Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
23 / 31
23 / 31

Essuula 20 — Okwefiiriza mu Ntandikwa y'Omulimu

John Norton Loughborough

GSAM 311.1“Munkuŋŋaanyize abatukuvu bange; abo abaakola nange endagaano nga bawaayo ssaddaaka. N'eggulu liribuulira obutuukirivu bwe: kubanga Katonda yennyini ye mulamuzi.”1

GSAM 311.2Mu Okwekenneenya n'Omulangirizi eky'ennaku 3 Ogwomukaaga, 1902, tusoma nti:

GSAM 311.2“Abo abayingira mu mulimu mu kiseera kino bamanyi kitono ku kwegaanyisa n'okwefiiriza kw'abo Mukama be yatikka omugugu gw'omulimu gwe nga gwakatandika. Ebyayitibwamu edda bisaana okubabuulirwa enfunda n'enfunda; kubanga balina okugenda mu maaso n'omulimu n'obwetoowaze n'okwefiiriza kwe kumu okwalabikira mu bakozi abeesigwa ab'edda.”

GSAM 311.3Ate mu Obujulizi eri Ekkanisa, Ekitabo 7, mulimu ebigambo bino:

GSAM 311.3“Tusemberera enkomerero y'ebyafaayo by'ensi eno, era ebitundu eby'enjawulo eby'omulimu gwa Katonda birina okugenda mu maaso n'okwefiiriza okungi ennyo okusinga okwo okulabise okutuusa kati.”2

GSAM 311.4Embeera Omusumba Bates gye yalimu bwe yakubirizibwa, mu 1846, okuwandiika n'okufulumya ekitabo kye ekisooka ku nsonga ya Ssabbiiti, yamala okwogerwako. Era embeera enzibu Omusumba James White gye yalimu bwe yatandika okufulumya olupapula oluyitibwa Amazima ag'Ekiseera Kino mu 1849 nayo yamala okwogerwako.

GSAM 311Akatabo ku Ggulu Eribikkulwa

GSAM 311.5Oluvannyuma lw'okwolesebwa okwaweebwa Mukyala White e Topsham, Maine, mu kiseera eky'amalagala okukunkumuka mu 1846, bwe yalagibwa ezimu ku pulaneti, Omusumba Bates yateekateeka ekiwandiiko ky'akatabo akayitibwa Eggulu Eribikkulwa. Naye ensimbi ez'okukakubisa zaali zeetaagibwa nnyo. Okutuukiriza obwetaavu buno, mwannyinaffe eyali abeera mu Massachusetts, eyali yaakamala okukola n'okwala omukeeka omupya ogulukibwa mu biwero, yaguggya wansi n'agutunda, n'awa Omusumba Bates ensimbi ezaavaamu; bwe zityo ne zimusobozesa okufulumya ekitabo kye eky'okubiri.

GSAM 312Akatabo ku Mulimu gw'Okuteekako Envumbo

GSAM 312.1Oluvannyuma lw'okwolesebwa ku mulimu gw'okuteekako envumbo, okwaweebwa e Dorchester, Mass., nga 18 Ogwekkuminogumu, 1848, Omusumba Bates yawandiika akatabo ak'okusatu, nga kayitibwa Envumbo ya Katonda Omulamu. Ne ku luno yazzeemu okusanga ekizibu eky'obutaba na nsimbi za kukubisa. Nnamwandu omuto bwe yategeera embeera eno, yatunda ennyumba entono gye yalina mu kyalo, n'awa Omusumba Bates ekitundu ky'ensimbi ze yafuna mu yo. Bw'atyo n'asobozesebwa nate okusasula okukuba ekitabo.

GSAM 312Ebyetaago by'Omulimu gw'Okufulumya Ebitabo

GSAM 312.2Mu 1851-52 Okwekenneenya ku Kujja kwa Kristo n'Omulangirizi wa Ssabbiiti lwakubirwanga e Saratoga Springs, N.Y. Eyo Mwami Thompson yawa Omusumba White ne mukyala we ebisenge eby'okubeeramu awatali kusasula; era n'ebintu eby'omu nnyumba bye beewola, baafuna nate omukisa gw'okutandika obulamu bw'awaka.

GSAM 312.3Mu kiseera kino abakkiriza amazima ag'ekiseera kino baali beeyongera, era okweyongera okwo kwaleetawo obwetaavu bw'Omusumba White ne Mukyala White okubakoleramu bo bennyini. Kino, awamu n'omulimu gw'okusunsula ebiwandiiko, kyaleetawo obwetaavu bw'abayambi mu wofiisi. Mu kiseera ekyo kyennyini abalala baakubirizibwa okuyamba mu mulimu gw'okuwandiika. Nga ekyokulabirako ky'engeri Mukama gy'akola ng'addamu okukkiriza kw'abantu be, n'ayimusa abakozi mu kiseera eky'obwetaavu, tuwaayo ebyayitibwamu mwannyinaffe eyali eyeewaddeyo, Mukyala Rebecca Smith ow'e West Wilton, N.H.:—

GSAM 312.4Oluvannyuma lw'ekiseera ekyali kisuubirwa okuyitawo, mutabani we Uriah ne muwala we Annie R. baayagala nnyo okugenda ku ssomero, basobole okweteekerateekera okuyigiriza. Nnyabwe yatya nti abaana baali bava ku kkubo nga boolekera ensi, era ddala okutya kwe tekwali kwa bwereere ddala. Abaana nabo baayagalanga nnyabwe nga naye bwe yabaagalanga.

GSAM 313Uriah Smith ku Ssomero lya Phillips

GSAM 313.1Okuva mu 1848 okutuuka mu 1851 mutabani we yasomera ku Ssomero lya Phillips e Exeter, N.H., abayizi gye baayigirizibwanga eby'omwaka ogusooka ogw'amasomo ga kolegi, basobole okuba nga bakulembeddeyo omwaka gumu nga bayingira kolegi. Amasomo ago yagamaliriza. Mu 1851 yakola okufuna ensimbi ez'okugenda ku kolegi, naye olw'okuba oyo eyamukozesanga yagwa mu by'obusuubuzi, yafiirwa ensimbi ze; era olw'ekyo enteekateeka eyali eyaagaliddwa okumala ebbanga ey'okusoma ku kolegi n'erekebwa.

GSAM 313Omuwala Smith mu Ssomero ly'Abawala

GSAM 313.2Uriah bwe yali ku ssomero, mwannyina yali asomera mu ssomero ly'abawala abato e Charlestown, Mass. Amasomo ge eyo gaali kumpi kuggwa, era olw'okuba yali anaatera okuva ku ssomero, ye ne mwannyina baalina omukisa ogubaweereddwa okuyigiriza mu ssomero e Mt. Vernon, N.H., okumala emyaka esatu, ku $1,000 buli mwaka, awamu n'emmere n'ekisenge eky'okubeeramu.

GSAM 313.3Mu kiseera ekyo nnyabwe yakkiriza “amazima ag'ekiseera kino.” Essaala ze olw'abaana be kati zaali zeeyongedde okuba ez'amaanyi n'obunyiikivu okusinga bwe zaali, bwe kiba nga kyali kisoboka. Omusumba Bates yakyalira West Wilton, era Mukyala Smith n'amutegeeza ensonga y'abaana be, okukyuka kwabwe ne kufuuka ensonga ey'okusabira. Omusumba Bates yali asuubira mu nnaku ntono okukuba enkuŋŋaana e Somerville, Mass., mu nnyumba ya Paul Folsom, era Mukyala Smith yali wa kuwandiikira muwala we ng'amuyita okujja mu lukuŋŋaana. Mu kiseera ekyo, Omusumba Bates ne nnyina baali ba kusaba Katonda akubirize omutima gwe okugenda mu lukuŋŋaana.

GSAM 313Ebirooto Bibiri Bituukirira

GSAM 313.4Omusumba Bates yali tabangako mu kisenge olukuŋŋaana mwe lwali lugenda okubeera, n'olwekyo yali tamanyi ngeri gye kyali kitegekeddwamu. Mu kiro ekyasembayo olukuŋŋaana terunnabaawo, yaloota ng'ali mu kisenge ekyo, era nti buli ntebe yaliko omuntu okuggyako emu yokka eyali okumpi n'oluggi. Yaloota era ng'akyusizza essomo lye yali ategese okwogerako, n'ayogera ku nsonga y'awatukuvu; nti baali bayimbye oluyimba olusooka, ne basaba, ne bayimba oluyimba olw'okubiri, era yali yaakabikkula Bayibuli ye ng'asoma nti, “Okutuusa ennaku enkumi bbiri mu ebikumi bisatu, olwo awatukuvu walirongoosebwa,” ng'asonga ku kifaananyi ky'awatukuvu ku kipande, oluggi ne lugguka, omuwala omuto n'ayingira n'atuula ku ntebe eyali njereere. Era yaloota ng'omuntu oyo ye Annie R. Smith, era nga yatandika amangu ddala okufaayo n'akkiriza amazima.

GSAM 314.1Olukuŋŋaana lw'Omusumba Bates lwali ku Ssabbiiti (Olwomukaaga), era olw'okuba tewaali kusoma ku lunaku olwo, Annie yagamba nti, “Nja kugenda olw'okusanyusa maama wange kwokka.” Mu kiro ekyasembayo Ssabbiiti eyo tennaba kutuuka yaloota nga yagenze, naye ng'atuuse ekikeerezi; nti bwe yatuuka ku luggi oluyimba olusooka lwali luyimbiddwa, essaala n'esabibwa, era baali baakamaliriza oluyimba olw'okubiri; nti bwe yayingira yalaba nga buli ntebe eriko omuntu okuggyako eyali ku luggi; nti omwogezi omuwanvu, ow'ekitiibwa era ow'ekisa yali asonga ku kipande nga kye yali talabangako, era ng'addamu nti, “Okutuusa ennaku enkumi bbiri mu ebikumi bisatu, olwo awatukuvu walirongoosebwa.” Yaloota ng'ebyayogerwa omwogezi byamusikiriza nnyo era nga gaali mazima.

GSAM 314.2Yasimbula okugenda mu lukuŋŋaana ng'akyali na budde bumala, naye n'akyama okuva mu kkubo, bw'atyo n'atatuuka okutuusa nga bayimba ekitundu ekisembayo eky'oluyimba olw'okubiri. Bwe yayingira, buli kintu kyali ddala nga bwe yakiraba mu kirooto, era omusajja yennyini gwe yaloota yali addamu, mu ngeri y'emu, ekyawandiikibwa ekiri mu Danyeri 8:14. Amangu ago omutima gwe gwategeerera ddala nti gaali mazima.

GSAM 314.3Omusumba Bates yali talowoozezza ku kirooto kye okutuusa omuwala bwe yayingira ku luggi n'atuula. Yali ategese okwogera ku ssomo eddala, naye ebirowoozo bye byasigalanga ku nsonga y'awatukuvu. Bwe yali addamu ekyawandiikibwa ekyo, ekirooto kye kyamujjukira amangu, n'asabira mu kasirise okuyambibwa okutuuka ku mitima gy'abawuliriza be mu kwogera kwe. Yafuna eddembe lingi mu kunnyonnyola okuyitawo kw'ekiseera ekyali kisuubirwa, Annie kye yali amanyi. Oluvannyuma yalaga amazima ag'obubaka bwa malayika ow'okusatu n'aga Ssabbiiti.

GSAM 315Annie Smith Akkiriza Amazima

GSAM 315.1Bwe yali aggala olukuŋŋaana, yasemberera Annie n'agamba nti, “Nzikiriza nti ggwe muwala wa Mwannyinaffe Smith ow'e West Wilton. Sikulabangako, naye obwenyi bwo bundabikira nga bwe mmanyi. Nakulootesezza ekiro ekyayise.” Awo Annie n'abuulira ekirooto kye. Yava mu lukuŋŋaana ng'enneewulira ye n'ebyegomba bye byonna bikyuse, kubanga mu kifo ekyo ne mu kiseera ekyo yali akkirizza amazima ga Ssabbiiti.

GSAM 315.2Yaddayo ku ssomero ly'abawala, n'apakira essanduuko ye, n'addayo eka. Bwe yategeera ebyeraliikiriza Omusumba White mu kufulumya ebiwandiiko n'emirimu gye egy'okubuulira, yawulira nti Katonda amuyita okugenda okumuyamba mu mulimu gwe ogwa wofiisi. Mu Gwomunaana, 1851, olupapula bwe lwasengulwa okuva e Paris okudda e Saratoga Springs, N.Y., Omuwala Smith yagenda eyo ng'omu ku bakozi.

GSAM 315Okwefiiriza n'Okwewaayo

GSAM 315.3Mu Okwekenneenya, Ekitabo 2, Ennamba 7, mulimu ennyiriri ntono ze yawandiika ng'alaga enneewulira ye oluvannyuma lw'okuleka enteekateeka ze ez'olubereberye, n'ayingira mu mulimu gwe omwetoowaze ogutaliimu kwekuza. Agamba nti:

GSAM 315.3“Nsuubira nti ndese byonna okugoberera Omwana gw'Endiga yonna gy'aluŋŋamya ekkubo. Ensi tekyalina kinnsikiriza n'akatono. Essuubi lyange, essanyu lyange n'okwagala kwange kati byonna biri ku bintu eby'omu ggulu era ebya Katonda. Seetaaga kifo kirala okuggyako okutuula ku bigere bya Yesu, njige gy'ali—mulimu mulala okuggyako okuweereza Kitange ow'omu ggulu—ssanyu ddala okuggyako emirembe gya Katonda egisinga okutegeera kwonna.”

GSAM 315.4Obuyambi bwa Mwannyinaffe Annie mu wofiisi ng'asoma ebyali bigenda okukubibwa n'abirongoosa, n'emirimu emirala, bwajjira mu kiseera ekituufu. Yakola emyaka esatu n'obwesigwa era n'ebibala, ng'aweebwa emmere n'ebyambalo byokka. Ku nkomerero y'ekiseera kino akafuba kaali kamukutte nga kaagala okumutta. Bwe yali abonaabona olw'obulwadde buno obwalwawo era obutta, yawandiika ebitontome ebirungi, ekyasinga obulungi byonna nga kye “Awaka Wano n'Awaka mu Ggulu.” Ebigambo eby'okukyanjula, bye yawandiika ku lunaku olwasembayo okufa kwe kutuuke, nga 26 Ogwomusanvu, 1855, biraga bulungi nnyo ekisa eky'obutabeera na bukuusa n'obwetoowaze ebyali bikuziddwa ennyo mu mpisa ze, ne tuba nga tetuyinza kuleka kubiwaayo byonna:

GSAM 316.1“Neebaza Katonda wange nti, bwe nnali nkyali wansi kuno, Naweebwa omulimu guno ogusanyusa; Era ennyiriri zange bwe zaakoma okukulukuta, Nafukamira ne ntunula mu ggulu.
GSAM 316.2“Waleme kubaawo alumbagana omulimu guno omwetoowaze, Okubikkula obunafu bwagwo eri abalabi; Ogwasibuka mu kiwonvu ky'ennaku embi, Ne gukulira wansi w'omusulo gw'obuyinike.”

GSAM 316Okulabirira Amaka mu Bizibu

GSAM 316.3Mu Gwokuna, 1852, Omusumba White yasenguka okuva e Saratoga Springs n'agenda e Rochester, N.Y. Mu kibuga kino, ku 124 Mt. Hope Avenue, mwe baasookera okutegeka amaka nga bakozesa ebintu bye baagula mu kifo ky'ebyeewole. Naye okwagala kwabwe okulaba ng'omulimu gw'okufulumya ebiwandiiko gugenda bulungi, olupapula lusobole okufulumizibwa obutayosa, amazima gasaasaane, kwali kwa maanyi nnyo ne beegaanyisa ebintu bingi ebyabulijjo ebireeta obwangu mu bulamu.

GSAM 316.4Engeri gye baatandikamu okulabirira amaka mu kiseera kino muyinza okugisoma mu bbaluwa eno ey'ekyama Mukyala White gye yawandiikira ab'omu maka ga S. Howland, nga 16 Ogwokuna, 1852:—

GSAM 316.5“Twakatandika okutereera wano e Rochester. Tupangisizza ennyumba enkadde ku $175 buli mwaka. Ekyuma ekikuba ebiwandiiko kiri mu nnyumba. Singa tekyali bwe kityo, twandibadde tulina okusasula $50 buli mwaka ku kisenge kya wofiisi. Mwandimwenye singa muyinza okuyingira gye tuli ne mulaba ebintu byaffe eby'omu nnyumba. Tuguze emisingi gy'ebitanda ebikadde ebibiri ku ssente amakumi abiri mu ttaano buli gumu. Omwami wange yandeetera entebe enkadde mukaaga, nga tewali n'ebbiri ezifaanagana, ze yasasulira ddoola emu; era oluvannyuma lw'akaseera katono n'andeetera entebe endala enkadde nnya, ezitalina wa kutuula, ze yasasulira ssente nkaaga mu bbiri zonna. Embaawo zaazo zaali nnywevu, era mbadde nzikolera we batuula n'olugoye olunene olulukibwa nga lunywevu. Omuzigo gwa bbeeyi nnyo tetugugula, era tetusobola na kugula lumonde omuzungu. Tukozesa ekirungo ky'ebibala mu kifo ky'omuzigo, n'ebikolo bya taniipu mu kifo kya lumonde omuzungu. Emmere yaffe eyasooka twagiriira ku lubaawo olubikka ekyoto, olwali luteekeddwa ku mipaamu ebiri egy'obuwunga emyereere. Tuli beetegefu okugumiikiriza okubulwa ebyetaago singa omulimu gwa Katonda guyinza okugenda mu maaso. Tukkiriza nti omukono gwa Mukama gwali mu kujja kwaffe mu kifo kino. Waliwo ekifo kinene eky'okukoleramu, naye abakozi batono. Ku Ssabbiiti ewedde olukuŋŋaana lwaffe lwali lulungi nnyo. Mukama yatuzzaamu amaanyi n'okubeerawo kwe.”

GSAM 317Obugabi bw'Abakkiriza

GSAM 317.1Mu nnamba esooka eya Okwekenneenya eyakubirwa e Rochester, nga 6 Ogwokutaano, 1852, Omusumba White bwe yali ayogera ku kusenguka okuva e Saratoga okudda e Rochester, yagamba nti:

GSAM 317.2“Ab'oluganda bawaddeyo ensimbi ez'okuwanirira olupapula ezisinga ku ze twasuubira. Era newakubadde ensaasaanya yaffe mu kusenguka okuva e Saratoga Springs n'okutandika olupapula mu kibuga kino ebadde nnene, tetulina bbanja.”

GSAM 317Okwefiiriza kw'Abakozi

GSAM 317.3Mu kiwandiiko eky'eby'emirimu mu Nnamba 12, nga 14 Ogwekkumi, tusoma nti:

GSAM 317.3“Kyokka wofiisi terina bbanja, olw'ensonga eno: Ab'oluganda Belden ne Stowell, abakoze mu wofiisi emyezi omukaaga egiyise, bafunye kitono nnyo ekisinga ku mmere yaabwe. Abalala abakola omulimu gwe gumu nabo tebafunye kisinga ku kyabwe. Ddala kijja kuba kya ssanyu eri mikwano gy'amazima ag'ekiseera kino gyonna okuyamba okujjuza ekibulako mu nsimbi eziyingira, abo abafubye okukola, naddala nga tetuliwo, wakati mu bulwadde, mu kufulumya Okwekenneenya n'Omulangirizi, basobole okufuna ebimala okubawanirira obulungi.”

GSAM 317Abayongerwako e Rochester, N.Y.

GSAM 317.4Mu kiseera eky'ebbugumu ekya 1852, omulimu gw'okufulumya ebiwandiiko bwe gwali gutandise okutereera e Rochester, Omusumba White ne mukyala we baatambula olugendo olw'emyezi esatu, n'embalaasi n'ekigaali, okutuukira ddala e Bangor, Maine, ku luuyi olw'ebuvanjuba, nga bakuba enkuŋŋaana era nga bakyalira abakuumi ba Ssabbiiti abaali basaasaanye ku kkubo. Nga tebannaddayo, okutandika nga 26 Ogwomwenda, Omusumba J. N. Andrews yawa enjigiriza eziddiriŋŋana ku 124 Mt. Hope Avenue. Mu kiseera kino Abadiventi munaana abaakumanga olunaku olusooka bakkiriza amazima ag'ekiseera kino, omuwandiisi ono ng'ali omu ku bo.

GSAM 318Oswald Stowell Awonyezebwa

GSAM 318.1Lumu ku Lwokutaano akawungeezi mu Gwekkumi, Omusumba White ne mukyala we baatuuka eka okuva ku lugendo lwabwe olw'ebuvanjuba. Ku lunaku olwaddirira (Ssabbiiti) lwe twasooka okubalaba, mu lukuŋŋaana lwa Ssabbiiti. Mu kiseera ky'olukuŋŋaana luno Oswald Stowell, omukozi w'ekyuma ekikuba ebiwandiiko, yali abonaabona n'obulwadde obw'amaanyi ennyo obw'olususu olubikka amawuggwe, era omusawo we yali amaze okumulekera okufa. Omusawo yagamba nti yali “tayinza kumukolera kintu kyonna.” Mu kusinza Oswald yali mu kisenge ekyali kiriraanyeewo, era ng'ali mu bulumi obw'amaanyi ennyo mu mubiri. Olukuŋŋaana bwe lwaggwa, yatuma okusaba nti bamusabire. Nnayitibwa wamu n'abalala okwenyigira mu kiseera eky'okusaba. Twafukamira ku mabbali g'ekitanda kye, era essaala bwe zaali zisabibwa, Omusumba White yamusiiga amafuta “mu linnya lya Mukama.” Waaliwo okubeerawo kw'Omwoyo gwa Katonda okwawulirika, era n'awonyezebwa amangu ago. Bwe twayimuka okuva mu kusaba yali atudde mu kitanda, ng'akuba ku mbiriizi ze ezaali zimulumanga ennyo, era ng'agamba nti, “Mponye ddala. Nja kusobola okukozesa ekyuma ekikuba ebiwandiiko eky'omu ngalo enkya.” Oluvannyuma lw'ennaku bbiri ddala yakikozesa.

GSAM 318Okwolesebwa kwa Mukyala White mu Maaso g'Ekibiina ky'e Rochester

GSAM 318.2Omukisa gwe gumu ogwawonya Ow'oluganda Stowell gwakka ku Mukyala White mu kigero ekyasingawo, era Omusumba White bwe yakyuka okumutunuulira, yagamba nti, “Ellen ali mu kwolesebwa; tassa mukka ng'ali mu mbeera eno. Bwe wabaawo ku mmwe ayagala okukakasa ekintu kino, muli ba ddembe okumukebera.” Yasigala bw'atyo mu kwolesebwa okumala ng'essaawa emu n'eddakiika amakumi abiri. Bwe yali mu mbeera eyo yayogeranga ebigambo, n'ebiseera ebimu ebigambo ebikola sentensi entegeerekeka; naye ne bwe yakeberwanga n'obwegendereza obusinga obungi, tewaalabikanga mukka gwonna mu mubiri gwe.

GSAM 319Okwolesebwa ku Mpisa z'Omu ku Bakkiriza Eyali Taliiwo

GSAM 319.1Mukyala White bwe yava mu kwolesebwa kuno, yawa obujulizi ku bye yali alabye. Omusumba White ne mukyala we nga tebannakomawo okuva ku lugendo lwabwe olw'ebuvanjuba, omu ku ffe yali avudde mu kibuga, ng'atambula mu mirimu gye egy'obusuubuzi mu Ssaza lya Michigan. N'olwekyo teyali mu lukuŋŋaana luno, era yali talabangako Omusumba White wadde mukyala we. Bwe yali abuulira okwolesebwa kwe, Mukyala White yatubuulira, mu bintu ebirala, kye yalaba ku musajja eyali, mu kutambula kwe ng'ali wala okuva eka, ayogera bingi ku mateeka ga Katonda ne ku Ssabbiiti, naye nga mu kiseera kye kimu amenya ekimu ku biragiro. Yagamba nti yali muntu gwe yali tasisinkanangako, naye ng'akkiriza nti yali alimulaba ekiseera ekimu, kubanga ensonga ze zaali zibikkuliddwa gy'ali. Kyokka tewali n'omu ku ffe eyalowooza nti yali omu ku bantu be twali tumanyi.

GSAM 319.2Nga wayiseewo wiiki mukaaga okuva ku kwolesebwa okwo okwogeddwako waggulu, ow'oluganda eyayogeddwako yasooka yakomawo okuva e Michigan. Amangu ddala Mukyala White bwe yatunuulira obwenyi bwe, yagamba omu ku bannyinaffe nti, “Oyo ye musajja gwe nnalaba mu kwolesebwa, gwe nnababuulira.” Okwolesebwa bwe kwabuulirwa ow'oluganda ono, mu maaso ga mukyala we n'abantu abalala abawerako, Mukyala White yamugamba nti, “Nga Nasani bwe yagamba Dawudi nti, ‘Ggwe musajja oyo.’” Awo yakola kyennyini Pawulo kye yagamba nti abantu abamu bandikoze bwe banenyezebwa olw'ebibi byabwe n'ekirabo ky'obunnabbi: “Naye bonna bwe banaabuulira eby'obunnabbi, ne muyingira atakkiriza oba atayigiriziddwa, anenyezebwa bonna, asalirwa omusango bonna: bwe bityo ebyama eby'omu mutima gwe ne birabisibwa; era bw'afukamira avuunama ku maaso ge, anaasinza Katonda, n'abuulira nti Katonda ali mu mmwe ddala.”3 Oluvannyuma lw'okuwuliriza Mukyala White ng'addamu ebikolwa bye ebibi, ow'oluganda ono yafukamira mu maaso ga mukyala we, n'amugamba nga maziga, era n'abo abatono abaaliwo, nti, “Katonda ali nammwe ddala,” oluvannyuma n'ayatula byonna bye yakola ng'ali mu Michigan, mu kumenya ekiragiro eky'omusanvu, nga bwe byabikkulwa mu kiseera kye byakolebwamu, ewala okusukka mayiro ebikumi bitaano.

GSAM 320.1Bwe kityo mu wiiki ntono twafuna okukakasibwa okw'amaanyi okw'obujulizi. Tetwakoma ku kugamba nti bwaava mu maanyi agasukkulumye ku g'obuntu, naye era nti bwava mu nsibuko enenya abantu olw'ekibi awatali kubuusabuusa kwonna.

GSAM 320Uriah Smith Yeegatta ku Wofiisi ya Okwekenneenya

GSAM 320.2Mu kiseera ky'okufulumya Ekitabo 3 ekya Okwekenneenya, Uriah Smith we yatandikira okukwata Ssabbiiti, era ne yeegatta ku wofiisi ya Okwekenneenya, mwe yabeerera omuwandiisi era omusunsuzi w'ebiwandiiko okumala emyaka mingi nnyo. Ekiwandiiko kye ekisooka ekyafulumizibwa mu lupapula kyali kitontome ekiyitibwa “Eddoboozi ly'Ekiseera n'Obunnabbi Erilabula,” ekyalabika nga 17 Ogwokusatu, 1853.

GSAM 320.3Omusumba Smith yasooka okuwulira obubaka bwa malayika ow'okusatu mu lukuŋŋaana olwakubibwa e Washington, N.H., okuva nga 10 okutuuka nga 12 Ogwomwenda, 1852. Bwe yaddayo eka e West Wilton, yeekenneenya n'obwegendereza bye yali awulidde, n'atandika okukwata olunaku olw'omusanvu ku Ssabbiiti esooka mu Gwekkuminebiri, 1852. Yeegatta ku wofiisi ya Okwekenneenya e Rochester, N.Y., nga 3 Ogwokutaano, 1853, ye ne mwannyina Annie gye baakoleranga olw'emmere n'ebyambalo byabwe, mu kifo ky'okuyigiriza mu ssomero ku $1,000 buli mwaka n'emmere yaabwe. Bino byali bimu ku byokulabirako by'okwefiiriza okwakolebwa okunyweza omulimu gw'obubaka bwa malayika ow'okusatu mu nnaku zaagwo ezasooka.

GSAM 320Ayawulibwa Okubeera Omusumba

GSAM 320.4Nga mu mwaka 1863 Omusumba Smith yatandika okukozesa ekirabo kye mu kwogera eri abantu mu nkuŋŋaana. Mu 1866 yayawulibwa okubeera omusumba w'enjiri, era okuva mu kiseera ekyo yakola nnyo mu nkuŋŋaana z'enkambi n'enkuŋŋaana endala mu masaza ag'enjawulo okuva ku Atlantic okutuuka ku Pacific, awamu n'emirimu gy'obusumba mu kkanisa y'e Battle Creek, eyali ekkanisa ye ey'awaka. Oluvannyuma lwa Kolegi ya Battle Creek okuggulwawo, yayigiriza ebiseera ebitali bimu mu kitongole ky'amasomo ga Bayibuli mu ttendekero eryo. Olw'emirimu gya Okwekenneenya n'Omulangirizi yasomoka Ssemayanja Atlantic, mu mwaka 1894, ng'akyalira amawanga ag'enjawulo mu Bulaaya. Bwe yali mu Busuuli yakwatibwa omusujja, era teyawonera ddala bizibu bye gwamuleetera.

GSAM 321Emyaka Amakumi Ataano egy'Okukola Awatali Kukoowa

GSAM 321.1Okuva mu 1853 okutuuka mu 1903, ekitundu ky'ekyasa, Omusumba Smith yakola kumpi obutayosa mu kusunsula ebiwandiiko bya Okwekenneenya ku Kujja kwa Kristo n'Omulangirizi wa Ssabbiiti; era okumala ekitundu ekisinga obunene eky'ekiseera ekyo, yali avunaanyizibwa ku kusunsula ebiwandiiko byonna eby'olupapula. Ne ku lunaku lwe yafa, bwe yagwa olw'okusannyalala okwamukuba amangu, yali agenda mu wofiisi n'ebiwandiiko bye yali ategese okukubibwa. Era yawandiika ebitabo ebikulu ebiwerako ne byeyongera ku biwandiiko by'ekkanisa. Mu bitabo bino mulimu Ebirowoozo ku Danyeri n'Okubikkulirwa, Obutonde n'Enkomerero y'Omuntu, ekitabo ekyagaziyizibwa ku Watukuvu n'Ennaku 2300, Ekyewuunyo ky'Amawanga, n'Enkola y'Ennaku Zino ey'Okukolagana n'Emyoyo. Ekitabo ekisooka ku bino kyawandiikibwa okusinga wakati w'essaawa ssatu ez'ekiro n'ettumbi, oluvannyuma lw'okumaliriza omulimu gw'olunaku ogw'okusunsula ebiwandiiko n'ogwa wofiisi.

GSAM 321Okufa kw'Omusumba Smith

GSAM 321.2Obulamu bwe bwali bwa mugaso era yabukozesa bulungi. Awummudde okuva mu mirimu gye, bwe yeebaka mu Yesu nga 6 Ogwokusatu, 1903. Naye kiyinza okwogerwa ku ye mu mazima nti, “Ebikolwa bye bimugoberera,” era newakubadde nga yafa, akyayogera.

Notes

  1. Zabbuli 50:5, 6. ↩
  2. Olupapula 240. ↩
  3. 1 Abakkolinso 14:24, 25. ↩

Note

Back