlo, cule ‘Ka minung pawl, amah ihsin suak uh’ tiah an au.
GSAM 174Hmun Harsa Zetah Kan Um
GSAM 174.1“Himi thil umdan in kan hmun cu harsa zetah a ret. (1) Kan simcianak caan ih a netnak ciah ah kan um, cule cuih caanah Bawipa in a minung hmuahhmuah cu pakhat ah a khawm ding tiah kan beisei; (2) kan thu zirh dan cu a dang deuh ringring, atu ah thil umdan a danglam zo ruangah, kan hnenah kan thu le kan thucah cohlang zo mi kawhhran pawl then ding le tibuai dingih koawknak ah kan pumkhat ve ahcun, kanmah ah mi bumtu a um tiah ruah an ding. Curuangah kan um hrih ih, hramthok ih kan dinhmun kha kan thlun hrih, kawhhran le rawngbawltu pawl in thuhla cu an hruai thleng hnu tiang. Cule Pathian tihzahnak ruangah thutak le hrem an tuar mi Pathian fale pawl hrangah humhimnak dinhmun kan lak a tul.
GSAM 174Kan Feh Dan Hrangah Tirhthlah Pawl Ih Tahthimnak
GSAM 174.2“‘Cule amah cu Judah biakinn sungah a lut ih, thlapi thum sung rori Pathian lalram thuhla ah thu elawknak le thu zirtirnak thawn hngal zetin a sim. Asinan mi hrekkhat in an thinlung an hakter ih, an zum lo. Mipi hmaiah cuih lamzin cu an sual zetin an rel. Curuangah amah in anmah a tan ih, dungthluntu pawl cu a then, cule Tyrannus ih zirnak inn sungah ni tin thu a el.’7 Mi hrekkhat in an thinlung an hakter ih, ‘cuih lamzin’ [Bawipa ih ratsalnak] an sual zetin an rel hnu lawngah kan unau pawl in an kawhhran pawl an tan ih an then. ‘Sual thu simnak’ hi an tuar thei lo, ‘sual siahhlawh’ pawl ih rel mi cu an tuar thei lo. Bawipa a ratsal ding timi ‘beiseinak malsawm’ hngaktu pawl hnenih hremnak le ‘sual thu simnak’ lamzin thlun thei kawhhran pawl cu, an mithmuhah thuthup Babulon ih fanu pawl lawng an si. Cutiin an phuang, cule thuthangtha zalennak sungah an lut. Babulon timi ziang a si ti ah kan zaten ruahnak pakhat kan neih lo khal sehla, Pathian lalram le a ratsalnak cu a nai zo timi thu zirhnak dokalhtu pawl hmuahhmuah thawn hmakhatte le netnak ah thenawknak kan tuah ding timi ah kan lungkim. Himi cu nunnak le thihnak thu a si tiah kan zum. Bawipa ih ratsalnak a hmuhsuam in a rel simaw, a dokalh simaw tu pawl thawn pehtlaihnak ah um reng cu thihnak a si. Milai thu thlun dan hmuahhmuah ihsin suak in Pathian thu parah ding ih, ni tin Bawipa langnak hngak cu nunnak a si. Curuangah atu ah ziangvek lam khalin salnak kawn ih awk mi pohpoh hnenah, ‘Anmah lak ihsin suak uhla, thenaw uh, Bawipa in a ti. Thil thiang lo cu tham hlah uh, cule ka lo cohlang ding. Ka lo hrangah Pa ka si ding ih, nanmah cu ka fapa le ka fanu pawl nan si ding, Bawipa Ziangkim Tithei in a ti.’”8
GSAM 175A Ruang Simfiang Theih Lo Mi Dokalhnak
GSAM 175.1Wm. Miller in cuih canah kawhhran pawl le Adventist pawl karlakih doawknak um mi cu hitin a sim:—
GSAM 175.2“Khrih zumtu kawhhran pawl in himi thutak le hi beiseinak malsawm ruangah an sungtel pawl an suahsan cu a dan le a ziaza thawn a mil lo zet ih, ziangruangah so ti theih har zet. Baptist kawhhran hrekkhat in, an zumtu cu an zumnak ruangah an suahsan lo, Khrih ratsalnak zumtu pawl thawn an pawlkom ruangah an suahsan tiah an ti, ti ka thei. Curuangah a rat dingmi Rundamtu zumnak ruangah a si lo ahcun, Baptist kawhhran lawng thawn pawlkom dah tu keimah cu ziangruangah an thusimnak dawhkan ihsin an ka suahsan? Himi cu thuphan thu lawng a si. Asinan Methodist le Presbyterian pawl cun pawlkom hmunkhat ih umnak an pom ruangah, anmah hrangah himi thuphan thu hi a si thei lo. Ziang ruangah an suahsan? Mi hrekkhat cu ‘Khrih ratsalnak thawn pehpar aw mi hla an sak’ ruangah an suahsan tiah ka thei; midang pawl cu an aa ruangah tiah an ti, an aatnak cu Khrih hrangih an hngak men lawng a si. O Pathian, ‘an tuah mi an thei lo ruangah anmah ngaidam aw.’”
GSAM 176Storrs: Kawhhran Pawl Ih Adventist Pawl Parih Dinhmun
GSAM 176.1George Storrs in Adventist pawl parih kawhhran pawl ih dinhmun cu hitin a sim:
GSAM 176.2“Anmah lakih zo in saw atu hman ah, ‘Siangpahrang nu vekin ka to’ tiah an ti lo? Anmah lakih zo in saw ni khat ah leitlun nehnak an co ding ih, an zumnak hnenah leitlun pumpi an tulut ding tiah ruat aw in an lungawi lo? Bawipa ih ratsalnak cu sangka ah a ding tiah hngal zetih langternak tuahtu mi pakhat cu, an lakah hnangamten a umter dingih tuar zo tu zo so an si? An lakah buainak um loin um reng theinak dingah, cuih thil thu ah na ruahnak ziangvek khal sisehla, hi kumah Bawipa a ratsal ding timi zumnak phuangsuahnak cu ‘pumpuluk in hrial’ ding hi an duh maw si lo? Cule na thinlung in au duh zet mi, ‘Pathian tihzah uhla, amah cu thangthat uh, ziangah tile a thuthennak caan a ra zo,’ ti mi thu hi na phuang thei lo ding maw?”
GSAM 176Mansfield Ih Theihpitu Thu
GSAM 176.3L. D. Mansfield in Oneida, N.Y., March 21, 1844 ihsin ca a ngan ih hitin a theihpitu thu a pek:
GSAM 176.4“Vancung ihsin Bawipa hngaktu a duhdawt mi fapa pawl ih ruahnak parah Pathian cu cangvai in, vancungmi in ‘kumkhaw thuthangtha phuang dingih, “A thuthennak caan a ra zo,” tiah a ti’ timi thu ngaihtuahnak lawngah an hruai lo, a hnu ih thupek mi, ‘Amah ihsin suak uh, ka minung pawl!’ timi an thlun ter ve. Atu hlan nakih ka theih thiamnak hnakin, tuini ih zumnak pawlkom pawl cu thazang thawn hlonthlak ding le hmuh sal a si nawn lo dingmi Babulon ih hmun tumpi an si tiah ka zumnak a cak sinsin. ... Asinan pawlkom hrekkhat cu ki fate thawn an bangawknak a langfiang zet tiah ka ruat. Thil umdan hrekkhat cu tahthimnak in kan langter ding.
GSAM 176Mipi Buaihnak Langternak
GSAM 176.5“Hi ram kiangkapah Bawipa ih ratsalnak phuangsuahnak ah hlawhtling zetih hna a tuan zo mi unau pakhat in, hmun pakhat ih caan pek mi ah thu sim dingin a ruat. Bawipa ih remruatnak in, thu sim dingih ruat mi hmun ihsin mile 16 hlaah a umter; asinan rawngbawltu _____ cu mipi buaihnak hotu in a um, lung erhtu le vate hmul thawn Pathian Cungnung Bik ih siahhlawh cu tuah dingih an rak timlam. Cui rawngbawltu cun cuih hnuah caan sau khawmnak a thok, asinan a umdan cu hmarlam ih vur khal tumpi vekin dai le vawt a si—mi pakhat hman a harh lo ih, mi pakhat hman sual sir lo. A netnak ah rawngbawltu cun, ‘ka ruat ahcun “thinlung buai mi pawl toknak” ah ka to ding a tul ding,’ tiah a ti.
GSAM 177.1“Hi khua ih pawlkom hotu pakhat in, hitawkah khawmnak kan tuah rero lai ah amai pawlkom hnenah, ‘Mi pakhat in amai inn ah ra ih, himi kumah Khrih a rat ding tiah a zum tiah a ti asile, inn lengah ka thlah ding,’ tiah a ti.”
GSAM 177Kawhhran Pawl Hnenih Kan Ti Dingmi
GSAM 177.2Himi tikcu ah cun Boston, Mass. ih pumkhatmi zumtu pawl ih Khrih ratsalnak khawmpi hnenih thu simnak ihsin theihpinak pakhat kan run phuang ding. Hi thu cu May 31, 1844 ih tuahmi a si ih, Wm. Miller, Elon Galusha, N. N. Whiting, Apollos Hale le J. V. Himes in an hmin an thlak. An thu cu himi hi a si:—
GSAM 177.3“Kawhhran pawl hnenah kan ti dingmi thu cu tawite in kan sim ve lai. Himi ah, thil dang tam zet vekin, hmunnih lam ih thil hlauhawm a um vekin kan hmu. Pakhatnak cu, kawhhran ih thuneihnak kan peihnak ihsin, hi ti dingmi thu ah kan daihter aw ding hi a si. Hi thil ah Pathian hmaiah an kawhhran ih Thianghlim cathiang thawn a rem lo mi thu an thlun ruangah mawhthluk dingih anmah ten an tuah aw zo mi thawngthlakhaw a um cu kan zum. An dik zetih rinum sehla, tu ah an him deuh ih an hna a ṭha deuh ding, hremnak tuar dingah kawh an si hmanh ah.
GSAM 177.4“Hlauhawmnak a pahnihnak cu, kan parah kawhhran pawl in diklonak an tuah ruangah, anmah dokalh in phuba laknak thlarau kan thlun ih, cuvek pawlkom hmuahhmuah cu thliar lo in ral kan doh hi a si. Adventist pawl in an pehzomnak kawhhran pawl hnenah an ti dingmi thu kha, kan pek dingah kan hnenah dil a si hman ah, mi hmuahhmuah hrangih hman theih dingmi kaihhruainak kan pek thei lo. An dinhmun in a tul vekin Pathian tihnak thawn an tuah ding a si.
GSAM 178.1“Asinan kan ti dingmi thu ah kan dik zet ding ih, tikcu le hmun remcang tinah thutak hrangah theihpinak kan pek ding. Himi lamzin kan thlun ruangah kawhhran pawl an thin a heng ih, kan daih lo ahcun an lo dawi hloh ding an ti tikah (kawhhran thawn pehzom awknak cu daihnak thawn ṭhen awk a ṭha kan ti ahcun, cu cu lam ṭha deuh a si thei), kan ti dingmi kan tuah uhsi. An lo dawi hloh tikah, diklonak kan tuar ih kan sabar ding; kan Bawi thawn, ‘Sangka lengah feh suak ih, a zahthil kha pu in,’ kan feh suak ding hi kan duh a si.”
GSAM 178.2Vancungmi pahnihnak ih thucah a phuangtu pawl hnenah kawhhran pawl ih an tuah dan thu hi thu lakmi pawl ihsin a fiang. “Zanriah ruai” hnenah kawhnak pahnihnak pek hnuah, thlarau pumkhatnak sungih khawmmi pawl cu “kutzeng kezeng,” “ke lam a cawl,” le “mitcaw” tiih an ko. Himi cun, an ṭhen awkpi mi “siahhlawhpi pawl” ih “vuaknak” ruangih an tuar mi hremnak cu a langter zet.
GSAM 178Thutak Thar Pawl Pawm Dingah Mi Dang Ṭhimsak
GSAM 178.3Bawipa ih tumtahnak cu a fiang zet: vancungmi pahnihnak ih thucah phuangnak—“zanriah ruai” hnenah kawhnak pahnihnak—le “Zanlai aunak” hnuaiah mi dang a hrangih a ṭhimsak. Caan netnak hrangih thutak man nei pawl cu zawtnak thawn zawng ih phuang ding an si; hi hnaṭuan cu “zumnak thu ih ṭemmi” kawhhran sungah a cang thei lo, khawvel hnenih thuthangtha phuangnak cu Judah pawl ih pawlkom thawn pehzom in tirhthlah pawl ih kawhhran in a tuah thei lo vekin. Pathian in cutawk hmunah ṭhen awknak a kawh;9 Cutivek in Khrih ratsalnak zumtu pawl khal an zumnak thu sungih an khum duh tu pawl hnen ihsin ṭhen awknak a kawh.
GSAM 179Storrs ih “Thu Simnak Paruk”
GSAM 179.1Himi feh suahnak hnu reipi lo ah, hmailam hremnak thu ah Khrih ratsalnak pawl hnenah eng a ra thleng. George Storrs ih “Thu Simnak Paruk” timi cabu fate ah, milai cu pianphungin thi thei a si; mithi cu thihnak le thawhsalnak karlak ah theihnak nei lo an si; Pathian ngai lo pawl hremnak netnak cu an cem dih ding; le thi thei lo nunnak cu Pathian ih laksawng a si ih, kan Bawi Jesuh Khrih ah zumnak hmangin lawng pek a si, tiah a zirh.
GSAM 179.2Adventist thawngthlakhaw in milai ih pianphung thu hi an pawm, asinan an hmuahhmuah in an pawm lo. Himi thu an hnongnak in an lakah buainak a thlen lo, ziangahtile zumnak thil pakhat lawngah an ruat ih, nun dan tehnak a si lo. Curuangah Khrih a nai ratsalnak thu khawvel hnenah ralrinnak pek dingih pumkhatnak hnaṭuan cu a nghet. Asinan hi thu in anmah dokalh ih kawhhran pawl ih thinhengnak a cakter.
GSAM 179“Thu Simnak Paruk” Cu A Doksak Thei Lo
GSAM 179.3Ka umnak khua ih Methodist upa, 1843 kumah Khrih ratsalnak thu a phuangtu pawl lakih a telmi, cun “Thu Simnak Paruk” a dong ih a siar. A kawhhran sungtel pawl hnenah himi thu a doksak thei lo tiin a pawm; asinan kawhhran sungtel tampi in an pawm thok tikah, cabu cu siar hlah uh tiah midang a kawh, “nan siar ahcun hi thu nan zum ding,” tiah a ti. September 1844 ah hi upa hi kumtin khawmpi ihsin a kir hnuah, a thuthang simnak hmun parah a ding ih, Khrih ratsalnak thu a hnong thluh tiah mi hmuahhmuah hmaiah a phuang. Tin, inn sungih thu sim dingah thuthang phuangtu pawl a ko theu ruangah kawhhran hnenah ngaihthiamnak a dil.
GSAM 179Thu Diklo Zirh Tiih Thuṭhen An Si
GSAM 179.4Upa ih himi tuahnak hnuah, Khrih ratsalnak zumtu pawl thu diklo an zirh tiin an tawlrelnak hna a tuan. Asinan Bible ihsin anmah ten an thu an phuang thei ruangah kawhhran in nehnak zianghman a nei lo. Mi hrekkhat cu kawhhran ihsin an hnawt hloh, ziangahtile an feh dan cu dan thawn a rem lo; midang tampi cu, Thianghlim cathiang thawn a kalh lo mi zumnak ruangah sungtel hnawt hloh mi pawl cu an hnawt ruangah anmah ten an suak. Cuti cun, minung za tampi in Rundamtu an hmuh ih Pathian ah an lungawi zo mi kawhhran ihsin Khrih ratsalnak thu cu kumkhua hrangah an khar hlo.
GSAM 180.1Ka pian khua ih an tuah mi vek cu ram pumpi ih kawhhran dang za tampi ah an tuah ve. An unau hmaisa pawl in cutivek ih an tuar mi pawl cu Isaiah profet ih thu ah lungnemnak an hmu: “Bawipa ih thu hi ngaihnik uh, a thu ruangih ṭih ih a khurmi pawl: nan lo huatu, ka hmin ruangah nan lo hnawt hlotu nan unau pawl in, ‘Bawipa cu thangṭhat si seh,’ an ti. Asinan Bawipa cu nan lungawinak hrangah a lang ding ih, anmah cu ningzah an si ding.”10
GSAM 180Mi Ṭhalo Pawl Ih Thinhengnak Langter
GSAM 180.2Bawipa rat dingih beisei ni a nai deuhdeuh tikah zumtu pawl cun an hnaṭuan ah ṭhahnemngai deuhdeuhin an ṭuan; mi ṭhalo pawl khal an au ih an hmuhsuamnak a nasat deuhdeuh, October 31, 1844 ni ih Zanlai aunak cabu siamtu in a ngan mi thu hnuaiah kan hmu ding.
GSAM 180.3“Khrih ratsalnak cangvaihnak in mi ṭhalo pawl parah a tuah mi cun, Pathian cu himi cangvaihnak ah a um ti kan zumnak a cakter zet. Pathian zangfahnak lawngin rundam theihmi misual pawl tuah ding a si vekin, Pathian fa pawl an pumkhat ih amah hmaiah an kun ih an niam aw, a langnak hrangah an timlam aw tikah, mi ṭhalo pawl in thinhengnak nasa zet an langter. Kanmah ih cabu sung lawngah kan khawmnak thu kan phuang; khawtlang cu kan ko lo. Cu cing khalah Belial fa pawl in khawmnak sungah an lut khat ih buainak tampi an tuah. Zarhte ni, October 12, 1844 zanlam ah, Sabat [Zarhpi ni] hrangih inn thiangter dingah inn kilkhawitu in tikcu a neih theinak dingah biakinn ah khawmnak kan nei lo. Asinan mipawl in inn an khiih lut ih, inn thiangter dingih cu zalennak hman an pe lo. Asinan khaw uk tu in zohman in a ko lo hmanah rang zetin a rung tel ih, anmah cu a dawi suak.”
GSAM 181.1“A hnu Sabat [Zarhpi ni] ih kan khawmnak ah, biakinn a khat hnuah, inn hmaiah lamzin ah mipawl tampi an um. An lakah mi tampi cu Khrih ratsalnak an zum ruangah an thin a heng. Zanlam ah khawtlang ih buainak ruangah khawmnak kan nei lo; asinan zanlam a thok in mipawl cu lamzin ah an khat. khaw uk tu le khaw kilkhawitu pawl ih rang telh zia in lamzin an thiangter, khaw kilkhawlnak inn ah mi hrekkhat an kuat hnuah. Mipawl ih tuah dan cu Sodom siatnak hlan zanih Lot ih sangka kiangih khawmmi pawl thawn lawng kan teh khawh. Mipawl ih himi cangvaihnak cu a rang zetin, hmun tinah caan khat ah le a kau zetin a cang ih, Judah thla sarihnak ih ni hmaisa ah a lan ruangah, himi thla hi a si ding tiah kan ruahnak a cakter.”
GSAM 181Mi Hmuhsuamtu Pawl in Vancung Kainak Puan An Bun
GSAM 181.2October 22, 1844 ni, Ni 2300 a cem ni, Paris, Maine ah zumtu pawl in biaknak inn sungah Pathian hnenah thlacamnak thianghlim an tuah ih, hi ni ah Bawipa a ra ding tiah an beisei. Mipawl ih hmuhsuamtu pawl cu inn kiangah an khawm ih, hmuhsuamnak hla an sak. Hi miṭhalo pahnih in puan var sau zet an bun, inn cungah an kai, hla an sak, inn sungih thlacam ih Bawipa hngaktu pawl cu an hmuhsuam.
GSAM 181.3Hi thil ruangah Adventist pawl in vancung kainak puan an bun tiah zuam thuthang an phuang thok a si ding. Asinan Khrih ratsalnak cabu pawl in 1844 kumah Adventist pakhat in vancung kainak puan a bun ih Bawipa hngah timi theihpitu dik pakhat hrangah $500 tiang an pek ding tiin an tiam. Cuti vek thil pakhat hman a um ti theihpitu cu tuini tiang zohman in an suah thei lo.
GSAM 182Hazen Foss Ih Langnak, 1844
GSAM 182.1Himi caan velah Poland, Maine ah Hazen Foss timi tlangval pakhat a um. Thla sarihnak ni 10 ah Bawipa a ra ding tiah a zum zet. A hmuhdan a ṭha, mi pawl hnenih a tong dan a nuam, fimzirnak khal a nei deuh. “Zanlai aunak” a cem hlan kar hrekkhat ah Bawipa a nai ih langnak a pek. Himi langnak ah Khrih ratsalnak mi pawl in Pathian khua an khualtlawn dan le an hlauhawmnak a hmuh. Ralrinnak thucah hrekkhat a pek, a phuang dingmi an si. A langter mi thu a rel dik tikah hremnak le hrem tuarnak an ra thlun ding khal a hmuh. Pu Foy vekin, Pathian mi pawl in khua thianghlim lamzin an lut famkim theinak dingah kar thum an hmuh. Bawipa cu “ni malte hnuah” a ra ding tiah a zum nghet, (cumi caanah an hla sak). Curuangah lamzin parih kar thum ih a tel dan thu cu a theihthiam thei lo; a pianphungin a porh ruangah thinglamtah a ṭih ih, a rel duh lo. Langnak cu vei hnih a lang sal, tin rel duh lo a si cun a parih phurrit cu lak hloh in Bawipa fa pawl lakih a chak lo zetmi, Pathian in a langter dingmi a rinum zetin a rel dingmi pakhat hnenah pek ding tiah a theihter. Anih cun a rel sal lo. Cule vei thumnak langnak pek a si ih, a luat zo tiin a theihter; phurrit cu a chak lo zetmi lakih a chak lo zetmi hnenah pek a si, a Bawipa ih duhmi a tuah dingmi ah.
GSAM 182Foss in A Langnak A Rel Thei Lo
GSAM 182.2Himi in tlangval cu a phangter ih, a hmuh mi cu a rel ding tiah a ruat. Curuangah a rel ding ni a khiah. Mi pawl an khawm ih an hmuh le an ngaih duh. Amah ih thil tawn, Bawipa in a hmuhter mi a rel duh lo dan le rel lo ruangih a cang dingmi thu pawl a rel famkim. “Tu ah,” tiah a ti, “langnak ka rel ding.” Asinan duh um lo zetin a tlai zo: minung hmaiah milai lem vekin a ding ih, a netnak ah cun, “Langnak ih thu pakhat hman ka theih sal lo,” tiah lungngainak nasa zet thawn a ti. A kut a keu ih, “Pathian in a thu a cangter zo. Langnak cu ka hnenahsin a lak zo,” tiah a ti. Lungthin ih harsatnak nasa zet thawn, “Ka cu mi hloh ka si,” tiah a ti. Cumi caan ihsin Khrih ah beiseinak a hloh ih, beisei lohnak sungah a lut. Adventist khawmnak ah a kir sal dah lo ih, biaknak ah mahte ih duhnak a nei lo. A umdan cu lam tampi ah, tongkam tawite in kan sim ahcun, Bawipa ih Thlarau ih nunnemnak a hlohmi mi vek a si; “mah ih duh danah a feh dingih mah ih tuahmi thil in a khat ding” timi vek a si. Himi thinlung dinhmun ah 1893 kumah a thi.
GSAM 183Foss Ih Langnak Cu Mi Dang in A Rel
GSAM 183.1A langnak theih sal thei lo ih a cang ihsin thla thum vel hnuah, a pehzul khan ihsin mi dang in langnak a rel a thei. Khawmnak cu a umnak inn sungah a cang. Khawmnak sungah lut dingin an sawm, asinan a duh lo. Langnak cu an mi pahnih in thu pakhat an rel thei dan vekin a hmuhter mi thawn a bang zet tiah a ti. Cuti cun, rel dingih a zuam tikah a theih sal lo mi a hmuh mi thu cu mi hmuahhmuah in an thei. Hnuah langnak reltu cu a hmuh tikah, “Bawipa in phurrit a pek mi thilri cu hi mi a si,” tiah a ti.
GSAM 183Beiseinak Hlawhsamnak Nasa Zet
GSAM 183.2Judah caan relnak ah thla sarihnak ni 10, (October 22, 1844), a netnak ah a ra thleng. Himi ni cu an beiseinak netnak hrangah an rak hngaktu mi thawng tam zet hnenah a ra. Cu ni hnuah leilung thil zianghman hrangah an timlam lo. “A ra lo ahcun” timi ruahnak hman an nei lo; an nun caan a cem dingmi ni a si vekin an leilung hna an tawlrel. Mi ṭhalo pawl cu thinhengnak rat ding ihsin tlansuak dingin an ralrinnak le an kawhnak an tuah, mi tampi in hi thucah cu a dik taktak ding a si lo maw tiah an ṭih. An unau le an sungkhat pawl thawn an tong ih an thlacam, Pathian hnenah an thinlung an pek lo mi pawl cu an vaṭhi. Tongkam malte in kan sim ahcun, leilung thil hmuahhmuah cu leilung pumpi Thuṭhentu hmaiah an hmaiton ding vekin thianghlimnak thawn an ṭhen. Cuti cun, thinlung an zapi ih an khawmnak hmunah an pumkhat, “vancungmi hotu aw le Pathian ih tawtawrawt aw” an thei dingih, an Siangpahrang a ra ding ih vancung a sunparnak thawn a tleu ding tiah tikcu tin an beisei.
GSAM 184.1Caan cu riangvai in a feh. Netnak ah ni cu nitlaknak lam ah a tlak ih, Judah ih thla sarihnak ni 10 cu a cem. Zan ih thimnak in khawvel cu a khuh sal; asinan cui thimnak thawn Khrih ratsalnak zumtu pawl thinlung ah lungngainak a lut. Himi lungngainak cu kan Bawi ih dungthluntu pawl in, an Bawi cu thinglamtah ah an khenh ih an phum hnu zan ah inn lam an feh tikih, reipi hlanah an Siangpahrang vekin Jerusalem sungah lungawi zetin an hruai lut mi an feh salnak ih an lungngainak thawn lawng a teh theih.