Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
31 / 31

Bung 28 — Zohman ih Khar Theih Lomi Sangka

John Norton Loughborough

GSAM 462.1“Na hmai ah sangka ongmi ka ret zo, zohman in an khar thei lo; ziangahtile na cahnak a mal nain, ka thu na thlun ih, ka hmin na phat lo.”1

GSAM 462.2Himi cu thuthangtha kawhhran ih Filadelfia dinhmun ih um pawl hnenih simmi thu a si. Himi kawhhran cu Khrih a rat a nai zo tiih phuansuahnak ihsin a hung suakmi, asilole cui thu thuhla ah an theihmi an kai hngettu pawl an si; ziangahtile Sardis kawhhran (Filadelfia hlan lawngih ummi) thuhla ah, “Curuangah na ngahmi le na theihmi cu mang sal aw, kai hnget awla, sual sir aw. Na ralring lo ahcun, rukru vekin na hnenah ka ra ding, ziang tikcu ah na hnenah ka ra ding ti na thei lo ding.”2 tiah a ti.

GSAM 462.3Cuti a si ahcun, Sardis kawhhran cun Bawipa a ra cing ding timi thuzirhnak an thei zo. An theihmi a kai hngettu pawl cu “meifar retnak” sawn a si tikah thutak sungah hma lamah an feh ih, Filadelfia kawhhran ah an cang. An hnenah, “Ka tuarnak ih thu na thlun ruangah, leilung ih um pawl hniksak dingih leitlun hmuahhmuah parih a ra dingmi hniksaknak tikcu ihsin kei khal in ka lo hum ding. Ngaihnik, ka ra cing ding; zohman in na lallukhum an lo lak lonak dingah na neihmi cu kai hnget aw.”3 tiah a ti. Curuangah himi Filadelfia kawhhran hnenah, “Na hmai ah sangka ongmi ka ret zo, zohman in an khar thei lo.” tiah a ti a si.

GSAM 462.4Cuti a si ahcun, Bawipa a rat ding thuhla leitlun ralring pek ding le Pathian tong dingih timlam aw dingah mipawl ngen dingin Pathian ih kilkhawinak in a thlahsuahmi pawl cun an hnaṭuannak ah Pathian ih duhsaknak hleice an nei ti hi Ca Thianghlim ih fiangzet phuansuahmi a si. Milai pawl cun an cangvaihnak dawn ding, hlawhsamter ding le “thu simnak sangka” khar dingin an zuam men thei, asinain au thawm tamzet tlun lamah Pathian ih aw cu a ring lai, “Na hmai ah sangka ongmi ka ret zo.”

GSAM 463Kum sawmsarih le pali Sung Thansohnak

GSAM 463.1Himi cabu ih a hlan cahmai pawl ah 1831 ihsin 1905 tiang kum sawmsarih le pali sung cu a tawizawngin kan zoh zo ih, Khrih ratsalnak thucah pawl, a hleice in Vancungmi pathumnak ih thucah, an hramthoknak le an thansohnak kan hngal zo. Hminthang lonak le farahnak ihsin himi Thucah cu kum tin cahnak le thiltitheinak a pun sinsin in a thangso ih, a netnak ah leitlun pumhuap ramthar hnaṭuannak a nei ti kan hmuh zo. Cutiih a hlawhtlinnak cu taksa duhnak nei thinlung pawl ih an lungawi zawng Thucah a si ruangah a si hrimhrim lo; ziangahtile a hmainor ah Bawipa ih Sabat a keng. Cui ni thlunnak cun thinglamtah rit zet a kengter ih, zarh sungih leitlun hnaṭuan tam bik ni ah leitlun thawn pursum leilawnnak ihsin ṭhen aw ding a ngen. Dokalhnak a um lo ruangah a thangso khal a si lo; ziangahtile a hramthok ihsin lenglam ihsin dokalhnak nasa bik a tong, cule a sungah caan reilote a tel ve ih Pathian hnenih a pe aw lomi pawl ih tuahmi buainak khal a tong. Lenglam doral pawl ih khawkhannak le zuamnak ruangih a cangmi dinhmun thuhla ah, Saam phuahtu David ih tongkam in hitiin kan ti thei, “Bawipa cu kan lamah um lo sehla, tiah tu ah Israel in sim seh; milai pawl kanmah dokalhin an tho tikah, Bawipa cu kan lamah um lo sehla, kan parah an thinheng a alh tikah an nungin an lo dolh zo ding; cui tikah tidai in kanmah a chim zo ding, tiva cu kan nunnak tlunah a luang zo ding; cui tikah tihang zet tidai cu kan nunnak tlunah a luang zo ding. An ha hrang rawl ah kanmah an pe lomi Bawipa cu thangṭhat in um seh. Kan nunnak cu vate tlahtu pawl ih thang ihsin vate vekin a luat zo; thang cu a cat ih, kan luat zo. Kan bomnak cu van le lei a tuahtu Bawipa ih hmin ah a um.”4

GSAM 464Bawipa Hnenih Bomnak

GSAM 464.1Bawipa cun a mipawl hmai ah “sangka ongmi, zohman ih khar theih lomi” a ret zo tiah a phuang. Curuangah Thucah a thangso vivo hi mangbang ding a si lo. Himi cu mipawl hnenih Pathian ih Thucah a si ih, a hlawhtling hrimhrim ding. Thuphuan 7:2 ah Pathian ih thinheng ni ropi a thlen tikih a ding thei dingmi mipawl timlamnak hnaṭuan cu vancungmi “nisuahnak lam ihsin a kai” timi in, asilole mi hrekkhat ih an leh dan ah, “ni a suak vekin” tiin a langter. Khawvang a hung tleunak cu zoh hnik—pakhatnak ah nisuahnak lamah eng ceu pawl an lang; cui pawl cu an kom aw ih a fiang deuhdeuh, a netnak ah ni bial kaupi cu fiangzetin a lang. “Ni ih Siangpahrang” cu vanlai ah a kai vivo tikah, a eng, a khawsatnak le a cahnak cu a cak sinsin.

GSAM 464.21848 ah Vancungmi pathumnak ih thucah sungih thutak pawl cu fiangzetih ret an si ih, cui caan ihsin a thansohnak cu hi vekin a si ngaingai. Cui caan ihsin a ṭhangso hnget vivo dan mangbangza cu kan hmuh zo. Himi cu Bawipa in a thu a nemhnget tiih sim lo ahcun, ziang dang in khal kan simfiang thei lo. A rundamnak a ra zik tikcu, tu lai ah, “Sabat cu bawrhhlawh loin an thlun”5 ih Pathian ih ni thianghlim ah anmai lungduh tuahnak ihsin an ke an kirtertu pawl hnenah a thu a nemhnget a si. Cutiin Thuphuan 14 ih Vancungmi pathumnak ih thucah ih a sim vekin “Jesuh ih zumnak” thawngin “Pathian ih thukham pawl” hmuahhmuah an thlun. Cuvek pawl thuhla Bawipa cun profet Isaiah hmangin, “Cui tikah na eng cu zing eng vekin a suak ding ih, na harhdamnak cu zamrang zetin a suak ding; na dingfelnak cu [“Bawipa kan dingfelnak.” Jeremiah 23:6] na hmaiah a feh ding ih, Bawipa ih ropitnak cu na dunglam kilhimtu a si ding.”6 tiah a ti. Hi vekih nemhngetnak kan nei cun, hnaṭuan a hlawhtling ding ti lo ah ziang dang kan ruahsan ding? “Pathian cu kan lamah a um ahcun, zoin saw kanmah a dokalh thei ding?”

GSAM 464Hi Pawl cu Ziangtin An Hlawhtling Thei Ding?

GSAM 464.31846 ah Upa Joseph Bates in Sabat thuhla Ni sarihnak Adventist pawl ih an suah hmaisabik cabu, cui cabu hmaisabik cu a ngan thok tikih dinhmun cu ruat hnik: leitlun ih a neihmi paisa cu sen 12 le a hrek lawng a si ih, a ngan thoknak ni khat a cem hlanah cui paisa khal hman a tul. Cule Upa James White in hrampi lo ih hram tan ih a hmuhmi paisa hmangin a cahnah fate hmaisabik, Tui Caan Thutak, a nam ih, siar a duh poh hnenah lakih a thlah, cui cahnah cu leilung tawpkhawk tiang a feh dingmi Thucah a si tiih a sim dan cu ruat sal hnik. Cuvek hramthoknak fate pawl kan zoh tikah, Amos san ih mipawl ih tongkam hmangin, “Jakob cu zo ih bomnak in a ding thei ding? Ziangahtile a mal zet.”7 tiah mi in an sut men thei. Cui dinhmun cu 1905 ih dinhmun thawn tahṭhim aw hnik. Thucah ih thutak pawl cu leitlun hmun dangdang ih ummi Cabu suahnak inn 20 ah nam an si ih, mipawl ih siar ding an duhmi ngahter dingah an tithei tawpih an hna an ṭuan a tul theu. Cuticun, zoh hnik, tu tiang zohman ih khar dah lomi “sangka ongmi” cu a si, tiah kan ti thei ngaingai.

GSAM 465.1Hlan caan ah himi hnaṭuan hi a hlawhtling dah lo ding tiah a ruattu pawl thuhla ah, Jerusalem sakṭhatnak ih Pathian hnaṭuan dawn an tumtu pawl cu profet Zekhariah ih a kawk tikih a hmanmi tongkam in, “Thil fate pawl ih ni cu zo in saw a hmuhsuam?”8 tiah kan ti thei. An hmai ih tlang vekih a langmi harsatnak pawl thuhla ah, Bawipa cun profet hmangin hitiin a ti,—

GSAM 465Tlang cu Phairawn ah Tuah a Si

GSAM 465.2“Aw tlang ropi, nang cu zo saw na si? Zerubabel hmai ah phairawn ah na cang ding; anih cun a tlunta bik lungto cu a run suah ding ih, au thawm thawn, A parah zangfahnak, zangfahnak um seh, tiah an au ding.”9 Vancungmi pathumnak ih thucah hnaṭuannak khalah cuvek a si zo ih, “a tlunta bik lungto” ken a si tiang, tongkam dang ih sim cun, hnaṭuan a kim tiang, cuvek a si ding.

GSAM 465.31846 ih a malte pawl, Pathian an zumnak le thutak an neihmi siarlo cu thil neih lam le a dang hmuahhmuah ah a farah zetmi pawl cu zoh hnik; an hnaṭuan ziangtluk a ṭhang zo ti cu zoh aw. Tu ah an neihmi hmanrua pawl, cabu timlam thluhmi, leitlun ih ṭawng phunphun in lehmi le nammi pawl, cule kum tin $400,000 man hrawng himi cabu pawl mipawl ih inn sungah a thlentu Inn tin cabu zuartu za tamzet pawl cu ruat hnik. Hnaṭuan parah Pathian ih thlawsuahnak a um peh vivo ahcun, hlawhtlinnak cu kan ruahsan thei. Hmanrua le hnaṭuan theinak pawl thlatin an pun vivo ih, Khrih kan rinsan ruangah, Pathian kawhhran cu nelrawn dinhmun ihsin a suak tikah “a Duhdawtmi ih baan ah a thum aw” ih a ra timi, Solomon ih a sakmi hla vek siarlo cu kan ruahsan a tul lo. Kawhhran a zohsuah dan cu, “thlapi vekin a mawi, ni vekin a tleu, alan keng ralkap pawl vekin ṭihnung a si.”10 tiah a ti.

GSAM 466Simcianak laksawng ih Bomnak

GSAM 466.1Bawipa ih kilkhawinak in thutak darh dingah lam a ongsak ih, a kilkhawinak lamzin ih feh dingih zuamnak pawl parah a thlawsuahnak hleice a um ti lawng kan hmuh a si lo; Vancungmi pathumnak ih thucah hramthoknak le thansohnak sungah Simcianak laksawng hmangin a mipawl hnenah thu a sim zo. Himi cu Baibal ai awh dingih thuphuansuah thar a si lo, Ca Thianghlim ih thuzirhnak pawl thleng danglamter dingih tuahmi khal a si lo. Tu san ah Khrih ih thuthangtha ih olsamnak ihsin pial ding ṭihnungnak khuitawk ah a um, mipawl cu san ih milungput thlun ih, a thiltitheinak tel loin Pathian upat awknak lenglam pianhmang lawng ih lungawi ding ṭihnungnak khuitawk ah a um ti hmuh dingah a si.

GSAM 466.2Hlan profet pawl ih zohṭhim ding11 ihsin himi thu hi kan zoh ahcun, tu lai ih himi langnak pawl a tulnak san le hlanlai ih a tulnak san cu a bangaw ti kan hmu. Bawipa cun cuvek langnak pawl hniksaknak hrangih daan pakhat ah an zohṭhim dingmi kan hnenah a pe. Cui san cu, san tinkim ah cui san ih a larzetmi le a danglammi thuzirhnak le nunphung pawl in thutak lamzin ihsin mi an hruai pialter theinak a si. Tirhthlah Paul cun Bawipa ih kawhhran sungah a retmi laksawng pawl an langnak thuhla a sim tikah, cui pawl cu “mithianghlim pawl famkimter dingah, rawngbawlnak hnaṭuan hrangah, Khrih ih taksa ṭhansohter dingah an si; kan zaten zumnak pumkhatnak le Pathian Fapa theihnak pumkhatnak kan thlen tiang, minung famkim dinhmun, Khrih ih famkimnak ṭhanlen tehfung kan thlen tiang an si. Cutiin tu ihsin nauhak kan si nawn loin, minung pawl ih bum thiamnak le an hrokhrawl ih an bum dingih an rualrel hlophlomi ruangah thuzirhnak thli tinkim ih hmailam le dunglam ih hniin a ummi, hmun dangdang ah hruai hmer a ummi kan si nawn lo ding; asinain duhdawtnak thawn thutak kan sim ih, thil hmuahhmuah ah lu a simi Khrih sungah kan ṭhangso ding. Amah ihsin taksa pumpi cu remzetih pehkhawm le komkhawm a si. Taksa pehzomnak tin ih bomnak a pekmi, ṭhen tin ih a ṭuan thei tawkih ṭanlaknak vekin, taksa cu a ṭhangso ih, duhdawtnak sungah amah le amah a ṭhansohter.”12 tiah a ti.

GSAM 467.1Tu lai ih Simcianak laksawng langnak an dokalhnak cu hlanlai ah khal cahnak bangaw in an sim thei ding a si; cui cu, kan hnenah Ca Thianghlim a um zo ruangah cuvek laksawng pawl kan tul nawn lo ti a si. Asinain cui Ca Thianghlim rori in, Khrih cun hi laksawng pawl cu “a famkimmi [famkim dinhmun] a thlen” tiang an hnaṭuan dingah kawhhran sungah a ret ih, kawhhran cu “kan Bawipa Jesuh Khrih a rat ding hngakin, laksawng zianghman ah tlaksam lo” ding a si tiah in sim.13

GSAM 467Profet Pawl Ziangah Kan Tul?

GSAM 467.2Hlanlai mipawl cun, lungpheng pawl parah amah Pathian ih kutdong in a nganmi nunzia thukham kan nei zo; Pathian ih kaa ihsin Moses hnenah a simmi, fimkhurzetih ngan thluhmi daan pawl, thuṭhennak pawl le zirhnak pawl khal kan nei zo; ziang dang kan tul lai? tiah an ruat thei ding a si. Asinain an hnenah cuvek thutak ṭhazet pawl a um chungin, Pathian cun an hnenah “a caan dangdang le a lam phunphun in a profet thianghlim pawl hmangin” thu sim a duh.

GSAM 467.3Isaiah, Jeremiah, Ezekiel, Daniel, Hosea le a dang profet pawl ih an pekmi Theihpinak pawl cu, pakhat cio ah Pathian thu thlunnak thuhla thuhram ropi bangaw an zirh ti kan hmu. Asinain profet pakhat cio cun anmai san ih mipawl hrang kawknak hleice an nei. Ziangahtile simcianak pek a si lai san ih a larzetmi nunphung pawl in mipawl cu a dikmi thuhram thianghlim le zahum pawl ihsin an hruai pialter thei a si.

GSAM 468Laksawng Pawl Kan Tulnak

GSAM 468.1Thukam Hlun ih Ca Thianghlim sungih zirhnak ṭhazet pawl lawng kan nei a si lo ih, cui tlunah kan Rundamtu rori ih tongkam pawl le tirhthlah pawl ih tongkam pawl kan nei zo ruangah, ziangah eng dang kan tul lai? tiah thu an el thei. Asinain cui tirhthlah thianghlim pawl rori in ni neta lam, “ṭihnungza caan pawl a ra ding” ih, minung pawl in “Pathian upat awknak lenglam pianhmang an nei ding, asinain a thiltitheinak cu an phat ding” tikcu cu an khihhmuh a si. Cule, “Mi hrekkhat cun zumnak an tlansan ding ih, mi bumtu thlarau pawl le khawsia pawl ih thuzirhnak cu an ngai ding.” tiah khal in sim.

GSAM 468.2Himi pawl hmuahhmuah ruatin, Paul in Thesalon khua ih pawl hnenah ca a ngan tikih a simmi mipawl, Khrih ih ni in rukru vekih a man theih lonak dingah thim sungah um lo ih, eng ih fale a si dingmi pawl cu, “simcianak pawl” lamah “thil hmuahhmuah hniksak” ding le “a ṭhami cu kai hnget uh.”14 tiin fuih an si. Himi cu Bawipa Jesuh Khrih a rat ding a hngaktu pawl, a netnak ah cui ni hrangih a timlam cia ih hmuh an si dingmi pawl lakah, Simcianak laksawng ih langnak “ṭha,” a ngaingai, a um ding tiah an hnenih simnak thawn a bangaw a si.

GSAM 468Netnak Hminsinnak Pawl

GSAM 468.3Bawipa ih ni a nai zo ti hminsinnak pawl khuilam poh ah tamzet a ummi caan ah kan um. Thukham hmuahhmuah a thluntu le “Jesuh ih Theihpinak a neitu”15—cui cu “Simcianak Thlarau.”16—mipawl an hung suak dingmi tikcu rori ah kan um. Ziang kan hmu? A liamcia kum 60 sungah cuvek mipawl an hung suak zo ih, cuvek Thucah rori an keng, an lakah Simcianak laksawng a lang zo. Pi E. G. White hmangih a langmi laksawng cu Baibal ih daan pawl hmangin kan hniksak ih, a ṭhen tinkim ah hniksaknak a tuar thei ti kan hmu zo. Pi White ih canganmi hmuahhmuah ah, a hramthok ihsin a netnak tiang, sual tuahnak hrangih siannak a malbik a petu asilole Pathian ih thu ihsin pialnak ziangtluk fate khal a siangtu catluan khat te khal hmuh a si lo. Himi canganmi pawl hi Baibal tlunah an um aw dah lo, asinain Pathian ih thu fimkhur bikih zir ding an fuih ringring. Netabik thuṭhennak ah kan thu hliakhlainak tehfung ropi cu Pathian ih thu a si tiah an khihhmuh. A canganmi pawl ah Khrih cu kan thlun dingih zohṭhim ding umsun a si tiah kan hmai ah chawisang a si. Hitawk ih kan neihmi nehnak ruahsannak umsun, a ra dingmi thinhengnak ihsin kan relhnak umsun, kan rundamnak dingih hmin le lamzin umsun cu amah a si ti fiangzetin phuang a si.

GSAM 469Mahte ih Zahupatnak Tongkam

GSAM 469.1Pi White le a hnaṭuan ih sinak thuhla ah a hnuai ih thu hi pek a si. Amah a thei ih kum tamzet a hnaṭuan a zirtu pakhat in 1877 ah a nganmi a si. Kum 53 hrawng hniksaknak le fimkhurzetih zohhliahnak kum pawl a liam hnu ah, cui sungih simmi ruahnak tinkim cu zianghman ṭhen loin ka pom hnget a si:—

GSAM 469.2“Unau nunau White ih Khrihfa mizia thuhla ah, cui thuhla cu ziangmaw tal ka thei tiah ka ruat ti simnak ding in pe uh. Amah cu kum 18 sung ka thei zo,—kan mipawl ih thuanthu hrek ai hmanin a tam. An sungkua hnenah voikhat hnu voikhat ka um dah, a cancan ah zarh tamzet ka um. Kannih ih inn le sungkua hnenah khal anmah voihnih khat si loin an um dah. Anmah thawn khawhmun deuh zik hmuahhmuah ah ka khualtlawng dah; midang um lo ah le mipum lakah, khawmnak sung le khawmnak lengah anmah thawn ka um dah. Unau mipa le Unau nunau White ih nun, mizia le thlarau thuhla theihnak ding caan ṭha bik ka nei a si. Rawngbawltu ka sinak ah mi phunkim le mizia phunkim thawn ka pehtlai aw a tul ih, kum tamzet sung nai aw zetih kan theih hnu ahcun, minung pakhat ih sinak cu ziangmaw tal ka theiṭhen thei tiah ka ruat.

GSAM 470.1“Unau nunau White cu mi hmai ih lang tum lomi, thuhnuaiṭawng, thinlungṭha le mizia sunglawi nunau a si ti ka thei. A mizia sungih hi sinak pawl hi a tuahcop le a zir mi lawng an si lo; a suahkehnak lungput ihsin mawi le olsamzetin a ra suakmi an si. Biaknak lamih a luarkai zetmi pawl ih an si ringring vekin, amah a porh aw, amah le amah miding a ti aw, amah a thupit awmi a si lo. Biaknak lamih a luarkai zetmi pawl thawn ka tong aw theu ih, milai hmai ah ṭha hle dingih umter awknak ih khat, porhawknak ih khat, an ruahnak sim dingih manhlap, an thianghlimnak a porhtu tivek an si ti ka hmu ringring; asinain Unau nunau White cu himi hmuahhmuah thawn a linglet ka hmu ringring.

GSAM 470Mi Farah Pawl ih Rualpi

GSAM 470.2“Mi zohman, a farah bik le a niam bik khal, hnong an si loin ruahnak le thlangamnak ngah dingah a hnenah zalen zetin an feh thei. A tul neimi, bawmtu nei lomi le tuarnak tongmi pawl cu a kilkhawi ringring ih, an tulmi a pe, an hrang a ngen a si.

GSAM 470.3“Hitivek ih Pathian ṭihnak a hmai ah a nei ringringtu minung pakhat hman ka thei dah lo. Pathian hnenah thinlung takih thlacam loin ziang hnaṭuan hman a thok lo. Pathian ih thu cu fimkhurzet le peh vivo in a zir. Unau nunau White ih thusim cu voi za tamzet ka thei zo, a Theihpinak hmuahhmuah cu a hram ihsin a net tiang ka siar zo, a tam deuh cu voi tamzet ka siar zo. Cui hmuahhmuah sungah nunzia ṭha lo lam ih catluan khat hman, asilole a thianhlim ngaingai lomi le Khrihfa sinak thawn a kaih aw lomi thil zianghman ka hmu dah lo; Baibal le Khrih ihsin mi hruai pialtu zianghman a um lo. Cui sungah Pathian thu thlun ding, Jesuh duhdawt ding, Ca Thianghlim zum ding le peh vivo ih zohfel dingah thinlung takih ngenawknak nasa bik ka hmu. Theihpinak pawl ihsin voi siar theih lo thlarau lam ṭhatnak nasa zet ka ngah zo. A ngaingai ahcun, Pathian ka zumnak a tlasam, Pathian hnenih ka pek awknak a tlasam, thlarau pawl rundamnak hrangah ka thinlung a tak lo tiih kawknak ka theih lo caan ah ka siar dah lo. Theiṭhennak ziangmaw le thlarau lam theihthiamnak ziangmaw ka nei ahcun, Theihpinak pawl hi Ca Thianghlim thawn thlarau bangaw le thu feh dan bangaw an si tiah ka phuang.

GSAM 470.4“Kum 30 sung [tu ah kum 60 tiah kan ti thei] kan mipawl lakah himi Theihpinak pawl hi zum le siar an si zo. An parah ziang tlaktlaihnak a nei? Pathian ih daan ihsin a hruai pialter maw? Khrih an zumnak bansan dingin a hruai maw? Baibal hlon dingin a hruai maw? Nunzia sia, ṭhat lonak nei mipawl si dingin a hruai maw? Anmah cu ziang Khrihfa pawl dang thawn khal tahṭhim aw sehla, an ṭha ti hmuh a si ding ti ka thei.

GSAM 471.1“Thil pakhat ka hminsinmi cu, Unau nunau White ih Langnak pawl a dokalh nasa bik pawl hman in, amah cu Khrihfa a si ti an phuang. Himi an ziangtin an phuang thei ti cu ka theih ban a si lo. Amah cu bum a si tiah simin rem an tum. A nun zate sungah bawrhhlawhnak pakhat te khal, a canganmi zate sungah nunzia ṭha lo lam ih catluan pakhat te khal an khihhmuh thei lo. A canganmi tamzet cu ṭhazet a si ih, a simmi hmuahhmuah vekih a nungtu poh cu Khrihfa ṭha, vanram thlen ding a fiangmi a si ding ti an pom a tul. Amah cu khawsia ih hmanrua, Satan ih thlarau pekmi a si ahcun, asilole a canganmi pawl cu nunzia ṭha lo lam thil, asilole amah ih thinlung ih ruah sualnak pawl an si ahcun, himi cu mangbangza nasa zet a si.”

GSAM 471Mi Theih Dah Lomi Pawl in Canganmi Pawl An Theihpi

GSAM 471.2Pi White ih canganmi a telmi kan cazin pawl thlah an si tikah, a thuhnuaiṭawng bik, Pathian a ṭih bik le amah hnenah a pe aw bik pawl in an hawl. An siarmi thuhla simin, “Pi White ih canganmi pawl hi kan thinlung a hip hleice. Nitin nun ih hman theih an si zet ih, mi cu Bawipa hnenah a nai deuhter ding le thuhnuaiṭawng deuh, Pathian ṭih deuh, amah hnenih pe aw deuhter ding zirhnak in an khat. Himi canganmi pawl cu Ca Thianghlim ih thu feh dan thawn an bangaw tuk ruangah, kan siar tikah Pi White cu hi vekih ngan thei dingin thlarau pekmi a si rori ding tiah kan ruat.” tiah an ti. Kan ramthar hnaṭuantu pawl thawn ca thawn a pehtlaiawmi mi tamzet ih Theihpinak cu cuvek a si. Cui pawl cun Pi White ih ruahnak pawl cu Langnak thianghlim sungah a ngahmi an si ti an thei hrimhrim lo hman a si.

GSAM 471Dokalhnak ih Hram

GSAM 471.3Himi laksawng ih tlaktlaihnak kan hmai ah a um ruangah, himi laksawng langnak dokalhnak cu khui ihsin, ziangah a suak? Cui a dokalhtu pawl ih netnak cu ziang a si? timi thusuhnak a suak. 1852 ihsin himi thu fimkhurzetih ka zoh zo ih, himi langnak dokalhnak a tam deuh cu mizia tlaksamnak, nunphung ṭha lo, asilole an nun dan lamzin ṭha lo ziangmaw ruangih kawk a simi pawl ihsin a suak ti ka hmu. Kawk a simi tamzet cun Theihpinak ih a sim vekih sia an si lo tiah an el ih, an hnenih pekmi kawknak thawn an kalh hmanah thutak cu an kai hnget thei ti langter an tum. Cuvek mi a tam sawn cun an zumnak an phat ih, kan pawl cu an tlansan thluh ti caan in a langter zo. Mi hrekkhat cun an sualnak an hmu ih, thutak cu a hnget deuh in an kai. Himi laksawng a dokalhtu pawl cu Bawipa ih hruaimi an si ahcun, ziangah an thlarau lam nun an hloh ih, Pathian ihsin an dungtawl? timi thusuhnak a suak. Kan Rundamtu ih daan cu thingkung hi a rah in theih ding a si ti a si. Anih cun “thingkung sia cun rah ṭha a rah thei lo” tiah a hnget bik in a sim.

GSAM 472Dokalhnak ih Hlawhsamnak

GSAM 472.1Pi White ih Theihpinak pawl dokalh dingin pawlkom an din ih, Theihpinak pawl an hlon hloh veten an hnaṭuan ah hlawhtlinnak nasa zet an nei ding tiah an phuanmi caan pawl cu kan mang sal. Asinain an ruahsannak an co famkim dingah an hlawhsam thluh a si. Kum tamzet an do hnuah, kum 49 liamcia ih anmah vek pawl ih an tuahmi aiin leitlun hmai ah Sabat thutak a darhter deuh ti theihpinak an pe thei lo. An hnaṭuan cu Bawipa ih hnaṭuan hleice a si ahcun, ziangah an Thucah ah hlawhtlinnak a um deuh lo?

GSAM 472Hlawhtlinnak cu Khuitawk ah A Um?

GSAM 472.2Leitlun hnenah Pathian ih thukham pawl le Jesuh ih zumnak a phuangtu Thucah cu kan zoh tikah,—cui Thucah thawn Simcianak laksawng langnak, a ruahnak pekmi, a zirhnak le a kawknak pawl an peh aw,—a hramthok rori ihsin tu tiang hngetzet le a pehpeh ih a thangso ti kan hmu. Cui laksawng hmangih Bawipa ih ruahnak pekmi pawl ngaiin, Bawipa ih cahnak thawn hma lamah an feh ih, kan hmuh zo vekin, Thucah cu leitlun a vel thluh zo ih, “ram tin, hnam tin, ṭawng tin le mi tin” hnenah zamrang zetin a feh vivo a si.

GSAM 473.1A hlan ih a thansohnak thuhla ah, Pathian ih thu cu nemhnget a si zo tiah kan ti thei, ziangahtile anih cun, “Nangmah dokalh dingih tuahmi ralthuam zianghman a hlawhtling lo ding.” tiah a ti. Tu tiang himi Khrih ratsalnak cangvaihnak ropi ih hramthoknak le thansohnak thawn a ummi hlawhtlinnak sungah, Pathian ih kut a lang ngaingai. Hmailam hrangah, “Na hmai ah sangka ongmi ka ret zo, zohman in an khar thei lo.” timi a thu a kim hrimhrim ding cu kan rinsan. Himi rinsannak thawn hngetzetin hla kan sak thei:—

GSAM 473.2“Ziangahtile kan hnenah a um zo, Cule kan hnenah a um lai, Cule kan hnenah um ding thu a tiam zo, Netnak tiang.”

Notes

  1. Thuphuan 3:8. ↩
  2. Thuphuan 3:3, ↩
  3. Thuphuan 3:10, 11, ↩
  4. Saam 124:1-8. ↩
  5. Isaiah 56:1, 2, ↩
  6. Isaiah 58:8, 13, ↩
  7. Amos 7:2, ↩
  8. Zekhariah 4:10, ↩
  9. Zekhariah 4:7. ↩
  10. Solomon Hla 6:10, ↩
  11. Jeim 5:10. ↩
  12. Efesa 4:12-16, ↩
  13. 1 Korin 1:6, 7. ↩
  14. 1 Thesalon 5:5, 20, 21, ↩
  15. Thuphuan 12:17. ↩
  16. Thuphuan 19:10. ↩

Note

Back