Pennod 13 — Arwyddion o Arweiniad Dwyfol

GSAM 198.1“A yw Duw wedi ceisio mynd a chymryd cenedl iddo'i hun o ganol cenedl arall, trwy demtasiwn, trwy arwyddion, a thrwy ryfeddodau, a thrwy ryfel, a thrwy law nerthol, a thrwy fraich estynedig, a thrwy arswyd mawr, yn ôl yr holl bethau a wnaeth yr Arglwydd eich Duw i chwi yn yr Aifft ger eich llygad? I ti y dangoswyd, fel y gallet wybod mai'r Arglwydd, ef yw'r Duw; nid oes un arall ar wahân iddo.”¹

GSAM 198.2Fel hyn y gweithredodd yr Arglwydd wrth gymryd pobl o ganol cenedl baganaidd, er mwyn eu harwain allan i le y gallai lefaru ei gyfraith wrthynt, a lle y gallai ei throsglwyddo iddynt wedi'i hysgythru ar lechau carreg. Ni chyflawnwyd y rhyfeddodau hyn i fodloni eu chwilfrydedd; ond er mwyn iddynt wybod yn sicr mai'r un a wnaeth “gweithredoedd mawr yn yr Aifft; gweithredoedd rhyfeddol yng ngwlad Ham, a phethau ofnadwy ger y Môr Coch,”² ac a siaradodd â hwy o blith tân a mwg copa llosg Sinai, oedd neb arall ond y Duw byw a gwir, Creawdwr pob peth.

GSAM 198Galwad Moses o'r Berth Losg

GSAM 198.3Ni allai Moses ei hun fod wedi symud yr Israeliaid i adael yr Aifft drwy ddweud wrthyn nhw'n unig, “Wrth i mi fugeilio'r praidd yn y diffaethwch, cefais deimladau o gydymdeimlad tuag atoch yn eich caethiwed, ac rwyf bellach wedi dod i lawr i'ch arwain allan o'r Aifft, fel y ceisiais wneud pan laddais yr Aifftiad ychydig cyn i mi ffoi i wlad Midian.”

GSAM 199.1Roedd angen y berth oedd ar dân heb gael ei difa, a llais clywedol yn dod o ganol y fflamau, i argyhoeddi hyd yn oed Moses mai ef oedd yr un i “fynd ac arwain y bobl allan o'r Aifft.” Yn y ffordd ryfeddol hon y derbyniodd ei gomisiwn, ei alwad uchel a sanctaidd, datguddiad a fyddai ar unwaith yn tynnu sylw ei frodyr, ac yn paratoi eu meddyliau ar gyfer yr hyn a fyddai'n dilyn, ac felly'n eu harwain i dderbyn Moses, dan Dduw, fel eu harweinydd.

GSAM 199.2Os bu erioed amser ers atgyfodiad yr Iachawdwr pan oedd angen i'w ddilynwyr trist a siomedig gael eu cysuro gan ei bresenoldeb a'i eiriau calonogol, roedd hynny'n amser pan oedd rhai o'r credinwyr trist ac erlidiedig yn dal eu gafael trwy ffydd ddiysgog ar ôl “llef hanner nos” 1844; ac os bu erioed amser pan gyfathrebodd Duw yn uniongyrchol â eneidiau trist mewn trugaredd, ymddengys mai yn sicr fyddai hynny ar adeg felly, ac i bobl felly.

GSAM 199Presenoldeb yr Arglwydd wedi ei Addo

GSAM 199.3Yr hwn nad yw wedi'i gyfyngu o ran ffyrdd na moddau gweithredu, ac a roddodd roddion yr Ysbryd yn ei eglwys “pan esgynnodd i'r uchelderau,”³ addawodd y byddai gyda'i ddilynwyr wrth bregethu'r efengyl, “hyd i ddiwedd y byd.”

GSAM 199.4Drwy gydol yr amser, mae'r Arglwydd wedi bod yn barod i ddangos ei nerth a'i roddion gyda'r rhai a'i ceisiodd yn llawn. Oni ddywedodd e wrth roi'r comisiwn efengylaidd, “Dyma'r arwyddion a fydd yn dilyn y rhai sy'n credu: Yn fy enw i y gyrrant allan gythreuliaid; y llefarant â thafodau newydd; y cymerant seirff; ac os yfent unrhyw beth marwol, ni wnaiff niwed iddynt; y rhoddant eu dwylo ar y cleifion, ac y caiff hwy eu hiacháu”?⁴

GSAM 199Rhoddion yr Ysbryd yn ystod y Diwygiad

GSAM 199.5Bu rhai arddangosfeydd rhyfeddol o nerth yr Arglwydd a mynegiadau o rodd y broffwydoliaeth yn ystod Diwygiad yr unfed ganrif ar bymtheg, ac yn y cyfnodau a ddilynodd. Mae D'Aubigné yn sôn am broffwydoliaethau John Huss. Mae Charles Buck, yn ei Religious Anecdotes, yn adrodd am broffwydoliaeth George Wishart, ym 1546. Mae John Wesley, yn ei weithiau, yn sôn am broffwydoliaethau Jonathan Pyrah, a'u cyflawniad. Mae'r Gweinidog J. B. Finley, yn ei hunan-gofiant, yn adrodd am weledigaeth ryfedd ac iachâd yn ei berson ei hun, yn haf 1842. Cyhoeddodd The Christian Advocate (Methodistaidd) hanes diddorol am weledigaeth ryfedd a'i chanlyniadau, fel y'i rhoddwyd i'r Doctor Bond, o'r eglwys honno, yn ystod ei weinidogaeth. Roedd y rhain yn arwyddion i'r rhai a oedd yn ceisio'r Arglwydd yn ostyngedig, nad oedd ef wedi newid, a'i fod yn dal i siarad â'i bobl drwy'r ddawn broffwydol.

GSAM 200Yr Eglwys Weddill i Gael Ysbryd y Broffwydoliaeth

GSAM 200.1Mae yna ddatganiadau clir a phenodol yn yr Ysgrythurau y bydd yr Arglwydd yn amlygu'n arbennig roddion ei Ysbryd, ac yn enwedig rhodd y broffwydoliaeth, ymhlith y bobl a fydd yn cael eu cael yn aros am ei ddyfodiad. Mae'r testun cyntaf yr ydym yn tynnu sylw ato i'w weld yn y llythyr at y Corinthiaid, ac mae'n darllen: “Rwy'n diolch i'm Duw bob amser ar eich rhan, am ras Duw a roddwyd i chi gan Iesu Grist; fel y gwnaethoch chi gyfoethogi ym mhob peth drwyddo ef, ym mhob ymadrodd ac ym mhob gwybodaeth; fel y cadarnheuwyd tystiolaeth Crist ynoch chi: fel na fyddwch yn brin o unrhyw rodd; gan aros am ddyfodiad ein Harglwydd Iesu Grist; a fydd hefyd yn eich cadarnhau hyd y diwedd, fel y byddwch yn ddiniwed yn nydd ein Harglwydd Iesu Grist.”⁵

GSAM 200.2Yn y datguddiad rydym yn darllen am y “gweddill”—eglwys olaf yr efengyl: “Ac y gwylltiodd y ddraig wrth y wraig [yr eglwys], ac aeth i ryfela â gweddill ei had, y rhai sy'n cadw gorchmynion Duw, ac sydd â thystiolaeth Iesu Grist.”⁶ Beth yw “tystiolaeth Iesu,” gofynnwn, y mae'r eglwys olaf i'w chael, ac sydd, yn ei chadarnhad, yn paratoi'r ffordd ar gyfer amlygiad holl roddion yr Ysbryd? I'r cwestiwn hwn, cawn ateb yn nhystiolaeth yr angel i Ioan ar ynys Patmos: “Syrthiais wrth ei draed i'w addoli. Ac meddai i mi, Gweler na wnei hynny: dy gydwas ydwyf fi, a'th frodyr sydd â thystiolaeth Iesu: addola Duw: oherwydd ysbryd y broffwydoliaeth yw tystiolaeth Iesu.”⁷

GSAM 201.1Mae'r diffiniad hwn a roddwyd gan yr angel yn dangos mai'r “ysbryd proffwydoliaeth” sy'n amlygu ei hun yn yr eglwys sy'n aros am Grist sy'n paratoi'r ffordd ar gyfer yr holl roddion, a bod rhyfel yn cael ei wneud yn erbyn eglwys y “gweddill” am fod y rhodd honno yn eu plith.

GSAM 201Tystiolaeth Paul am y Rhoddion

GSAM 201.2Mae llythyr Paul at y Tesaloniaid yn dangos y daw diwrnod yr Arglwydd—y diwrnod olaf o farn weithredol—ar y lluoedd “fel lleidr yn y nos;” ond na fydd yn dal plant ffyddlon yr Arglwydd felly oherwydd eu bod yn “plant y goleuni, a phlant y dydd.” Ymhlith ei anogaethau i'r bobl hynny sy'n gwylio, meddai, “Peidiwch â diffodd yr Ysbryd. Peidiwch â dirmygu proffwydoliaethau. Profwch bopeth; daliwch dynn yr hyn sy'n dda.”⁸

GSAM 201.3Ynglŷn â'r gair Groegaidd propheteias, a gyfieithir yma fel proffwydoliaethau, dywed Greenfield, yn ei Greek Lexicon, “Ymarferiad rhodd y broffwydoliaeth, yn yr ystyr hwn, 1 Thesaloniaid 5:20.” Mae geiriaduron Parkhurst, Robinson, a Liddell a Scott yn cytuno â hyn hefyd. Mae hyn, felly, yn dystiolaeth glir y bydd gwir rodd y broffwydoliaeth gyda'r eglwys sy'n aros am ail ddyfodiad Crist. Nid y cyngor yw dirmygu'r rhodd, ond ei phrofi; gan ddod o hyd i'r amlygiad da, i “ddal gafael” ynddo.⁹

GSAM 201Cyflawniad yr Addewid

GSAM 201.4Rydym wedi nodi o'r blaen sut y dechreuodd yr Arglwydd amlygu dawn y broffwydoliaeth yn ystod cyhoeddiad negeseuon angylion cyntaf ac ail. Mae'r ddawn hon wedi'i datblygu'n fwy cyflawn ers diwedd y ddwy fil a thri chant o ddyddiau. Dewisodd yr Arglwydd ei offeryn ei hun at y diben hwn, gan ddewis yn asiant un a oedd nid yn unig wedi ildio popeth drosto ef, ond yr oedd ei bywyd yn crynu yn y fantol, “y gwanaf o'r gwan.”¹⁰ O fewn deufis ar ôl i'r amser fynd heibio, dechreuodd Miss Ellen G. Harmon, o Portland, Maine, a oedd bryd hynny dim ond tua dwy ar bymtheg oed, dderbyn datguddiadau gan yr Arglwydd.

GSAM 202.1Gan i mi gael cyfle i sgwrsio â'r rhai a oedd yn byw ym Mhortland adeg y weledigaeth gyntaf, a chan fy mod hefyd yn gyfarwydd â Mrs. Haines, yn nhŷ'r hon y cafodd Miss Harmon ei gweledigaeth gyntaf, adroddaf y ffeithiau fel y'u rhoddwyd i mi gan y bobl hynny.

GSAM 202.2Roedd Miss Harmon ar y pryd hwnnw mewn cyflwr iechyd peryglus iawn. Am nifer o wythnosau, prin ei bod wedi gallu siarad yn uwch na sibrwd. Roedd un meddyg wedi penderfynu mai ei phroblem oedd darfodedigaeth â dyfrglwyf. Dywedodd fod ei hysgyfaint dde wedi pydru, a'r un chwith yn wael iawn, a bod ei chalon wedi'i heffeithio. Dywedodd nad oedd yn meddwl y gallai fyw am fwy na chyfnod byr iawn ar y gorau, ac ei bod yn debygol o farw ar unrhyw adeg. Roedd hi'n anodd iawn iddi anadlu pan fyddai'n gorwedd. Yn y nos, dim ond drwy gael ei chynnal i fyny yn y gwely i safle bron yn eistedd y byddai'n cael unrhyw orffwys. Roedd pyliau cyson o beswch a gwaedu o'r ysgyfaint wedi lleihau ei hegni corfforol yn fawr.

GSAM 202Gweledigaeth Gyntaf Miss Harmon

GSAM 202.3Ar yr adeg y cafodd ei gweledigaeth gyntaf roedd hi'n aros yng nghartref Mrs. Haines. Roedd hi'n fore, ac roedden nhw wrthi'n addoli fel teulu. Roedd pump o bersonau yn bresennol, pob un yn chwiorydd yn y ffydd. Roedd eraill wedi gweddïo, ac roedd Miss Harmon yn gweddïo yn ymsisial, pan ddaeth nerth Duw i lawr mewn modd rhyfeddol iawn, gan effeithio'n amlwg ar bawb a oedd yn bresennol, ac mewn eiliad collodd ymwybyddiaeth o bopeth oedd yn digwydd o'i chwmpas—roedd hi mewn gweledigaeth.

GSAM 202.4Yn y cyfarfod nesaf, adroddodd i'r credinwyr yn Portland yr hyn a ddangoswyd iddi. Roedd ganddynt farn gadarn ei fod o'r Arglwydd. Roedd tua chwe deg ar y pryd yn Portland a oedd yn ei gymeradwyo fel gwaith yr Arglwydd. Roedd nerth yn cyd-fynd â'r weledigaeth, yn ogystal â'r adroddiad ohoni, na allai ddeillio ond o'r Dwyfol. Roedd ymdeimlad difrifol o faterion tragwyddol yn gyson arni, ac roedd hi'n ymddangos fel petai wedi'i llenwi ag ofn annhraethol y byddai rhywun mor ifanc a bregus â hi yn cael ei dewis yn offeryn trwyddo y byddai'r Arglwydd yn cyfleu goleuni i'w bobl. Dywedodd, tra yn y weledigaeth, ei bod fel petai wedi'i hamgylchynu gan angylion llewyrchus yng nghyrtiau gogonedfawr y nefoedd, lle mae llawenydd a heddwch yn unig, a bod yn newid trist i ddeffro i realiti anfoddhaol y bywyd marwol hwn.

GSAM 203Crynodeb o'r Weledigaeth Gyntaf

GSAM 203.1Bydd y crynodeb byr canlynol o'i gweledigaeth gyntaf, fel y'i hadroddodd i'r credinwyr yn Portland, yn rhoi rhyw syniad o gymeriad pob un ohonynt:—

GSAM 203.2“Wrth weddïo, daeth nerth Duw arnaf fel na theimlais erioed o'r blaen. Cefais fy amgylchynu gan olau, ac roeddwn yn codi'n uwch ac yn uwch o'r ddaear. Troddais i chwilio am bobl yr Adfent yn y byd, ond ni allwn eu canfod, pan ddywedodd llais wrthyf, ‘Edrych eto, ac edrych ychydig yn uwch.’ Ar hynny codais fy llygaid, a gwelais lwybr syth a chul, wedi'i godi'n uchel uwchlaw'r byd. Ar y llwybr hwn roedd pobl yr Adfent yn teithio i'r ddinas, a oedd ym mhen pellaf y llwybr. Roedd ganddynt olau llachar wedi'i osod y tu ôl iddynt ym mhen cyntaf y llwybr, a dywedodd angel wrthyf mai ‘llef hanner nos’ oedd hwn. Roedd hwn yn tywynnu ar hyd y llwybr i gyd, ac yn rhoi golau i'w traed, fel na fyddent yn baglu. Ac os byddent yn cadw eu llygaid wedi'u gosod ar Iesu, a oedd ychydig o'u blaenau, yn eu harwain i'r ddinas, roeddent yn ddiogel. Ond yn fuan, fe wnaeth rhai flino; dywedent fod y ddinas yn bell iawn i ffwrdd, a'u bod yn disgwyl bod wedi cyrraedd yno'n gynt. Yna byddai Iesu yn eu calonogi drwy godi ei fraich dde ogoniog, ac o'i fraich daeth golau llachar, a oedd yn chwifio dros bobl yr Adfent, a gwaeddiasant, Hallelujah! Yn ddi-hid, gwadodd eraill y golau y tu ôl iddynt, a dweud nad Duw oedd wedi eu harwain mor bell â hynny. Diffoddodd y golau y tu ôl i'r rhain, gan adael eu traed mewn tywyllwch llwyr, a baglasant, a chollasant olwg ar y nod, a chollasant olwg ar Iesu, a syrthiasant oddi ar y llwybr i lawr i'r byd tywyll a drygionus islaw. Yn fuan clywsom lais Duw fel llais dyfroedd lawer, a roddodd i ni ddydd ac awr dyfodiad Iesu. Gwyddai a deallai'r seintiau byw y llais, tra credai'r rhai annuwiol mai daran a daeargryn ydoedd. Pan lefarodd Duw yr amser, arllwysodd arnom yr Ysbryd Glân, a dechreuodd ein hwynebau oleuo a llewyrchu â gogoniant Duw, fel wyneb Moses pan ddaeth i lawr o Fynydd Sinai.”¹¹

GSAM 204Disgrifiad o Gyflwr Mrs. White tra mewn Gweledigaeth

GSAM 204.1Cyn i ni olrhain ymhellach yr hanes cyffrous am y datguddiad rhyfeddol hwn o Ysbryd Duw, rhoddaf rai ffeithiau ynglŷn â'r gweledigaethau. Y tro cyntaf i mi weld Mrs. E. G. White (Miss Harmon gynt) oedd ym mis Hydref, 1852. Ar y diwrnod hwnnw gwelais hi mewn gweledigaeth a barodd dros awr. Ers yr amser hwnnw rwyf wedi cael y fraint o'i gweld mewn gweledigaeth tua hanner cant o weithiau. Rwyf wedi bod yn bresennol pan fydd meddygon wedi ei harchwilio tra yn y cyflwr hwn, ac mae'n bleser gennyf dystiolaethu i'r hyn a welais ac a wn. Gobeithio na fydd adroddiad o'r ffeithiau yn yr achos yn cael ei ddiystyru'n ddi-hid o blaid dyfalu ar hap y rhai nad ydynt erioed wedi ei gweld yn y cyflwr hwn.

GSAM 204.2Wrth iddi fynd i'r weledigaeth, mae hi'n rhoi tri gweiddi swynol o “Gogoniant!” sy'n atseinio dro ar ôl tro, yr ail, ac yn enwedig y trydydd, yn fwy gwan, ond yn fwy cyffrous na'r cyntaf, a'r llais yn debyg i un sy'n eithaf pell oddi wrthych, ac ar fin mynd y tu hwnt i glyw. Am tua phedwar neu bum eiliad mae'n ymddangos ei bod yn syrthio i'r llawr fel un sydd wedi llewygu, neu un sydd wedi colli ei nerth; yna mae'n ymddangos ei bod yn cael ei llenwi ar unwaith â nerth goruwchddynol, gan godi ar ei thraed ar unwaith weithiau a cherdded o amgylch yr ystafell. Mae yna symudiadau aml o'r dwylo a'r breichiau, gan bwyntio i'r dde neu'r chwith wrth i'w phen droi. Gwneir yr holl symudiadau hyn mewn modd hynod o urddasol. Ym mha bynnag safle y gosodir y llaw neu'r fraich, mae'n amhosibl i unrhyw un ei symud. Mae ei llygaid bob amser ar agor, ond nid yw'n amrantu; mae ei phen wedi'i godi, ac mae'n edrych i fyny, nid gyda syllu gwag, ond gydag mynegiant dymunol, gan wahaniaethu oddi wrth yr arferol yn unig oherwydd ei bod i'w gweld yn edrych yn astud ar ryw wrthrych pell. Nid yw'n anadlu, ac eto mae ei phulst yn curo'n rheolaidd. Mae ei hwyneb yn ddymunol, a lliw ei hwyneb mor wridog ag y mae yn ei chyflwr naturiol.

GSAM 205O'i gymharu â'r un Daniel

GSAM 205.1Mae ei chyflwr o ran anadlu, colli nerth, a chael ei chryfhau pan gyffyrddodd angel Duw â hi, i gyd yn cyd-fynd yn berffaith â'r disgrifiad a roddodd y proffwyd Daniel o'i brofiad ei hun mewn gweledigaeth pan ddywedodd: “Am hynny y'm gadawyd ar fy mhen fy hun, a gwelais y weledigaeth fawr hon, a ni adawyd dim nerth ynof; oherwydd trodd fy harddwch yn llygredd ynof, ac ni pharhaodd unrhyw nerth ynof.” “Oherwydd sut y gall gwas fy meistr hwn siarad â fy meistr hwn? oherwydd i mi, yn syth ni arhosodd dim nerth ynof, ac nid oes anadl ar ôl ynof. Yna daeth un eto, a oedd yn debyg i wedd dyn, ac ymgyffyrddodd â mi; a chryfhaodd fi, a dywedodd, O ddyn a garwyd yn fawr, paid ag ofni: heddwch a bo i ti; bydd cryf, ie, bydd cryf. A phan ddywedodd wrthyf, cefais gryfder, a dywedais, Bydded i'm Harglwydd lefaru; canys ti a'm cryfhaodd i.”¹²

GSAM 205TYSTIOLAETHAU LLYGAD-DYSTION

GSAM 205M. G. Kellogg, M.D.

GSAM 205.2O ran cyflwr Mrs. White tra yn y weledigaeth, efallai y byddai ychydig o ddatganiadau gan dystion llygad yn briodol. Daw'r cyntaf gan M. G. Kellogg, M.D., sy'n cyfeirio at y weledigaeth gyntaf a roddwyd ym Michigan, 29 Mai 1853, mewn cyfarfod a gynhaliwyd yn Tyrone, Sir Livingston. Dywed ef:—

GSAM 206.1“Roedd y Chwaer White yn y weledigaeth am tua ugain munud neu hanner awr. Wrth iddi fynd i mewn i'r weledigaeth, roedd yn ymddangos bod pawb a oedd yn bresennol yn teimlo pŵer a phresenoldeb Duw, ac fe deimlai rhai ohonom yn wir Ysbryd Duw yn gorffwys arnom yn nerthol. Roeddem yn cymryd rhan mewn gweddi a chyfarfod cymdeithasol ar fore'r Saboth tua naw o'r gloch. Roedd y Brawd White, fy nhad, a'r Chwaer White wedi gweddïo, ac roeddwn i'n gweddïo ar y pryd. Nid oedd unrhyw gyffro, dim arddangosiadau. Gwnaethom ymbil yn daer â Duw, fodd bynnag, y byddai'n bendithio'r cyfarfod â'i bresenoldeb, ac y byddai'n bendithio'r gwaith ym Michigan. Wrth i'r Chwaer White roi'r gweiddi buddugol hwnnw o ‘Gogoniant! g-o-g-o-n-i-a-n-t-! g-o-g-o-n-i-a-n-t-!’ yr ydych wedi ei glywed hi'n ei roi mor aml wrth iddi fynd i weledigaeth, cododd y Brawd White a hysbysu'r gynulleidfa fod ei wraig mewn gweledigaeth. Ar ôl nodi modd ei gweledigaethau, a'i bod yn peidio ag anadlu tra yn y weledigaeth, gwahoddodd unrhyw un a ddymunai wneud hynny i ddod ymlaen a'i harchwilio. Camodd Dr. Drummond, meddyg a hefyd pregethwr Adfentyddion y Dydd Cyntaf, a ddatganasai (cyn iddo ei gweld yn y weledigaeth) fod ei gweledigaethau o dras mesmeraidd, a'i fod yn gallu rhoi gweledigaeth iddi, ymlaen. Ar ôl archwiliad trylwyr, aeth yn wyn iawn, a sylwodd, ‘Nid yw'n anadlu!’

GSAM 206.2“Rwy'n gwbl sicr na anadlodd ar yr adeg honno tra yn y weledigaeth, nac yn unrhyw un o'r nifer o rai eraill y mae hi wedi'u cael pan oeddwn i'n bresennol. Roedd dod allan o'r weledigaeth yr un mor amlwg â'i mynd i mewn iddi. Yr arwydd cyntaf a gawsom fod y weledigaeth ar ben oedd pan ddechreuodd anadlu eto. Cymerodd ei hanadl gyntaf yn ddwfn, yn hir, ac yn llawn, mewn modd a ddangosai fod ei hysgyfaint wedi bod yn gwbl wag o aer. Ar ôl tynnu'r anadl gyntaf, aeth sawl munud heibio cyn iddi dynnu'r ail, a llanwodd y ysgyfaint yn union fel y gwnaeth yr un gyntaf; yna saib o ddau funud, a thrydydd anadliad, ac ar ôl hynny daeth yr anadlu'n naturiol.” Llofnodwyd, “M. G. Kellogg, M.D., Battle Creek, Mich., Rhag. 28, 1890.”

GSAM 207F. C. Castle

GSAM 207.1Rydym yn cyflwyno'r datganiad canlynol gan unigolyn a welodd archwiliad meddygol o Mrs. White tra roedd hi mewn gweledigaeth yn Stowe, Vermont, yn haf 1853. Dywed ef:—

GSAM 207.2“Roedd meddyg yn bresennol, a gwnaeth yr archwiliad hwnnw ohoni a ddysgodd ei ddoethineb a'i wybodaeth, i ddod o hyd i achos yr amlygiad. Daliwyd cannwyll danllyd yn agos at ei llygaid, a oedd ar agor yn llydan; ni symudodd un cyhyr yn y llygad. Yna archwiliodd ei phulst, a hefyd ei hanadlu, ac nid oedd unrhyw anadlu. Y canlyniad oedd ei fod yn fodlon na ellid ei esbonio ar egwyddorion naturiol neu wyddonol.” Llofnodwyd, “F. C. Castle.”

GSAM 207D. H. Lamson

GSAM 207.3Mae'r tystiolaethau canlynol yn ymwneud ag archwiliad a wnaed tra roedd Mrs. White mewn gweledigaeth, mewn cyfarfod a gynhaliwyd yng nghartref y Gweinidog James White, ar Monroe Street, Rochester, N.Y., Mehefin 26, 1854:—

GSAM 207.4“Roeddwn i'n ddwy ar bymtheg oed ar y pryd. Mae'n ymddangos i mi fy mod i bron yn gallu clywed y gweiddi gwefreiddiol hwnnw o ‘G-o-g-o-n-i-a-n-t!’ a lefarodd hi. Yna, suddodd yn ôl i'r llawr, nid yn syrthio, ond yn suddo'n dyner, a chafodd ei chynnal ym mreichiau gweinydd. Daeth dau feddyg i mewn, un hen ddyn ac un dyn ifanc. Roedd Brawd White yn awyddus iddynt archwilio Chwaer White yn fanwl, a dyna wnaethant. Daethpwyd â drych, a daliodd un ohonynt hwnnw dros ei cheg tra roedd hi'n siarad; ond yn fuan iawn rhoddasant y gorau i hyn, a dywedasant, ‘Nid yw hi'n anadlu.’ Yna archwiliasant ei hochrau'n fanwl, wrth iddi siarad, i ddod o hyd i ryw dystiolaeth o anadlu dwfn, ond ni ddaethant o hyd iddo. Wrth iddynt ddod â'r rhan hon o'r archwiliad i ben, cododd i'w thraed, o hyd yn y weledigaeth, gan ddal Beibl yn uchel, yn troi o adnod i adnod, ac yn dyfynnu'n gywir, er bod ei llygaid yn edrych i fyny ac i ffwrdd o'r llyfr.

GSAM 208.1“Cafodd hi olygfa o'r saith pla olaf. Yna gwelodd fuddugoliaeth y seintiau, a gallaf ymddangos i glywed ei gweiddi buddugoliaeth hyd yn oed nawr. I'r ffeithiau hyn rwy'n tystio'n rhydd.” Llofnodwyd, “Gweinidog D. H. Lamson, Hillsdale, Mich., Chwef. 8, 1893.”

GSAM 208Mrs. Drusilla Lamson

GSAM 208.2Rhoddir tystiolaeth arall ynghylch yr un archwiliad meddygol gan Mrs. Drusilla Lamson, gweddw cefnder y Gweinidog Lamson, a matron Sanatoriwm Clifton Springs, N.Y. Wrth sôn am y cyfarfod ar Fehefin 26, 1854, meddai:—

GSAM 208.3“Rwy'n cofio'r cyfarfod pan wnaed y prawf, sef i brofi'r hyn yr oedd Brawd White wedi'i ddweud yn aml, nad oedd Chwaer White yn anadlu tra yn y weledigaeth, ond ni allaf gofio enw'r meddyg a oedd yn bresennol.... Rhaid mai Doctor Fleming oedd e, gan mai ef oedd y meddyg y byddid yn ei alw weithiau am gyngor. Mae ef, fodd bynnag, bellach wedi marw. Gallaf ddweud cymaint â hyn, y gwnaed y prawf, ac nad oedd unrhyw arwydd o anadl i'w weld ar y drych.” Llofnodwyd, “Drusilla Lamson, Clifton Springs, N.Y., Mawrth 9, 1893.”

GSAM 208.4Dyma dystiolaeth arall gan un a oedd yn bresennol ar yr achlysur uchod:—

GSAM 208David Seeley

GSAM 208.5“Mae hyn i dystio fy mod wedi darllen y tystlythyrau uchod gan David Lamson a Mrs. Drusilla Lamson, ynglŷn â datganiad y meddyg wrth archwilio Mrs. E. G. White tra roedd hi mewn gweledigaeth, Mehefin 26, 1854. Roeddwn yn bresennol yn y cyfarfod hwnnw, a gwelais yr archwiliad. Rwy'n cytuno â'r hyn a ddatganir gan y Brawd a'r Chwaer Lamson, a hoffwn ychwanegu ymhellach mai'r Doctor Fleming ac un meddyg iau arall a wnaeth yr archwiliad. Ar ôl i Mrs. White godi ar ei thraed, fel y maent wedi datgan, gan ddyfynnu testunau'r Ysgrythur, gofynnodd y Doctor Fleming am gannwyll wedi'i thanio. Dalodd y gannwyll hon mor agos at ei gwefusau â phosibl heb eu llosgi, ac yn uniongyrchol yn llinell â'i hanadl rhag ofn iddi anadlu. Ni chrynodd y fflam y mymryn lleiaf. Yna dywedodd y meddyg, gyda phwyslais, ‘Mae hynny'n setlo'r mater am byth, does dim anadl yn ei chorff.’” Llofnodwyd, “David Seeley, Fayette, Iowa, Awst 20, 1897.”

GSAM 209Mr. a Mrs. A. F. Fowler

GSAM 209.1Mae'r datganiadau canlynol yn ymwneud ag archwiliad a wnaed tra roedd Mrs. White mewn gweledigaeth yn Neuadd Waldron, Hillsdale, Mich., ym mis Chwefror, 1857. Gwnaeth y Doctor Lord, meddyg o Hillsdale â hanner can mlynedd o brofiad, archwiliad gofalus iawn, ac ynglŷn ag ef rwy'n cyflwyno'r tystysgrifau canlynol:—

GSAM 209.2“Roeddem yn bresennol pan (ym mis Chwefror, 1857) cafodd y Chwaer E. G. White weledigaeth yn Neuadd Waldron, Hillsdale. Gwnaeth y Doctor Lord archwiliad, a dywedodd, ‘Mae ei chalon yn curo, ond nid oes anadl. Mae bywyd yno, ond dim gweithrediad yn yr ysgyfaint; ni allaf esbonio'r cyflwr hwn.’” Llofnodwyd, “A. F. Fowler, Mrs. A. F. Fowler, Hillsdale, Mich., Ion. 1, 1891.”

GSAM 209C. S. Glover

GSAM 209.3Rhoddir yma ddatganiad arall ynghylch yr un weledigaeth:—

GSAM 209.4“Roeddwn i'n bresennol pan gafodd y chwaer White y weledigaeth uchod yn Neuadd Waldron, Hillsdale. Yn ogystal â'r datganiad uchod, clywais i'r meddyg yn dweud bod cyflwr y chwaer White yn y weledigaeth ‘y tu hwnt i'w wybodaeth.’ Dywedodd hefyd, ‘Mae rhywbeth goruwchnaturiol am hynny.’” Llofnodwyd, “C. S. Glover, Battle Creek, Mich., Ion. 19, 1891.”

GSAM 209Mr. a Mrs. Carpenter

GSAM 209.5Dyma drydydd datganiad ar yr un achos:—

GSAM 209.6“Mae hyn i dystio ein bod ni'n bresennol yn Neuadd Waldron, Hillsdale, Mich., ym mis Chwefror, 1857, pan gafodd Mrs. E. G. White weledigaeth, a thra yn yr amgylchiad hwnnw, cafodd ei harchwilio gan Dr. Lord, a chlywsom ei ddatganiad cyhoeddus ynglŷn â'r achos, fel y'i rhoddwyd uchod gan y Brawd a'r Chwaer Fowler.” Llofnodwyd, “W. R. Carpenter, Eliza Carpenter, Noblesville, Ind., Awst 30, 1891.”

GSAM 210D. T. Bourdeau

GSAM 210.1Tynnir eich sylw nesaf at brawf a weithredwyd tra oedd Mrs. White mewn gweledigaeth yn Buck's Bridge, Sir St. Lawrence, Efrog Newydd:—

GSAM 210.2“Mehefin 28, 1857, gwelais y Chwaer Ellen G. White mewn gweledigaeth am y tro cyntaf. Roeddwn yn anghredwr yn y gweledigaethau; ond fe wnaeth un amgylchiad ymysg eraill y gallwn eu crybwyll fy argyhoeddi bod ei gweledigaethau o Dduw. Er mwyn bodloni fy meddwl ynghylch a oedd hi'n anadlu ai peidio, rhoddais fy llaw ar ei bron yn ddigon hir i wybod nad oedd dim mwy o chwyddo yn y ysgyfaint nag a fyddai wedi bod pe bai hi'n gorff. Yna, cymerais fy llaw a'i gosod dros ei cheg, gan wasgu ei thrwyn rhwng fy mawd a'm mynegfys, fel ei bod yn amhosibl iddi ollwng na thynnu awyr i mewn, hyd yn oed pe bai hi wedi dymuno gwneud hynny. Mi wnes i ei dal felly â'm llaw am tua deng munud, yn ddigon hir iddi fygu dan amgylchiadau arferol; ni chafodd yr artaith hon yr un effaith arni o gwbl. Ers gweld y ffenomenon ryfeddol hwn, nid wyf wedi teimlo unwaith y dylwn amau tarddiad dwyfol ei gweledigaethau.” Llofnodwyd, “D. T. Bourdeau, Battle Creek, Mich., Chwef. 4, 1891.”

GSAM 210Meddyg Cyfrwng Ysbrydion yn Profi'r Weledigaeth

GSAM 210.3Byddaf yn crybwyll archwiliad meddygol arall y buum yn dyst iddo yn Parkville, Sir St. Joseph, Mich., Ion. 12, 1861.

GSAM 210.4Ar ddiwedd anerchiad a draddodwyd gan Mrs. White i gynulleidfa fawr a oedd wedi ymgasglu yn nhŷ-cynulliad yr Adfentyddion, gorffwysodd bendith Duw arni mewn graddau rhyfeddol, a chafodd ei chymryd mewn gweledigaeth tra'n eistedd yn ei chadair. Yn bresennol roedd Doctor Brown, gŵr iach, cryf yn gorfforol, a chyfryngwr ysbrydol. Roedd wedi dweud bod ei gweledigaethau yr un peth â chyfryngu ysbrydol, a phe bai hi'n cael un lle'r oedd ef, y gallai ddod â hi allan ohoni mewn munud. Rhoddwyd gwahoddiad i unrhyw un a ddymunai wneud hynny i ddod ymlaen, a thrwy archwilio, bodloni eu hunain ynghylch ei chyflwr tra yn y weledigaeth. Daeth y meddyg ymlaen, ond cyn iddo hanner gorffen ei archwiliad, aeth yn welw fel angau, a chryndodd fel dail aspen. Meddai'r Gweinidog White, “A wnaiff y meddyg adrodd ar ei chyflwr?” Atebodd, “Nid yw'n anadlu,” a brysiodd at y drws. Meddai'r rhai wrth y drws a oedd yn gwybod am ei frolio, “Ewch yn ôl, a gwnewch fel y dywedasoch y gwnaech; dewch â'r wraig honno allan o'r weledigaeth.” Mewn cyffro mawr, gafaelodd yn ddolen y drws, ond ni chaniatawyd iddo ei agor nes i'r rhai ger y drws ofyn, “Feddyg, beth yw'r mater?” Atebodd, “Duw yn unig a ŵyr; gadewch i mi fynd allan o'r tŷ hwn;” ac allan yr aeth.

GSAM 211.1Roedd yn amlwg nad oedd yr ysbryd a'i ddylanwadodd fel cyfrwng yn fwy llonydd yng ngŵydd y nerth a reolai Mrs. White yn y weledigaeth nag yr oedd y bobl â chythreuliaid ynddynt yn nyddiau'r Iachawdwr, a holiant, “A ddaethost yma i'n poenydio ni cyn yr amser?”¹³

GSAM 211.2Gwelir tebygrwydd yn yr amgylchiad hwn i'r hyn a gofnodwyd yn mhrofiad Daniel y proffwyd. Wrth iddo fynd i weledigaeth trwy Ysbryd yr Arglwydd, cafodd y Caldeaid a oedd yn bresennol—paganiaid na adnabuont yr Ysbryd hwnnw—eu dychryn yn fawr, ac “a ffoi i guddio eu hunain.”¹⁴

GSAM 211Miss Harmon yn Cael Gorchymyn i Adrodd Ei Gweledigaethau

GSAM 211.3Tua wythnos ar ôl ei gweledigaeth gyntaf, mewn cyfarfod a gynhaliwyd yn nhŷ ei thad, cafodd Miss Harmon ail weledigaeth lle y dywedwyd wrthi am wneud yn hysbys i eraill yr hyn a ddatgelwyd iddi. Roedd hi mewn dryswch mawr ynghylch sut y gallai wneud ewyllys yr Arglwydd. Roedd ei hiechyd mor wael fel ei bod yn dioddef o boen corfforol go iawn, ac i bob golwg, dim ond amser byr oedd ganddi i fyw. Dim ond dwy ar bymtheg oed oedd hi, bach a bregus, heb arfer â chymdeithasu, ac yn naturiol mor swil a chynil fel ei bod yn boenus iddi gwrdd â dieithriaid. Gweddïodd yn daer am sawl diwrnod, a hyd yn oed yn hwyr y nos, y byddai'r baich hwn yn cael ei symud, a'i osod ar rywun arall mwy galluog i'w ddwyn. Ond ni newidiodd goleuni dyletswydd byth, a chlywid geiriau'r angel yn ddi-baid, “Cyhoedda i eraill yr hyn a ddatgelais i ti.”

GSAM 212.1Tra yn y cyflwr meddwl dryslyd hwn, aeth Miss Harmon i gyfarfod arall a gynhaliwyd yn nhŷ ei thad. Yn y cyfarfod hwn, unodd y cwmni i gyd mewn gweddi ddiffuant drosti, ac unwaith eto cysegrodd hi ei hun i'r Arglwydd, a theimlai'n barod i gael ei defnyddio er ei ogoniant ef. Wrth weddïo, gwasgarwyd y tywyllwch trwchus a oedd wedi ei hamgylchynu; ac fel y dywedodd yn ddiweddarach, daeth golau llachar, fel pêl o dân, tuag ati, a phan syrthiodd arni, cymerwyd ei chryfder oddi arni, ac roedd yn ymddangos ei bod yng ngŵydd Iesu a'r angylion. Unwaith eto, ailadroddwyd, “Cyhoedda i eraill yr hyn yr wyf wedi ei ddatgelu i ti.” Dywedodd ei bod wedi erfyn yn daer, pe bai'n rhaid iddi fynd i adrodd yr hyn yr oedd yr Arglwydd wedi ei ddangos iddi, y caiff ei gwarchod rhag ymddyrchafu. Yna dywedodd angel wrthi fod ei gweddi wedi'i hateb, a bod pe bai mewn perygl o ymddyrchafu y byddai'n cael ei phoeni â salwch. Dywedodd yr angel wrthi, “Os cyflwynwch y neges yn ffyddlon, ac y dyfalbarhewch hyd y diwedd, byddwch yn bwyta o ffrwyth coeden y bywyd, ac yn yfed o afon dŵr y bywyd.”

GSAM 212Ymweliad Miss Harmon â Pholand, Maine

GSAM 212.2Dangoswyd i Miss Harmon fod yn rhaid iddi fynd i Poland, Maine, ac adrodd ei gweledigaeth. Y diwrnod ar ôl y drydedd weledigaeth hon, er mawr syndod i bawb, gyrrodd ei brawd-yng-nghyfraith at ddrws tŷ ei thad, a chynigiodd fynd â hi i Poland. Tra roedd hi yno, cynhaliodd gyfarfod lle adroddodd y weledigaeth. Gan fod Hazen Foss,¹⁵ mewn anobaith, ni ellid ei berswadio i fynychu'r gwasanaeth, ond gyda'i glust yn agos at y drws y tu allan, clywodd hi'n adrodd ei gweledigaeth, a dywedodd, “Mae'r weledigaeth y mae hi wedi'i hadrodd mor debyg i'r hyn a ddangoswyd i mi ag y gallai dau berson ddisgrifio'r un peth.” Y bore wedyn, cyfarfu'n annisgwyl â Miss Harmon, a dywedodd wrthi am fod yn “ffyddlon wrth ddwyn y baich, ac wrth adrodd y tystiolaethau y byddai'r Arglwydd yn eu rhoi iddi, ac na fyddai Duw yn ei gadael.” Wrth eraill dywedodd, “Dyna'r offeryn y mae'r Arglwydd wedi gosod y baich hwn arno.” Yn sicr, dylai ef wybod, gan ei fod wedi gweld y person yn y weledigaeth y dywedwyd wrtho fod y baich wedi'i “gymryd oddi” arno.

GSAM 213.1Gwaith Miss Harmon o'r adeg honno ymlaen oedd mynd o le i le yn Nhaleithiau Lloegr Newydd, gan adrodd yr hyn a ddangoswyd iddi. Mewn rhai achosion, dywedwyd wrthi mewn gweledigaeth ble i fynd, a hefyd beth anawsterau y byddai'n eu hwynebu. Ei negeseuon, yn enwedig, oedd ceryddon i'r rhai a oedd yn llithro i ddysgeidiaeth dyfodiad ysbrydol Crist, ac yn annog pawb i ddal gafael yn y profiad a fu.

GSAM 213.2Dywed hi am ei phrofiad: “Ymatalodd rhai yn llwyr rhag llafur, a gwaharddasant gymdeithas â phawb na fyddent yn derbyn eu barn ar y pwynt hwn.... Datgelodd Duw y camgymeriadau hyn i mi mewn gweledigaeth, ac anfonodd fi at ei blant a oedd yn camgymeryd i'w datgan; ond gwrthododd llawer ohonynt y neges yn llwyr, a'm cyhuddasant o gydymffurfio â'r byd. Ar y llaw arall, cyhuddodd yr Adfentyddion enwol fi o ffanatigiaeth, ac fe'm cyflwynwyd yn ffug, ac yn ddrygionus gan rai, fel arweinydd y ffanatigiaeth yr oeddwn mewn gwirionedd yn llafurio i'w dileu.”¹⁶ Byddwn yn dysgu mwy am hyn yn y bennod ganlynol.