Поглавје 10 — Полноќниот повик

GSAM 160.1“Во полноќ се слушна глас: Ете, младоженецот доаѓа; излезете да го пречекате. Тогаш сите тие девици станаа и ги наместија светилките свои.”¹

GSAM 160.2Веќе зборувавме за времето на одложување прикажано во оваа притча за “десетте девици” и сега ќе посветиме посебно внимание на тој дел од неа што е претставен во горенаведениот текст, а кој адвентистите го нарекуваат “полноќниот повик”. Еден истакнат писател на оваа тема, во списание наречено Midnight Cry, на 3 октомври 1844 година, вели:—

GSAM 160.3“Но како влеговме во оваа ноќ на чекање? Затоа што ја започнавме визијата [визијата за две илјади триста дена] напролет, наместо наесен, 457 г. пр.н.е. Ни недостигаа шест месеци и уште неколку дена за да стигнеме до одреденото пристаниште. Тоа нѐ фрли во ноќта на чекање за шест месеци.”

GSAM 160.4Друг писател, С. С. Сноу, во Cry од 22 август 1844 година, зборувајќи за двете илјади триста дена, рекол:—

GSAM 160.5“Тие почнаа со издавањето на декретот да го обноват и изградат Ерусалим. Декретот првично беше издаден од Кир, обновен од Дариј и завршен од Артаксеркс Лонгиманус во седмата година од неговото владеење. Тој беше објавен и стапи на сила во есента на 457 година пр.н.е., кога Езра, пристигнат во Ерусалим со добрата рака на Господ, ја обнови еврејската заедница, назначи магистрати и судии и го започна градењето на ѕидот.”²

GSAM 160.6Бидејќи времето на визијата беше две илјади триста цели години, ќе беа потребни целата 457 и целата 1843 година за да се исполнат две илјади триста, и ако декретот не бил објавен до седмиот месец 457 г. пр.н.е., се учеше дека периодот нема да заврши до седмиот месец 1844 година. Како што почитувањето на десеттиот ден од седмиот месец изгледаше дека е настанот што го означува почетокот на периодот, така беше убедливо покажано дека на десеттиот ден од седмиот месец (според еврејско време), 22 октомври 1844 година, ќе завршат двете илјади триста дена и ќе дојде времето за очистување на светилиштето. Сите докази што се користеа за завршувањето на периодот во 1843 година важеа со иста сила и за пресметката за 1844 година, и со тоа дојде сигурноста дека тие откриле нешто што изгледаше како сигурно решение на причината за нивното разочарување. Начинот на кој адвентистите го прогласуваа “вистинскиот полноќен повик”, како што тогаш беше наречен, не може подобро да се илустрира отколку со цитирање од делата на оние кои беа истакнато вклучени во работата во тоа време.

GSAM 161“Излезете да Го пречекате”

GSAM 161.1Во Cry од 3 октомври 1844 година, имаше напис напишан од Џорџ Сторс, под наслов “Излезете Му в пресрет”, во кој тој рече:—

GSAM 161.2“Го земам пенкалото со чувства какви што никогаш порано не сум ги доживеал. Без сомнение, во мојот ум, десеттиот ден од седмиот месец ќе биде сведок на откривањето на нашиот Господ Исус Христос во облаците на небото. Ние сме на само неколку дена од тој настан — страшен момент за неподготвените, но славен за оние што се подготвени.

GSAM 161.3“‘Ете, доаѓа младоженецот’ оваа година; ‘излезете да го пресретнете.’ Ние завршивме со номиналните цркви и со сите нечесни, освен во онаа мера во која овој повик може да влијае врз нив. Нашата работа сега е да ги разбудиме ‘девиците кои ги зедоа своите светилки и излегоа да го пресретнат младоженецот.’ Каде сме сега? ‘Ако се одложи визијата, чекај ја’. Зарем тоа не е нашиот одговор уште од минатиот март или април? — Да. Што се случи додека младоженецот се одложуваше? — Сите девици дремаа и заспаа, зарем не? Зборовите на Христос не изневериле; и ‘Писмото не може да се наруши’. Нема смисла да се преправаме дека сме биле будни; ние дремевме, не во поглед на фактот за Христовото доаѓање, туку во поглед на времето. Ние влеговме во времето на одложување; не знаевме ‘колку долго’ ќе се одложи, и на таа точка дремевме. Некои од нас во сон рекле: ‘Не одредувајте друг час!’ и така заспавме. Сега проблемот е да нѐ разбудат. Господи, помогни, зашто човечката помош е залудна. Проговори Сам, Господи. О, да го ‘објави’ сега ‘Таткото’ времето.

GSAM 162Полноќта на пораката

GSAM 162.1“Колку долго е времето на чекање? — Половина година. Како знаете? — Затоа што нашиот Господ вели: ‘во полноќ’, додека младоженецот се бави. Видението беше за ‘две илјади триста вечери и утра’, или денови. ‘Вечер’, или ноќ, е половина од еден од тие пророчки денови и, затоа, изнесува шест месеци. Тоа е целата должина на времето на чекање. Сегашниот силен повик на времето започна околу средината на јули и се прошири со голема брзина и сила, и е придружен со пројава на Духот, каква што никогаш не сум сведочел кога повикот беше ‘1843’. Сега е буквално: ‘Излезете му в пресрет’. Има такво оставање на сѐ какво што никогаш не сонував дека може да се види. Кога овој повик ќе го зафати срцето, земјоделците ги оставаат своите фарми со посевите. Има силно плачење со солзи и посветување на сѐ на Бога, какво што никогаш не сум видел. Има доверба во оваа вистина каква што никогаш не се чувствувала во претходниот повик, во истата мера, и слава во него што ги расплакува и растопува срцата, која ги надминува сите разбирања, освен за оние што ја почувствувале.

GSAM 162.2“На оваа сегашна вистина, јас, преку благодат, се осмелувам да го вложам сето свое, и чувствувам дека да се препуштам на сомнеж за неа би значело да Го навредам Бога и да си донесам ‘брзо уништување’. Уверен сум дека сега ‘кој ќе се обиде да го спаси својот живот’, каде што овој повик е правилно упатен, преку попуштање на сомнежот ‘ако не дојде’, или преку страв да се впушти во оваа вистина, ‘ќе го изгуби својот живот’. Тоа ја бара истата вера што го навела Авраама да го принесе Исака во жртва, или Ноја да го изгради ковчегот, или Лота да го напушти Содом, или децата Израелеви да стојат цела ноќ чекајќи да излезат од Египет, или Даниел да влезе во јамата со лавови, или тројцата Евреи во огнената печка. Сме мислеле дека ќе влеземе во царството без такво испитување на верата, но јас сум убеден дека не е така. Оваа последна вистина носи такво искушение, и никој нема да се осмели на него освен оние што се осмелуваат да бидат сметани за глупави, лудаци или за што било друго што претпотопските содомци, млаката црква или заспаните девици се спремни да го натрупаат врз нив. Уште еднаш би викнал: ‘Спаси се за својот живот;’ ‘не се осврнувај назад;’ ‘сети се на Лотовата жена.’”

GSAM 163Рамната карпа на Сторс

GSAM 163.1Во Midnight Cry од 10 октомври 1844 година, од перото на Џорџ Сторс се појави следново, под наслов “Финале”, но што адвентистите го нарекоа “Плоската карпа на Сторс”:—

GSAM 163.2“Како да бидеме подготвени за тој ден? — Верувајте во Божјата вистина и фрлете се врз неа со силна вера што Му дава слава на Бога. Мораме да ја имаме истата духовна состојба каква што би имале ако знаевме дека ќе умреме на тој ден, истата целосна посветеност на Бога и умртвеност за светот.

GSAM 163.3“Не можам подобро да го илустрирам она што го мислам отколку да претпоставам една голема рамна карпа среде океан. Еден славен и моќен принц дава ветување дека во одредено време ќе испрати прекрасен пароброд за да ги однесе сите лица кои ќе ги најде таму со доказ дека целосно му верувале на неговиот збор, во славна земја. Многумина се упатуваат кон карпата. Некои, кога ќе се најдат безбедни на карпата, го пресекуваат јажето, и нивниот чамец со кој дошле таму отпловува од нив, и повеќе не го гледаат, туку го чекаат пристигнувањето на паробродот. Тие немаат никаков сомнеж во вистинитоста на ветувањето и го ризикуваат сѐ за него. Други кои доаѓаат таму мислат дека е доволно што се на карпата. Но тие сакаат да бидат ‘мудри’ и да не ризикуваат премногу.

GSAM 164.1“‘Според верата твоја нека ти биде’ било објавено пред времето кога се очекувал паробродот. Денот пристигнува. Разумните, можеби, имаат намера да ги откачат своите чамци и да ги пуштат да пловат, ако го видат паробродот како доаѓа. Тој се појавува на видик; но сега е предоцна да ги пуштат чамците без да бидат откриени; и покрај тоа, истата разумност сега им диктира да не ги пуштаат чамците да пловат додека не бидат сигурни дека не се заблудиле во врска со бродот што се приближува. Сега тој се приближува толку многу што е невозможно да ги откачат без да бидат откриени.

GSAM 164.2“Паробродот пристигнува кај карпата. ‘Кој е доказот дека имавте непоколеблива доверба во ветувањето за пристигнувањето на паробродот?’ — ‘Нашите чамци се откачени и ни отпловиле, така што не можевме на ниеден начин да стигнеме до копно и ќе изгиневме да не пристигнеше паробродот, бидејќи ова е карпа покрај која никогаш не минува друго пловило.’ ‘Доста е’, вика командантот на паробродот; ‘качете се на бродот; таквото доверување нема да биде изневерено.’

GSAM 164.3“Оние што ги држеа чамците врзани за карпата сега се собираат и се борат да се качат на паробродот. Командантот прашува: ‘Што значат оние чамци што ги гледам врзани за карпите таму, или чии јажиња се исечени откако се појавив на видик?’ Тие одговараат: ‘Помисливме да бидеме претпазливи, па ако паробродот не пристигне, да имаме со што да се вратиме на копно.’ ‘Значи, се погриживте за телото’, вика командантот, ‘така ли, и се посомневавте во моите зборови? Според верата ваша, нека ви биде. Доказите се против вас. Се погриживте да се вратите и сега морате да го пожнете плодот на вашата невера.’ ‘Така не можеа да влезат поради невера.’ О, ужасна состојба на очај!

GSAM 164.4“Сега пресечете ги јажињата, браќа; нека вашите чамци пловат додека не исчезнат од вид; да, побрзајте пред да се ‘појави знак на Синот човечки’. Тогаш ќе биде предоцна. Осмелете се сега, и ризикувајте сѐ. О, срцето ми е болно за вас; не двоумете се; турнете го чамецот подалеку, или ќе пропаднете; зашто ‘кој ќе се обиде да го спаси својот живот, ќе го изгуби’, така вели Исус Христос, нашиот Господ и Судија. Затоа, побрзајте, уште еднаш ве молам, о, побрзајте! Ослободете се од секој чамец со кој сега планирате да се спасите на копно ‘ако не дојде’. Тоа ‘ако’ ќе ве уништи. Тоа е сега последниот испит и искушение. Направете го она што нашиот Господ го направи со последното искушение на ѓаволот — ‘Оди си оттука, Сатано’, рече Тој. Тогаш ѓаволот го остави, и ‘ете, дојдоа ангели и Му служеа’. Така ќе биде и со вас кога ќе ја стекнете оваа победа.”

GSAM 165Брза работа на полноќниот повик

GSAM 165.1За брзината, моќта и ефектот на пораката на “полноќниот повик”, добиваме точна претстава од зборовите на Н. Саутард, уредник на весникот од кој претходно цитиравме — Midnight Cry. Во примерокот од 31 октомври 1844 година, тој вели:—

GSAM 165.2“Прво, општо се спротивставија на одреденото време; но се чинеше дека со проповедта на истото оди една непобедлива сила, која ги соборуваше сите пред себе. Таа се прошири низ земјата со брзина на торнадо и стигна до срцата на различни и далечни места речиси истовремено и на начин што може да се објасни само со претпоставката дека Бог беше во неа. Ова движење насекаде поттикнуваше темелно испитување на срцето и понизно каење пред возвишениот небесен Бог. Тоа ги наведе сите луѓе да ги презрат световните работи, споровите беа средени, грешките признати, а скршеното и покајничко срце пекаше пред Бога за милост и проштавање. Тоа произведе лична понизност пред Бога и каење какво што никогаш порано не сме виделе. Истото беше слично со она што го кажал Бог преку пророкот Јоил за часот кога ќе се приближи Господовиот ден, кога ги искинале срцата а не облеката и му се приближиле на Господа со пост, со плачење и тага. Како што рекол Бог преку Захарија: врз неговите деца е излеан дух на милост и молитва; погледале во Оној што го проболе; тогаш настанала голема жалост во земјата, секое семејство одделно, и нивните жени одделно; а оние што го чекале Господа ги мачеле пред него своите души.”

GSAM 166Народот поттикнат од натприродна сила

GSAM 166.1Повторно, за ова возбудливо прогласување тој вели:—

GSAM 166.2“Ни се чинеше дека тоа било толку независно од човечко дејствување што можевме да го сметаме само за исполнување на ‘полноќниот повик’, по одложувањето на Младоженецот и по дремнувањето и спиењето на девиците, кога сите требаше да станат и да ги подготват своите светилки. И последната работа изгледа дека е завршена; зашто никогаш порано немало време кога соодветните адвентистички групи биле во толку добра состојба на подготовка за доаѓањето на Господа.”

GSAM 166Распоредување на световниот имот

GSAM 166.3Под влијанието на возбудливата проповед на адвентната доктрина, многумина ги распродадоа своите световни поседи, користејќи ги своите средства за поддршка на јавните проповедници во нивната работа, или за ширење на печатените листови и трактати, или за задоволување на потребите на сиромашните, со што му дадоа на светот најдобар доказ за својата искреност и посветеност; додека оние што се држеа за своите земни поседи и не направија никаква посебна жртва за делото, беа означени од светот како луѓе што навистина не веруваат во она што го исповедаат. За илустрација ќе наведам два примера, по еден од секоја страна на прашањето.

GSAM 166Поле со компири

GSAM 166.4Првиот е на еден верник кој живеел во Њу Ипсвич, Њу Хемпшир, по име Хастингс, кој имал големо поле со одлични компири кое го оставил неископано. Неговите соседи биле загрижени за нив и дошле кај него нудејќи му се бесплатно да ги ископаат и да ги стават во подрумот, ако им дозволи, “зашто”, рекле тие, “можеби ќе ви затребаат”. “Не!” рекол г. Хастингс, “ќе го оставам тоа поле компири да ја проповеда мојата вера во брзото доаѓање на Господ.”

GSAM 167.1Таа есен, како што може да се дознае од Claremont (N.H.) Eagle, New York True Sun и разни други јавни списанија, жетвата на компири беше речиси целосно уништена од “трулеж на компирот”. Како што е изразено во Sun: “Колку е болно да се дознае дека цели насади од овој вреден коренски плод се уништени од трулежта. Дописник на еден весник од Филаделфија вели дека родот на компири во таа држава е уништен. Единствениот регион од кој се слушаат малку поплаки е Мејн, но дури и таму родот не ја избегнал болеста.”

GSAM 167.2Бидејќи есента беше блага, а компирите на г-дин Хастингс останаа во земјата до ноември, ниту еден не изгние. Како резултат на тоа, тој имаше изобилство од компири за себе и за неговите несреќни соседи кои беа толку загрижени за неговата благосостојба претходниот октомври, а кои напролет беа принудени да купат семенски компири од него и беа среќни да платат добра цена за нив. Она што тие сметаа дека ќе биде таква катастрофа за г. Хастингс, Бог го претвори во световен благослов, и тоа не само за него, туку и за неговите соседи.

GSAM 167Се одрече од својата вера

GSAM 167.3Вториот случај се случи во моето место на живеење. Тоа беше случај со член на црквата кој имаше многу да каже на состанокот за доаѓањето на Господ во есента 1844 година. Тој беше човек со значителен имот, и меѓу другото, имаше многу свињи на вистинската возраст за да ги задржи за пролетниот пазар. Еден мој чичко, кој немаше никакви религиозни претензии и чија работа беше купување и продавање добиток, отиде кај овој самопрогласен адвентист да му ги купи свињите, но дозна од него дека не сака да ги продаде, бидејќи сакал да ги задржи до следната пролет за “свињи за гоење”. Чичкото дојде кај мојот дедо, кој беше адвентист, и рече: “Тој човек не верува во она што го проповеда.” “Зошто?”, праша дедо. “Затоа што”, рече чичко, “вели дека Господ доаѓа и дека светот ќе се сврши оваа есен, но сака да ги задржи своите свињи до следната пролет. Нека не ми зборува; не верува ни збор од тоа.”

GSAM 168Средства понудени премногу доцна

GSAM 168.1Имаше луѓе кои ги држеа своите средства, борејќи се цело време под убедувањето дека треба да ги искористат за унапредување на делото, сѐ додека не беше предоцна да ги вложат. Таквите доаѓаа кај оние што беа зафатени со печатењето на пораката, молејќи ги со солзи да ги прифатат нивните пари, но одговорот беше: “Предоцна е! Плативме за сите печатени материјали што можеме да ги дистрибуираме пред крајот. Изнајмивме неколку печатарски машини со механички погон кои работат дење и ноќе; не ни требаат повеќе пари.” Еден очевидец ми сведочеше дека видел како луѓе ставаат илјадници долари на бирото пред издавачот на Voice of Truth и со болка во душата го молат да ги прифати и да ги искористи. Одговорот беше: “Прекасно е! Сега не ви ги сакаме парите! Не можеме да ги искористиме!” Потоа прашале: “Не може ли да им се даде на сиромашните?” Одговорот бил ист: “Веќе сме се погрижиле за непосредните потреби на сите до кои можеме да допреме.” Во душевна мака, мажите си ги зеле парите, изјавувајќи дека Божјиот гнев е врз нив поради нивниот недостаток на вера и поради алчноста што ги навела да ги задржат средствата од Божјата кауза кога тие биле потребни и би биле со задоволство искористени.

GSAM 168Именувани старатели

GSAM 168.2Карактерот и принципите на оние кои ги оставија своите посеви несобрани и своите дуќани пусти, за да ја шират печатената страница или да зборуваат и да се молат со луѓето од врата на врата, беа надвор од критика. Луѓето не се сомневаа дека таквите мажи и жени веруваат во секој збор што го кажуваат и, покрај тоа, ги следеше таква сила што чесните срца не можеа ниту да ги оспорат, ниту да им се спротивстават на нивните зборови. На илјадници луѓе преку ова им беше дадена верата во вистината, и тие ја побараа и ја најдоа Божјата милост.

GSAM 169.1Сепак, потсмевачкиот грешник и световно ориентираниот верник одлучија дека ова дело на ширење адвентистички публикации мора да се запре. Овие луѓе, кои земаа по една општина или цела област и одеа од куќа до куќа со оваа адвентистичка доктрина, занемарувајќи ги своите бизниси и семејства, мора да се луди, рекоа тие, и затоа мора да им се постават старатели. Наводните докази за неисправен ум што ги покажувале верниците (кои всушност биле само труд за спасението на своите ближни, без сведоштво дека семејствата страдале поради напуштањето на нивните бизниси) биле недоволен доказ за умствена пореметеност; следствено, само малку лица биле ставени под старателство. Судејќи според леснотијата со која денешните противници зборуваат за тој факт, човек би помислил дека имало многу такви случаи; сепак, во текот на мојата работа како адвентистички служител, која опфаќа период од над педесет и шест години, наидов само на два случаи на “милеристи” кои беа ставени под старателство. Краток осврт на нив не би бил на одмет.

GSAM 169Неговиот сопствен старател

GSAM 169.2Првиот случај се случи во државата Њујорк, на помалку од триесет милји од местото каде што живеев. Еден човек ја прифати адвентската доктрина кој вредеше околу 100.000 долари. Тој даде околу половина од оваа сума на својата сопруга и деца, кои не беа со него во верата. Останатиот дел го сметаше за свој да го користи како што смета дека е најдобро; и бидејќи дел од него отиде за адвентистичката кауза, неговите деца изразија приговор и се советуваа со судија, молејќи да се назначи старател над нивниот татко. Откако судијата им ги објасни должностите и моќта на старателот во управувањето со имотот, тој ги праша да именуваат кого сакаат тој да го назначи. Откако се консултираа меѓусебно некое време, тие одлучија дека не познаваат човек кому би можеле да му го доверат имотот и му пријавија на судијата дека го избрале својот татко да биде самиот свој старател. Судијата му се сврте на човекот и рече: “Г-дин _____, вашите деца ве избраа за соодветната личност да управувате со вашиот имот. Вашите работи се во иста состојба како и пред да бидете доведени пред суд.”³

GSAM 170Смешна ситуација

GSAM 170.1Другиот случај беше на Стокбриџ Хауланд од Топшам, Мејн. Тој беше еден од најдобрите механичари во целиот тој крај, мајстор во изградбата на млинови и мостови. Во ова движење на “полноќниот повик”, г. Хауланд јаваше на коњ низ неколку општини, делејќи адвентистички летоци и трактати од врата на врата, што многу ги иритираше противниците и потсмевачите, кои се жалеа дека со оваа дистрибуција на трактати тој го занемарува својот бизнис. Затоа тие веднаш обезбедиле назначување на старател, кој имал повеќе работа отколку што очекувал, бидејќи г. Хауланд му ги испратил сите собирачи на даноци и, всушност, секој што дошол со сметки за плаќање; “зашто”, рекол тој, “не ме сметаат за способен да водам какви било работи”. Набргу потоа округот посака да изгради мост преку реката Кенебек — мост што ќе може да го издржи поројот од разбеснети води и ледени санти во време на пролетните поплави. Окружните комесари и општинските избраници одлучија дека Стокбриџ Хауланд е вистинскиот човек за таа работа. Кога дојдоа со спецификации и договор за да го изгради мостот, тој иронично рече: “Господа, ќе мора да одите кај мојот старател. Знаете дека не ме сметаат за способен да се грижам за сопствените работи, а вие доаѓате кај мене да градам мост!” Ситуацијата беше малку премногу апсурдна за разумни луѓе и старателството ненадејно заврши. Доволно е да се каже дека неговите прогонувачи подоцна дадоа најскромни извинувања за неправедниот и непотребен став што го зазедоа.