Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
30 / 31
30 / 31

Wase 27 — Na vakadeitaki ni so tale na ivakadinadina

John Norton Loughborough

GSAM 442.1“Sa tu cake ko Jiosafati ka kaya, Dou vakarorogo mai vei au, na Juta, kei kemudou na lewe i Jerusalemi; dou vakabauti Jiova na nomudou Kalou, dou na qai vakataudeitaki; dou vakabauti ira na nona parofita, dou na qai kalougata.”1

GSAM 442.2Ena vica na yabaki sa oti a soli kina e dua na ivakadinadina ena isolisoli ni parofisai, ni bera na ivakataotioti ena “veiseyaki me vaka na draunikau e na gauna ni lutu ni draunikau” na veitabana sa tabaki me baleta na dina oqo. Era taroga e lewe vuqa e lomadra se na yaco rawa vakacava oqo kevaka era sega ni tuvai se vakasoqoni ena dua na sala o ira era vakabauta na dina me ra cakava na cakacaka. Ena nona veivakarautaki na Kalou, e dau yaco vakawasoma na vuana lelevu mai na veitekitekivu lalai sara; sa vakakina na kena tubu na ituvatuva ni cakacaka ka tekivu ena keda maliwa.

GSAM 442Na iSoqosoqo ni Veisoliyaki iVola Lalai kei na Kaulotu

GSAM 442.3Rauta na yabaki 1870, a qai votu taumada na vakasama me tauyavutaki e dua na iSoqosoqo ni Veisoliyaki iVola Lalai kei na Kaulotu, ena vuku ni ka era cakava e vica na ganequ yalodina mai South Lancaster, Massachusetts. Era a tovolea na ganequ oqo, me dua na gauna, na ituvatuva ni vakau ena meli na noda niusiveva ni lotu kei na ivola lalai ki vei ira na tamata eso era sega ni noda vakabauta, ka ra qai volavola vei ira e muri. E vica na tamata era ciqoma kina na dina, ka vakavuna me taroga e lomana o Talatala S. N. Haskell, “A cava me ra sega ni cakava kina na noda tamata kece na ka era sa cakava e vica na ganequ?” Vakabibi ena yabaki 1871, a veivosakitaki vakalevu se vakalailai na ka oqo ena veitabana ni Na Railesu kei na iTalai. Ena bose lavotaki ni Koniferedi Raraba, ka caka ena 29 ni Tiseba, 1871, a tiko kina o Talatala Haskell ka vakamacalataka na yaga ni cakacaka oqo; sa mani vakadonui kina e dua na vakatulewa me vakaturi na tauyavutaki ni veisoqosoqo ni veisoliyaki ivola lalai. Era lesi o iratou na Talatala S. N. Haskell, W. H. Littlejohn, J. N. Andrews, J. H. Waggoner, kei I. D. Van Horn me dua na komiti me ratou vakavinakataka na ituvatuva ni kena tauyavutaki na veisoqosoqo vakaoqo.

GSAM 443.1Na cakacaka oqo a dolava e dua na gauna vou ena vakatetei ni itukutuku. Ni bera oya, na vakavulici ni dina e voleka sara ni vakatau kece ga ena nodra sasaga na dauvunau ena nodra vunau ena gusudra. E vica na yabaki a gumatua sara kina o Talatala Haskell ena vulici kei na vakayagataki ni veituvatuva me vuavuaivinaka kina na iSoqosoqo ni Veisoliyaki iVola Lalai kei na Kaulotu. E dodonu me kainaki ni o koya dina na kena itekitekivu ena tabana oya. A sega ni vakakina wale ga ena veiSoqosoqo ni Veisoliyaki iVola Lalai kei na Kaulotu ena veiyasana; o koya tale ga a kauta mai, ena 1878, ki na Koniferedi Raraba ka bose e Battle Creek, na ituvatuva ni dua na iSoqosoqo Raraba ni Veisoliyaki iVola Lalai (ka sa qai vakatokai e muri me Veimatanitu), me cakacaka ena veivanua era tu e taudaku ni noda veikoniferedi ni soqosoqo lotu, e Amerika kei na veimatanitu tani tale ga.

GSAM 443O Ira na Vunivola Gugumatua—Maria Huntley

GSAM 443.2Ena nona veivakarautaki na Turaga, a vakarautaki ira na vunivola gugumatua, ka ra vukei Talatala Haskell vakalevu ena cakacaka oqo. O Ganequ Maria Huntley e dua vei ira ka cakacaka ka sega ni suka, ena gauna sara mada ga e tauvi koya kina na mate levu ni yago ena veiyabaki e muri, ka sa bale ena nona itavi rauta ni 14 na yabaki sa oti. Ena nona sasaga a kune taumada kina e vuqa na sala ni cakacaka sa tu ena gauna oqo ena veivanua tani. Era sa mai curu tale ga na vunivola eso ena cakacaka vata oqo, ka ni sa vakarabailevutaki na vanua ni cakacaka, sa gadrevi kina na vunivola ena veivosa duidui.

GSAM 444Na Kena Revurevu ki na Veisoqosoqo Lotu ena Veivanua

GSAM 444.1Ia na vua bibi duadua ni kena tauyavutaki na cakacaka ni isoqosoqo ni veisoliyaki ivola lalai ena keda maliwa, sai koya na kena vakavuna ka vakalevutaka na yalo ni kaulotu ena veisoqosoqo lotu sa tauyavutaki ena veivanua. Sa solia vei ira yadua na galala me ra cakava e dua na ka ena volavola kei na veisoliyaki ni ka me wiliki, ka me vakauqeti na yalodra ena nodra cakacaka vakataki ira me vakabulai na yalo ni tamata.

GSAM 444Na iVakadinadina me Baleta na Cakacaka ni Veisoliyaki iVola Lalai

GSAM 444.2Me vakaraitaki na mataqali ivakasala a soli ena Yalo ni parofisai me baleta na cakacaka ni veisoliyaki ivola lalai kei na kaulotu, eda cavuta mai na ivola Na iVakadinadina ki na iSoqosoqo Lotu, na kena naba 29 kei na 30:—

GSAM 444.3“Kevaka e dua na cakacaka e bibi cake mai na kena vo, sai koya na kena kau na noda ivola tabaki ki vei ira na lewe ni vanua, me tuberi ira kina me ra vakasaqara na iVolatabu. Na cakacaka ni kaulotu—na kena kau na noda ivola tabaki ki na veimatavuvale, na veitalanoa, kei na masu vata kei ira ka masulaki ira—sa dua na cakacaka vinaka, ka na vakavulici ira na tagane kei na yalewa me ra cakava na cakacaka vakaitalatala.

GSAM 444.4“E sega ni ganiti ira kece na cakacaka oqo. O ira e vinaka duadua na nodra isolisoli kei na nodra kila cakacaka, ka ra na taura na cakacaka ena yalomatua kei na ituvatuva, ka tosoya ena igu kei na gugumatua, sai ira me ra digitaki. Me dua na ituvatuva e vakarautaki vinaka sara; ka me muri ena yalodina. Me ra kauai sara mai vu ni yalodra na veisoqosoqo lotu ena veivanua kece ena cakacaka ni veisoliyaki ivola lalai kei na kaulotu.”

GSAM 444.5“Na cakacaka ni veisoliyaki ivola lalai kei na kaulotu sa cakacaka vinaka. Sa cakacaka ni Kalou. Me kakua ni beci ena dua na sala; ia e dau tu ga na rerevaki ni kena vagolei tani mai na kena inaki dina. Era gadrevi na daukaulotu ena volitaki ivola me ra cakacaka ena vanua ni kaulotu. O ira e sega ni matau na nodra itovo era sega ni ganita na cakacaka oqo. O ira na tagane kei na yalewa era kila na ivakarau vinaka ni veimaliwai, e vinaka na nodra vosa, e rai yawa na nodra vakasama, era kila na veiduitaki ni ka, ka ra vakila na talei ni yalo ni tamata, sai ira era rawa ni vuavuaivinaka.”

GSAM 445.1Na nodra volitaka na noda veisoqosoqo lotu kei ira na daukaulotu ena volitaki ivola na ivola, na ivola lekaleka, kei na ivola lalai e sivia na $8,000,000 na kedra isau, ena loma ni 12 na yabaki, sa ivakadinadina levu ni kena yaga dina na cakacaka ni iSoqosoqo ni Veisoliyaki iVola Lalai kei na Kaulotu.

GSAM 445Na Parofisai e Veibasai kei na Vuku Vakavuravura

GSAM 445.2E dua na vosa ni parofisai a soli me baleta na cakacaka e Urope, ka sa vakayacori sara tikoga me vaka na kena vosa, ka dodonu kina me da raica eke. Era a kaya na tamata kei ira na daucakacaka ni sega ni rawa ni qaravi kina na cakacaka, vakabibi e Scandinavia, me vaka e Amerika. Era kurabui ni kaya o Marama White ni rawa ni qaravi ka vuavuaivinaka, ka rawa tale ga ni tokoni ena sala vata e tokoni kina e Amerika; ka sa vakaraitaka vua na Turaga ni kevaka era tekivu solia na nodra ikatini, mai na ilavo lailai sara mada ga era rawata, ena vakalougatataki ira na Kalou me uasivia sara na ka era namaka. A kaya tale ga vei ira ni rawa vei ira na daukaulotu ena volitaki ivola me ra volitaka na ivola e Scandinavia ena kena otataki taumada na ivola, ka na vuavuaivinaka. O ira na iliuliu ni vale ni tabaki ivola ena veimatanitu oya era kaya, “E sega ni rawa ni caka;” era “sega ni bau volitaka na ivola ena sala oya.” Na ka sa yaco e muri sa vakaraitaka ni ka a vakatakila vua na agilosi ni Turaga ena ka oqo sa uasivia sara na nodra vuku na dauvolitaki ivola kei ira na dautabaivola vakavuravura. Sa vuavuaivinaka mai na kena itekitekivu na cakacaka ni volitaki ivola e kea. Eso vei ira ka tekivu solia ki na cakacaka na ikatini ni nodra ilavo lailai era sa yaco me daukaulotu ena volitaki ivola; era sa sega wale ga ni rawata na ka ni nodra bula, era sa rawata tale ga e levu cake na ilavo mai na gauna kece e liu, ka rawa kina ni ra solia e levu cake sara na ikatini.

GSAM 445.3Ena yabaki 1895, era volitaka na daukaulotu ena volitaki ivola e sivia na $40,000 na isau ni ivola ka tabaki ena noda vale ni tabaki ivola e Christiana, Norway. Me nanumi oqo ni sa dua tale na parofisai sa vakayacori, dina ga ni ra a kaya mai na veiyasana kece, ena loma ni lotu kei na taudaku tale ga, ni sega ni rawa ni caka.

GSAM 445.4Me baleta na cakacaka ni veisoqosoqo ni veisoliyaki ivola lalai ka tauyavutaki ena 1871 ka lako mai, e rawa ni kainaki ena vakadei ni kedra iwiliwili na tamata era sa tuberi ki na dina ena nodra sasaga na daucakacaka vakaoqo sa voleka ni tautauvata kei na kedra iwiliwili era sa tuberi mai ena nodra cakacaka vakataki ira na italatala. Ena sala oqo sa vakatetei kina na itukutuku ki na veimatanitu kei na duivosavosa kece e vuravura.

GSAM 446Na iYau ni Vakanikoniko kei na Cakacaka ni Veisoliyaki iVola Lalai

GSAM 446.1E dua na itukutuku talei a vakaraitaka na iSoqosoqo ni Veisoliyaki iVola Lalai kei na Kaulotu e California ena Epereli, 1873. Na iyau ni vakanikoniko era a solia ki na isoqosoqo o ira era sa ciqoma na dina ena yasana oya, me yacova na siga oya, sa vakawaicalataki, vakatovolei na kena koula kei na siliva, ka volitaki ena kena isau dina ni koula kei na siliva me $200; ka sa voli kece ena ilavo oya na ivola lalai, na ivola lekaleka, kei na ivola e tabaki vakawasoma, ka sa veisoliyaki. Sa kila vakadei oti tale ga na isoqosoqo ni lewe 20 era sa ciqoma na dina ena vuku ni ivola ka voli ena ilavo ni iyau ni vakanikoniko. E dua vei ira ka kila na dina ena wilivola o John I. Tay, mai Oakland, California.

GSAM 446Ko San Francisco e Dua na Vanua ni Kaulotu

GSAM 446.2Ena 1875, a soli e dua na ivakadinadina bibi ki na isoqosoqo lotu e San Francisco, ka da sa vagolea kina na noda vakasama oqo ni sa vakayacori sara vakamatata. Mai na kena itekitekivu a gadreva na isoqosoqo lotu oqo me sauma na vale ni soqoni me caka kina na lotu, ka levu sara na kena isau, ka sega ni rawarawa na kena vakayagataki. A sega ni rawa ni caka kina e dua na veitaravi ni soqoni, ni dau gadrevi na veivale oya ena ka tani ena levu ni gauna.

GSAM 446.3Ena yakavi ni 14 kei na 20 ni Epereli, 1875, era kacivi vata na lewe ni lotu era liu ena isoqosoqo lotu e San Francisco, ki na nona vale o Marama J. L. James, ena Fifth Street, voleka ki na Market Street. A qai tukuna vei keimami e kea o Marama White na ka sa vakaraitaki vua ena raivotu me baleta na ituvaki oya: ena dau dua tikoga na vanua ni kaulotu ko San Francisco, ka rawa ni qaravi kina na cakacaka; ka kevaka e qaravi ena yalomatua na ka oqo, era na ciqoma tikoga na dina na yalo ni tamata. Kevaka e tara e dua na vale ni sokalou me sureti kina na tamata, ka me qaravi kina na cakacaka, ena vakalevutaki na kedra iwiliwili ena yalo ni tamata era na qai veivuke tale ga ena saumi ni veika e gadrevi kei na saumi ni dinau ena yaco ena vakarautaki ni vale ni soqoni.

GSAM 447.1Sa tomana o Marama White ka kaya ni sa raica oti ni gauna ena vakauqeta kina na isoqosoqo lotu e San Francisco ena bibi ni kena tara e dua na vale ni sokalou, ena vaka vua na isoqosoqo lotu dravudravua oya ni dua na ikalawa ena butobuto. Ia sa vakaroti me kaya ni gauna era tekivu lako kina, era na raica na veivakarautaki ni Kalou ni dolava na sala e matadra, ena ikalawa yadua; ka ra na vakarautaki na itokani ena sala kece, me yacova ni sa saumi taucoko na dinau.

GSAM 447.2Ni'u dua vei ira na lewe lailai ka tiko ena veisoqoni sa tukuni oti, au rawa ni kaya ni vakasama me ra taura na ilawalawa oya, ka ra voleka ni dravudravua vakavuravura kece, na cakacaka ni kena tara e dua na vale ni soqoni e 35 x 80 na futu, ena dua tale ga na koro levu ka nanumi ni na sega ni lailai sobu mai na $6,000 na isau ni dua na tiki ni qele, sa vaka dina “e dua na ikalawa ena butobuto.” Era a vakauqeti ga me ra cakava ni taucoko na nodra vakabauta ni ivakadinadina a kauta vei ira o Marama White sa mai vua na Turaga, ka na vakayacori vakaidina.

GSAM 447.3Ni'u sa vakaitavi tiko ena cakacaka oqo, vakalevu se vakalailai, mai na kena itekitekivu me yacova oqo, au via kaya eke ni sa vakayacori na ivakadinadina sa tukuni cake ena kena veitikina kece. Ni keimami tekivu vakasaqara na qele, keimami sa rawata e dua na tiki ni qele e $6,000 na kena isau, ena $4,000. E dua na ganequ a kaya ni na solia na $1,000 kevaka e rawa ni volitaka na nona qele kei na nona vale. Sa biuta sara na qele kei na vale oya ena liga ni dua na dauvolitaki qele, ka kaya vua na dauvolitaki qele oya ni sa rui lailai na isau. Ni se bera ni oti e rua na macawa, sa volitaki na nona qele kei na vale ena isau e $1,000 na kena levu cake mai na isau a nanuma taumada, ka sa solia na ilavo a yalataka. E dua tale, e dua na taciqu dravudravua ka sega ni raica se na tara rawa vakacava na valenilotu, ia ka kaya, “Kevaka e kaya na Turaga ni dodonu me caka, ena dolava ga na sala,” sa kurabui ni sa wasei oti na iyau ni dua na wekana sa mate, ka sa nona kina na $20,000. A solia na $1,000 ki na tara ni vale, ka volia e dua na ikatolu ni qele ni valenilotu me tara kina na nona vale; sa vukea kina na isoqosoqo ena rua na sala.

GSAM 448E Dua na Veivuke Yaga ki San Francisco

GSAM 448.1E rawa ni keimami cavuta vakakina e vuqa na isolisoli kei na veivuke a sotava na komiti ni ra toso tiko ena tara ni vale. Me kainaki ga ni sa tara na valenilotu, kei na kena qele, ena isau e rauta na $14,000, ka saumi oti ena isolisoli e sivia na veimama ni se bera ni oti na vale. Na Laguna Street, na gaunisala ka tara kina na vale, e tiko ena dua na iwase ni koro levu ka lailai kina na vale ni vuli; sa mani lako mai na matabose ni vuli me sauma na veirumu e ra me caka kina na vuli ni se bera ni tara na delavuvu ni vale. Na $75 ni sausaumi ena veivula, ka ciqomi me voleka ni rua na yabaki, a sauma na tubu ni dinau kei na veika e gadrevi ena kena qaravi; sa rawa kina vua na isoqosoqo me vakayagataka na ilavo e rawata me sauma na vo ni dinau.

GSAM 448Na Vale ni Veivakabulai ena Wai

GSAM 448.2Ena gauna oqo sa vo tiko e dua na iwase lailai ni dinau ka caka ena gauna oya, ka sa tiko ena ruku ni valenilotu e dua na vale ni veivakabulai ena wai, sa taucoko na kena iyaya ka sega sara ni leqa vakailavo. Sa levu cake sara na kena isau mai na vo ni dinau, ka na sega ni dede sa na oti vakadua na dinau oya.

GSAM 448.3Na tikina ni ivakadinadina me baleta na nodra ciqoma na dina na yalo ni tamata sa vakayacori vakakurabui sara. E sega ni vicasagavulu wale ga, ia e vica vata na drau era sa ciqoma na rarama ni dina ena koro levu oya, ka ra sa veiseyaki tu ena veivanua duidui e vuravura. Ena veigauna au dau sikovi San Francisco kina, au raica e lewe rua ki na lewe tini na tamata era sa ciqoma na dina mai na iotioti ni gauna au a sotavi ira kina; ka sa bera ni oti.

GSAM 449Na Mate i Talatala White

GSAM 449.1Rauta na yabaki 1880, a vakaroti o Marama White ena Yalo ni parofisai me kaya vua na watina, o Talatala James White, me biuta e vuqa na veika e lomaocaoca kina kei na itavi lelevu sa colata, ka me solia ki na liga ni so tale era gone cake, me qai “vakarautaki koya ki na nona veisau e muri sara”—na kena ibalebale ni sa voleka ni oti na nona cici e vuravura. A tekivu muria na ivakasala oqo, ka sega ni bera na kena gauna, ni sa oti na nona cakacaka ena yabaki 1881, ka sa moce ni tu vata kei Jisu. Ena 31 ni Julai, a tauvi koya na katakata ni malaria. Ena 3 ni Okosita, a kau tani mai na nona vale ki na Vale ni Veivakabulai e Battle Creek, ka soli vua kina na veikauwaitaki kei na veimaroroi kece sa rawa ni soli, ia sa sega ni yaga. Sa qai ca tikoga na kena ituvaki. Mai na itekitekivu ni nona tauvimate, a sa vakila e lomana ni sa yaco na nona “veisau e muri sara.”

GSAM 449Na iVakamacala i Talatala Smith

GSAM 449.2Ni vosa me baleta na ka oqo, sa kaya o Talatala Uriah Smith: “Sa dredre me vinaka cake tale na veika e wavolita na nona mate. Ena gauna kece e se kilai yalona kina ena iotioti ni tolu na siga ni nona tauvimate, a vakadinadinataka ni sega ni vakila e dua na mosi. E lewe levu na itokani yalodina era vakawai na matadra ka tu ena loma ni vale kei na kena yasa, ena yakavi totoka ni siga ni vakacecegu oya, ni sa yali vakamalua yani na nona bula. Me vaka e dua sa moce vakamalua, sa vakakina na nona lako yani ki na mate; ka ni sa oti na ka kece, sa vaka me toka dei ena veitikina kece ni matana e dua na vakacegu kamica. Sa vaka me saumi na masu oqo:

GSAM 449.3“‘Ni soli mai vei au na aua oqo me'u moce kina, Ni se bera ni soli mai na nomuni marau sa sega kina na moce; Ni soli mai e dua na siga ni vakacecegu e vuravura, Ni se bera na cakacaka mai lomalagi.’”

GSAM 449.4Ena gauna a mate kina, sa 60 na nona yabaki ka rua na siga. Na nodra dokai koya mai Battle Creek a vakaraitaki ena nodra tiko e lewe 2,500 se sivia ena nona veibulu, ena 13 ni Okosita; ka dua na veitaravi ni qiqi e 95 kei na lewe vuqa era lako e yavodra a muri koya ki na nona iotioti ni ivakavakacegu ena ibulubulu e Oak Hill.

GSAM 450.1Mai na ivakadinadina e vuqa ka soli ni sa mate, ka tabaki ena Na Railesu kei na iTalai, keimami cavuta na ka oqo ka vola o Talatala S. N. Haskell:—

GSAM 450.2“Ni'u vakananuma na nona vakatulewa dodonu ena voleka ni veileqa kece, na yalololoma kei na yaloturaga a vakaraitaka vei ira era cala, kei ira sara mada ga era a vakacacani koya, ena gauna kece e raica kina na ivakatakilakila ni nodra veivutuni, kei na nona lomana na ka e vakabauta ni dodonu, au rawa ni kaya vakaidina, Sa bale e dua na tama e Isireli. Ia ni sa vakacegu tiko, na cakacaka kei ira tale ga na tamata e vuqa era na vakila na yali ni nona rai yawa kei na nona veikauwaitaki vakatama.”

GSAM 450.3Ni sa mate, era kaya na keda meca ni sa na muduki na itukutuku. A sega ni vakakina; na veitabana ni cakacaka ka tauyavutaka ena veidusimaki ni Kalou, sa kena ilesilesi me ra tubu cake tale vakalevu, me ra vaka na “kau sa tea na Turaga,” ka me tete yani mai vei ira na taba e vuqa ka vuavuaivinaka.

GSAM 450Sa Tukuni Taumada na Kena Buli na Lawa ni Lotu

GSAM 450.4Sa oti e 58 na yabaki mai na gauna era a kaya kina o ira era vunautaka na itukutuku ni ikatolu ni agilosi, ni na yaco mai na gauna, me vaka na parofisai ena Vakatakila 13, era na vakacacani kina na tamata e Matanitu Cokovata kei na veivanua tani, ena vuku ni nodra muria na ivakaro ni Kalou. Ena dua na ivola a vola o Marama White, na yacana Na iVola ni Gauna Taumada, eda wilika kina na ka oqo me baleta na ivakavuvuli oqo:—

GSAM 450.5“Sa kaya na agilosi, ‘Dou rai!’ Sa vagolei na noqu vakasama vei ira na tamata ca, se o ira na tawa vakabauta. Era sa yavavala kece. Na gugumatua kei na kaukauwa sa tiko vei ira na tamata ni Kalou sa vakayadrati ira ka vakacudrui ira. Sa tiko ena veiyasana kece na veilecayaki, na veilecayaki. Au raica ni sa caka na veika me saqati kina na ilawalawa sa tu vei ira na rarama kei na kaukauwa ni Kalou. Sa qai butobuto levu cake na veika e wavoliti ira; ia era tu dei, ka sa vakadonui ira na Kalou, ka ra vakararavi vua. Au raici ira ni ra sa veilecayaki; au sa qai rogoca ni ra tagi vakagumatua vua na Kalou. E sega ni mudu na nodra tagi ena siga kei na bogi: ‘Me caka na lomamuni, na Kalou! Kevaka e rawa ni vakarokorokotaki kina na yacamuni, ni cakava e dua na sala ni dro bula me baleti ira na nomuni tamata! Ni vakabulai keimami mai vei ira na veiceni era tiko vakavolivoliti keimami. Era sa lesi keimami me mate; ia na ligamuni e kauta rawa mai na veivakabulai.’”2

GSAM 451.1“Au sa qai raici ira na tamata era liu e vuravura ni ra veivakasalataki vata, ka sa osooso voli e wavoliti ira ko Setani kei ira na nona agilosi. Au raica e dua na ivola, ka sa veisoliyaki na kena ilavelave ena veiyasana ni vanua, ka vakarota ni kevaka era sega ni biuta na tamata yalododonu na nodra vakabauta e duatani, ka laiva na siga ni vakacecegu, ka maroroya na imatai ni siga ni macawa, sa galala na tamata, ni oti e dua na gauna sa lokuci, me ra vakamatei ira.”3

GSAM 451Na veivakacacani e Amerika

GSAM 451.2Era sa kaya na dauveisaqasaqa kei keda ni na sega sara ni yaco na veivakacacani ena vanua oqo, ni sa tukuna na Yavunivakavulewa ni Matanitu Cokovata ni Amerika ni, “Me kakua na Bose Lawa ni bulia e dua na lawa me tauyavutaki kina e dua na lotu vakamatanitu, se me tarovi kina na kena qaravi na lotu ena galala.” Me ikuri ni ka oqo, na “iVola ni Dodonu” ni lewe vuqa na veiyasana e vakatabuya na buli ni lawa me baleta na lotu. E dina ni ra sa tukuna vakaoqo, era sa tomana tiko na noda tamata na kena kacivaki na itukutuku ni veivakasalataki kei na vakavakarau e gadrevi me sotavi kina na veisaqasaqa.

GSAM 451.3Ena 1863 a tauyavutaki e dua na isoqosoqo me kena inaki na kena veisautaki na Yavunivakavulewa ni Matanitu Cokovata ni Amerika kei na lawa ni vanua, me rawa ni vakayagataki kina na lawa me vakasaurarataki na lotu. E totolo sara na nodra ciqoma e lewe vuqa na vakasama oqo, ka sa tete na ivakavuvuli ni kena vakasaurarataki na tamata me ra cakava na ka dodonu, vakabibi ena maroroi ni imatai ni siga ni macawa. O koya sa tekivu dina kina na veivakacacani ena vuqa na veiyasana, ena veiyasana mada ga e tiko kina ena nodra lawa ni imatai ni siga ni macawa na veivakalutuki vei ira era maroroya e dua tale na siga ena vuku ni nodra lewaeloma, ka ra sa biu na tamata e valeniveivesu ni ra sega ni maroroya na imatai ni siga ni macawa.

GSAM 452E 116 na vesu

GSAM 452.1E tiko e mataqu na ituvatuva ni 116 na nodra vesu na lewe ni Lotu ni Kavitu ni Lesu Vakarua Mai e Amerika, mai na yabaki 1878 ki na Maji, 1896. E 109 vei ira oqo era a lewai ni ra cala. E lewe vuqa vei ira era a biu e valeniveivesu me 20 ki na 60 na siga, ka rauta ni 12 vei ira era a vakasaurarataki me ra cakacaka ena “ilawalawa vesuki ena sinucodo” kei ira na daulaba, na daubutako, kei ira na tamata dau basu lawa ca sara. Ena veilewai kece oqo, era a vakadinata na dauvakatulewataka na kedra itotogi ni ra lewe ni vanua vinaka duadua.

GSAM 452Na iSoqosoqo ni Galala ni Lotu

GSAM 452.2Ena Julai 21, 1889, a tauyavutaki mai Battle Creek, Michigan, e dua na isoqosoqo ka vakatokai na iSoqosoqo ni Galala ni Lotu ni Matanitu. Na kena inaki me saqata na buli ni lawa ni lotu, me vakatetea vei ira na lewe vuqa na itukutuku me baleta na veiwekani dodonu ni lotu kei na matanitu, ka me vukei ira era vakacacani ena vuku ni nodra lewaeloma. E levu sara na cakacaka a cakava na isoqosoqo oqo ena veisoliyaki ni ivola kei na nodra vakararamataki na tamata me baleta na itavi kei na rerevaki ni gauna ena noda vanua. E dina, a cakava e dua na cakacaka levu ena kena vakatetei na veivakasalataki e tiko ena itukutuku ni Vakatakila 14:9-12.

GSAM 452Na nodra veivuke na niusiveva sega ni vakalotu

GSAM 452.3Na veivakacacani a kaukauwa tiko ena gauna ko ya vei ira na lewe ni Lotu ni Kavitu ni Lesu Vakarua Mai a veivosakitaki ena veivosa ni daunivola ena niusiveva me vaka na New York Sun, na New York World, na Chicago Inter Ocean, kei na so tale. A tabaki na veivola ka tukuna vakadodonu na ivalavala tawadodonu a caka vua e dua na lewe ni Matanitu Cokovata ni Amerika ena vuku ni nona muria na nona lewaeloma, kei na nona maroroya na siga dina e cavuti ena ivakaro. Ena vuku ni veivola vakaoqo ena niusiveva, a kau na ka oqo vei ira e milioni na dauwiliwili. Ena loma ni dua na vula a vakaraitaki kina na dina bibi ni itukutuku ni ikatolu ni agilosi vei ira na tamata e lewe levu cake mai vei ira kece keimami a rawa ni yacova ena sivia na 20 na yabaki.

GSAM 453Na cudru ni tamata sa vakayagataki me vakacaucautaki kina na Turaga

GSAM 453.1Sa laurai kina ni nodra sasaga na tamata me ra tarova na cakacaka ni Kalou, ka rawata na lawa me tokona e dua na siga ni vakacecegu me veisaqasaqa kei na siga sa vakaroti ena ikava ni ivakaro, sa dolava na sala me toso vakatotolo cake kina na dina.

GSAM 453.2Ni da vakasamataka na ka sa rawati ena loma ni vica na vula ena sala oqo, e rua na tikina ni iVolatabu e votu kaukauwa mai ena noda vakasama. E kaya e dua, “Keitou sa sega ni kitaka rawa e dua na ka me saqata na dina, na ka ga me tokona na dina;”4 Kei na kena ikarua, “E dina, ena vakacaucautaki Kemuni na cudru ni tamata; na vo ni cudru ko ni na tarova.”5

GSAM 453Na parofisai me baleta na lawa ni imatai ni siga ni macawa

GSAM 453.3Ena iVakadinadina Naba 32, ka tabaki ena 1885, e tiko kina e dua na ivakamacala me baleta na sala ena vakadonui kina na lawa ni imatai ni siga ni macawa ena Matanitu Cokovata ni Amerika. E kaya: “Me ra taleitaki ka tokoni, era na muria na dau buli lawa na nodra gagadre na tamata me dua na lawa ni imatai ni siga ni macawa.”6 Meda vakasamataka mada vakalekaleka na kena sa vakayacori oti na ka oqo.

GSAM 453Na lawa ni Soqo ni Veivakaraitaki ni Vuravura

GSAM 453.4Ena 1892 a caka e dua na kerekere vua na Bose Lawa me vakatabuya na kena dolavi ena imatai ni siga ni macawa na Soqo ni Veivakaraitaki ni Vuravura, ka na vakayacori mai Chicago, Illinois, mai na Me ki na Okotova ni yabaki ko ya. A vakadonui e dua na lawa vakaoqo ena Julai 19, 1892, ena veivakasaurarataki e tautauvata kei na ka a parofisaitaki e cake. Ka me nanumi ni oqo na imatai ni gauna me bulia kina na Bose Lawa ni Matanitu Cokovata ni Amerika ki na Vualiku e dua na lawa me baleta na siga ni vakacecegu.

GSAM 453.5Era a vakauta na veilotu na ituvatuva balavu sara ni yaca, na ivola ni kerekere, kei na talekaramu. Era sega ni kerea wale ga na Bose Lawa, ia era tukuna tale ga vakayalovinaka (?) vei ira na lewe ni Bose Lawa “ni keimami sa yalataka oqo vei keimami yadua, ni tekivu ena gauna oqo ka lako yani, keimami na sega ni digia se tokona ki na dua na itutu se itavi ni veivakabauti e dua na lewe ni Bose Lawa, se lewe ni Seneti se mata ni tamata, o koya ena tokona ena veidigidigi e dua tale na veivuke cava ga ki na Soqo ni Veivakaraitaki ni Vuravura, vakavo kevaka e muri na veika e tukuni ena veivakatulewa oqo.” Na ka e tukuni kina me sogo na Soqo ni Veivakaraitaki ena imatai ni siga ni macawa.

GSAM 454Na veivosaki ena Bose Lawa, 1892

GSAM 454.1Me dua na ivakaraitaki ni veivosaki ena Bose Lawa ena gauna a vakadonui kina na lawa, wilika na ka oqo:

GSAM 454.1“Au vinakata me'u raica na itukutuku ni cakitaki e volai vakamatata ka vakaturi mai vua na Bose Lawa ni Matanitu Cokovata ni Amerika. Vola. Dou na vola vakacava? ... Dou cavuta na kena vosa, kevaka dou doudou; dou tokona, kevaka dou doudou; e lewe vica vei ira era a tokona ena veidigidigi ena lesu tale mai eke? Au nuitaka ni na sega e dua. Dou sa vakaleqai kemudou ena nomudou saqata.”

GSAM 454Na vosa ni dokadoka ni lotu

GSAM 454.2O ira era a kerea ka rawata vua na Bose Lawa na kena vakadonui na lawa oqo, era a okata me dua na qaqa bibi ena nodra ituvatuva ni buli lawa ni lotu. E matata oqo ena ka a tukuna e dua vei ira na italatala rogo oqo, ena dua na nona ivunau mai Pittsburg, Pennsylvania, ni oti ga na ka oqo:—

GSAM 454.3“Na kaukauwa ni lotu vei ira na matabose lelevu ni veiliutaki vakamatanitu sa vakaraitaki sara vakamatata ena ka se qai yaco oqo me baleta na Soqo ni Veivakaraitaki ni Vuravura, ni a vakarorogo na Seneti ni Matanitu Cokovata ni Amerika, na matabose cecere duadua ena vanua, ki na domo ni lotu, ka vakadonuya na lawa ni vakayagataki ni $5,000,000 ki na Soqo ni Veivakaraitaki ni Vuravura, ena ivakarau a virikotora na lotu ni me kakua ni dolavi na matamata ni soqo levu ni veivakaraitaki ena imatai ni siga ni macawa. Na ka vinaka ka lagilagi oqo e vakavuna me vakasamataka na lotu vaKarisito ni kevaka sa rawa ni caka oqo, sa rawa tale ga ni caka na veika tale eso e gadrevi vakatalega kina. Sa tubu tikoga na kaukauwa ni lotu, ka na rogoci vakalevu cake sara na domona ena gauna mai muri mai na gauna sa oti.”

GSAM 454.3Sa da raica vakaoqo na kena sa vakayacori oti ka se vakayacori tiko na ivakadinadina a soli ena 1885.

GSAM 455Na nodra duavata na Katolika kei na Porotesitani

GSAM 455.1Ena ka oqo eda na cavuta e dua tale na parofisai a soli ena 1885, ka kune tale ga ena iVakadinadina Naba 32:—

GSAM 455.2“Ni na dodoka na ligana na lotu Porotesitani ki na tai ni maliwa levu me taura na liga ni kaukauwa ni Roma; ni na dodoka yani ki na tai ni qara titobu me veitauriliga kei na vakabauta ni veitaratara kei ira na yalo ni mate; ni sa vakayavalati na noda vanua ena duavata ni le tolu oqo me biuta na ivakavuvuli kece ni kena Yavunivakavulewa, ni sa matanitu vakaPorotesitani ka matanitu ni nodra mata na lewe ni vanua, ka vakarautaka na sala me vakatetei kina na lasu kei na veivakacalai ni tui tabu, eda sa na kila ni sa yaco mai na gauna ni cakacaka veivakurabuitaki i Setani, ka sa voleka na ivakataotioti.”7

GSAM 455.3Me vakaraitaki na kena sa vakayacori tiko na imatai ni wase ni parofisai oqo, e gadrevi wale ga meda dusia na ka sa yaco wavoliti keda tiko. Raici ira na Porotesitani, na italatala kei ira na lewe ni lotu, ni ra saga me ra taleitaki vei ira na Katolika, ka sureti ira me ra lako ki na nodra veisoqosoqo, kei na so tale. Me nanumi ni a voleka ni sega sara ni dua na ivakatakilakila ni veika sa laurai tiko oqo ena 1885, na gauna a soli kina na ivakadinadina e cake.

GSAM 455.4Me'u vakaraitaka na nodra dodoliga na Porotesitani me ra rawata na liga kei na veivuke ni dau muri tui tabu, au na cavuta e dua na tikina mai na niusiveva na Kansas City Star (Missouri), ni Maji 18, 1896.

GSAM 455O ira na Wesele kei na Siga i Sagato Patrick

GSAM 455.5A vosa ena Vale ni Sere kei na Vakatasuasua na Coates, mai Kansas City, Missouri, ena Siga i Sagato Patrick, Maji 17, 1896, o Doketa Mitchell, na italatala ni valenilotu Wesele e liu duadua mai Kansas City. E tukuna na niusiveva na Star ni dua na tiki ni vosa e “dua na ka lailai e vaka na vakatasuasua.” A rogo levu na nodra vakasausau vei Doketa Mitchell ni sa kaya oqo:—

GSAM 455.6“Na yalovakaduidui e luve ni lecaika. Eda yalovakaduidui baleta ni da sega ni kilai ira vakavinaka na kainoda. Koi keda na Porotesitani eda sa vakavulici meda vakabauta na veika me baleti ira na Katolika e sega ni cavuti rawa. O ira na Katolika era sa vakavulici me ra vakabauta na veika me baleti ira na Porotesitani e sega ni cavuti rawa. Ia oqo eda sa kunea na noda vakasama cala me baleti keda yadua ni da sa veivolekati ka veiraimata ka veitauriliga; kevaka eda a veikilai vakavinaka cake, eda na veilomani vakalevu cake. Eda sa dui tu ka veivakalewai. Me ra madua o ira na dau muri Karisito sa kalougata. O ira kece na lotu vaKarisito era sa voli lesu ena dra talei vata ga; eda sa tokoni ena loloma vakalou vata ga, ka nuitaka meda yaco ki na lomalagi vata ga. Ia, kemuni na taciqu, e vinaka meda tekivu veikilai eke e ra.”

GSAM 456.1E tomana na niusiveva na Star:—

GSAM 456.2“Sa qai vuki o Doketa Mitchell vei Bete Dalton [bete ni Katolika] o koya e a dabe voleka sara e dakuna, ka dodoka na ligana, ka kaya, ‘Taciqu Dalton, oqo na ligaqu.’ Sa tucake o Bete Dalton ka taura na liga e dodo yani, ka ni sa lululu vua o Doketa Mitchell, sa kaya, ‘E na ka vakamadua sara kevaka, ni daru sa tiko vata vakadede ena dua ga na koro e vuravura, e qai gadrevi e dua na agilosi me vakaveikilaitaki kedaru mai lomalagi. Daru veikilai sara eke e vuravura.’ Era sa vakasausau na vakarorogo, ka ni sa dabe tale o Bete Dalton, sa tomana na nona vosa o Doketa Mitchell.”

GSAM 456E dua na ka levu ka na lewa na ka ena yaco

GSAM 456.3Keimami cavuta e dua na tikina mai na dua tale na itukutuku, ka volai mai Melbourne, Ositerelia, ena Feperueri 18, 1892:

GSAM 456.3“Sa vakaraitaki vei au ko lomalagi taucoko ni sa vakaraica tiko na veika sa basika mai. Ena vakaraitaki e dua na gauna ni leqa levu ena veisaqasaqa levu ka dede me baleta na nona lewa na Kalou e vuravura. Ena yaco e dua na ka levu ka na lewa na ka ena yaco mai muri, ia oqo ena yaco totolo sara.”

GSAM 456Na “matanitu lotu vaKarisito” nei Turaganilewa Brewer

GSAM 456.4Ni oti e 11 na siga mai na kena volai na ivola oqo, ni bera ni yaco ki na Matanitu Cokovata ni Amerika, a yaco e dua na ka era sa cavuta na Porotesitani kei na Katolika ni sa lewa na ilakolako ni matanitu oqo. Au tukuna tiko na lewa ni Mataveilewai Levu Duadua ni Matanitu Cokovata ni Amerika, ni “Oqo e dua na matanitu lotu vaKarisito,” ka a cavuta o Turaganilewa Levu Brewer ena ika29 ni Feperueri. Me vaka sa vakaraitaki oti, ena ika19 ni Julai ni yabaki vata ga a vakadonui na Lawa ni Sogo ni Soqo ni Veivakaraitaki ni Vuravura ena iMatai ni Siga ni Macawa. O ira na italatala era a kerea vakaukauwa na kena vakadonui, era a vakamamasu ena yavu ni sa tukuna na Mataveilewai Levu Duadua ni oqo e dua na matanitu lotu vaKarisito, sa dodonu sara kina me taqomaki na siga ni vakacecegu vaKarisito mai na kena vakacacani. A vakasama vakakina na ilawalawa ni Veivakavoui ni Matanitu. Ni oqo e dua na matanitu lotu vaKarisito, sa dodonu me vakadinata na Kalou kei na nona lawa me yavu ni matanitu, kei na so tale. Sa yaco dina e dua na ka levu ka na lewa na ka ena yaco ena veisaqasaqa ni gauna ni vakataotioti oqo, “ia oqo a yaco totolo sara.”

GSAM 457Na parofita ena gauna makawa

GSAM 457.1Na raivotu a soli vei ira na italai ni Kalou, na parofita, e vaka me rua na kena mataqali—e dua e vakatokai na “raivotu ni se yadra,” se na kena e rawa ni raici kina na tamata ni se tiko ena raivotu; kei na kena ikarua e vakatokai na “raivotu ni bogi.” E tukuni na imatai ni mataqali raivotu oqo ena 1 Samuela 3:1, ka kune kina na ka a yaco vua na gone o Samuela ena vosa oqo: “Sa ka talei na vosa i Jiova ena gauna ko ya; sa sega na raivotu ni se yadra.”

GSAM 457Na raivotu ni se yadra

GSAM 457.2E dua na raivotu ni mataqali oqo (na raivotu ni se yadra) a tiko kina na liga i Jiova vua na parofita o Isikeli. Ni ra dabe e matana na qase ni Juta, era a raici koya ni sa tiko ena raivotu ni se yadra.8 Ena dua tale na gauna a kau na parofita o Taniela ena raivotu ni sa tiko ena kedra maliwa na turaga ni Kalitia. Kevaka era a tiko ga, era na rawa ni raici koya ena raivotu, ia, “sa kani ira na domobula levu, a ra sa dro me ra vunitaki ira.”9

GSAM 457Na raivotu ni bogi nei Marama White

GSAM 457.3Na raivotu taumada kece nei Marama White era raivotu ni se yadra. Mai na 1884 sa veisau na ivakarau ni raivotu ena ka oqo, ni ra sa vaka na kena e vakatokai ena iVolatabu na “raivotu ni bogi.” Era sega ni tadra wale ga, ia e rairai mai na agilosi ramase vata ga me vakavulici koya, me vaka ena veiyabaki taumada ena raivotu ni se yadra. E levu na ivakaraitaki ni “raivotu ni bogi” e volai ena iVolatabu, me vaka e rawarawa ni raici ena wiliki ni Vakatekivu 46:2; Taniela 2:19; 7:13; Cakacaka 16:9; 18:9; 23:11; 27:23-25.

GSAM 458.1Ena veiraivotu ni bogi oqo nei Marama White e levu na parofisai bibi sa soli, ka ra sa vakayacori vakadodonu sara, me vaka sa tukuni oti. Au na qai cavuta oqo eso na raivotu e soli ena gauna e muri.

GSAM 458Na toki ki Washington

GSAM 458.2Ena 1893, a kaya o Marama White:

GSAM 458.2“Sa rui levu na veitabana ni cakacaka e soqoni vata tiko oqo e Battle Creek. Kevaka era wasei na cakacaka oqo ka vakatikori ena veikorolelevu tale eso, me rawa ni vakalougatataki na veivanua tale eso ena rarama kei na kila ka, ena salavata oqo kei na ituvatuva ni Kalou. E sega ni vinakata na Turaga e dua na ikarua ni Jerusalemi e Battle Creek. Ena gadrevi na veivakavoui lelevu kei na veisau, kei na kena vakatokitaki na iyaya ni cakacaka kei na veitabana, kevaka me caka na loma ni Kalou.”

GSAM 458.3Ena Koniferedi Raraba mai Oakland, California, ena Maji, 1903, a kaya o koya:

GSAM 458.3“Sa vica vata na yabaki na kena soli tiko na ivakasala vei ira na noda tamata, Dou lako tani mai Battle Creek. Ia ena vuku ni vuqa na tabana ni cakacaka sa tauyavutaki kina, a rawarawa na tiko ga, ka ra sega ni raica na tamata na vuna me ra toki kina.”

GSAM 458.4“Me isau ni taro sa tarogi me baleta na noda la'ki tiko ena dua tale na vanua, au sauma ni Io. Me vakatokitaki tani mai Battle Creek na valenivolavola ni Koniferedi Raraba kei na cakacaka ni tabaki ivola. Au sega ni kila se na tiko evei na vanua, se ena baravi ni Atalanitika se ena dua tale na vanua. Ia au na kaya oqo, Me kakua sara ni biu e dua na vatu se biriki e Battle Creek me tara tale kina na valenivolavola ni Na Railesu kei na iTalai. E tiko vua na Kalou e dua na vanua vinaka cake me baleta.”

GSAM 458.5Ni ra sa rogoca na ivakasala oqo, a vakadonuya ena veidigidigi na koniferedi ni dauvakabauta “me vakatokitaki na valenivolavola ni Koniferedi Raraba mai Battle Creek, Michigan, ki na dua na vanua ena baravi ni Atalanitika.”

GSAM 459.1Ena matabose ni Koniferedi Raraba ka a vakayacori e Battle Creek ni oti na bose ni Koniferedi Raraba, a vakadonui ena veidigidigi “ni da tokona na kena vakatikori na itikotiko liu ni valenivolavola ni Koniferedi Raraba ena dua na vanua voleka ki na korolevu o New York.” A digitaki kina e dua na komiti levu me vaqara e dua na vanua e rawa ni vakayagataki. A tukuna na komiti na nodra ituvatuva vei Marama White, ka taroga se tiko tale vua e dua na rarama me baleti ira. Ena nona sauma a kaya kina:—

GSAM 459.2“Me vukei keda mada na Turaga meda lako ena yalomatua kei na masu. Au kila deivaki ni sa vinakata o koya meda kila, ka meda kila totolo sara, na vanua me da vakatikora kina na noda vale ni tabaki ivola. Au sa vakadeitaka ni sala duadua ga ni noda taqomaki, oya meda vakarau me da lako ni sa lako na o. Meda masu me tuberi keda o koya. Ena nona veivakarautaki sa vakaraitaka kina ni sa vinakata meda biuti Battle Creek....

GSAM 459.3“E gadrevi me caka na cakacaka e New York, ia au sega ni tukuna rawa se me tauyavutaki kina na noda vale ni tabaki ivola. Au sega ni rawa ni okata na rarama sa soli vei au me sa matata vinaka me'u tokona kina na toki oqo.”

GSAM 459.4Ni oti na nodratou vaqaqara voleka ni rua na macawa ena korolevu o New York kei na veikorokoro wavolita, a sega ni kunea na komiti e dua na vanua e ganita na vale ni tabaki ivola. Ena gauna oqo a yaco mai e dua na ivola, ka kena tikinisiga na Me 30, ka kaya kina o Marama White:—

GSAM 459.5“Ni ra vaqara tiko na tacida e dua na vanua me baleta na vale ni tabaki ivola ni Na Railesu kei na iTalai, me ra vakasaqara vakagumatua na Turaga. Me ra lako ena qaqarauni levu, na yadrayadravaki, kei na masu, ka me ra nanuma tikoga na nodra malumalumu. Me da kakua ni vakararavi ena lewa ni tamata. Me da vakasaqara na vuku e solia na Kalou....

GSAM 459.6“Me baleta na kena tauyavutaki na tabana oqo e New York, e dodonu me'u kaya, Dou qaqarauni. Au sega ni tokona na kena tiko voleka ki New York. Au sega ni tukuna rawa oqo na kena vuna kece, ia au kila deivaki ni dua ga na vanua e lailai sobu mai na 30 na maile na kena yawa mai na korolevu ko ya, ena rui voleka. Dou dikeva na veivanua e wavolita na vanua tale eso. Au kila deivaki ni dodonu me dikevi vakavinaka sara na veika yaga e Washington, D.C.

GSAM 460.1“Me da kakua ni tauyavutaka na tabana oqo ena dua na korolevu se ena veivanua ena ibili ni korolevu. Me tauyavutaki ena dua na vanua vakakoro, me rawa ni vakavolivoliti ena qele.”

GSAM 460Na parofisai ni dua na isolisoli vinaka ni volivoli

GSAM 460.2Ena itukutuku oqo a tekivu kina na komiti me vaqaqara voli e Washington ena masu, ka a qai yaco mai na ikatolu ni ivola ka tiko kina na ivakasala oqo:

GSAM 460.2“Keimami sa masu tiko me soli mai na rarama me baleta na vanua ni noda cakacaka ena Tokalau, ka sa yaco mai vei keimami na rarama ena sala matata sara. Sa soli vei au na rarama dina ni na soli vei keda meda volia na veivanua era sa vakayagataka kina e levu na ilavo na tamata era a tu vakalevu na ilavo me ra vakayagataka vakagalala. Era mate na itaukei ni veivale vakaturaga oqo, se sa gole na nodra vakasama ki na dua tale na ka, ka sa soli na iyau me volitaki ena isau lailai sara....

GSAM 460.3“Mai na rarama sa soli vei au, au kila ni dodonu me tiko voleka ki Washington na itikotiko liu ni Na Railesu kei na iTalai ena gauna oqo.”

GSAM 460Sa kune na vanua a parofisaitaki

GSAM 460.4Ni sa tu vei iratou na itukutuku oqo, a tekivu na komiti me vaqara e dua na vanua ena Tikina o Columbia, ia a sega ni kune e dua na qele e lailai sobu mai na 1000 na dola na kena isau ena dua na eka. E muri sa qai dusimaki vei iratou o Takoma Park. Oqo na nodratou itukutuku na komiti:—

GSAM 460.5“Keimami a kunea e dua na tikiniqele e rauta ni 50 na eka, ena taudaku ga ni Tikina, ia e se tiko ena loma ni iyalayala ni korolevu o Takoma Park, ka rawa ni keimami volia ena 6000 na dola, se 120 na dola ena dua na eka. Keimami a dikeva vakavinaka sara na vanua oqo. Keimami a kunea ni ena vica na yabaki sa oti a digitaka e dua na vuniwai mai Boston me vanua ni vale ni qaravi ni bula. E tukuni ni a vakayagataka e rauta ni 60,000 na dola ena kena isau ni voli kei na kena samaki mai na kau lalai, na tolo ni kau, kei na benu kece. A tarovi koya na leqa vakailavo me vakayacora na nona ituvatuva, ka sa yaco na qele me nona e dua na turaga ka a taura tu na qele me ivakadei ni dinau, ena kena isau vua e 15,000 na dola.

GSAM 461.1“O ira na lewe ni korolevu o Takoma Park, ka matataki ira na mea kei na so vei ira na turaga liu, era a kidavaki keimami ena marau levu ki na vanua, ka vakadeitaka ni ra na veitokoni vakaveitokani ena kena vakayacori na neimami ituvatuva.

GSAM 461.2“Ena neimami ilakolako kei na vaqaqara kece, keimami sega ni kunea e dua tale na vanua e ganita vakavinaka sara na veika e tukuni ena ivakadinadina me vaka na vanua oqo. Keimami vakabauta ni nona veivakarautaki na Kalou sa tuberi keimami ki na vanua e vinakata o koya me keimami tiko kina.”

GSAM 461.3Ni da raica na kena sa vakayacori e levu na ivakadinadina e vakaraitaki ena wase oqo kei na veiwase sa oti, meda “vakabauti Jiova na noda Kalou, eda na vakataudeitaki kina; ka vakabauta na nona parofita, eda na kalougata kina,” me rawa ni da vakarau tu me baleta na veika ena qai yaco mai muri, ka me kakua ni da kidacala ni sa yaco.

Notes

  1. 2 Veigauna 20:20. ↩
  2. Na iVola ni Gauna Taumada, t. 272. ↩
  3. Na ivola vata ga, t. 282-283. ↩
  4. 2 Korinica 13:8. ↩
  5. Same 76:10. ↩
  6. Na iVakadinadina ki na iSoqosoqo Lotu, iVola 5, t. 451. ↩
  7. Na iVakadinadina ki na iSoqosoqo Lotu, iVola 5, t. 451. ↩
  8. Isikeli 8:1. ↩
  9. Taniela 10:7. ↩

Note

Back