Bung 24 — A Kimmi Simcianak Dang Pawl
GSAM 376.1“Tu ni ihsin hmailam kha nan ruat uh; thla kuanak ni sawmhnih le li ihsin, Bawipa ih biakinn lungphum a retmi ni ihsin nan ruat uh. Cuam sungah rawl ci a um hrih maw? A si, cabit hrui, theipi kung, ta-le-ti kung le olif kung pawl cu tu tiang rah an suah hrih lo; tu ni ihsin ka lo malsawm ding.”1
GSAM 376.2Vancungmi pathumnak ih thucah cu a hramthoknak ihsin rinsantlak le fek zet ih a thansohnak hi, Zerubbabel in biakinn lungphum a ret ni ihsin a ngahmi hlawhtlinnak thawn ṭha zet ih tahthim a theih.
GSAM 376Lungdongza Hmailam
GSAM 376.3Judah mi pawl cu an tangka bawm le rawl cuam pawl a lawng lai ah Bawipa ih biakinn sak dingih kawh an si tikah, minung hmuhdan hmuahhmuah ah cun lungdongza hmailam vek a lang. Zumnak thawn kawhnak an thlun ih, lungtho zetin hna an ṭuan tikah, Pathian ih hlawhtlintertu kut cu an hnenah a lang fiang. Hi Thucah pathumnak a hung suahdan ih tonnun pawl kan zoh tikah, a lamzin a hriltu pawl hnenih kaihruaitu kut cu kan hmu thei. Harsatnak an tuar khalah, Pathian in a mi pawl le a hna a kilkhawidan cu amah a rinsantu pawl hnenah fiang zetin a lang ringring.
GSAM 376Ziaza Langtermi Theihpinak
GSAM 376.41862 kum, thla 11 ni 24 ah, Greenville, Michigan ih William Wilson ih innah, cui hmun kiangkap ih Sabat thutak a pomtu pawl hrangah kawhhran pahnih din dingin, caan khat ah khawmnak pahnih neih a si. Khan pakhat ah Upa White le a nupi in Greenville kawhhran hrangih khawmnak an hruai lai ah, khan dang pakhat ah Upa Byington le kei in West Plains kawhhran hrangih khawmnak kan hruai. Khan pakhat ah hramthok hna kan ṭuan lai ah, khan dang ih Pi White in Theihpinak a pekmi a aw cu kan thei thei. Kan hnaṭuannak ah harsatnak hrekkhat kan tong lai ah, a caan ṭha ah Pi White in sangka a ong ih, “Unau mipa Loughborough, hi mipi pawl ka zoh tikah, hitawk ih a ummi hrekkhat hrangah Theihpinak pawl ka nei ti ka hmu. Nan tiar aw tikah, ka ra lut ih ka sim ding,” a ti. Kan bawmnak a ṭul caan a si ruangah, a ra lut. Khan sung ih ummi pawl lakah Upa Byington le kei siar lo cun, mi pathum ih hmin lawng a thei. Mi dang pawl cu hmeltheih lomi pawl, Langnak ah a hnenih hmuhmi an si lawng ih, a taktak ah a hmu dah lomi pawl an si.
GSAM 377Pu Pratt ih Nunnak Simfiangnak
GSAM 377.1Thu sim dingih a ding tikah, hitin a ti: “Nan hmin ka theih lo ruangah nan pianhmang in ka lo simfiang asile, ka sim dingmi ka sim lai ah i ngaihthiam uh. Nan hmel ka hmuh tikah, nan thuhla Bawipa in i hmuhter duhmi cu ka thinlung ah a ra lang. Khan kil ih mit pakhat lawng nei pa khi [mi pakhat in, ‘A hmin cu Pratt a si,’ a ti] biaknak lamah a dinhmun sang zet vekin a rel aw ih, zumtu ṭha zet vekin a lang awter, asinan a piangthar dah hrih lo. A tui dinhmun ah kawhhran sungah pawm hlah uh, ziangahtile Khristian a si lo. A nupi in innah thingkuai, hmuan enkawl le a dangdang a tuah a ṭul lai ah, amah cu thil tuahnak hmun le dawr pawl ah zianghman ṭuan loin a um ih, thutak thuhla ih thu zirhmi pawl el awk dingah a caan tam zet a hmang. A lei le zuar awknak ah thutiam a tuah ih, a thlun lo. A innhnen pawl cun biaknak a nei tiih a phuannak cu an rinsan lo. A tui dinhmun ah cun, biaknak thuhla zianghman a sim lo hi biaknak hna hrangah a ṭha sawn ding.”
GSAM 378Unau mipa Barr a Lungawi
GSAM 378.1Hitin a peh sal, “Hi unau mipa tarpa [a kawh tikah, mi pakhat in, ‘Unau mipa Barr,’ a ti] cu a dang mipa thawn bangaw lo rori ih ka hnenah hmuh a si. A nun ah zohthim tlak taktak a si, a thutiam hmuahhmuah thlun ding a ralring ih, a innsang hrang ṭha zetin a tawlrel. Thutak hnaṭuan a siatter ih siatnak a thlenter pang ding a tih ruangah, a innhnen pawl hnenah thutak thu a sim ngam lo deuh. Bawipa in a sual a ngaidam thei khawp in ziangtin so zangfahnak a neih thei ti a theithiam lo ih, kawhhran sungtel si ding hmanah tlak lo ah a ruat aw.” Cule a hnenah, “Unau mipa Barr, Bawipa in na theihmi na sual hmuahhmuah na phuang zo ih, a rei zo ihsin na sual pawl a ngaidam zo ti na hnenih sim dingin thu i pe; cumi na zum men a ṭul,” a ti. Unau mipa ih hmel ih riahsia zia cu zamrang zetin a hlo. A nui phah in a vun dak ih, a thinlung menmen in, “A ngaidam zo maw?” a ti. Pi White in, “A si,” tiah a sawn, “cule na hnenah, ‘Ra aw la, kawhhran sungah tel aw; caan ṭha na neih tikah, thutak lam ṭan ih thu sim aw; na innhnen pawl in an lo rinsan ruangah, cumi cun a ṭhatnak a suah ding,’ tiih sim dingin thu i pe.” Anih cun, “Ka tuah ding,” tiah a sawn.
GSAM 378.2Cule, “Pu Pratt in caan tawite sung Unau mipa Barr ih rak neihmi dinhmun vek a la ve thei asile, a hrangah a ṭha ding,” a ti.
GSAM 378.3Cutiin kan Kawhhran din le tawlrelnak ih harsatnak thlentu pakhat cu hlon a si. Pi White in Theihpinak a pek hlan ah, Pu Barr cu kawhhran sungih tel dingah kan lungkimter thei lo; a danglamnak ah cun, Pu Pratt pom ding cu mi zate deuh in an duh lo ti kan hmu; asinan ziangruangah an el ti zalen zetih sim duh zohman an um lo.
GSAM 378Innsang Nahsuahnak Remthatnak
GSAM 378.4Cui hnuah, khan kap khat ih a ṭumi, a vun a sen deuh mi mipa pakhat cu a bia; cule a lehlam kap zim ih a ṭumi, hmel tawl nei nunau pakhat cu a kawh ih, pasal le nupi an sinak in a bia hai. An pahnih in thutak an pom ti an phuang hlan ih an nun hlun ah a thlengmi thil hrekkhat cu a simfiang. Cumi pawl cu Satan in nunau ih thinlung hmaiah a thupi tukin a langter ruangah, aat tiang in a thleng ti a sim. Pi White in, “Hi nunau cu thlunung kim lo pawl enkawlnak innah kum khat a um ti ka hmu,” a ti, “asinan a ruahnak a felfai sal hnu ah, cui nahsuahnak thinlung pawl in a thinlung buaiter ding a siang sal, cumi cun a pasal cu riahsia zetin a tuah. A pasal cun a nupi parih a rinumzia le, a tuah vekih amah a hlatnak ding san zianghman a neih lozia hmuhter dingah a tuah theimi hmuahhmuah a tuah zo.”
GSAM 379.1Caan rei lo te ah a nupi cu khan karlak a tlan tlang ih, a khukbil in a pasal hnenah ngaidam a dil. Cui ram ṭhen ah anmah cu hmeltheih lomi an si deuh ih, an hlan thuanthu cu theih a si lo. Asinan anmah a thei bik pawl cun an pahnih an hlat aw ti an thei, a san erawh an thei lo.
GSAM 379Elisha le Hazael Thawn Bangawknak
GSAM 379.2Pi White in Theihpinak a pek hnuah, Kawhhran din le tawlrelnak hna cu caan rei lo te ah a famkim. Pu Barr cu lungtho zetin pawlkom ah a lut ih, Pu Pratt erawh lengah tan a si. Khawmnak a cem vete ah, a neta pa cun nasa zetin, “Ka lo sim, hi mi pawl thawn um ih mi ṭha vekin lemcang ding zuam cu a santlai lo; nan tuah thei lo,” a ti.
GSAM 379.3A tlun ih thilcang vek ziaza simfiangnak cun, profet Elisha ih san lai ih ngankhummi thilcang bangaw pakhat cu kan thinlung ah fiang zetin a theihter sal:2 Siria siangpahrang Benhadad in a natnak ihsin a dam sal ding maw ti sut dingin a siahhlawh Hazael cu Elisha hnenah a thlah. Elisha cun Hazael ih thuhla a rak hmu zo ih, cui pa cu a hmaiah a ra ih a hmel a zoh tikah, a thinlung ah fiang zetin a ra lang sal thluh.
GSAM 379Upa White Zengnat in A Tong
GSAM 379.41865 kum, thla 8 ni 16, Nilai ni ah, hnaṭuan tam tuk le it a tawk lo ruangah, Upa White cu li-phiat nat in a zeng. Kan mi pawl lakah harhdamnak lam hnaṭuan hmun pawl din a si hrih lo ruangah, Dansville, New York ih “Tlanghrap Par ih Kan Inn” tiih kawhmi harhdamnak lam hnaṭuan hmun ah hruai a si. A nupi le hi ca ngantu cu thla 9 ni 14 ihsin thla 12 ni 7 tiang cutawk ah kan umpi. Cui hmun ih an damternak pawl ihsin hnemnak a ngah mal tuk ruangah, Rochester, New York ih Lake View ah um Bradley Lamson ih mikhual dawng ṭha inn ah kan feh ih, cutawk ah zarh thum hrawng kan um. Hitawk ah cun Maine ah thla ziangmaw zat a rak um hnuah cui khawpi ih a ra kir hrih fangtu, Upa J. N. Andrews kan ton ruangah kan lungawi.
GSAM 380Upa White Hrangih Thlacamnak
GSAM 380.1Nitin sunhnu lam ah Upa Andrews le Pu Orton ih innsang pawl cu, Upa White thawn le a hrangah thlacam khawm dingin, kan hnenah an ra tel. Cumi cu thla 12 ni 25 tiang a peh. Cui Khrih pian ni ah lenglam leitlun cu nomnak le ruai thehnak in a khat lai ah, Rochester kawhhran cun rawlul le Upa White hrangih thlacam ni ah a hmang. Zinglam le sunhnu ah New Main lamzin ih Upa Andrews ih inn ah khawmnak kan nei ih, zanlam ah cun Upa White thawn a hlan ih thlacam khawm pawl cu Pu Lamson ih inn ah amah thawn kan tong sal.
GSAM 380Khrih Pian Ni Zanih Pekmi Langnak
GSAM 380.2Cui zan ih khawmnak cu huham nei zet a si. Upa White cu nasa zetin malsawm a si ih, Pi White cu mangbangza Langnak pek a si, cumi ah thil tampi hmuh a si. Cumi pawl lakah, Upa White in a harhdamnak a ngah sal theinak dingah amah hrangih hnaṭuan dingin a kut a run suah fiang zettu Pathian a zumnak cu a nun ih a langter theinak dingah, ziangtin a peh ding ti zirhnak pawl khal a tel.
GSAM 380Satan ih Donak Simcianak
GSAM 380.3Upa White hrangih thlacam pawl hnenah Pi White in hitin a ti:
GSAM 380.3“Satan ih tumtahnak cu ka pasal siatsuah ih thlan sungih thlen a si. Hi thinlung tak ih thlacamnak pawl ruangah a huham cu siat a si zo. Hi Pathian ih siahhlawh hrangah zarh thum sung thinlung takih thlacam a peh vivo mi pawlkom parah Satan a thinheng ti hmuh ka si zo, cule tu ah anmah cu nasa zetih do dingin a tum hnget zo. Nan hnenah, ‘Nan parih a ra thleng theimi hrangah nan tiar aw theinak dingin, Pathian thawn naih aw zetin nung uh,’ tiih sim dingin thu i pe.”
GSAM 381J. T. Orton ih Thinlungih Theih Lawknak
GSAM 381.11866 kum, thla 1 ni 1 ah, Upa White le a innsang pawl cu tlangleng in Battle Creek, Michigan ah an feh. Cui thlasik ih a tangmi caan sung cu New York nitlak lam ah ka um. Langnak pek a si ni zan ihsin Pu J. T. Orton cun a nunnak ah ṭihnung a um ti thinlung ah a thei, asinan khui ihsin a ra ding ti a thei lo. Hi a thinlungih theihmi cu mi ziangmaw zat hnenah a sim. Zarh ih ni khatnak, thla 3 ni 4 zanlam ah, ni hnih khawmnak a va telnak Parma ihsin Rochester ah a ra kir. Pu E. B. Sanders (tu ah, 1905 kum ah, San Jose, California ih a ummi) thawn a ra ih, khawpi sungah an feh lai ah cun, eng a tleu biknak lamzin ah feh dingin a dil, ziangahtile, “Mi pakhat in i thah a zuam ding vekin ka thei rero,” a ti. Asinan zo in so a nunnak la a duh ti ruahnak zianghman a nei vekin a lang lo.
GSAM 381.2Thla 3 ni 7 ah, Parma ihsin Rochester ah ka ra kir ih, Pu Orton ih makpa Pu Lamson hnenah ka riak. Ni 8 ah anih le Pi Orton in kan hnenah leng an ra, cule a thaizing zingah tlangleng in Erie khawnbial ih Lancaster ah feh ding kan rel. Cutawk ah a fapa neihsun ih mopuai ka kaih ding a si. Cui ni cu nuam zetin kan hmang, asinan ngaihtuah thuknak thawn khatmi ni a si.
GSAM 381J. T. Orton Thahnak
GSAM 381.3Sunhnu nazi 5 ah Pu Lamson ih inn ihsin an feh ih, zanlam nazi 7:30 ah thuthang kengtu pakhat a ra. Pu Orton cu a mai rang inn sungah a rang pawl a enkawl lai ah, zo a si ti theih lomi pakhat in zaangfahnak nei loin a do ti thu in sim. Cui hmun ah kan manhlap zetin kan feh ih, a lu cu thir thawn tuammi leng ih tung in zaangfahnak nei loin vuak a si ih, lungmit in a um ti kan hmu. Cui zan nazi 12:35 ah a thi. Cui nunrawng thil a tuahtu cu tu ni tiangih theih a si lo. A zal sungih um a nazi le $45 a umnak a tangka bawm cu tham loih an um ruangah, tangka hrangih tuahmi a si lo ti a fiang. Cumi cun Pi Orton ih thinlung cu nasa zetin a deng ih, cui thil ruangih a tuarnak ihsin a dam sal thei nawn lo. A taksa harhdamnak cu zamrang zetin a tlahniam ih, a pasal a thih hnu rei lo te ah a thi ve.
GSAM 382Cui Khrih Pian Niih Simcianak A Kim
GSAM 382.1Hngilh theih lomi cui Khrih pian ni zan ihsin thla ziangmaw zat ah, zarh thum thlacamnak ih a teltu mi pakua lak ih mi paruk cu an thlan sungah an um zo. Cutiin simcianak dang pakhat cu fiang zetin a kim sal.
GSAM 382Beidawngtu Hnenih Hnemhnak
GSAM 382.21866 kum, thla 12 ni 12 zingpit ah, North Liberty, Indiana ih Elias Stiles cu ka innah a ra. Beidawng ih a hrangah beiseinak zianghman a um lo tiah a ruat awmi James Harvey cu a theih ahcun hnemhnak pe dingin, cui hmun ah amah thawn feh dingah i dil. Pi White cun a netabik ih pekmi Langnak ah zau zetih hmuhmi a nei ih, simcianak lam in mi tampi ih thuhla a hnenah hmuh a si ti ka theih ruangah, a hnenah, “Unau nunau White cun a thuhla ziangmaw a hmu zo pang men thei; cuti a si ih a ngan duh ahcun, cui ca cu a hnenih ka sim theimi ziangvek hnak khalin huham a nei sawn ding,” ka ti.
GSAM 382.3Kan rang zetin a hnenah kan feh ih, Pu Harvey ih dinhmun thu tongfang khat hman a hnenah sim hlan ah, “Unau nunau White, na hnenih pekmi Langnak pakhat khat ah Unau mipa James Harvey ih thuhla eng na ngah dah maw?” tiah ka sut. “A si,” a ti, “ka ngah, cule ni ziangmaw zat sung ngan ih a hnenah kuat ka ṭul ti ka ruat rero.” Cule a hmuhmi cu kan hnenah a sim thok. “A thaizing zingah a hnenah ka feh ding, cule na hnenih hmuhmi na ngan ahcun, a hnenah ka keng ding,” ka ti. Hitiih kan rel hnuah a hnen ihsin kan feh ih, zanlam ah kan ra sal. A ngan ṭheh zo ih, kan hrangah aw suah in a siar ih in zaangfah.
GSAM 383James Harvey in Ruahsannak a hloh laiih Theihpinak
GSAM 383.1Theihpinak cun Pa Harvey cu harhdamnak ih a chak lo ding ti fiangzetin a rel ih, Satan cun ruahsannak um lo dingih a hruai ding le, amah hrangah zangfahnak le ruahsannak a um lo tiih a ruat ter ding a timi a langter. Asinain a hlan nunnak ih a thil dik lo pawl remthat dingah a theihtawk hmuahhmuah a tuah zo ih, Pathian in a ngaidam zo ti a hmuh. Cule amah le amah siatsuah dingih thlem a si tikah, Pathian ih vancungmi pawl in a kimvelah an leng ih, Pathian le vancung lam ruahsannak an hmuhter ti a lang. Theihpinak sungah lungnemnak le thazang peknak thu tampi a um.
GSAM 383.2Hi ca hi ka kutah ka ret ruangah, zingtai cu North Liberty ah kan feh. Lamzin ah Pa Stiles in Pa Harvey in i hmuh duh, asinain amah hrangah ruahsannak thu pakhat hman ka nei lo ding tiah in sim. Amah thawn ka tong tikah a dinhmun cu ruahsannak um lo zet le mi hlo a si tiah amah thawn ka lungrem ding; cule hlanka Eli vekin, Pathian ih Thukam Kuang cu an lak ti a theih tikah a nungtlang ih a thi ding tiah a ti.
GSAM 383.3Pa Harvey innah zanlei 3 P.M. ah kan thleng. Amah thawn ka tong tikah, “Unau mipa Harvey, ziangtin so na um?” tiah ka ti. A lungrethei zetin, “Hlo! Hlo!! HLO!!!” tiah a let. “Aih, na hlo lo. Na dinhmunah ruahsannak a um!” tiah ka ti. Ka letdan cu a hmuh tikah, a aw a nemter ih, “Kar thum sung ruahsannak ka nei lo ih, ka hlo zo tiah ka ruat. Tuisan ah lo ihsin khawpi lamah ka rat lai, thil thlak-pumpuluk kiangih kawr par ka feh tikah, ‘Na hlo! Nangmah hrangah ruahsannak a um lo! Thil thlak-pumpuluk sungah zuang awla, ti sungah thi aw!’ tiah ziangmaw in i ti vek a si. Cuvek tuahnak cun Khrih ih hnaṭuan cu mi in an relsiat ding ka ruat, curuangah ka mah le mah siatsuahnak ihsin ka rak kham aw,” tiah a ti.
GSAM 384Luatnak Cu Zamrangin A Ra
GSAM 384.1“A si, Unau mipa Harvey, na hlo lo!” tiah ka ti. “Vancung ihsin a ra mi Theihpinak ka nei ih, na hlo lo tiah a ti!” Amah cun, “Cu then ka ngai ding,” tiah a ti. Cule Theihpinak cu amah hnenah ka rel ih, thu pakhat hman ka kutah an thun lo hrih ti ka sim hnuah. Ka rel zo tikah a hmai cu hmui a ceuter ih, “Curuangah ka dinhmunah ruahsannak a um. Bawipa ah ka zum ngaingai,” tiah a ti.
GSAM 384.2Relnak hnuah kan ṭhantoh ih, cuih ṭhantohnak ihsin a thleng ih lungawi zetmi mi ah a tho. Cuih ca cun kar thum sung a thinlung ih tuahdan pawl cu amah in a rel thei ding hnakih fiangzetin a rel tiah in sim. Cutiin hi unau mipa cu ruahsannak um lo ihsin hika lam in a suah tikah Pathian ih duhdawtnak cu a lang.
GSAM 384Hnaṭuan Hmun Cu A Kau Sinsin
GSAM 384.31868 kum tiangah Ni sarihnak Adventist pawl ih hnaṭuan hmun cu United States ram sungih Missouri peng ih thlanglam ramri ihsin a saklam, cule Missouri tiva ihsin nisuah lam hmun lawngah a khar. Battle Creek, Mich., May 28 ah tuahmi Leitlun huap kawhhran pawlkom caan sungah hnaṭuan hmun pawl le hnaṭuan sem dan ruat dingih khawmnak ah, hnaṭuan tu pahnih le ke 60 a saumi puanthlam pakhat California ah thawn ding ti thu an rel. Upa D. T. Bourdeau le ca ngan tu cu cuih kum July 18 ah San Francisco ah kan thleng.
GSAM 384California Ramthar Hnaṭuan Hramthoknak
GSAM 384.4California ramthar hnaṭuan hramthoknak thawn pehpar aw ih ka rel duhmi thil pakhat a um, cu cun Simcianak laksawng ih hnaṭuan dingih a tha zetzia a langter. Paul in thlarau laksawng pawl, Simcianak laksawng khal telin, an thil tuahmi cu “mi thianghlim pawl an kimter dingah, rawngbawlnak hnaṭuan dingah, Khrih ih taksa dinthar ter dingah” an si tiah a ti.3 Mi thianghlim pawl kimter dingih lam tha bik cu an thil dik lo pawl hmuhter ding, cuticun an hlon thei ding ih kan Bawipa Jesuh Khrih ih thisen mankhung in an sualnak pawl an thiangter thei ding hi a si. Cuih tumtahnak ruangah, tui caan thutak thawn pehpar aw ih hnaṭuan mi pawl in an hnaṭuan dan ih thil dik lo pawl an hmuhter ih, hnaṭuan dan dang hmangin minung pawl rundamnakah an hnaṭuan tha sinsin thei dan an hmuhter, rawngbawlnak hnaṭuan ah Simcianak laksawng ih bomnak cu hlanlai ihsin a lang vivo.
GSAM 385California Ah Hnaṭuan Dan Thuhla Theihpinak
GSAM 385.1California ah kan thlen hnu reilote ah Pi White hnen ihsin ca kan ngah. June 12 Zarh ih ni paruknak zanah Battle Creek ah a hmuhmi Langnak thu a rel; cuih ni cu California ah kan feh hlanah N. Y. Lancaster ah kan caan hmangmi ni a si. Amah cu California ah a rak um dah lo ih, khua sung minung pawl ih nundan thuhla ah theihnak hmun pakhat hman a nei lo. A ngaingai te cun cuih caanah Missouri tiva ih ni tlak lamah a rak feh dah lo. Cu hmun ih thil pawl thuhla a theihmi hmuahhmuah cu Bawipa in a phuangtermi ihsin a si.
GSAM 385.2A ca sungih zirhnak ahcun California minung pawl ih an thilpek duhdawt dan le a daan zet ih, “sen pakhat hman ruat ih” khawkhannak thawn an lakih hnaṭuan tikah a hung suak dingmi thil a rel. California minung pawl hnenah thu kan sim tikah, an hnaṭuan dan ih duhdawt zetmi thinlung vek deuhthaw in an hnenah kan feh ding, asinain sum le thil kan hmang ral lo ding.
GSAM 385Simcianak Vekin Thansohnak A Thleng
GSAM 385.3California ah hnaṭuan hram kan thok ihsin kum 37 a liam hnuah tuisan ka hei thlir sal tikah, cuih caanih dinhmun le minung pawl ih nundan, Theihpinak kan ngah lo ahcun kan hnaṭuan ding dan, cule pekmi zirhnak thlun ih rah pawl ka hmuh tikah, Theihpinak ihsin Simcianak laksawng thawn rawngbawlnak hnaṭuan ah bom kan si lo ahcun kum pakhat sungih kan tuah ding hnakih thla thum sungah kan hnaṭuan cu a thansoh sawn tiah ka ti thei. 1871 kum ṭhal caan tiangah Sonoma Peng ih hnaṭuan rah in Sabat thluntu kawhhran nga an dingter zo.
GSAM 386San Francisco Ah Puanthlam Sung Khawmnak Hmaisabik
GSAM 386.1Cuih kum June ah San Francisco ah kan puanthlam cu hmaisabik kan phun. Upa Bourdeau cu nisuah lamah a kirsal ruangah Michigan ihsin hnaṭuan tu dang pakhat in a hmun a luah dingah an thawn. June 17 ah a thleng ih, khawpi sungah ka hnenah hnaṭuan dingin a zom. Puanthlam sungah kar malte kan hnaṭuan hnuah, Dec. 1, 1871 tiang man pek ih kan hmanmi inn sungah kan khawmnak pawl kan tuah vivo. Hi hnaṭuan rah in San Francisco ah mi 50 hnakih tam in thucah cu an cohlang.
GSAM 386California Sungih Thlemnak Pawl
GSAM 386.2Hi ni tiangah California ih kan thlemnak pawl cu lenglam elnak ihsin a tam sawn; asinain tu ah kan minung pawl hrangah a danglam zetmi zumnak fialnak kan ruat lo mi a suak. Hnaṭuan thawktu pakhat cun amah le Pathian hnaṭuan cu mi pawl in an relsiat dingih ka theihmi lamzin pakhat a thlun ringring. Khawpi sungah kan doral zetmi hrekkhat an um ih, kan tuahmi hmuahhmuah an zoh ringring; thil ruat lo ih tuahmi pakhat hman kan siatsuahnak dingah an hman ding. Curuangah tirhthlah ih fialnak, “sualnak ih langdan kip hrial uh,” timi thu hi kan ngaihven zet a tul.
GSAM 386Mah Le Mah Duhdan Tuahnak Ih Harsatnak
GSAM 386.3Hi unau mipa in a tuahmi lamzinah sual ngaingai a tuah tiah ka ti lo; asinain kan doral pawl in sual a si lo tiah a relmi cu kan parah an hmang ding ti ka ruat. Cuih thuhla ah “a duhduh in tuah theinak” a nei tiah a din, a hleice in a tuahmi ah sual a um lo ti an pawm ruangah. Cutiin thil pawl cu January 23, 1872 tiang an feh; cuih ni ah thil pawl cu ziangtin kham theih a si ding timi hmuh dingah Sonoma Peng ihsin San Francisco ah ka feh.
GSAM 387.1Cuih caanah ka tihmi vekin kan doral pawl in a lamzin cu an hman thok, cule amah cun, “An tuah dingmi thil a si lo,” tiah a ti; amah ih ruahdan a neih ti an hmuhter ding ih, an thu relnak thuah tang loin a duhduh in, a duhmi mi pawl thawn khawpi lamzinah a feh thei ding tiah a ti. Mimal in ka hnaṭuan ih, cutiih tuahdan cun a tling lo ding ih, mah le mah duhdan tuahnak thlarau cun siatnak ah a hruai ding tiah ka hmuhter tum. Amah a duhsakmi rual pawl an um ih, anmah lakih hrekkhat cun amah cu an relsiat phah dingih dinhmun an lak thok. Kawhhran ih mi tamzet cun a feh sualnak ih siatnak an hmuh ih, thil a siatsuah lonak dingah ka tuahmi hnaṭuan an thlun duh.
GSAM 387Thil Pawl Hliakhlai Dingih Khawmnak Ruat
GSAM 387.2January 27, Sabat ni ah thil pawl cu cuti an um. Cuih thil cu hliakhlai ding le, kawhhran in thu a netnakih rel ding a tul tiah thu an rel, cuticun hi elnak thlarau ih a suak ter dingmi hminsiatnak ihsin an luat thei ding. Dinhmun le hi thil thawn pehpar aw ih kawhhran vekih kan tuanvo ruat dingah January 28 Zarh ih ni khatnak ni zingtai 9 A.M. ah khawmnak thok dingah an ruat. Hmuhtonak kip ahcun cuih kawhhran ṭhenawknak cu hrial theih lo vekin a lang. Cuih zankhat cu Pathian hnenah kan hrangah hna a tuan dingah ka ṭhanchiat thlacamnak tuah.
GSAM 387Ca In Amah Le Amah Mawhphurhnak
GSAM 387.3January 28 zingtai ah khawmnak lamah ka feh tikah, ka riaknak inn kiangih lampi parah hnaṭuan thawktu cu a ṭap lai in ka tong. Amah cun, “Unau mipa Loughborough, tuini khawmnakah ka feh lo ding,” tiah a ti.
GSAM 387.4“Khawmnakah na feh lo ding maw?” tiah ka ti; “na dinhmun thuhla a relmi khawmnak a si.”
GSAM 388.1“Cuih thu cu ka thei,” tiah a ti, “asinain ka dik lo zet. Ka thuhla ah na dinhmun cu a dik. Hi ca hi kawhhran hnenah mawhphurhnak ka nganmi a si; hi ca hi la ih an hnenah rel. Kei ka um lo ahcun nangmah hrangah a tha sawn, cule i duhsak duhmi pawl hrangah khal a tha sawn ding.”
GSAM 388.2“Nanneta ihsin tuini tiangah nangmah ah hi thlengawknak ropi hi ziang in a suah?” tiah ka sut.
GSAM 388Langnak Ropi Ngahnak
GSAM 388.3Amah cun, “Zanah Sabat hnu ca thawnnak inn ah ka feh ih, Battle Creek, Mich., ihsin Unau nunau White hnen ihsin ca ka ngah. Kei hrangah a nganmi Theihpinak a si,” tiah a ti. Ka hnenah a pek ih, “Cuih ca cu rel awla, ka thuhla Bawipa in a hmuhdan na hmu ding,” tiah a ti.
GSAM 388.4Amah cun kawhhran hnenah, Unau nunau White hnen ihsin a nundan a relsiat mi Theihpinak a ngah ih, cuih cu thutak a si ruangah a cohlang tiah ka sim dingin i ngen.
GSAM 388Langnak Ih Thutak A Nemhnget Zia
GSAM 388.5Hi thu cu Pi White hnenah Bordoville, Vt., Dec. 10, 1871 ah pekmi langnak ihsin a thenkhat a si. Hi unau mipa thuhla cu a ngan thoknak ni Dec. 27, 1871 a si, asinain ziangmaw ruangah ca cu Jan. 18, 1872 tiang a kim lo; cuih caanah a kim ih Battle Creek ihsin ca a thawn. Cule Michigan ihsin California tiang ramlak ih ca ratnakah ni 9 vel a lak.
GSAM 388.6Langnak sungah thil tampi cu simcianak in a langter. Hi thil hmanah cuti a si. Langnak a um lai caanah, Theihpinak San Francisco ah a thlen tikih a langmi thil pawl cu a hramthok te lawng a um hrih. Ni pawl an tahthim tikah, San Francisco ih thil thlengnak cu hmun hmaisa ihsin ca theihpinak a feh hnuah a thleng ti a lang. San Francisco ih kan unau pawl in, San Francisco ih thil dinhmun cu a um hlanah Battle Creek ah mi pakhat in ca a ngan ih Pi White hnenah theihnak a pek thei lo ti an thei; ziangahtile cuih caanah thil pawl cu an um hrih lo.
GSAM 389.1Hi thu hi cuih hmunih unau pawl hrangah a thupit zet ih, cuih langnak thawn Pathian ih thilti theinak a um tiih an zumter. San Francisco ih thil dinhmun thuhla ah Upa White asilole a nupang hnenah ca hmu pakhat hman ka ngan lo; hnaṭuan thawktu khalin zianghman a ngan lo tiah a ti. Unau pawl cun, “A ngan si ahcun, amah thuhla ih phuangmi pawl cu a ngan lo ding,” tiah an ti.
GSAM 389Langnak Cu Ziangsawngin A Ngan
GSAM 389.2Cule ca cu ziangtin a ngan ih theihpinak cu ziangtin a thawn timi hmun danglam ihsin kan theih tikah, langnak a petu Bawipa in ca ngan tikcu le a thawn dingmi caan cu a kilkhawi ih, a thawnmi cu a fehtlang dingmi hmunah caan dik zetah a thleng ter ding ti cu a fiang sinsin.
GSAM 389.3January 18, 1872 zingtai zetah Pi White cu a thawhter ih, cuih Theihpinak cu a thinlungah fiang zetin a um. Aw in rel bangin a fiang zet, “California hrangih hi Theihpinak cu zamrangin ngan awla, ca feh dingmi hmaisabik sungah thawn; a tul,” tiah a ti. Voihnih a rel hnuah a tho, a zamrangin a thuamaw ih, ca cu a kimter. Zingtai rawl ei hlanah a fapa Willie hnenah a pek ih, “Hi ca hi ca thawnnak inn ah keng awla, ca thunhnak kuang sungah thun hlah. ca thawnnak inn uk tu hnenah pek awla, tuini suah dingmi ca thawnnak buh sungah a thun ngaingai ding ti fiangter,” tiah a ti. A hnuah Willie cun, a nu ih fialnak cu a danglam deuh tiah a ruat, asinain zianghman a sut lo ih, a fialmi vekin a tuah, cule “ca cu ca thawnnak buh sungah a thun lai ka hmu,” tiah a ti.
GSAM 389Pathian Kaihhruainak Hmuhsaknak
GSAM 389.4Cuih caanah San Francisco ih kan dinhmun na theih ruangah, cuih ca cu cuih ca thawnnak sungah thun hi a thupit zia na hmu thei ding. Cuih caan pawl ah ramlak ihsin ca thawnnak cu ni khat ah pakhat lawng a um. Ca cu January 27, Sabat zan ah thleng loin January 28 zan ah a thleng si ahcun, kawhhran sungah ṭhenawknak a um ngaingai ding. Ca cu kar hrekkhat hlanah, langnak a pek hnu zamrang hmanah a thleng si ahcun, kawhhran in a thiltitheinak cu cutiin a hmu zamrang lo ding.
GSAM 390.1Hika ahcun Bawipa ih kut a um ti langtertu Theihpinak a um: thil dik lo pawl a um lai a remthat theinak dingah caan dik zetah a thleng, cule unau mipa in a tangdung in a cohlang ih a tuah tikah, cuih ca cun cuih kawhhran thar sungah pumkhatnak le dinhmun nghet a thlen dingah thiltitheinak ropi a nei.
GSAM 390Langnak Pawl Ngan Dan
GSAM 390.2Hi thilthleng mi cun amah in a hmuhmi pawl ziangtin a ngan timi thuhla ih a relmi khal a langter. Amah cun, “Ka ihnak ihsin i thawhter tikah, ka thinlungah hlanih pekmi thu pawl an fiang zet; cule zanlai ah ca ka ngan, cuih ca pawl cu leitlun hmun pakhat ihsin hmun pakhat an feh ih, harsatnak a thlen tikah, hnaṭuan ih thil siatnak ropi cu a kham,” tiah a ti.4