Pennod 15 — Golau Cynyddol a Rhyfeddodau Mwy

GSAM 235.1“Galwch i gof y dyddiau gynt, yn yr hyn, ar ôl i chwi gael eich goleuo, y dioddefoch frwydr fawr o drallodion; yn rhannol, tra gwnaed chwi'n ddrych i edrych arno drwy sarhadau a thrallodion; ac yn rhannol, tra daethoch yn gymdeithion i'r rhai a gafodd eu trin felly.”¹

GSAM 235.2Roedd y cyfnod o amser o'r siom ym 1844 hyd nes y daeth y goleuni clir ynglŷn â'r cysegr a neges y trydydd angel i'r amlwg, yn un o brawf neilltuol. Roedd Adfentyddion a barhaodd i fynnu eu bod yn gywir yn y mudiad blaenorol yn wir yn “gwrthrych gwawd” i'r rhai a dybiai fod y neges yn fethiant llwyr; ac am y rheswm hwn, roeddent yn destun gwawd mawr. Gallent oddef hyn yn llawen tra'u bod yn dal eu gafael yn yr Arglwydd trwy ffydd, ac yn rhannu presenoldeb ei Ysbryd Glân.

GSAM 235Dau Bwynt Ymosod Arbennig

GSAM 235.3Roedd gan Satan ddau bwynt temtasiwn arbennig i bobl yr Adfentyddion. Y cyntaf oedd achosi i'r rhai a oedd yn gadarn yn y gred bod amser proffwydol wedi dod i ben gredu bod ail ddyfodiad Crist yn ddyfodiad ysbrydol, a'i fod rywsut wedi gwneud y dyfodiad hwn ar ddiwedd y ddwy fil a thri chant o ddyddiau. Yr ail oedd cymell y rhai a oedd yn petruso ynglŷn â'u profiad yn y gorffennol i roi'r cyfan i fyny. Felly, tra bod y gwirionedd ynglŷn â'r cysegr a neges y trydydd angel yn cael ei ddatgelu'n raddol o'r Ysgrythurau, cadarnhaodd negeseuon Ysbryd Duw, trwy rodd y broffwydoliaeth, y mudiad blaenorol, gan ei alw'n “oleuni llachar” a osododd Duw ar ddechrau'r llwybr, i ddisgleirio'r holl ffordd i'r ddinas, ac amlygodd y tystiolaethau o'r Ysgrythurau bod ail ddyfodiad Crist i fod yn llythrennol ac yn bersonol, ac felly na allai fod yn ddigwyddiad ar ddiwedd y “dyddiau.”

GSAM 236Ymddangosiadau Rhyfeddol

GSAM 236.1Pe bai'r Arglwydd yn siarad â'i bobl drwy weledigaethau yn y dyddiau diwethaf hyn, oni fyddem yn disgwyl y byddai arwyddion amlwg o'r dwyfol yn yr amlygiad ei hun? Mae'r arwyddion hyn yn amlwg yng ngweledigaethau Mrs. E. G. White. Mae ffenomenon y gweledigaethau eu hunain, fel y dangosir ym Mhennod 13, yn syml yn wyrthiol; ond mae yna lawer o nodweddion rhyfeddol sy'n gysylltiedig â'i gweledigaethau cynharach, y byddwch yn sylwi arnynt wrth i chi ddarllen ymhellach drwy'r gwaith hwn; ac a allem ddisgwyl iddo fod yn wahanol mewn rhodd o'r natur hon a gynlluniwyd gan Dduw i ddenu sylw'r bobl, ac i'w harwain i ddweud, fel Moses, “Trof ymaith, a gwelaf y weledigaeth fawr hon”? Ni fyddai datganiad syml merch dlawd, sâl, wan, a hithau i bob golwg ar fin y bedd, fod yr Arglwydd wedi rhoi gweledigaeth iddi, wedi bod yn ddigon i wneud hyn. Yr oedd yr amlygiadau rhyfeddol yn gysylltiedig â'r gweledigaethau yn creu diddordeb ynddynt, ac fe wnaed galw ar y ferch i fynd o le i le ac adrodd yr hyn yr oedd yr Arglwydd wedi gorchymyn iddi ei hysbysu i eraill.

GSAM 236Arddangosfeydd Nodedig yn y Drydedd Weledigaeth

GSAM 236.2Yma, rhoddaf rai ffeithiau ynghylch ei thrydedd weledigaeth, yr un a roddwyd yn nhŷ ei thad, a grybwyllir ym Mhennod 13, fel y'u hadroddwyd i mi gan dad a mam Mrs. White, gan ei chwaer, Mrs. Sarah Belden, a chan eraill.

GSAM 236.3Yn yr ystafell lle rhoddwyd y weledigaeth, roedd Beibl teuluol mawr iawn yn gorwedd ar y gist ddroriau. Roedd yn un o argraffiad a argraffwyd yn Boston gan Joseph Teale, yn y flwyddyn 1822. Mae'r llyfr yn ddeunaw modfedd wrth un ar ddeg modfedd, yn bedair modfedd o drwch, ac yn pwyso ychydig dros ddeunaw pwys. Tra yn y weledigaeth, cododd, a chymerodd y Beibl trwm hwn ar ei braich chwith, y llyfr ar agor, a'i ddal allan ar ongl sgwâr â'i chorff; ac yna am dros hanner awr, â'i llaw dde, trodd o le i le, a phwyntiodd at wahanol destunau o'r Ysgrythur, a adroddodd tra roedd ei llygaid yn edrych i fyny, ac i gyfeiriad arall o'r llyfr. Edrychodd ei chwaer Sarah (wedi hynny gwraig Stephen Belden), neu, ar adegau, rhywun arall a oedd yn bresennol, ar bob testun yr oedd ei bys yn pwyntio ato, a gwelodd yn glir, ym mhob achos, ei bod yn ailadrodd yr ysgrythur yr oedd ei bys yn gorffwys arni. Dywedodd Mam Harmon nad oedd ei merch Ellen, yn ei chyflwr naturiol, “yn gallu, oherwydd diffyg cryfder, godi'r Beibl trwm hwnnw oddi ar y gist ddroriau; ond yn y weledigaeth, daliodd ef mor hawdd, yn ôl pob tebyg, ag pe na bai ond Testament poced.”

GSAM 237.1Yn wir, dyma ryfeddod!—merch wan, yn pwyso dim ond saith deg pwys, yn dal Beibl trwm am dros hanner awr mewn safle na allai dyn cryf ei ddal am ddwy funud; eto, yn troi o le i le i destunau o'r Ysgrythur a brofodd ym mhob achos i fod y testun a ailadroddodd, tra bod ei llygaid wedi'u troi i fyny ac i gyfeiriad arall o'r llyfr; ac yn olaf, llais yn dod o berson heb unrhyw symudiad yn yr ysgyfaint na chwyth yn y corff, ac a ailadroddodd yn gywir y testunau penodedig o'r Ysgrythur,—mae hyn yn sicr y tu hwnt i'r cyhuddiad o gael ei gynhyrchu gan asiant dynol, neu o fod yn effaith clefyd. Ystyriodd y rhai a'i gwelodd yn amlygiad eglur iawn o Ysbryd yr Hwn a lefarodd o'r llwyn tanllyd. Roedd amlygiadau o'r fath yn drydedd weledigaeth Miss Harmon, lle'r oeddent yn hysbys, yn dwyn prawf argyhoeddiadol bod grym mwy na meidrol yn y gweledigaethau.

GSAM 237Gweledigaeth Topsham

GSAM 237.2Yn fuan iawn ar ôl y digwyddiad hwn, pan glywodd y gymdeithas o Adfentyddion yn Topsham, tua thri deg milltir i'r gogledd-ddwyrain o Portland, Maine, am y modd y bu'r Arglwydd yn ymdrin â Miss Ellen G. Harmon, gwahoddasant hi i'r lle hwnnw. Derbyniwyd y gwahoddiad, ac felly gwnaed ei hymweliad cyntaf â Topsham. Cynhelid y cyfarfodydd Adfentyddol ar y pryd yn nhŷ Mr. Curtiss. Rhoddodd Mrs. Frances Lunt (gynt Miss Frances Howland), o Oakland, Cal., y datganiad canlynol i mi, dyddiedig Ion. 19, 1890:—

GSAM 238.1“Mynychais i, ynghyd â theulu fy nhad, gyfarfodydd Chwaer Harmon yn Topsham, ym 1845, ac yn ystod y cyfarfodydd hyn cafodd hi weledigaeth. Dyma'r tro cyntaf i ni ei gweld hi mewn gweledigaeth. Roedd un o'r Beiblau hen ffasiwn hynny [Beibl Teulu Teale, yn pwyso deunaw pwys] yn eiddo i'r Brawd Curtiss. Cymerwyd y Beibl mawr hwn o'r gist ddroriau drwy law Chwaer Harmon tra roedd hi mewn gweledigaeth, a dangoswyd testunau o'r Ysgrythurau ganddi wrth iddi droi o ddalen i ddalen, tra bod ei llygaid yn edrych i fyny, ac i ffwrdd o'r llyfr. Y testunau a adroddodd oedd naill ai geiriau o gyfarwyddyd, anogaeth, neu gerydd. Un nodwedd ryfedd arall o'r amlygiad ar y pryd oedd safle'r llyfr. Cafodd ei ddal ar ei llaw agored ar ongl o ddeugain a phump gradd, ac nid oedd neb arall yn gallu dal unrhyw lyfr ar ongl debyg heb iddo lithro'n syth o'u dwylo; ond daliodd Chwaer Harmon y Beibl hwn ar yr ongl honno am sawl munud, mor gadarn ag pe bai wedi'i ludo i'w llaw, a hithau'n mynd o un i'r llall yn yr ystafell yn y cyfamser.”

GSAM 238Tystiolaeth Mrs. Truesdail

GSAM 238.2Daw datganiad arall ynglŷn â'r un weledigaeth hon gan Mrs. M. C. Truesdail, o Trenton, Mo., dyddiedig Ion. 27, 1891. Meddai:—

GSAM 238.3“Roeddwn i'n bymtheg oed ym 1845, ac yn bresennol adeg ymweliad cyntaf Chwaer Harmon â Topsham, pan gafodd y weledigaeth yn nhŷ Brawd Curtiss, lle cododd y Beibl teuluol mawr a'i ddal i fyny mewn safle lle na allai'r lleill ddal llyfr yn eu dwylo heb iddo lithro i lawr ar unwaith.

GSAM 238.4“Bu Chwaer Harmon mewn gweledigaeth am dros ddwy awr. Dyma oedd yr amlygiad mwyaf rhyfeddol o nerth Duw a welais i erioed, ac rwyf wedi ei gweld mewn gweledigaeth fwy nag un dwsin o weithiau. Roedd y rhain bob amser yn achlysuron o ddifrifoldeb dwfn a hunan-archwilio, ond roedd hwn yn rhagori arnynt i gyd. O! mor gryf y crynasom wrth i Fawredd y nefoedd ein hyfforddi drwy ei offeryn gwan; wrth iddi ddarllen i ni ddarnau mor gysurus a phriodol yn ein sefyllfa anodd; megis Hebreaid 2:2, 3; Iago 5:7, 8; Hebreaid 10:35, 39; 1 Pedr 1:7; Luc 12:32-37, heblaw am lawer o rai eraill, gan ddal y Beibl teuluol mawr mor uchel nes bod yn rhaid i mi sefyll ar gadair i ddarllen lle'r oedd hi'n tynnu sylw. Nid wyf yn credu bod Chwaer Harmon fwy na dwy fodfedd yn dalach.”

GSAM 239.1Argyhoeddodd amlygiadau o'r fath y rhai gonest fod rhyw nerth mwy na dynol yn rheoli'r offeryn gostyngedig, a daeth galwadau o wahanol rannau o Loegr Newydd arni i ddod i gyflwyno ei thystiolaeth.

GSAM 239Llafur Llaw yn Bechod

GSAM 239.2Yn fuan ar ôl hyn, cafodd Miss Harmon gyfarwyddyd, mewn gweledigaeth, i ymweld â Paris, Maine, lle'r oedd unigolion a gredai ei bod yn bechod i ddilyn gwaith llaw. Y Gweinidog Stephens, o Woodstock, Maine, oedd arweinydd y gwall hwn, ac roedd yn arfer dylanwad cryf dros eraill. Roedd e wedi bod yn weinidog Methodist o'r blaen, ac fe'i hystyrid yn Gristion gostyngedig, ffyddlon. Roedd wedi ennill hyder llawer drwy ei sêl dros y gwirionedd, a'i ffordd o fyw a oedd yn ymddangos yn sanctaidd, a achosodd i rai gredu ei fod yn cael ei gyfarwyddo'n arbennig gan Dduw. Rhoddodd yr Arglwydd gerydd i Miss Harmon ar ei gyfer. Dywedodd ei fod yn mynd yn groes i air Duw drwy ymatal rhag llafur, drwy bwyso ei gamgymeriadau ar eraill, a drwy gondemnio pawb na dderbyniasent hwy. Gwrthododd yr holl dystiolaethau a roddodd yr Arglwydd i'w argyhoeddi o'i gamgymeriad, a gwrthododd gyfaddef ei gamwedd. Dilynodd argraffiadau, ac aeth ar deithiau blinedig, gan gerdded pellteroedd hir, lle na fyddai'n derbyn ond sarhad, ac ystyriai ei fod yn dioddef er mwyn Crist yn hyn oll. Rhoddwyd ei reswm a'i farn o'r neilltu.

GSAM 239.3Ynghylch tystiolaeth Miss Harmon a chanlyniad yr achos, byddaf yn dyfynnu o lythyr a dderbyniwyd gan Mrs. M. C. Truesdail, a oedd yn byw ym Mharis, Maine, ar y pryd. Ar ôl rhoi rhai manylion yn unol â'r uchod, meddai:—

GSAM 240.1“Daeth cyfaddefiadau gan bawb ac eithrio eu harweinydd, Jesse Stephens. Rhybuddiodd Chwaer Harmon ef, oni bai ei fod yn ymgrymu drwy gyfaddef ei gamgymeriadau, y byddai'n fuan yn dod â'i yrfa i ben. Deallodd pawb fod hwn yn rhagfynegiad y byddai, rywsut, yn cyflawni hunanladdiad.”

GSAM 240.2Dyma'r hyn a ddigwyddodd wedyn yn ei achos ef:—

GSAM 240.3“Ar ôl i'w ddiadell fach ei adael, aeth yn isel ei ysbryd, a chollodd ei bwyll yn fuan wedyn, gan wrthod bwyta unrhyw beth a oedd wedi'i goginio gan y rhai annuwiol. Nid oedd wedi clywed am fy nychweliad o Massachusetts pan gymerais ei ginio ato. Gofynnodd, wrth estyn ei law esgyrnog drwy agoriad bach mewn ffenestr, ‘A anfonodd Duw chi gyda hyn, Chwaer Marian?’ Gan sylwi ar fy ateb petrus, gwrthododd ei flasu. Roedd ei gyflwr truenus, wedi'i gyfyngu mewn ystafell fach yn nhŷ ei frawd (anghredadwr), yn fy atgoffa o'r rhybudd a anfonwyd mor garedig ato o'r nef, ac a wrthododd mor ystyfnig. Aed ag ef i'w deulu ddau ddiwrnod ar ôl yr ymweliad trist hwn, lle daeth i ben â'i fywyd drwy hunanladdiad yn fuan, gan wneud rhaff o ddillad ei wely.”²

GSAM 240Rhagfynegiad wedi ei Gyflawni

GSAM 240.4Yn haf 1845, ar wahoddiad Otis Nichols, ymwelodd Miss Harmon â Massachusetts, a'i chwaer Sarah yn ei hebrwng. Gwnaethant eu cartref gyda theulu Mr. Nichols. Byddai ef a'i wraig yn mynd gyda'u cerbyd, ac yn mynd â hwy i wahanol leoedd i gynnal cyfarfodydd, lle traddododd Miss Harmon ei thystiolaethau. Felly llwyddodd i ymweld â Boston, Roxbury, a Carver. Yn ystod eu hail ymweliad â Boston, Massachusetts, digwyddodd digwyddiad diddorol iawn.

GSAM 240.5Yn Boston a'r cyffiniau, roedd cwmni o bobl ffanatig a oedd hefyd yn dal ei bod yn bechod i lafurio, a'u prif neges oedd, “Gwerthwch yr hyn sydd gennych, a rhowch elusen.” Dywedasant eu bod yn y jubile, y dylai'r tir orffwys, a bod yn rhaid cynnal y tlawd heb lafur. Arweinwyr oedd Sargent, Robbins, a rhai eraill. Fe wnaethant gondemnio'r gweledigaethau fel rhai o'r diafol, oherwydd bod eu camgymeriadau eu hunain wedi'u datgelu. Roeddent yn llym ar bawb nad oedd yn credu gyda nhw.

GSAM 241.1Tra roedd Miss Harmon a'i chwaer yn ymweld â thŷ Mr. Nichols, daeth Sargent a Robbins o Boston i ofyn ffafr iddo, a dywedasant eu bod wedi dod i gael ymweliad, ac i aros dros nos gydag ef. Atebodd Mr. Nichols ei fod yn falch eu bod wedi dod, oherwydd bod Misses Sarah ac Ellen Harmon yn y tŷ, ac roedd yn dymuno iddynt ddod i adnabod y chwiorydd. Fe wnaethant newid eu meddyliau ar unwaith, ac ni ellid eu perswadio i ddod i mewn i'r tŷ. Gofynnodd Mr. Nichols a allai Ellen adrodd ei neges yn Boston, ac a fyddent yn gwrando, ac yna'n barnu. “Ie,” medden nhw, “dewch i Boston ar y Saboth nesaf [gan olygu Sul, gan nad oeddent eto wedi derbyn y Saboth]; hoffem gael y fraint o'i chlywed.”

GSAM 241.2Adroddodd Mr. Nichols hyn i mi yn ei dŷ yn Dorchester, ym 1858. Dywedodd ei fod wedi gwneud ei holl drefniadau i fynd i Boston ar fore'r Saboth gyda'i gerbyd i fynd â Miss Harmon i'r cyfarfod arfaethedig. Y noson honno, yn ystod gweddïau teuluol, aeth hi i weledigaeth. Ar ôl dod allan o'r weledigaeth, dywedodd, “Frawd Nichols, nid wyf yn mynd i Boston yfory; mae'r Arglwydd wedi dangos i mi y mae'n rhaid i mi fynd i Randolph. Mae ganddo waith i mi ei wneud yno.” Roedd gan Mr. Nichols barch mawr tuag at ei air. Roedd wedi addo mynd â hi i Boston y diwrnod wedyn, ac holodd yn bryderus, “Beth wnaf i gyda'm gair i Sargent a Robbins?” “Paid â phoeni am hynny,” meddai Miss Harmon, “mae'r Arglwydd wedi gorchymyn i mi fynd y ffordd arall.” “Wel,” meddai Mr. Nichols, “dydw i ddim yn ei ddeall.” “Dangosodd yr Arglwydd i mi y byddem yn ei ddeall pan gyrhaeddwn yno,” meddai Miss Harmon. “Wel,” meddai Mr. Nichols, “does dim ffordd i chi fynd yno oni bai ein bod ni'n mynd â chi, ond dydw i ddim yn gwybod sut y byddaf yn egluro pethau i'r brodyr yn Boston.”

GSAM 241.2Dywedodd Mr. Nichols ymhellach wrthyf fod “Chwaer Harmon wedi gweld eu rhagrith yn y weledigaeth, na fyddai cyfarfod yn Boston ar y Saboth, y byddai Sargent, Robbins, ac eraill a oedd yn gwrthwynebu yn cwrdd â'r cwmni mawr yn Randolph (tair milltir ar ddeg o Boston) ar y Saboth; ac y byddai'n rhaid i ni gwrdd â'r gwrthwynebwyr yn Randolph, yn eu cyfarfod ar y Saboth, ac yno y byddai hi'n derbyn neges ar eu cyfer, a fyddai'n argyhoeddi'r gonest, y rhai diduedd, ai o'r Arglwydd ai gan Satan oedd ei gweledigaethau.” Yn lle mynd i Boston ac yna i Randolph, taith a oedd yn ddau ddeg dwy filltir o hyd, aethant yn syth i Randolph, gan gyrraedd yno tua amser y cyfarfod. Yno, daethant o hyd i'r union bobl a oedd wedi cytuno i'w cyfarfod yn Boston. Yna dywedodd Mr. Nichols, “Rwy'n deall nawr.”

GSAM 242.1Roedd yr ymdrech hon gan Sargent a Robbins i osgoi tystiolaeth Miss Harmon, a'r ffordd y'i cyfarwyddwyd i'w cyfarfod, yn cael dylanwad mawr ar feddyliau rhai o'r rhai oedd yn bresennol. O ran y cyfarfod ei hun, rhoddaf y disgrifiad fel y'i rhoddwyd gan Mr. Nichols:—

GSAM 242Arddangosfeydd Nodedig

GSAM 242.2“Aeth y chwaer Ellen i weledigaeth gydag amlygiadau anhygoel, a pharhaodd i siarad mewn gweledigaeth â llais clir, a oedd i'w ddeall yn glir gan bawb a oedd yn bresennol, tan tua machlud haul. Roedd Sargent, Robbins, a French wedi'u cythruddo'n fawr, yn ogystal â'u cyffroi, wrth glywed y chwaer Ellen yn siarad mewn gweledigaeth, a ddatganasant oedd o'r diafol; gwnaethant ddefnyddio'u holl ddylanwad a'u holl nerth corfforol i ddinistrio effaith y weledigaeth. Byddent yn ymuno i ganu'n uchel iawn, ac yna'n siarad ac yn darllen o'r Beibl yn ei dro â llais uchel, er mwyn na chlywid Ellen, nes i'w nerth gael ei ddihysbyddu, a'u dwylo'n crynu fel na allent ddarllen o'r Beibl, ond ynghanol yr holl ddryswch a'r sŵn hwn, clywyd llais clir a main Ellen, wrth iddi siarad mewn gweledigaeth, yn glir gan bawb a oedd yn bresennol. Parhaodd gwrthwynebiad y dynion hyn cyhyd ag y gallent siarad a chanu, er bod rhai o'u ffrindiau eu hunain wedi eu ceryddu a gofyn iddynt stopio. Ond meddai Robbins, ‘Rydych yn ymgrymu i eilun: rydych yn addoli llo aur.’

GSAM 243.1“Nid oedd Mr. Thayer, perchennog y tŷ, yn gwbl fodlon bod ei gweledigaeth yn un o'r diafol, fel yr honnodd Robbins. Roedd eisiau iddo gael ei brofi rywsut. Roedd wedi clywed bod gweledigaethau o bŵer Satanig yn cael eu hatal drwy agor y Beibl a'i osod ar y person yn y weledigaeth, a gofynnodd i Sargent a fyddai'n ei brofi yn y ffordd honno, ond gwrthododd wneud hynny. Yna cymerodd Mr. Thayer Feibl teuluol mawr, trwm, maint cwarto, a oedd yn gorwedd ar y bwrdd, ac a ddefnyddid yn anaml, a'i agor, a'i osod ar agor ar frest Ellen tra roedd hi yn y weledigaeth, gan ei bod ar y pryd yn pwyso'n ôl yn erbyn y wal yng nghornel yr ystafell. Yn syth ar ôl gosod y Beibl arni, cododd ar ei thraed a cherddodd i ganol yr ystafell, gyda'r Beibl ar agor yn un llaw, wedi'i godi mor uchel ag y gallai ei gyrraedd, a'i llygaid yn edrych yn gyson i fyny, a datganodd mewn modd urddasol, ‘Y dystiolaeth ysbrydoledig gan Dduw,’ neu eiriau o'r un ystyr. Ac yna, tra'r oedd y Beibl wedi'i estyn mewn un llaw, a'i llygaid yn edrych i fyny, ac nid ar y Beibl, parhaodd am amser hir i droi'r dalennau gyda'i llaw arall, a gosod ei bys ar ddarnau penodol, a llefaru eu geiriau'n gywir â llais difrifol. Edrychodd llawer a oedd yn bresennol ar y darnau lle'r oedd ei bys yn pwyntio, i weld a oedd hi'n eu llefaru'n gywir, oherwydd roedd ei llygaid ar yr un pryd yn edrych i fyny. Roedd rhai o'r darnau y cyfeiriwyd atynt yn farnau yn erbyn y rhai annuwiol a'r gwaradwyddwyr; ac roedd eraill yn gymhellion a chyfarwyddiadau ynglŷn â'n cyflwr presennol.

GSAM 243Ei Gweledigaeth Hiraf, dros Chwe Awr

GSAM 243.2“Yn y cyflwr hwn parhaodd drwy'r prynhawn tan yn agos at machlud haul, pan ddaeth allan o'r weledigaeth. Pan gododd Ellen ar ei thraed yn y weledigaeth, gyda'r Beibl agored trwm yn ei llaw, a cherddodd o amgylch yr ystafell, gan ddyfynnu darnau o'r Ysgrythur, cafodd Sargent, Robbins, a French eu tawelu. Am weddill yr amser roeddent yn gythryblus, gyda llawer o eraill; ond caewyd eu llygaid, a gwnaethant ymdopi heb gydnabod eu teimladau.”³

GSAM 244Priodas Miss Harmon

GSAM 244.1Ar 30 Awst, 1846, priodwyd Miss E. G. Harmon a'r Gweinidog James White, ac ynghyd fe weithient dros ddatblygiad y neges. Yn ystod y flwyddyn 1847, cyfyngwyd eu gwaith yn bennaf i Maine a Massachusetts.

GSAM 244.2Ar y Saboth cyntaf ym mis Ebrill, rhoddwyd i Mrs. White weledigaeth hynod ddiddorol, yng nghartref Stockbridge Howland, Topsham, lle'r arferid cynnal y cyfarfodydd bryd hynny. Y weledigaeth hon yw'r un y sonnir amdani yn Early Writings, lle cafodd hi olygfa o'r cysegr a'i ddodrefn, amser y trallod, y seintiau yn ffoi o'r dinasoedd, y rhai annuwiol yn eu hamgylchynu, eu rhyddhad wrth lais Duw, y jubile, dyfodiad yr Arglwydd yn y cerbyd cymylog, ac ati. Efallai ei bod yn dda sylwi ar rai o'i symudiadau tra yn y weledigaeth hon.

GSAM 244Llawer o Feiblau a Ddefnyddiwyd mewn Gweledigaeth

GSAM 244.3Dywedodd Mrs. Frances Lunt (merch S. Howland) wrthyf ar y 19eg o Ionawr, 1890:

GSAM 244.3“Ar ochr yr ystafell lle cynhelid y cyfarfodydd, roedd bwrdd arno nifer o lyfrau o wahanol fathau, ac yn eu plith roedd sawl Beibl o faint arferol. Tra yn y weledigaeth, cododd Mrs. White i'w thraed, aeth at y bwrdd, cododd Feibl heb gyffwrdd â llyfr arall, a'i ddal yn agored uwch ei phen â'i llaw chwith, gyda bys mynegai ei llaw dde wedi'i bwyntio at destun yr Ysgrythur roedd hi'n ei adrodd wrth iddi sefyll o flaen y person y bwriadwyd iddo, ac yna gosododd y llyfr agored ar frest y person y bu iddi adrodd yr ysgrythur o'i flaen. Wrth ddychwelyd at y bwrdd, cymerodd Feibl arall, ac yn yr un modd adroddodd destun arall o'r Ysgrythur a gosod y Beibl agored ar frest yr unigolyn yr oedd yn annerch. Ailadroddwyd y weithred hon i tua hanner dwsin o bobl; ar ôl hynny, mewn modd urddasol, aeth i eistedd mewn cadair, tra bod ei llygaid drwy'r amser yn edrych i fyny ac i ffwrdd o'r llyfr.”

GSAM 245.1Ynglŷn â hyn, meddai Mrs. Truesdail:

GSAM 245.1“Roeddwn i'n bresennol [Ebrill, 1847] pan aeth y Chwaer White at y bwrdd a chodi un Beibl ar ôl y llall o blith y llyfrau oedd ar y bwrdd, gan osod y Beibl ar frest yr unigolyn yr oedd ganddi destun o'r Ysgrythur ar ei gyfer. Gwnaed hyn tra bod ei llygaid wedi'u codi tuag at y nefoedd. Ar yr achlysur hwn, daliodd y Beibl uwch ei phen wrth siarad â mi; ac yna fe'i gosododd ar fy mrest. Y darn a roddwyd i mi oedd 2 Corinthiaid 6:17.”⁴

GSAM 245.2Mewn llythyr gan Mrs. Frances Lunt, mae hi'n rhoi enwau tri o bersonau a oedd yn bresennol ar yr achlysur hwn, ac arnynt y gosodwyd y Beiblau tra roedd Mrs. White yn siarad â nhw ar destun pob un, ac ymhlith yr enwau roedd enw Mrs. Truesdail.

GSAM 245Roedd Gwaith Cyntaf ymhlith Credinwyr yr Adfent

GSAM 245.3Gwaith Miss Harmon, dan arweiniad y ddawn broffwydol, o fis Ionawr 1845, hyd at wanwyn 1846, am bron i ddeunaw mis, oedd gyda'r “credinwyr” yn nyfodiad agos Crist, y rhai yr oedd hi wedi ymuno â nhw o'r blaen. Ar ôl diwedd y ddwy fil a thri chant o ddyddiau (Hyd. 22, 1844), nes y deellid achos eu siom a natur y digwyddiad a ddigwyddodd wedyn, byddai perygl y byddai'r credinwyr yn arnofio i farnau camarweiniol, neu'n rhoi'r gorau'n llwyr i'w profiad blaenorol. Ei neges i'r fath rai oedd: “O Dduw oedd y mudiad a fu. Daliwch eich gafael yn gadarn yn eich ffydd. Mae gan yr Arglwydd waith o hyd i'w bobl. Astudiwch y Beibl. Chwiliwch y gair, a chewch y goleuni.”

GSAM 245.4Mae'r cyfarwyddiad hwn yn cyd-fynd â chynllun yr Arglwydd. Ei bwrpas erioed fu y dylai ei negeseuon arbennig i'w bobl gael eu dwyn allan o'i air yn eu hamser, ac yna daw rhodd y broffwydoliaeth i mewn “yn eilraddol,” i gadarnhau ac adeiladu'r credinwyr.

GSAM 246.1Ceir enghraifft drawiadol o'r ffaith hon yn achos Cornelius fel y'i cofnodir yn Actau'r Apostolion. Ymddangosodd angel o Dduw iddo a rhoddodd weledigaeth iddo yn ei dŷ ei hun. Gwyddai'r angel hwnnw'n dda wirioneddau'r efengyl, a gallai fod wedi ei dysgu i Cornelius, ond anfonwyd ef i weini un a oedd yn etifedd iachawdwriaeth drwy roi gweledigaeth i Cornelius. Sicrhaodd ef y derbyniwyd ei ddefosiwn a'i gysegriad gan yr Arglwydd. Ni phregethodd yr efengyl iddo, ond dywedodd wrtho'n syml am alw am Pedr, a oedd yn lletya gyda Simon y barcer, yn Joppa. Daeth Pedr, a chyhoeddodd i Cornelius efengyl Crist o'r Ysgrythurau.

GSAM 246Safle Rhodd y Broffwydoliaeth

GSAM 246.2Ar y pwynt hwn, efallai ei bod yn dda nodi trefn datblygiad y doniau, fel y nododd yr Arglwydd yn ei air. Mae Paul yn cyfeirio at hyn yn ei lythyr at y Corinthiaid, lle y dywed, “A osododd Duw rai yn yr eglwys, yn gyntaf apostolion, yn ail broffwydi.”⁵

GSAM 246.3Wrth edrych ar ddatganiad yr apostol ynglŷn â pherthynas y rhoddion hyn yng ngwaith yr efengyl, gwelwn ar unwaith pam y dilynir y drefn hon. Wrth gymharu'r rhoddion hyn, meddai Paul: “Am hynny, mae ieithoedd yn arwydd, nid i'r rhai sy'n credu, ond i'r rhai sy'n anghredu; ond mae proffwydoliaeth yn gwasanaethu nid i'r rhai sy'n anghredu, ond i'r rhai sy'n credu.”⁶ Trefn yr Arglwydd yw y dylai ei negeseuon arbennig i'r byd gael eu dwyn o'i air; ac yn unol â hynny mae'n symud dynion i chwilio'r Ysgrythurau, ac i fynd allan fel apostolion, wedi'u llwytho â negeseuon yr Arglwydd, gan eu cyhoeddi o'r Beibl, sydd wedi sefyll prawf yr oesoedd. Wrth i gredinwyr gael eu codi, daw rhodd y broffwydoliaeth i mewn “yn eilraddol,” gan gyflawni ei rhan “er perffeithio'r seintiau, er gwaith y weinidogaeth, er adeiladu corff Crist.”⁷