Essuula 12 — Okuggwaamu Essuubi — Ekitabo Ekikaawa
GSAM 185.1“Nnatoola akatabo akatono mu mukono gwa malayika, ne nkalya; ne kaba mu kamwa kange nga kawooma ng’omubisi gw’enjuki: era amangu ddala bwe nnali nkalidde, olubuto lwange ne luba lukaawa. N'angamba nti, Oteekwa okuddamu okutegeeza obunnabbi mu maaso g'abantu bangi, n'amawanga, n'ennimi, ne bakabaka. Ne mpeebwa olumuli olufaanana ng’omuggo: malayika n'ayimirira n'agamba nti, Golokoka, opime yeekaalu ya Katonda, n'ekyoto, n'abo abakoleramu okusinza.”1
GSAM 185.2Mu lulimi lw’Ebyawandiikibwa, ‘okulya’ ekitabo kitegeeza okukkiriza amazima okusobola okugategeeza abalala, nga bwe kirabikira mu Ezeekyeri, nnabbi bwe yalagibwa ‘omuzingo gw’ekitabo,’ n’agambibwa nti, Lya omuzingo guno, ogende ogambeko ennyumba ya Isirayiri. Bwe yamala okulya omuzingo, n’agamba nti, Awo ne ngulya; ne guba mu kamwa kange ng’omubisi gw’enjuki olw’obuwoomi.2
GSAM 185.3Nnabbi Yeremiya akozesa ekifaananyi kino kye kimu: Ebigambo byo byalabika, ne mbirya; n’ekigambo kyo ne kiba gye ndi essanyu n’okujaguza kw’omutima gwange.3 Mu bigambo bino tuyiga nti ‘obuwoomi’ bw’ekitabo nga bakirya bulaga essanyu n’okumatira abo abeeriisa bwe batyo ekigambo kya Mukama bye bafuna.
GSAM 185Ekitabo Ekiwooma, oluvannyuma ne Kikaawa
GSAM 185.4Ekitabo ekyogerwako mu Kubikkulirwa 10, ekyagambibwa nti eri akirya kyali kiwooma ng’omubisi gw’enjuki, naye amangu ddala bwe kyali kiriddwa ne kiba ‘kikaawa’ (oba, nga abamu bwe bakivvuunula, ‘amangu ddala bwe nnali nkimaze okukyusa mu lubuto, mu lubuto lwange kyali picra’4), kye kyo ekitabo malayika kye yalangirira ng’ayimiridde ku buyinza bw’Oyo eyakola eggulu, ensi n’ennyanja nti, Ekiseera tekikyaliwo. Kale okulya ekitabo kino kiteekwa okukiikirira okukkiriza n’essanyu okw’obubaka bw’ekiseera. Obukaawa obw’amangu obw’ekitundu ekyali kiriddwa eri abakirya bwalina okukiikirira enjawulo embi mu bumanyirivu bwabwe oluvannyuma lw’ekiseera ky’ekitabo okuggwa, ne beesanga nga banakuwadde nnyo olw’ebyo bye baali basuubira obutatuukirira.
GSAM 186Obubaka bw’Ekiseera nga Buwooma
GSAM 186.1Obubaka bw’ekiseera mu 1844 bwali ddoboozi lya ssanyu eri abo abaakkiriza, era awatali kubuusabuusa baali basuubira okununulibwa okw’olubeerera mu bbanga ttono okuva ku bubi, ennaku n’obulumi bw’ensi eno ey’ekibi. Ekirowoozo nti mu wiiki ntono balina okufuuka ab’ekitiibwa, abatali ba kufa, ne babeera mu kibuga ekya zaabu ekya Katonda awamu ne Kabaka waabwe, kyali kizzaamu nnyo omwoyo. Nga bwe kyayogerwa omu eyayitamu mu bumanyirivu obwo, “Abo abaagala Yesu mu mazima bayinza okutegeera enneewulira z’abo abaali balindirira okujja kw’Omulokozi waabwe n’obwagazi obusinga obungi.... Twatuukirira essaawa eno n’obukkakkamu n’ekitiibwa. Abakkiriza ab’amazima baawummulira mu kussa ekimu okuwooma ne Katonda, nga bukakafu bw’emirembe eyali eyabwe mu biseera eby’omu maaso eby’ekitangaala. Abo abaafuna essuubi lino n’okwesiga tebayinza kwerabira ssaawa ezo ez’omuwendo ez’okulindirira.”
GSAM 186.2Ekifo ekyali kigezesebwa ennyo eky’abo abaali ku lunaku olw’ekkumi n’emu olw’omwezi ogw’omusanvu, ne beesanga nga bakyali mu nsi eno ey’ekizikiza ey’okugezesebwa n’okukemebwa, gye baalina okusisinkana okuvuma, okukayiriza n’okusekererwa abo be baali bakoowoola essaawa ntono emabega okwetegekera okusisinkana Mukama waabwe, kirabikira bulungi mu mbeera ya Maliyamu bwe yayimirira ebweru w’entaana ng’alira era bamalayika bwe baamubuuza nti, “Mukazi, kiki ekikukubya amaziga?” n’abaddamu nti, Kubanga batutte Mukama wange, so simanyi gye bamuteekedde.5
GSAM 187Baaweddwaamu Essuubi, naye tebaaggwaamu Maanyi
GSAM 187.1Abo abaayita mu kiseera kino eky’okugezesebwa baakiyogerako nti:
GSAM 187.1“Twali tusobeddwa era nga tuweddwaamu essuubi, naye tetwagananga kukkiriza kwaffe. Twawulira nti twali tukoleredde obuvunaanyizibwa bwaffe; twali tubadde abeesigwa eri okukkiriza kwaffe okw’omuwendo; twali tuweddwaamu essuubi, naye tetwaggwaamu maanyi. Twali twetaaga okugumiikiriza okutaggwaawo, kubanga abasekerera baali bangi. Emirundi mingi baatwanirizanga ebigambo eby’okutusekerera olw’okuggwaamu essuubi kwaffe okw’edda. ‘Temunnagenda waggulu; musuubira ddi okugenda waggulu?’ n’obusoko bw’engeri eyo bwatuyisibwanga abamanyi baffe ab’ensi, era n’Abakristaayo abamu abeeyita bwe batyo, abaakkiriza Baibuli naye ne balemererwa okuyiga amazima gaayo amanene era amakulu. Embeera ey’okufa yali ekyatukwatiddemu; ebiva mu kikolimo byali bitwetoolodde. Kyali kizibu okuddamu okutwala ebyeraliikiriza eby’obulamu ebyali bitutawaanya, bye twali tulowooza nti byali biggiddwaawo emirembe gyonna.”
GSAM 187Bwe Bagereranyizibwa n’Abayigirizwa Abaaweddwaamu Essuubi
GSAM 187.2Enneewulira z’abo ng’egeeranyizibwa n’essanyu n’okujaguza kwabwe okw’essaawa ntono emabega, zaalina okuba nga zikaawa ng’obukaawa obw’amaanyi obwa picra. Ab’ensi abaali babetoolodde baalowooza, nga bwe kiri nti ebibiina by’abantu byakola bwe kityo oluvannyuma lw’okukomererwa kwa Kristo, nti abakkiriza bandirese okukkiriza kwabwe ne beegatta ku kusekerera ekyo ekyalowoozebwa okuba obusirusiru bwabwe bennyini. Mangu ddala baayiga nga bawuniikiridde nti okwagala okulabika kwa Mukama tekwali kwangu okuggyibwa mu mitima gy’abo abaali beewaayo ddala eri Katonda.
GSAM 187“Saatuula na Basekerera”
GSAM 187.3Engeri abo ab’amazima gye baatambulamu, n’enneewulira zaabwe, byannyonnyolwa bulungi mu bigambo bya nnabbi Yeremiya, bw’agamba nti,
GSAM 187.3Ebigambo byo byalabika, ne mbirya; n’ekigambo kyo ne kiba gye ndi essanyu n’okujaguza kw’omutima gwange: kubanga mpitiddwa n’erinnya lyo, Ayi Mukama Katonda ow’Eggye. Saatuula mu lukuŋŋaana lw’abasekerera, so saajaguza: natuula nzekka olw’omukono gwo; kubanga onzijuzza obusungu. Lwaki obulumi bwange tebukoma, n’ekiwundu kyange nga tekirina ddagala, ekigaana okuwonyezebwa? Onandibadde ddala mulimba gyendi, era ng’amazzi agaggwaawo?6
GSAM 188James White ku Kuggwaamu Essuubi
GSAM 188.1Ebigambo ebitonotono eby’abamu ku bantu abo abaaweddwaamu essuubi naye nga bakyalina essuubi, bijja kutuwa ekifaananyi ekirungi eky’embeera. Ekyasooka kiva eri Omusumba James White, eyakola obulungi ennyo mu 1843 ne 1844. Agamba nti:—
GSAM 188.2“Okuggwaamu essuubi ekiseera bwe kyayitawo kwali kukaawa. Abakkiriza ab’amazima baali bewaddeyo byonna eri Kristo, era baali bafunye okubeerawo kwe nga tekyali kibaddewo. Baali, nga bwe baalowooza, bawadde ensi okubuulirira kwabwe okw’enkomerero, era ne beeyawula, okusinga oba okutono, ku kibinja ky’abatakkiriza n’abasekerera. Era ng’omukisa gwa Katonda guli ku bo, baawulira nga baagala okwegatta n’Omukulu waabwe gwe baali basuubira okujja mangu ne bamalayika abatukuvu, okusinga okwegatta n’abo be baali beeyawuddemu. Okwagala Yesu kwajjula mu mwoyo, ne kumulisa ku buli maaso, era n’okwegomba okutayogerekeka baasaba nti, ‘Jjangu, Mukama Yesu, era ojje mangu,’ naye teyajja.”
GSAM 188.3“Naye Katonda teyabaleka bantu be.... Era n’amaanyi n’okubudaabudibwa okw’enjawulo ebigambo nga bino ebigenda eri Abaebbulaniya byajja mu birowoozo n’emitima gy’abo abaali bagezesebwa era nga balindirira: Kale temusuula kwesiga kwammwe, okulina empeera ennene ey’empeera. Kubanga mwetaaga okugumiikiriza, bwe mumala okukola Katonda by’ayagala, mulyoke mufune ekisuubizo. Kubanga akaseera katono nnyo, era Oyo ajja ajja, so talwanga. Kaakano omutuukirivu anaabanga mulamu na kukkiriza; naye omuntu yenna bw’addirira emabega, omwoyo gwange tegusanyukira mu ye. Naye tetuli ba abo abaddirira emabega okuzikirira; tuli ba abo abakkiriza olw’okulokola omwoyo.7 Eby’okufaayo mu kitundu kino eky’Ebyawandiikibwa bye bino:—
GSAM 188.4“1. Abo abaawandiikirwa bali mu kabi ak’okusuula okwesiga kwabwe mu kintu kye baakola obulungi.”
GSAM 189.1“2. Baali bakoze Katonda by’ayagala, ne baleetebwa mu mbeera ey’okugezesebwa awali obwetaavu bw’okugumiikiriza.”
GSAM 189.2“3. Abatuukirivu mu kiseera kino baalina okubeera balamu na kukkiriza, so si kubuusabuusa oba baali bakoze Katonda by’ayagala, wabula okukkiriza mu ekyo kye baali bakoze Katonda by’ayagala.”
GSAM 189.3“4. Abo abatandigumiikiriza kugezesebwa kwa kukkiriza, ne basuula okwesiga kwabwe mu mulimu gwe baakoleramu Katonda by’ayagala, ne baddira emabega, banditambulidde mu kkubo erigenda butereevu mu kuzikirira.”8
GSAM 189Okuva eri N. Southard, Omukung’aanya w’Okukoowoola okw’omu Ttumbi
GSAM 189.4Mu Okukoowoola okw’omu Ttumbi okwa 31/10/1844, nga wayiseewo ennaku nga kkumi oluvannyuma lw’ennaku 2300 okuggwa, bino wammanga byafulumizibwa okuva eri omukung’aanya:—
GSAM 189.5“Nga tulaba embeera zonna ezaali zikwata ku kisinde kino, emigaso emikuvu gye kyaleeta mu birowoozo by’abaana ba Katonda, n’obukyayi n’obulabe abalabe be baalaga, tulina okukitwala ng’okukoowoola okw’omu ttumbi okw’amazima. Era singa tulina ennaku ntono mwe tugezesebwa okukkiriza kwaffe, kikyali kikwatagana n’olugero lw’abawala ekkumi; kubanga bonna bwe baagolokoka ne batereeza ettaala zaabwe, waali wakyaliwo ekiseera ettaala z’abawala abasirusiru we zaali zigenda okuzikira. Kino tekyandibaddewo okutuusa ng’olunaku olw’ekkumi luyise; kubanga okutuusa mu kiseera ekyo ettaala zaabwe zaali zikyakwaka. Kale olunaku olwo lwalina okuyitawo, abasirusiru balyoke baleke okukkiriza kwabwe, nga bwe kyali kyetaagisa 1843 okuyitawo olw’ekiseera eky’okulindirira. Okulwawo okutono si nsonga ya kuggwaamu essuubi, wabula kulaga Katonda bw’ali omutuufu mu kutuukiriza ekigambo kye. Kale tukkweze nnyo okwatula kw’okukkiriza kwaffe awatali kukankana; kubanga oyo eyasuubiza mwesigwa.”
GSAM 189Okuva eri Joseph Marsh, Omukung’aanya w’Eddoboozi ly’Amazima
GSAM 189.6Mu Ddoboozi ly’Amazima erya 7/11/1844, tusoma nti:—
GSAM 189.7“Tukkiriza n’essanyu nti twali tukyamye ku ngeri y’ekintu kye twali tusuubira okubaawo ku lunaku olw’ekkumi olw’omwezi ogw’omusanvu; naye tetuyinza kukkiriza nti Omukulu waffe ow’Obwakabona ku lunaku olwo teyakola byonna ekifaananyi kye kyali kituganya okusuubira. Kaakano tukkiriza nti yabikola.”
GSAM 190.1Abadiventi baali basuubira nti ku lunaku olw’ekkumi olw’omwezi ogw’omusanvu, 1844, ennaku 2300 zaali zigenda okuggwa, era ku lunaku olwo Kristo yandimalirizza omulimu gwe ogw’obwakabona n’ajja ku nsi okuwa abantu be omukisa. Okunoonyereza okwakolebwa oluvannyuma kwalaga nti ku lunaku olwo kwe kwatandika omulimu gwe ogw’okulongoosa awatukuvu aw’omu ggulu, so si kumaliriza mulimu gwe nga kabona.9 Mu kifo ky’okutwala omulimu gw’okulongoosa awatukuvu ng’ekitundu kyonna eky’omulimu gwa Kristo nga kabona, kyagambibwa nti okulongoosa awatukuvu kwali kulongoosa nsi na muliro nga Kristo ajja. Singa si nsi yonna, waakiri ensi ya Kanani yandilongosebwa mu kiseera ekyo.
GSAM 190Awatukuvu Baali Bawatwala ng’Ensi
GSAM 190.2Ekirowoozo kino kinnyonnyolwa mu kiwandiiko kya Geo. Storrs, mu Okukoowoola okw’omu Ttumbi okwa 25/4/1844. Abuuza nti, “Awatukuvu awalina okulongoosebwa kye ki? Endowooza zange ezaasooka zaali nti nsi yonna. Nti kitundu kya nsi, nkyakkiriza. Naye kitundu ki? kye kibuuza kye ŋŋenda okugezaako okuddamu.”
GSAM 190.3Ayogera ku kisuubizo eri Ibulayimu, okukiteekawo kye kimu eri Isaaka, n’okukiddamu eri Yakobo, n’oluvannyuma n’ajuliza oluyimba lwa Musa, olwayiiyibwa Maliyamu oluvannyuma lw’okuyita mu Nnyanja Emmyufu, mwe baayimbira nti: Olibaleeta, obasimbe ku lusozi lw’obusika bwo, mu kifo, Ayi Mukama, kye weekolera okubeeramu, mu watukuvu, Ayi Mukama, emikono gyo we gyanyweza.10
GSAM 190.4Singa omusomi agerageranya n’obwegendereza ekyawandiikibwa ekyo waggulu n’ebyo ebikwata ku kutuukirizibwa kwakyo ebyawandiikibwa omuyimbi wa Zabbuli, ajja kulaba nti tekigamba nti n’ensi ya Palesitina yennyini ye watukuvu. Dawudi bw’ayogera ku Mukama okukulembera abaana ba Isirayiri agamba nti: Yabaleeta ku nsalo ya watukuvu we, ne ku lusozi luno, omukono gwe ogwa ddyo lwe gwagula.11 Mu luyimba olw’Ennyanja Emmyufu, kyayogerwa ku nsi ya Kanani nti ye kifo kye yakolera “okubeeramu, mu watukuvu.” Kale mu kujuliza kuno okuva mu Zabbuli, Olusozi Moliya, awatukuvu we bwazimbibwa, luyitibwa busa ‘nsalo ya watukuvu we.’ Naye mu Zabbuli eno yennyini kyayogerwa nti, Yalonda ekika kya Yuda, Olusozi Sayuuni lwe yayagala. N’azimba awatukuvu we ng’embiri empanvu, ng’ensi gye yateekawo emirembe gyonna.12
GSAM 191Okulongoosa Awatukuvu Okulowoozebwa nti Kwe Kwoza Ensi
GSAM 191.1Mu kitundu ekyogeddwako waggulu, oluvannyuma lw'okujuliza obukakafu obwalowoozebwa nti ensi, oba waakiri ensi y'e Palestine, ye awatukuvu, omusumba n'agenda okubuuza nti, ‘Awatukuvu kunaalongoozebwa kutya?’ Mu bigambo bya nnabbi Mikka, addamu nti, ‘Kubanga laba, Mukama ava mu kifo kye, ajja wansi, n'ayata ku bifo ebyawaggulu eby'ensi. Ensozi zinaasaanuuka wansi we, n'ebiwonvu binaayawulwamu, ng'envumbo esaanuuka mu muliro, era ng'amazzi agafukibwa wansi ku kifo ekiserengese.’13
GSAM 191.2Olw'ekirowoozo ekyali kimanyiddwa abantu bangi mu kiseera ekyo nti ensi ye awatukuvu, omusomi ajja kulaba mangu lwaki baalowooza awatali kubuusabuusa nti, ku nkomerero y'ennaku 2300, Mukama yandijjidde okulongoosa ensi mu ngeri Mikka gye yannyonnyolamu. Mu kuwakanya kwonna okwaleetebwa ku Badiventi, tewali muwakanyi n'omu eyategeeza nti okwoza ensi n'omuliro si kye kyali kigenda okubaawo ng'okulongoosa awatukuvu, ku nkomerero y'ennaku 2300.
GSAM 191Abatume Baddamu Okuggwaamu Essuubi, Naye Ebyawandiikibwa Ne Bituukirira
GSAM 191.3Kino si kyakulabirako kyokka abantu mwe bakoze Katonda by'ayagala, ne batuukiriza ebyawandiikibwa, ate ne baddamu okuggwaamu essuubi mu bye baali basuubira, kubanga tebaategeera ngeri ya kintu ekyali kigenda okubaawo. Bwe kityo bwe kyali eri abatume ba Kristo. Bwe yali atudde ku mwana gw'endogoyi ng'ayingira Yerusaalemi, baayogerera waggulu nga bajjukira ebigambo bya nnabbi:14 ‘Koowoola, ggwe muwala wa Yerusaalemi; laba, Kabaka wo ajja gy'oli; mutuukirivu, alina obulokozi; mwetoowaze, era avuga ku ndogoyi, ku mwana gw'endogoyi.’15 Kyali kyetaagisa nnyo okubaawo okukowoola ku lunaku olwo, kubanga singa baali basirise, amayinja gennyini gandikaabidde waggulu.16 Abayigirizwa baalowooza nti Kristo, mu kiseera ekyo kyennyini, yali agenda okutula ku ntebe ya Dawudi ng'ali kabaka w'ensi (‘twali tusuubira nti ye yali agenda okununula Isirayiri’17), era ne bakoowoola nti, ‘Bwe busiimibwe obwakabaka bwa Dawudi jjajjaffe, obujja mu linnya lya Mukama.’18 Singa baali bamanyi nti mu wiiki emu Kristo yandibadde afudde mu ntaana ya Yusufu, ng'alindiddwa abaserikale Abaruumi, okukowoola kwandibadde kungana ki ku lunaku olwo? Era Abadiventi abandigulumizizza Katonda n'okwewaayo kwandibadde kungana ki mu 1844, singa baali bamanyi nti okulongoosa awatukuvu ku nkomerero y'obudde bwonna obw'obunnabbi kwali kugenda kumala emyaka mingi nga Mukama tannajja?
GSAM 192Tewali Nsobi mu Kubala Ennaku 2300
GSAM 192.1Abantu bano bwe bekenneenya n'obwegendereza okubala kwabwe okw'ekiseera, tebaalaba nsobi yonna; naye Mukama teyajja, era ensi teyalongoosebwa na muliro. Kyali kitegeeza ki? Mazima ddala baali bamanyi nti Mukama yali abadde nabo mu kisinde ekinene; naye kaakano baali balindirira okumanya ekyali kigenda okubaawo. Obwesige bwabwe mu Mukama tewaakankana. Baali bamanyi nti teyandibasuulidde. Ekitangaala kyandivudde ku nsibuko emu. Ekibuuzo ekyali kibagezesebwa mu maaso gaabwe kyayogerwa mu bigambo bya Yeremiya ebyali bimaze okwogerwako nti, ‘Oliba nga oli mulimba gyendi ddala, era ng'amazzi agaggwaawo?’ Okukkiriza tekwakkiriza kubuusabuusa kuno, kubanga ebigambo bya Mukama okuyita mu nnabbi Kabbakuuku ebikwata ku kwolesebwa byajja mu birowoozo byabwe nti, ‘Ku nkomerero kinaayogera, era tekinaalimba.’19 Ekigambo ekyajulizibwa dda okuva eri omuwandiisi w'Eddoboozi ly'Amazima kyannyonnyola bulungi ekifo kye baalimu nti, ‘Tetunnaba kusobola kukkiriza nti Omukulu waffe ow'Obwakabona teyamaliriza ku lunaku olwo lwennyini byonna ekifaananyi kye kyandituwadde obuvumu okusuubira.’
GSAM 193Ekitangaala ku Awatukuvu Kizuuliddwa
GSAM 193.1Hiram Edson ow'e Port Gibson, New York, yantegeeza nti olunaku oluddako ng'obudde bwa 1844 bumaze okuyitawo, bwe yali asaba emabega w'ebinywa bya kasooli mu nnimiro, Omwoyo gwa Katonda gwamujjako mu ngeri ey'amaanyi nnyo n'abulako katono okukubibwa wansi, era n'awulira ekirowoozo nti, ‘Awatukuvu awagenda okulongoosebwa wali mu ggulu.’ Yategeeza O. R. L. Crosier ekirowoozo kino, era bombi ne bakekenneenya ensonga eno n'obwegendereza. Ku ntandikwa ya 1846, okunnyonnyola okw'obugazi ku nsonga y'awatukuvu nga kusinziira ku Bayibuli, okwawandiikibwa Mwami Crosier, kwafulumizibwa mu Emunyeenye y'Olunaku, olupapula olwali lufulumizibwa mu Cincinnati, Ohio. Mu nnyiriri ezo empanvu, kyayolesebwa nti omulimu gw'okulongoosa awatukuvu gwe mulimu gwa Kristo ogusembayo ng'Omukulu waffe ow'Obwakabona, nga gutandika mu 1844 era nga guggalawo kumpi n'ekiseera lw'ajja nate mu bire eby'eggulu ng'Kabaka wa bakabaka era Mukama wa bakama.
GSAM 193Amakanisa Ganoonya Bammemba Ababula
GSAM 193.2Olunaku olw'ekkumi olw'omwezi ogw'omusanvu lwali luyise, era amakanisa gaalowooza nti gaali gonna kuba n'akaseera kangu okuddamu okufuna bammemba abaali babuze, abaali baawukanye ku go olw'okukoowoola okw'omu ttumbi n'obubaka bwa malayika ow'okubiri; naye mu kino baagwaamu essuubi nnyo, nga bwe kiragibwa mu kuddamu okwaddirira okuweebwa abantu abaabasabiriza okudda mu bibiina byabwe eby'edda, nga bwe kwawandiikibwa mu Kukoowoola okw'omu Ttumbi, nga December 26, 1844:—
GSAM 193.3‘Naye ebigambo ebyaliwo byebiki? Bamanyi bulungi nti mu bungi bw'amakanisa gano, ensonga enkulu ze zino: “Okukyuka kw'ensi,” “obwakabaka bw'emyaka lukumi,” ne “Abayudaaya okudda e Palestine,” nga Omulokozi tannajja mu mubiri. Abo abaddayo okutuula wansi w'ennyimba ezibawummuza ez'enjigiriza ezitakwatagana na Byawandiikibwa era ezitali za magezi, bakikola nga bamanyi bulungi; era ekikolwa ng'ekyo ku lwabwe kinaaba “kudda mabega,” ddala.’
GSAM 194.1‘Nga bamaze okufuuka “ab'eddembe” mu makulu g'Ebyawandiikibwa, kirungi nnyo “okusonga mu maaso” okusinga “okudda mabega” oba “okuddirira,” naddala mu kiseera kino, ng'engule ey'ekitiibwa eri kumpi okuweebwa abeesigwa mu Kristo Yesu.’
GSAM 194.2Engeri amakanisa gye gaateekanga okujja kwa Mukama mu biseera eby'ewala nga gayigiriza enjigiriza ezo ezitakwatagana na Byawandiikibwa, yajjukkiza Abadiventi ebigambo bya nnabbi Ezeekyeri nti, ‘Omwana w'omuntu, laba, ab'ennyumba ya Isirayiri bagamba nti, “Okwolesebwa kw'alaba kwa nnaku nnyingi ez'okujja, era ayogera obunnabbi ku biseera eby'ewala.”’ Mu nsonga y'emu mulimu n'okuddamu Abadiventi kwe baakozesa nti, ‘Kale bagambe nti, Bw'ati bw'ayogera Mukama Katonda nti: Tewali kigambo na kimu ku bigambo byange ekinaayongerwa kulwawo nate; naye ekigambo kye njogedde kinaakolebwa, bw'ayogera Mukama Katonda.’20
GSAM 194‘Oteekwa Okutegeeza Obunnabbi Nate’
GSAM 194.3Abo abaali “balidde” ekitabo, ne balangirira “ekiseera,” baalowooza nti omulimu gwabwe eri ensi gwali guwedde; kyebaava balagirwa nate okuyigiriza amawanga, n'ennimi, ne bakabaka. Omulimu omulala, ogwali tegunnalabika, kaakano gwali gwetaaga okukolebwa—ogw'okulaga abantu ekika ekituufu eky'ekaalu ya Katonda eri mu ggulu n'obuweereza bwayo obw'oku kyoto. Ekiragiro eky'okupima ekaalu21 kyetaagisa okusobola okumanya obutonde bw'ekintu ekyali kigenda okubaawo ku nkomerero y'obudde bw'obunnabbi, era bwe kityo okunnyonnyola ebigambo nti, ‘Awo awatukuvu kinaalongoozebwa.’
GSAM 194.4Weetegereze nti malayika w'okulangirira ekiseera kino yava mu ggulu, era nga tannamaliriza mulimu gwe awa ekiragiro okuyigiriza abantu nate. Kale, obubaka obugenda okunnyonnyola ensonga y'awatukuvu, okuwa abaggwaamu essuubi obwesige, era mu kiseera kye kimu okubawa “oluti,” oba “omuggo,” oba etteeka abantu ba Katonda mwe bayinza okwekezesaamu embeera yaabwe ey'empisa mu maaso ge, bulina okuba n'obubonero obutegeerekeka nti bwazaalibwa mu ggulu, so si bwa bantu.
GSAM 195Obukyayi Bwaziyiza Abantu Okutuukirirwa
GSAM 195.1Obukyayi obwaliwo eri enjigiriza y'okujja kwa Kristo bwali kiziyiza kumpi ekitasoboka kuyitamu okutuuka ku bantu; era okubayigiriza nate awatali kitangaala kitegeerekeka era ekikakafu ku nsonga y'okuggwaamu essuubi kwandibadde tekulina mugaso. Abakkiriza Abadiventi bennyini baali beetaaga okuddamu okutiirirwa mu myoyo gyabwe obubaka obwava mu ggulu, abantu nga tebannayigirizibwa bulungi; naye kino kyandikoleddwa kitya? Kyandisobose n'amagezi g'obuntu gokka? Oba abo abaali bayitidde mu mulimu ogw'amaanyi ogw'Omwoyo gwa Katonda mu kisinde ekyali kiyise, bandimativuuse n'okutegeera kw'obuntu kwokka? Tewali mulimu mulala okuggyako ogufaanana n'obubaka bwa malayika ow'okusatu22 ogwandiyinzizza okubaggya mu kusoberwa kwabwe; era kino, mutendera ku mutendera nga bwe baali basobola okukifuna, kyatandikibwa mu butuufu, nga kiwa obukakafu obusinga okumatiza nti kyali kya mu ggulu.
GSAM 195Ng'Endiga Ezitalina Musumba
GSAM 195.2Wano waaliwo ekisinde ky'okujja kwa Kristo ekinene, mu ngeri emu nga ndiga ezitalina musumba, nga enkumi nnyingi ku zo, wiiki ntono emabega, zaali zeeyawudde ku makanisa gonna n'ebibiina by'okukkiriza, nga tewali nteekateeka ya bantu yali etwala obuvunaanyizibwa ku bulamu bwazo obw'omwoyo. Tebaali balina bakulembeze ba mu nsi be baali basobola okwesigamamu; Katonda yekka ye baali beesigamyeeko.
GSAM 195.3Naye baali bakakafu ku kintu kimu, era kino kyali gye bali ng'ennanga—okulangirira ekiseera kwali kutuufu.23 Naye ng'abantu, baali mu kifo ekyali kibateeka mu kabi, Katonda bw'atandibaluŋŋamye n'abakuuma, okukkiriza okunnyonnyola okw'obulimba, oba okufiirwa “obugumiikiriza” ne baleka okukkiriza ebyo bye baali bayitiddemu. Abamu ku bo baakola bwe batyo; naye abalala, nga eriiso ly'okukkiriza balitadde ku oyo emyoyo gyabwe gwe gyayagala, baabuuza n'obunyiikivu nti, ‘Omukuumi, ekiro kiri kitya? Omukuumi, ekiro kiri kitya? Omukuumi n'addamu nti, Enkya ejja, era n'ekiro; bwe munaabuuza, mubuuze; mukomewo, mujje.’24
GSAM 196J. N. Andrews ku Kuggwaamu Essuubi
GSAM 196.1Omusumba J. N. Andrews, omu ku bayita mu mbeera eno mu 1844, ayogera bw'ati ku kuggwaamu essuubi:—
GSAM 196.2‘Abo abaali basuubira Mukama mu 1843 ne mu 1844 baaggwaamu essuubi. Abantu bangi bagamba nti ekintu kino kimala okuba ensonga ebamalamu amaanyi ne bagaana obujulizi bwonna mu nsonga eno. Tukkiriza nti baaggwaamu essuubi, naye tetukkiriza nti kino kiwa ensonga entuufu ey'okugaana omukono gwa Katonda mu mulimu guno. Ekkanisa y'Abayudaaya yaggwaamu essuubi, ku nkomerero y'omulimu gwa Yokaana Omubatiza, Yesu bwe yeeyanjula ng'Omasiya eyasuubizibwa. Era abayigirizwa abaali beesiga baaggwaamu essuubi nnyo, oyo gwe baali basuubira okununula Isirayiri bwe yakwatibwa n'attibwa n'emikono emibi. Oluvannyuma lw'okuzuukira kwe, bwe baali basuubira nti ajja kuzzaawo obwakabaka nate eri Isirayiri, tebaasobola butaggwaamu ssubi bwe baategeera nti yali agenda eri Kitaawe, era nti baali bagenda kusigala okumala ebbanga ddene mu kubonaabona n'okuluma. Naye okuggwaamu essuubi tekukakasa nti Katonda talina mukono mu kulungamya abantu be. Kusaana kubaleetera okutereeza ensobi zaabwe, naye tekusaana kubaleetera kusuula bwesige bwabwe mu Katonda. Abaana ba Isirayiri baaggwaamu essuubi mu ddungu, era kyebaviiranga okugaana obulagirizi obw'obwakatonda enfunda nnyingi. Baayolebwa ng'okubuulirira gye tuli, tuleme okugwa nga bwe baagwa olw'obutakkiriza.’25
GSAM 196Amazima Gaba n'Okubatizibwa kw'Obutayagalibwa
GSAM 196.3Kirabika nga bwe kiri mu nteekateeka ya Mukama okuteeka amazima amakulu mu kkubo eritali lyagalibwa, mwe kiba omusalaba26 okugakkiriza n'okugagondera. Kino kituufu nnyo mu nnaku zino ez'oluvannyuma. Peetero bwe yali ayogera ku kiseera ekyo ng'enkomerero ya byonna eri “kumpi,” era ng'“okusalirwa omusango” kugenda “kutandikira ku nnyumba ya Katonda,” yagamba nti, ‘Abaagalwa, temwewuunyanga olw'okugezesebwa okw'omuliro okubagezesa, ng'ekintu ekitali kya bulijjo kibatuuseeko; naye musanyuke, kubanga mugabana ku kubonaabona kwa Kristo, bwe kityo ekitiibwa kye bwe kiryolesebwa, nammwe musobole okusanyuka n'essanyu eringi. Bwe muvumwa olw'erinnya lya Kristo, muli basanyufu; kubanga Omwoyo ow'ekitiibwa n'owa Katonda atuula ku mmwe; ku bo ayogerwako bubi, naye ku mmwe agulumizibwa.’27
GSAM 197.1Amazima bwe gamala okubatizibwa n'obutayagalibwa, okugakkiriza kwetaaga ekisa kingi okusinga okugoberera okukkiriza kw'abantu abangi. Abantu abeefuula abakkiriza naye nga balimba tebalaba kusikirizibwa kwonna kukkiriza mazima agabeetaagisa okukola, ng'okuvuga eryato ng'oyolekera amazzi gye gava ng'ofuba okulirwanyisa “omuyaga n'amayengo.” Bwe kityo amazima gafuuka ekigezo eri abeesigwa, abalina emitima emirongoofu, ab'amazima, n'ab'omwoyo ogw'obuvunaanyizibwa.
GSAM 197.2Twalaga dda nti obunnabbi bw'ekisinde ky'okujja kwa Kristo bwetaaga okuggwaamu essuubi. Kwajja; era bwe kityo, mu kulabirira kwa Katonda, okukkiriza obubaka obwo kwali kulina omusalaba gwakwo.
Notes
- Okubikkulirwa 10:10, 11; 11:1. ↩
- Ezeekyeri 3:1-3. ↩
- Yeremiya 15:16. ↩
- Picra—omubisi gw’omwenge, aloe n’akagoma ka mira ogukaawa ennyo era ogutasaanyusa. ↩
- Yokaana 20:13. ↩
- Yeremiya 15:16-18. ↩
- Abaebbulaniya 10:35-39. ↩
- Ebyafaayo by’Obulamu bwa Ellen G. White, olupapula 107-109. ↩
- Tewali n’omu mu kiseera ekyo eyalina ekirowoozo kyonna ku watukuvu ow’omu ggulu. ↩
- Okuva 15:17. ↩
- Zabbuli 78:54. ↩
- Zabbuli 78:68, 69. ↩
- Mikka 1:3, 4. ↩
- Yokaana 12:16. ↩
- Zekkaliya 9:9. ↩
- Lukka 19:40. ↩
- Lukka 24:21. ↩
- Makko 11:10. ↩
- Kabbakuuku 2:3. ↩
- Ezeekyeri 12:27, 28. ↩
- Mu kupima awatali miwendo giba givuddeko, ekika ky'ekintu, so si bipimo byakyo, kye kizingirwamu. ↩
- Okubikkulirwa 14:9-12, ↩
- Nga bekenneenya n'obwegendereza obusinga okubala kwabwe okw'ennaku 2300, tebaasobola kulaba nsobi yonna, era ne kaakano tewali nsobi eyinza kulabika. ↩
- Isaaya 21:11, 12. ↩
- Obubaka Busatu obw'Okubikkulirwa 14:6-12, olupapula 33. ↩
- Matayo 16:24. ↩
- 1 Peetero 4:7, 17, 12-14. ↩